GV. Nguyễn Vũ Minh Este – bài giải
Đt : 0919.008.716 Email : [email protected]
1
Dạng 1 : PHẢN ỨNG CHÁY CỦA ESTE
Câu 1: Đốt cháy 2,32 gam este no – đơn chức X, sản phẩm cháy cho lội qua bình đựng dung dịch nước vôi trong
dư thì thấy xuất hiện 12 gam kết tủa đồng thời khối lương dung dịch giảm 4,56 gam. CTPT este là :
A. C
2
H
4
O
2
. B. C
3
H
6
O
2
. C. C
5
H
10
O
2
. D. C
6
H
12
O
2
.

2
sinh ra bằng số mol O
2

đã phản ứng. Tên gọi của este là
A. n-propyl axetat. B. metyl axetat. C. etyl axetat. D. metyl fomiat.
Câu 4 (ĐH Khối B – 2009):
Hỗn hợp X gồm hai este no, đơn chức, mạch hở. Đốt cháy hoàn toàn một lượng X cần
dùng vừa đủ 3,976 lít khí O2 (ở đktc), thu được 6,38 gam CO2. Mặt khác, X tác dụng với dung dịch NaOH, thu
được một muối và hai ancol là đồng đẳng kế tiếp. Công thức phân tử của hai este trong X là
A. C
2
H
4
O
2
và C
3
H
6
O
2
. B. C
2
H
4
O
2
và C
5

Câu 5: Đốt cháy a gam một este sau phản ứng thu được 9,408 lít CO
2
và 7,56g H
2
O, thể tích oxi cần dùng là 11,76
lít (thể tích các khí đo ở đktc). Biết este này do một axit đơn chức và rượu đơn chức tạo nên. Cho biết công thức
phân tử của este:
A. C
4
H
8
O
2
B. C
3
H
6
O
2
C. C
2
H
4
O
2
D. C
5
H
10
O

(đktc). CTPT hai este đó là:
A. C
2
H
4
O
2
và C
3
H
6
O
2
B. C
4
H
8
O
2
và C
3
H
6
O
2

C. C
4
H
8

2
. D. C
5
H
10
O
2
.
Câu 9: Đốt cháy hết 15 ml thể tích hơi một hợp chất hữu cơ X cần dùng 30 ml O
2
, sản phẩm thu được chỉ gồm
CO
2
và H
2
O có thể tích bằng nhau và bằng thể tích O
2
đã phản ứng. X là:
A. C
3
H
6
O
2
. B. C
4
H
8
O
2

4
H
8
O
2
D. C
5
H
8
O
2
Câu 11: Đốt cháy hoàn 4,4 gam một este no, đơn chức A, rồi dẫn sản phẩm cháy qua bình đựng nước vôi trong dư
thu được 20 gam kết tủa. Công thức phân tử của A là:
A. C
2
H
4
O
2
. B. C
3
H
6
O
2
. C. C
5
H
10
O

5
H
8
O
2

Câu 13: Đốt cháy hết m gam một este đơn chức no, mạch hở thu được (m + 2,8) gam CO2 và (m
−
2,4) gam H
2
O.
Tìm công thức phân tử của axit :
A. HCOOCH
3
B. CH
3
COOCH
3
C. CH
3
COOC
2
H
5
D. HCOOC
2
H
5

Dạng 2 : THỦY PHÂN ESTE TRONG MÔI TRƯƠNG KIỀM

7
.
GV. Nguyễn Vũ Minh Este – bài giải
Đt : 0919.008.716 Email : [email protected]
2
C. HCOOCH
3
và HCOOC
2
H
5
.
D. CH
3
COOCH
3
và CH
3
COOC
2
H
5
.
Câu 15 (ĐH Khối A – 2009):
Chất hữu cơ X có công thức phân tử C
5
H
8
O
2

3
O
2
Na; C
3
H
3
O
2
Na và 9,2 gam một ancol Y duy nhất. Công thức phân tử este có dạng :
A. C
8
H
10
O
6
B. C
10
H
12
O
6 C. C
9
H
12
O
6

H
5
COO- CH
3
Câu 18: Để xà phòng hóa 17,4 gam một este no đơn chức cần dùng 300ml dung dịch NaOH 0,5M.Công thức
phân tử của este là:
A. C
6
H
12
O
2
B. C
3
H
6
O
2
C. C
5
H
10
O
2
D. C
4
H
10
O
2

thu gọn của este này là?
A. CH
3
COO-CH
3
B. H-COO- C
3
H
7

C. CH
3
COO-C
2
H
5
D. C
2
H
5
COO-CH
3

Câu 21: Chất hữu cơ Y có CTPT là C
4
H
8
O
2
. 0,1 mol Y tác dụng hoàn toàn với dung dịch NaOH thu được 8,2 g

ứng cô cạn dung dịch thu được 4,08 g chất rắn. Vậy A là:
A. C
3
H
7
COOH B. HCOOC
3
H
7

C. C
2
H
5
COOCH
3
D. CH
3
COOC
2
H
5

Câu 23: Este X đơn chức tác dụng vừa đủ với NaOH thu được 9,52 g muối natri fomat và 8,4 ancol. Vậy X là:
A. metyl fomat B. etyl fomat
C. propyl fomat D. butyl fomat
Câu 24: Một este đơn chức, mạch hở có khối lượng là 12,9 gam tác dụng đủ với 150ml dung dịch KOH 1 M. Sau
phản ứng thu một muối và anđehit axêtic. Công thức cấu tạo của este là:
A. HCOOCH=CH-CH
3

O
2
C. C
5
H
10
O
2
D. C
4
H
6
O
2

Câu 26: X là este tạo bởi ancol đồng đẳng của ancol etylic và axit đồng đẳng của axit axetic. Thủy phân hoàn
toàn 6,6g X cần 0,075 mol NaOH. CTCT của X là:
A. CH
3
COOCH
3
B. CH
3
COOC
2
H
5

C. HCOOCH
3

3

C. C
2
H
5
COOC
2
H
5
D. HCOOC
2
H
5
.
Câu 20: Xà phòng hóa 8,8 gam etylaxetat bằng 150ml dd NaOH 1M. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn
dd thu được chất rắn khan có khối lượng là: A. 3,28 g B. 8,56 g C. 10,20 g D. 8,25 g

Câu 31: Xà phòng hóa 8,8 gam etylaxetat bằng 50ml dd NaOH 1M. Sau khi p.ứ xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung
dịch thu được chất rắn khan có khối lượng là:

A. 4,1 g B. 8,5 g C. 10,2 g D. 8,2 g

Câu 32: Một hỗn hợp X gồm etyl axetat và etyl fomiat. Thủy phân 8,1 g hỗn hợp X cần 200ml dd NaOH 0,5M.
Phần trăm về khối lượng của etylaxetat trong hỗn hợp là:
A. 75% B. 15% C. 50% D. 54,32%
Câu 33: Cho 10,4 g hỗn hợp X gồm axit axetit và etyl axetat tác dụng vừa đủ với 150g dung dịch NaOH 4%.

phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được chất rắn khan có khối lượng là
A. 3,28 gam. B. 8,56 gam. C. 8,2 gam. D. 10,4 gam.
Câu 38: Cho 6 gam một este của axit cacboxylic no đơn chức và ancol no đơn chức phản ứng vừa hết với 100 ml
dung dịch NaOH 1M. Tên gọi của este đó là
A. etyl axetat. B. propyl fomiat. C. metyl axetat. D. metyl fomiat.
Câu 39: Thuỷ phân hoàn toàn 11,44 gam este no, đơn chức, mạch hở X với 100ml dung dịch NaOH 1,3M (vừa
đủ) thu được 5,98 gam một ancol Y. Tên gọi của X là
A. Etyl fomat B. Etyl axetat C. Etyl propionat D. Propyl axetat
Câu 40: Xà phòng hóa 6,6 gam etyl axetat bằng 100 ml dung dịch NaOH 0,2M. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn
toàn, cô cạn dung dịch thu được chất rắn khan có khối lượng là
A. 4,28 gam. B. 4,10 gam. C. 1,64 gam. D. 5,20 gam.
Câu 41: Thủy phân hoàn toàn 14,8 gam hỗn hợp 2 este đơn chúc đồng phân nhau thì cần dùng vừa đủ 100 ml
dung dịch NaOH 2M. Công thức cấu tạo thu gọn của 2 este là:
A. HCOOC
2
H
5
và CH
3
COOCH
3
. B. CH
3
COOCH
3
và C
2
H
5
COOH.

Câu 43: X là este có công thức là : C
4
H
8
O
2
. Khi thuỷ phân 4,4 gam X trong 150ml dd NaOH 1M khi cô cạn dung
dịch sau phản ứng thu được 7,4 gam chất rắn. Vậy công thức cấu tạo của X là :
A. CH
3
–COOC
2
H
5B. HCOOC
3
H
7

C. C
2
H
5
-COOCH
3
D. C
4
H

H
6
O
2

C. C
4
H
8
O
2
và C
5
H
10
O
2
D. C
5
H
8
O
2
và C
6
H
10
O
2


Hai este đơn chức X và Y là đồng phân của nhau. Khi hoá hơi 1,85 gam X, thu
được thể tích hơi đúng bằng thể tích của 0,7 gam N
2
(đo ở cùng điều kiện). Công thức cấu tạo thu gọn của X và Y
là
A. C
2
H
5
COOCH
3
và HCOOCH(CH
3
)
2
.
B. C
2
H
3
COOC
2
H
5
và C
2
H
5
COOC
2

COOC
2
H
5
và HCOOC
3
H
7
B. C
2
H
5
COOC
2
H
5
và C
3
H
7
COOCH
3

C. HCOOC
4
H
9
và CH
3
COOC

C, sau khi
phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được m gam nước. Giá trị m là :

A. 18,00 B. 8,1 C. 16,2 D. 4,05
Câu 49 (Cao Đẳng – 2008): Este đơn chức X có tỉ khối hơi so với CH
4
là 6,25. Cho 20 gam X tác dụng với 300
ml dung dịch KOH 1M (đun nóng). Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 28 gam chất rắn khan. Công thức
cấu tạo của X là
A. CH
2
=CH-CH
2
-COO-CH
3
.
C. CH
3
-COO-CH=CH-CH3.
B. CH
2
=CH-COO-CH
2
-CH
3
.
D. CH
3
-CH
2

đặc làm xúc tác) đến khi
phản ứng đạt tới trạng thái cân bằng, thu được 11 gam este. Hiệu suất của phản ứng este hoá là :
GV. Nguyễn Vũ Minh Este – bài giải
Đt : 0919.008.716 Email : [email protected]
5
A. 55%. B. 75%. C. 50%. D. 62,5%.
Câu 52 (Cao Đẳng – 2008):
Đun nóng 6,0 gam CH
3
COOH với 6,0 gam C
2
H
5
OH (có H
2
SO
4
làm xúc tác, hiệu
suất phản ứng este hoá bằng 50%). Khối lượng este tạo thành là

A. 8,8 gam. B. 6,0 gam. C. 5,2 gam. D. 4,4 gam.
Câu 53 (Cao Đẳng – 2010):
Cho 45 gam axit axetic phản ứng với 69 gam etanol (có H
2
SO
4
đặc làm xúc tác) đun
nóng, thu được 41,25 gam este. Hiệu suất của phản ứng este hoá là :
A. 62,50%. B. 50,00%. C. 40,00%. D. 31,25%.
Câu 54 (ĐH Khối A – 2007):

5
OH C. C
2
H
3
-CH
2
OH D. C
3
H
7
OH
Câu 58: Lấy 0,2 mol một axit đơn chức X tác dụng với lượng dư ancol etylic thu được 7,92 gam một este. Biết hiệu
suất este hóa là 45%. Tìm công thức axit ?
A. CH
3
COOH B. C
2
H
5
COOH C. C
3
H
7
COOH D. C
2
H
3
COOH


n2n22
CH O
−
nCO
2
+ (n
−
1)H
2
O
và
22
CO H O
n> n
22
este CO H O
nnn=−
+ Este có số C < 3 ⇒ HCOOCH
3

+ Este có M < 100 ⇒ Este đơn chức.
Công thức chú ý :
+ Đối với este no – đơn phương trình cháy ta cần chú ý sau :
2
32
14
este
CO
n
m

O) thì khối lượng bình tăng là khối lượng của H
2
O.
+ Đốt cháy chất hữu cơ dẫn sản phẩm qua bình đựng Ca(OH)
2
, Ba(OH)
2
dư được kết tủa là CaCO
3
, BaCO
3

ta có
23
CO CaCO BaCO
nn n==
3
.
+ Dẫn qua bình KOH, NaOH thì khối lượng bình tăng là khối lượng CO
2
hoặc có thể là
2
CO H O
mm
2
+
.
+ Biện luận từ các dữ kiện của phản ứng:
C
2

m
n
=
−
và
2
2
1, 5
OCO
nn=−
este
n

Cần chú ý khối lượng dung dịch là
22dd CO H O
mm m mΔ= + −↓
và sẽ dương nếu dung dịch tăng và âm nếu
dung dịch giảm

Trong bài này : este no đơn nên có công thức và cháy thì n
CO2
= n
H2O
= x
n2n2
C H O
22dd CO H O
mm m mΔ= + −↓=
32
44 18 12 4,56 0,12 6,

2
2
2 este este
este
1
1, 5 1, 5.1 1 0, 5 2
0,5
CO
OCO
n
nnnn C
n
=−⇒=−=⇒===

Chú ý : nếu
n = 2 chỉ có este metyl fomat HCOOCH
3 ⇒
chọn D
Câu 4 : Loại D vì không phải este no – đơn chức , X + NaOH 1 muối + 2 ancol đồng đẳng liên tiếp →
Nên X là 2 este đồng đẳng liên tiếp có công thức
2
n2
CH O
n
,

22
CO O
6,38 3,976
0,145 mol, n 0,1775 mol

C H O
mol,
2 2
O CO2 este este CO2 O
n 1,5n n n 1,5n n 0,105=−⇒=−=
2
este
0, 42
4
0,102
CO
n
C
n
=
== , chọn A
Câu 6 : n
CO2
= n
H2O
, đây là este no – đơn chức có công thức , n
O2
= 0,2
n2n2
C H O

2
22
Oeste
OCO2esteCO


2
32 32
2,5
6,7
14
14
0, 25
este
CO
n
m
n
===
−
−
nên ta chọn A
Câu 8 : vì nên công thức este là , và
22
CO H O
VV==8
n2n2
CH O
2
CO
este
V
8
4
V2

este
n
CO2
= n
H2O
= 0,15 mol =>
32
3
3, 7
14
0,15
n =
−
= , Chọn B
Câu 11 : Nước vôi trong dư nên n
CO2
= n
kết tủa
= n
CaCO3
= 0,2 mol

32
4
4, 4
14
0, 2
n , Chọn B ==
−
Câu 12 : n

14
0, 2
este
CO
m
n
===
−
−

Dạng 2 : THỦY PHÂN ESTE TRONG MÔI TRƯƠNG KIỀM
+ Este no đơn chức, mạch hở : C
n
H
2n
O
2
(n 2)

hoặc R-COO-R
’
(R 1 và R
’
15) ≥ ≥ ≥
hoặc C
n
H
2n+1
COOC
m

nn
este NaOH muoi ancol
n n
=
==

+ số nhóm chức este :
NaOH KOH
este este
nn
x
nn
==

+ Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có: m
este
+ m
NaOH
= m
muối
+ m
rượu

+ Cô cạn dung dịch sau phản ứng được chất rắn khan, chú ý đến lượng NaOH còn dư hay
không.

Câu 14: 4 đáp án cho biết đây là este no – đơn chức của cùng một axit và hai rượu đồng đẳng :
R COO-R' NaOH RCOONa R'-OH+→ +
Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng :
NaOH RCOONa este

) nên ta chọn C
Câu 15: độ bất bão hòa k = 2 chứng tỏ este có 1 liên kết pi trong gốc hiđrô cacbon
Anđehit
( mất màu Brôm )
GV. Nguyễn Vũ Minh Este – bài giải
Đt : 0919.008.716 Email : [email protected]
8

X
5
n0,05 m
100
== ol
582
C H O (RCOOR') NaOH RCOONa R'OH và
+
→+

RCOONa
3, 4
M , chọn D vì

68RH
0,05
==⇒=
33
HCOOC(CH )=CHCH xeton
NaOH
⎯⎯⎯→


)
Các em học sinh nên nhớ ancol có
M = 92 là glixerol để giải bài tập tốt hơn
Nói chung este sẽ có dạng hay tóm gọn là C
9
H
12
O
6
, ta chọn C Câu 17 : M = 44.2 = 88 , các em nên chuẩn bị tinh thần cho hai chất sau
48 2
46 2
CHO 88
CHO 86
=
⎧
⎨
=
⎩
muối có khối lượng lớn hơn este đã phản ứng nên có nghĩa gốc ancol bị lấy ra phải có Mancol < Na =23 ⇒ Chọn D và
nhớ loại A vì không có đủ 4C
Câu 18 : Este đơn chức mol este = mol NaOH = 0,15 ⇒ M este = 17,4 : 0,15 = 116 ⇒ chọn A
Câu 19 : M = 44.2 = 88 , các em nên chuẩn bị tinh thần cho hai chất sau
48 2
CHO 88=
R-COO-R
’

CH
3
COO C
3
H
5

C
2
H
3
COO
Xeton
( khôngmất
màu Brôm )

Câu 22 : R-COO-R
’
+ Na-OH
0
t
⎯
⎯→ R –COONa + R
’
OH
0,04 > 0,04 > 0,04
Bài toán này thường áp dụng cho
este đơn thôi nên ta có ý nghĩ sau :
n
este

⇒ HCOOC
3
H
7
, ta chọn C

Câu 24 : Mol este = mol muối (do este đơn) = mol KOH = 0,15 ⇒ M
este
= 12,9 : 0,15 = 86 CH
462
O
tạo anđehit ⇒ loại C ( có 5 Cacbon) và loại D ( có 3 cacbon ) ) chọn B vì A ko ra anđehit axêtic
Câu 25: n
este
= n
NaOH
= 0,15 mol M
este
= 116 , ta chọn A ⇒
Câu 26: n
este
= n
NaOH
=0,075 ⇒ M
este
= 88 ⇒ C
4
H
8
O

= n
ancol
= n
NaOH
= 0,1 ⇒ M
este
= 88 (C
4
H
8
O
2
) ,
M
ancol
= 46 (C
2
H
5
OH) CTPT là CH
3
COOC
2
H
5
(etyl axetat) ⇒ chọn C ⇒
Câu 29: n
este
= n
ancol etylic

= 8,2 + 2 = 10,2 ⇒ ta chọn C
Câu 31: n
este
= 0,1, n
NaOH
= 0,05 ⇒ este dư ⇒ n
muối
= n
NaOH
= 0,05 ⇒ m
rắn khan
= 0,05.82 = 4,1g A ⇒
Câu 32: gọi a là số mol của CH
3
COOC
2
H
5
, b là số mol của HCOOC
2
H
5
,
ta được hệ phương trình sau:
a = b = 0,05
88 74 8,1
0,1
ab
ab
+=

⎧
⎨
+=
⎩
0,1
0,05
a
b
=
⎧
⎨
=
⎩
Câu 34: HCOO-C
2
H
5
và CH
3
COO-CH
3
là 2 chất đồng khối có cùng CTPT là C
3
H
6
O
2
⇒
2este
37

= n
hh
= 0,2 ⇒ V
NaOH
= 0,4 (l) = 400 (ml) ⇒ C
Câu 36: HCOOC
2
H
5
và CH
3
COOCH
3
là 2 chất đồng khối có cùng công thứ C
3
H
6
O
2
⇒ n
hh
= 0,3 mol
Este no - đơn chức thì
n
NaOH
= n
este
= 0,3 => V
NaOH
= 0,3 (l) = 300 ml ⇒ B

ancol
= n
NaOH
= 0,13 ⇒ M
ancol
= 46 ( C
2
H
5
OH),
M
este
= 88 CTPT là CH
3
COOC
2
H
5
etyl axetat ⇒ B ⇒
Câu 40: n
este
= 0,075 mol, n
NaOH
= 0,02 este dư ⇒ n
rắn
= n
NaOH
=0,02 m
rắn
= 1,64 C ⇒ ⇒ ⇒

NaOH
=0,15 mol ⇒ NaOH dư 0,1 mol ⇒ m
NaOH dư
= 4

m
muối
= m
rắn
– m
NaOH dư

=3,4 gam M
muối
= 68 ( HCOONa) ⇒ CTCT là HCOOC
3
H
7
⇒
Câu 44: từ giả thuyết suy ra 2 este là đơn chức và suy ra đây là este không no – có liên kết pi
2
CO H O
nn>
Đặt este là
2
xy
CHO có số mol là a , phản ứng cháy ở dạng đơn giản là :
22 22
xy
CHO O CO HO+→ +

2
,
este
2, 2
n 0,025 mol
88
==
R-COO-R
’
+ Na-OH
0
t
⎯
⎯→ R –COONa + R
’
OH
Do este là no đơn chức nên không cần viết phương trình phản ứng ta có thể biết :
, Mmuối =
este RCOONa
n n 0,025 mol==
2,05
82 R 82 67 15
0,025
=
⇒= − = nên gốc R là (-CH
3
)
Ta có thể biết đó là este CH
3
COOC

Câu 47:
este KOH 2este 4 8 2
52,8
n n 0,6.1 0,6 mol M 88 C H O
0,6
=== ⇒ ==⇒
nên ta chọn D
Câu 48: Các em cần nhớ đến phản ứng tách nước tạo ete
22
2R-OH R O H O→+
2
2
ancol ete H O
ancol ete H O
n2n2n
mmm
==
⎧
⎪
⎨
=+
⎪
⎩
0
t
Các công thức cần chú ý :
HCOOC
2
H
5

n 0,2 mol, n 0,3 mol
100
== = , và do
XKO
nn
H
<
nên tính theo X (este)
R-COO-R
’
+ K-OH
0
t
⎯
⎯→ R –COOK + R
’
OH và dư = 0,
KOH
n 3 0,2 0,1 mol
−
=
0,2 0,2 0,2
Ta có
m
(chất rắn)
= m
axit
+ m
(KOH)dư


X
= 60 , chọn D
xy2
CHO
242 3
CHO HCOOCH⇒⇒
Câu b:
este NaOH
9
n 0,15 mol < n 0, 2.2 0, 4 mol
60
== = = ⇒
NaOH dư
HC
33
OOCH NaOH HCOONa CH OH+→ +
0,15 0,15 0,15
m
chất rắn khan
= m
muối
+ m
NaOH dư
= 0,15.68 + 40.(0,4
−
0,15)=20,2 gam, chọn B

Dạng 3 : HIỆU SUẤT PHẢN ỨNG TẠO ESTE
Câu 51:
axit ancol axit ancol

g==
GV. Nguyễn Vũ Minh Este – bài giải
Đt : 0919.008.716 Email : [email protected]
11
Câu 53:
325
CH COOH C H OH axit ancol
45 69
n 0,75 mol, n 1,5 mol, n n
60 46
== == < ⇒ ancol dư

325 325
CH COOH C H OH CH COOC H H O++
2
0,75 > 0,75 mol
Hiệu suất este là
41,25
H .100% 62,5%
0,75.88
== nên ta chọn đáp án A
Để áp dụng đúng cho loại phản ứng tạo este đơn như câu 47, 48, 49 ta có thể dùng công thức sau, tuy nhiên để
có đáp án chính xác cho tất cả các dạng ta nên viết phương trình
este
min este
m
H.100
n.M
=
với nmin là số mol nhỏ

2axit este
5,3
n0,1 mol
53
== =n
và este chính là
25
R

-COOC H
Nên khối lượng este là
25
este
R-COOC H
80
m m 0,1.(8 12 32 29). 6,48 g
100
==+++=
, ta chọn D
Câu 55: Vì đây là dạng toán của este đa chức nên ta phải viết phương trình để tránh sai sót.

3
glixerol CH COOH
9, 2 19, 2
n

0,1 mol, n 0,3 mol
92 60
== = =
2

2
+
2,5 > 2,5

23 3
CH C(CH )COOCH
60
2,5.100. 150 gam
100
m
=
==, chọn B
Câu 57:
3
CH COOH
0,6
n0,01 mol
60
==
,
3 3
CH COOR' CH COOR'
80 0,592
n 0,01. 0,008 mol M 74 R' 15
100 0,008
=
=⇒==⇒=
R’ là (-CH
3
) nên ancol là CH