Hình 2: Quan sát hình thái của ấu trùng rầy phấn trắng dưới kính lúp
3.2.3 Chỉ tiêu theo dõi
Quan sát, theo dõi mỗi ngày để ghi nhận:
- Màu sắc, hình dạng bên ngoài và đo kích thước của từng giai đoạn
trứng, nhộng, thành trùng.
- Mỗi ổ trứng sẽ quan sát màu sắc, kích thước, số lượng, thời gian và tỉ
lệ nở của trứng.
- Mỗi giai đoạn trứng, nhộng, thành trùng là bao nhiêu ngày.
Chương 4 KẾT QUẢ THẢO LUẬN
  
4.1 Một số đặc điểm sinh học, hình thái của rầy phấn trắng Aleurodicus
dispersus Russell
Thí nghiệm được thực hiện ở khoa Nông Nghiệp - Tài Nguyên Thiên
Nhiên, trường Đại Học An Giang, trong điều kiện nhiệt độ trung bình là
31,5
0
C, ẩm độ không khí trung bình là 70%. Theo kết quả khảo sát trong quá
trình thí nghiệm, ghi nhận được kết quả như sau:
4.1.1 Đặc điểm sinh học
Hình 3: Vòng đời rầy phấn trắng Aleurodicus dispersus Russell
 Trứng
6 - 7 ngày
3 - 4 ngày
1 - 2 ngày
8 - 9 ngày
3 - 4 ngày
4 - 5 ngày
Trứng
Tuổi 1
Tuổi 2
Tuổi 3

Tuổi 4* 183 7 - 14 8,66
Thành trùng 115 1 - 2 1,50
Tổng 21 - 41 27,94
Ghi chú: (*) tuổi 4 được xem như là nhộng.
 Ấu trùng
Rầy phấn trắng Aleurodicus dispersus Russell có 4 giai đoạn, giai
đoạn ấu trùng tuổi cuối được xem như giai đoạn “nhộng”, ấu trùng tuổi 1 có
khả năng di chuyển được và hoạt động rất linh hoạt, 3 giai đoạn tiếp theo
chúng “bất động”. Kết quả này phù hợp với ghi nhận của Waterhouse và
Norris (1989) cho rằng rầy phấn trắng có 4 giai đoạn ấu trùng, giai đoạn đầu
là giai đoạn duy nhất có khả năng di chuyển nhanh nhẹn. Tất cả các giai đoạn
ấu trùng khác thì chúng bất động.
* Tuổi 1
Ấu trùng tuổi 1 mới nở, di chuyển nhanh nhẹn, chúng thường di
chuyển đến những gân lá trong ổ trứng của chúng và những vùng lân cận để
thuận tiện cho việc chích hút. Tuy nhiên, trong giai đoạn này chúng không di
chuyển đến những nơi quá xa ổ trứng (không di chuyển xa ổ trứng quá 1cm).
Quan sát 310 cá thể thì thời gian trung bình của tuổi 1 là 3,6 ngày, dao
động từ 3 - 5 ngày (bảng 1). Kết quả này tương đối phù hợp với ghi nhận của
Huỳnh Thanh Lộc (2003) cho rằng thời gian tuổi 1 là 4,2 ngày (dao động từ 3
- 5 ngày).
* Tuổi 2
Quan sát, theo dõi trên 264 cá thể ghi nhận ấu trùng tuổi 2 sống cố
định, thời gian trung bình của tuổi 2 là 3,52 ngày, dao động từ 2 - 7 ngày
(bảng 1), theo Waterhouse và Norris (1989) thì thời gian tuổi 2 ở nhiệt độ từ
20 - 39
0
C là 4 - 5 ngày.
* Tuổi 3
Ấu trùng tuổi 3 sống cố định, quan sát trên 230 cá thể thì thời gian

4.1.2 Đặc điểm hình thái học
 Trứng
Trứng mới đẻ có màu trắng đục (hình 4A), sau một thời gian sẽ
chuyển sang màu vàng nhạt và dần dần chuyển sang màu vàng nâu khi sắp
nở. Trứng có hình dạng gần giống hình elip, được phủ một lớp sáp trắng mịn,
vỏ nhẵn. Kết quả này phù hợp với ghi nhận của Waterhouse và Norris (1989)
cho rằng trứng hình elip, vỏ bọc nhẵn, trứng màu vàng đến nâu vàng, cùng
với nhiều chất sáp nhỏ, bám ở bề mặt của lá, thường là mặt dưới của lá.
Theo kết quả bảng 2, quan sát, đo kích thước trên 40 trứng ghi nhận
được kết quả như sau: trứng dài 0,28 mm, (dao động từ 0,25 - 0,33 mm), rộng
0,12 mm (dao động từ 0,10 - 0,15 mm), theo Huỳnh Thanh Lộc (2003) thì
trứng dài 0,2 mm, rộng 0,08 mm.
Trong giai đoạn ủ trứng, nhận thấy một vệt màu vàng cam, gần giống
hình elip, nằm khoảng 2/3 chiều dài của quả trứng (hình 4B). Khi trứng sắp
nở vệt màu vàng cam này càng lớn. Trước khi trứng nở khoảng 1 ngày, chúng
ta thấy rõ được 2 mắt của ấu trùng tuổi 1 (hình 4C).
vệt màu cam
Hình 4: Sự biến đổi của trứng trong giai đoạn ủ trứng Aleurodicus dispersus
Russell
Bảng 2: Kích thước của rầy phấn trắng Aleurodicus dispersus Russell qua các
giai đoạn
(T
0
TB
= 31,5
0
C, H
TB
= 70%; đơn vị: mm; n = 40)
Giai đoạn

0,54 mm (dao động từ 0,38 - 0,68 mm), rộng 0,36 mm (dao động từ 0,30 -
0,44 mm). Kết quả này tương đối phù hợp với ghi nhận của Huỳnh Thanh
Lộc (2003) cho rằng cơ thể ấu trùng tuổi 2 có chiều dài 0,6 mm, rộng 0,4
mm.
vệt màu cam
Hình 6: Sự biến đổi ở giai đoạn ấu trùng tuổi 2 của rầy phấn trắng
Aleurodicus dispersus Russell
* Tuổi 3
Cơ thể ấu trùng tuổi 3 được phủ đầy lớp sáp trắng, các sợi lông tơ trên
cơ thể kéo dài ra thêm. Trên cơ thể dần dần xuất hiện hình chữ V, màu vàng
nâu, nơi này không có lớp sáp trắng phủ lên, vì thế khi quan sát dưới kính lúp
cầm tay chúng ta thấy rõ một lỗ tròn (lỗ vasiform) (hình 7A). Kết quả này
phù hợp với ghi nhận của Huỳnh Thanh Lộc (2003) cho rằng cơ thể ấu trùng
tuổi 3 được phủ sáp, các sợi lông sáp kéo dài, nơi chữ V nhìn thấy rõ lỗ
vasiform.
Hình 7: Ấu trùng tuổi 3 (A) và tuổi 4 (nhộng) (B) của Aleurodicus
dispersus Russell
Cơ thể ấu trùng tuổi 3 có hình bầu dục, dài khoảng 1,06 mm (dao động
từ 0,70 - 1,63 mm), rộng 0,74 mm (dao động từ 0,41 - 1,21 mm) (bảng 2).
Kết quả này tương đối phù hợp với ghi nhận của Huỳnh Thanh Lộc (2003)
cho rằng cơ thể ấu trùng tuổi 3 dài 1 mm, rộng 0,7 mm.
* Tuổi 4
Cơ thể ấu trùng tuổi 4 hình bầu dục, cơ thể phủ rất nhiều sáp trắng, các
sợi lông tơ trên cơ thể to và dài, nơi chữ V càng lớn, màu vàng nâu, không
phủ lớp sáp trắng và càng thấy rõ lỗ vasiform. Phía đầu cơ thể gần nơi chữ V
thấy rõ 2 sợi sáp trắng, dài, hình ống. Hai sợi sáp này cong về hai phía đối
xứng nhau qua trục của cơ thể ấu trùng (hình 7B). Khi sắp vũ hóa những sợi
lông tơ trên cơ thể càng nhiều và càng dài thêm (hình 8).
A
B