PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG TIỂU HỌC …………

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MÔN TOÁN LỚP 3
“DẠY TỐT MÔN TOÁN LỚP 3 THEO HƯỚNG
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH”
Người viết: ………………….
Đơn vị công tác: Trường tiểu học …………
1
SKKN: DẠY TỐT MÔN TOÁN LỚP 3 THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC HƯỚNG TẬP TRUNG VÀO HỌC SINH
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Công cuộc đổi mới kinh tế xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ, trên khắp
đất nước, đòi hỏi phải có những lớp người lao động mới có bản lĩnh, có năng lực,
chủ động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, thích ứng được với thực tiễn đời sống xã
hội luôn luôn phát triển. Nhu cầu này làm cho mục tiêu đào tạo của nhà trường phải
điều chỉnh một cách học thích hợp dẫn đến sự thay đổi tất yếu về nội dung, phương
pháp dạy học ở tiểu học nói chung và môn toán lớp 3 nói riêng.
Việc dạy học toán ở tiểu học được phân chia thành 2 giai đoạn : Giai đoạn
các lớp 1,2,3 và giai đoạn các lớp 4,5. Toán 3 bổ sung, hoàn thiện các kiến thức và
kĩ năng cơ bản của môn toán ở giai đoạn các lớp 1,2,3, chuẩn bị cho việc dạy học
toán với mức phát triển tiếp theo ở giai đoạn các lớp 4,5. Đặc biệt là phát triển các
năng lực tư duy và thực hành cho HS.
Toán 3 thuộc giai đoạn các lớp 1,2,3 nên có đầy đủ đặc điểm của toán 1 – 2.
Do đó kế thừa được kết quả đổi mới phương pháp dạy học của toán 1 và toán 2. Vì
vậy dạy học toán 3 cũng đòi hỏi GV phải có nhiều cố gắng để đóng góp vào việc
xác lập, khẳng định tính hợp lí khả thi của những đổi mới trong dạy học toán theo
chương trình và sách giáo khoa mới.

- Cách dạy học như vậy đang cản trở việc đào tạo những người lao động
năng động, tự tin, linh hoạt, sáng tạo. Do đó chúng ta phải cố gắng đổi mới phương
pháp dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục.
2 – Định hướng đổi mới phương pháp dạy học toán 3 :
3
Đổi mới phương pháp dạy học toán 3 cần được hiểu là đưa các phương pháp
toán mới vào lớp 3 trên cơ sở phát huy mặt tích cực của các phương pháp truyền
thống để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả đào tạo của giáo dục,
nghĩa là không phải chỉ nhấn mạnh đến một vài phương pháp mới, mà vẫn phải kế
thừa các phương pháp dạy học truyền thống.
Để đảm bảo thành công việc đổi mới phương pháp dạy học toán 3 cần phải
lựa chọn được những giải pháp có tính khả thi cao. Có 5 giải pháp sau rất phù hợp
với nhiều trường TH :
- Đổi mới nhận thức, trong đó cần trân trọng khả năng chủ động, sáng tạo
của GV và HS tiểu học.
- Đổi mới các hình thức dạy học, nên khuyến khích dạy học cá nhân, dạy học
theo nhóm, theo lớp, dạy học ở hiện trường, tăng cường trò chơi học tập.
- Đổi mới cách trang trí, sắp xếp phòng học để tạo ra môi trường học thích
hợp.
- Đổi mới phương tiện dạy học, khuyến khích dùng các loại phiếu học tập, đồ
dùng học tập, phương tiện kĩ thuật.
- Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá.
Bên cạnh đó GV cũng cần tiến hành dạy học theo quan điểm “Lấy HS làm
trung tâm”. Là quá trình GV tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập nhằm:
* Phát huy mọi khả năng của HS để tìm tòi, khám phá ra những nội dung
mới của bài học.
* Giúp các em phát hiện ra tình huống có vấn đề và lập kế hoạch hợp lí để
giải quyết tình huống các vấn đề đó.
* Phát huy năng lực sở trường của mọi HS tạo cho HS có niềm tin.
* GV không đóng vai trò người truyền thụ kiến thức mà trở thành người tổ

và 1 tấm bảng con, đặt êke nằm trọn trên mặt bảng con. GV nêu êke nằm hoàn toàn
5
trên bảng con. Ta nói diện tích chiếc êke bé hơn diện tích bảng con hay “ Diện tích
hình tam giác bé hơn diện tích hình chữ nhật”.
Ta thấy trong cách dạy mới thì 100% HS đều được trực tiếp tham gia hoạt
động. Em nào không làm GV biết ngay mà nhắc nhở. Em nào làm sai : Đặt êke
nằm chòi ra ngoài bảng con GV uốn nắn ngay.
3 –2/ Dạy học bằng phiếu giao việc :
Phiếu giao việc là hệ thống các công việc mà HS phải tiến hành để tự mình
có thể chiếm lĩnh được kiến thức mới, tự mình hình thành được kĩ năng mới.
Những công việc này được viết trước trên giấy có chứa sẵn chổ trống để HS làm.
Thường thường GV soạn phiếu giao việc rối photocopy thành nhiều bản để
phát cho từng HS trong mỗi bài học. Trên phiếu giao việc ta đã làm sẵn cho HS
nhiều điều, các em chỉ phải làm những việc quan trọng nhất, những việc chính mà
thôi nên tiết kiệm được rất nhiều thời gian.
3- 3/ Dạy học theo hướng khuyến khích HS tự phát hiện :
Nhược điểm của cách dạy học bằng phiếu giao việc : Cách dạy hơi cứng
nhắc, còn mang tính rập khuôn. Để khắc phục nhược điểm trên ta có thể tổ chức
dạy học cho HS tìm tòi, tranh luận và cho HS thảo luận để tìm ra cách giải quyết
vấn đề. Gọi tắc là “Dạy học tự phát hiện”.
Cách dạy học này sẽ giúp cho trẻ có điều kiện để:
- Tự thể hiện tài năng, trí thông minh, óc sáng tạo của mình.
- Rèn luyện tính tháo vát, năng lực tự xoay sở, óc dám nghĩ dám làm trong
cuộc sống.
- Năng lực phát minh; năng lực trình bày và diễn đạt, tính tự tin trong cuộc
sống.
- Trình bày cách dạy học này như sau:
+ GV nêu vấn đề.
+ Từng HS tự suy nghĩ cách giải quyết của mình (Hoặc nhóm mình ), hoặc
toàn lớp chất vấn, trao đổi thảo luận .

nhóm, mọi thành viên trong nhóm đều phải suy nghĩ, làm việc độc lập trước khi
trao đổi và giúp đỡ lẫn nhau; GV theo dõi, giúp đỡ các nhóm trưởng và giải đáp các
vướng mắc nếu có.
- Bước 5: Các nhóm trình bày : Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc
của nhóm mình trước lớp.
- Bước 6: Tổng hợp và kết luận : GV tổng hợp ý kiến của các nhóm, kết luận
để xác định tính đúng, sai và động viên, khuyến khích HS.
* Một số cách chia nhóm:
- Chia ngẫu nhiên : Thường dùng khi không phân biệt giữa các đối tượng
HS, khi mọi HS đều phải cùng hoạt động để cùng giải quyết vấn đề, cùng tìm hiểu
kiến thức mới, cùng rèn luyện kỉ năng, nhiệm vụ được giao.
- Chia thành các nhóm có cùng trình độ : Thường được dùng khi cần có sự
phân hoá về mức độ khó dễ của nội dung bài học, bài tập cho từng đối tượng. Ta
hay chia thành 4 nhóm: Giỏi, khá, trung bình và yếu.
- Chia thành các nhóm gồm đủ trình độ : Cách chia này thường dùng khi nội
dung công việc đòi hỏi HS phải có sự hổ trợ lẫn nhau. Chẳng hạn khi tổ chức thực
hành đo độ dài, khi ôn tập hoặc giải các bài toán khó.
3 – 5/ Dạy học phân hoá theo năng lực của từng học sinh:
Lâu nay chúng ta vẫn thường dạy học lối đồng loạt. Các HS trong lớp dù là
HS giỏi, khá, trung bình hay yếu đều nghe chung một bài giảng; đều làm chung
một số bài tập. Chẳng hạn với một bài tập nào đó:
- Các HS khá, giỏi làm mất 3 phút.
- Các HS trung bình làm mất 5 phút.
- Các HS yếu làm mất 8 phút.
GV ước chừng theo mức của đa số HS trung bình là sau 5 phút sẽ sửa bài,
thế là HS HS khá giỏi phải ngồi chơi, chờ 2 phút; HS yếu kém chưa làm xong, GV
vẫn cứ sửa, các em yếu kém chỉ việc chép bài sửa vào là xong.
8
Trình trạng này làm cho các em yếu kém cứ yếu kém mãi, mặt khác lại kìm
hãm sự phát triển của các em khá giỏi.


III. Mô tả nội dung
1. Tổ chức vui chơi có nội dung toán học:
Vì đặc điểm hồn nhiên, hiếu động… của trẻ nên một trong những yêu cầu
đáng chú ý của việc đổi mới phương pháp dạy toán là phải làm sao cho HS cảm
thấy vui thích khi học toán. Muốn thế ta cần tìm cách đưa nhiều hình thức học tập
vui vào trong các giờ toán. Có các hình thức sau :
a) Trò chơi toán học : Là trò chơi trong đó có chứa một yếu tố toán học nào
đó.
Trò chơi có thể phân loại theo số người tham gia trò chơi: trò chơi tập thể,
trò chơi cá nhân. Trò chơi có thể là trò chơi vận động, có thể là trò chơi trí tuệ,
cũng có thể kết hợp vận động với trí tuệ.
Xét về mục đích phục vụ dạy học nói chung, trò chơi toán học có thể là:
- Trò chơi nhằm dẫn dắt, hình thành tri thức mới.
- Trò chơi nhằm củng cố kiến thức, rèn kỉ năng.
- Trò chơi nhằm ôn tập, rèn tư duy trong giờ ngoại khoá.
Nếu phân loại theo các mạch kiến thức của toán tiểu học, ta có thể nói tới
chẳng hạn:
- Trò chơi về tính toán.
- Trò chơi về vẽ hình, điếm hình, cắt và ghép hình.
- Trò chơi về giải toán.
Căn cứ nội dung kiến thức, trình độ HS và diều kiện vốn có, GV lựa chọn trò
chơi để đưa vào dạy học như một hoạt động dạy học toán. GV phải đặt biệt chú ý
10
xác định được rõ mục đích của trò chơi. Các bước chuẩn bị và tiến hành trò chơi
như sau:
- Chuẩn bị : GV chuẩn bị những dụng cụ cần thiết, có thể cho HS chuẩn bị
những dụng cụ dễ kiếm.
- Công bố luật chơi: GV giải thích cách chơi trong đó nêu rõ những ai chơi
trực tiếp, ai cổ động, ai đánh giá, chơi như thế nào, chơi bao lâu, phần thưởng là gì?

b) Giúp HS tập khái quát hoá cách giải quyết vấn đề để tự chiếm lĩnh kiến
thức mới.
Từ lớp 3 có thể yêu cầu HS nêu “Qui tắc khái quát” để vừa chiếm lĩnh kiến
thức mới vừa tập dợt khái quát hoá theo mức độ phù hợp với HS lớp 3.
c) Hướng dẫn HS thiết lập mối quan hệ giữa kiến thức mới và kiến thức có
liên quan đã học.
- Mỗi kiến thức mới đều có một quá trình làm quen để chuẩn bị :
Ví dụ lớp 1,2: HS nhận biết hình vuông, hình chữ nhật bằng mắt, đến lớp 3
HS nhận biết hình vuông, hình chữ nhật bằng khái niệm…
- Khả năng ứng dụng của kiến thức mới được thể hiện bằng thực hành, vận
dụng kiến thức đó để giải quyết vấn đề cụ thể, riêng lẻ. Thông qua các bài tập thực
hành trong tiết học bài mới, HS có điều kiện vận dụng kiến thức mới vào các
trường hợp cụ thể, riêng lẻ. Đây là cơ hội để cũng cố kiến thức mới, rèn luyện kĩ
năng thực hành giải quyết vấn đề liên quan đến kiến thức mới.
- Hai quá trình trên đã thiết lập mối quan hệ giữa kiến thức mới và các kiến
thức có liên quan đã học, tạo ra sự hổ trợ, củng cố lẫn nhau trong quá trình phát
triển nhận thức của HS, giúp HS học liên hệ với thực hành, không chỉ “học để biết”
mà còn “học để làm”, học để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống.
12
d) Giúp HS phát triển trình độ tư duy và khả năng diễn đạt bằng lời, bằng
hình ảnh, bằng kí hiệu…
Tuy nhiên, GV phải căn cứ vào trình độ chung của lớp mà phát triển đúng
mức các năng lực học tập của HS. Hết sức hạn chế những áp đặt hoặc đòi hỏi vượt
quá mức cố gắng của HS.
3. Phương pháp dạy thực hành, luyện tập:
Mục tiêu dạy thực hành, luyện tập (thông qua các câu hỏi, bài tập trong tiết
dạy bài mới, trong các tiết luyện tập, thực hành, luyện tập chung, ôn tập) là củng cố
các kiến thức HS mới chiếm lĩnh được, hình thành các kĩ năng thực hành và từng
bước phát triển tư duy của HS. Các bài tập thực hành, luyện tập thường sắp xếp từ
dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, thực hành trực tiếp đến vận dụng một cách

d) Khuyến khích HS tự kiểm tra kết quả thực hành, luyện tập:
- Tập cho HS có thói quen tự kểm tra xem có làm nhằm, làm sai….
- Trong một số trường hợp có thể hướng dẫn HS tự đánh giá bài làm của
mình hoặc của bạn bằng điểm rồi báo cáo cho GV.
- Khuyến khích HS tự nêu những hạn chế trong bài làm của mình hoặc của
bạn.
e) Tập cho HS có thói quen tìm nhiều phương án để giải quyết vấn đề, không
thoả mãn với các kết quả đã đạt được:
Khuyến khích HS tìm hiểu nhiều phương án và lựa chọn phương án tốt nhất
để giải toán, để giải quyết một vấn đề trong học tập. Điều quan trọng không phải là
HS làm được nhiều bài tập và GV cung cấp thêm nhiều bài tập (kể cả các bài tập
khó) cho HS mà chính là GV cùng HS khai thác được các tìm năng trong các cách
giải của HS, bằng hình thức khác nhau và cũng cố nhiều lần về kiến thức trọng tâm
của bài.
14
Hiện nay, trong nhiều tiết học ở TH, HS chưa quen đặt câu hỏi cho GV,
thường chỉ là trả lời câu hỏi cho GV, các GV hãy tìm mọi cách khuyến khích giúp
HS mạnh dạn đặt câu hỏi ở trong lớp (khi cần thiết) .
Để dạy tốt môn toán ở tiểu học, GV không những nắm vững các phương
pháp dạy toán, hiểu rõ phương pháp đặt thù khi dạy bài mới hay bài luyện tập, thực
hành mà GV cần nắm vững một số phương pháp đặt thù khi dạymột số nội dung cụ
thể trong môn toán 3 như: Dạy nội dung số học, dạy học nội dung đại lượng và đo
đại lượng, dạy học các yếu tố hình học và dạy học nội dung giải toán ở lớp 3. Cụ
thể như sau:
4. Dạy học nội dung số học ở toán 3 :
Nội dung số học trong môn toán ở lớp 3 bao gồm: Đọc viết, đếm, so sánh các
số trong phạm vi 10.000 và trong phạm vi 100.000; các phần bằng nhau của đơn vị;
bảng nhân và chia 6,7,8,9; phép cộng và phép trừ các số có 4 hoặc 5 chữ số (nhớ
hai lược và không liên tiếp); phép chia số có hai hoặc ba hoặc bốn hoặc năm chữ số
cho số có một chữ số (chia hết và chia có dư); làm quen với biểu thức, tính giá trị

- HS thực hành xem đồng hồ, ứng với thời gian trước 12 giờ và sau 12 giờ,
xem đọc lịch ngày, tháng, năm…
- HS được thực hành cân các vật có khối lượng đến Gam.
- HS được rèn các kĩ năng chuyển đổi các đơn vị đo thông thường.
- HS được làm quen với việc mua bán, đổi tiền.
Do vậy GV cần nên tổ chức tốt các giờ thực hành về đo lường tại lớp hoặc
ngoài giờ.
Mỗi HS có riêng một bộ thực hành là tốt nhất, tránh làm hình thức áp đặt.
6. Dạy các yếu tố hình học ở lớp 3:
Dưới đây là một số gợi ý về phương pháp dạy một số ND trong yếu tố hình
học ở toán lớp 3.
- Khi dạy khái niệm, biểu tượng hoặc nhận dạng các hình học mới có thể tiến
hành các hoạt động :
16
+ Liên hệ các khái niệm, kiến thức học chuyển sang khái niệm, kiến thức
mới, chẳng hạn: Từ nhận dạng hình chử nhật, hình vuông dạng tổng thể (lớp 1,2)
đến lớp 3, hình chữ nhật, hình vuông được nhận dạng với các đặc điểm về yếu tố
cạnh, góc của hình chử nhật đó; từ cách tính chu vi hình tam giác đã học ở lớp 2,
HS biết tính chu vi hình chữ nhật, hình vuông theo qui tắc ở lớp 3….Hoặc khi học
về hình tròn cần liên hệ tới khái niệm trung điểm, đoạn thẳng (tâm của đường tròn
là trung điểm của đường kính), khi dạy về khái niệm diện tích và đo diện tích có
thể liên hệ tới việc đếm số ô vuông trong các hình đã được làm quen trước đó.
+ Dùng đồ dùng trực quan hoặc liên hệ các đồ vật trong thực tế có dạng hình
học pù hợp để HS có biểu tượng hình học và nhận biết được hình đó, chẳng hạn :
Viên gạch bông có hình vuông, mặt đồng hồ có hình tròn, khung ảnh có dạng hình
chữ nhật….Hoặc từ hình ảnh 2 kim đồng hồ để tạo ra một góc, HS làm quen với
khái niệm góc, góc vuông, góc không vuông.
- Khi dạy bài có tính luyện tập, thực hành, cần cho HS được tự hoạt động
(Được tự do, vẽ, xếp, ghép hình, được tự tính toán tìm ra kết quả….) GV không
nên làm thay hoặc hướng dẫn quá kĩ chi HS, trong SGK có một số bài tập luyện tập

TB : %.
Yếu : %.
Qua một một thời gian dạy thay sách, vận dụng phương pháp dạy học mới,
đã góp phần mang lại kết quả khả quan:
+ HS nắm bắt khá vững các kiến thức đã học.
+ HS mạnh dạn, tự tin, tìm ra kiến thức, biết nhận xét, đánh giá kết quả học
tập của bạn, của mình.
18
+ Mỗi thành viên đều có kế hoạch phụ đạo hàng tuần để giúp đỡ HS yếu
kém, từng bước giúp các em theo kịp các bạn.
+ Mỗi lớp đều thành lập được đội HS giỏi toán, có kế hoạch, nội dung bồi
dưỡng cụ thể, trường đã tổ chức thi HS giỏi, tuy kết quả môn toán chưa cao nhưng
qua đó cũng giúp cho GV rút ra được phương pháp bồi dưỡng HS trong thời gian
tới.
+ Kết quả môn toán tổ khối 3 sau một năm giảng dạy môn toán theo phương
pháp mới như sau:
Giỏi : %.
Khá : %.
TB : %.
Yếu : %.
PHẦN 3 – KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
I. Kết luận
Trên đây là phần lý thuyết dạy học toán 3 theo phương pháp mới. Để giúp
các tiết học thành công, bản thân từng thành viên trong tổ khối 3 luôn tự tìm tòi,
học hỏi, đề ra một số phương pháp thực hiện trong thời gian qua như sau:
- Nắm vững mạch kiến thức toán lớp 1,2 làm nền tảng dạy tốt toán 3, nắm
vững cái gì các em đã học, cái gì các em chưa học và sẽ học để vận dụng kiến thức
có sẵn của các em, liên hệ tìm ra kiến thức mới.
- Nắm vững các phương pháp dạy học toán, để vận dụng nhuần nhuyễn linh
hoạt, sáng tạo vào từng loại bài cụ thể.

danh mục. Bấm phím tab sẽ ra các dấu … cách đều)
PHẦN I. MỞ ĐẦU Trang 3
1. Lý do chọn đề tài 4
2
3
4
5
PHẦN II. NỘI DUNG
1
2
3
4
PHẦN III. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
2. KIẾN NGHỊ
PHỤ LỤC
21
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
BẢN CAM KẾT
I. THÔNG TIN TÁC GIẢ
Họ và tên: ………………………
Ngày, tháng, năm sinh: …………
Đơn vị: Trường tiểu học ………
Địên thoại: 0945398889
E-mail: [email protected]
II. TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên SKKN:
III. NỘI DUNG CAM KẾT
Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã áp dụng thành công trong

18. Yêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng các lớp 1, 2, 3, 4 - Bộ Giáo dục - Đào
tạo
23