SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
ĐỀ TÀI:
BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC SAI LẦM MÀ HỌC SINH THƯỜNG
MẮC PHẢI KHI HỌC PHẦN TỪ LÁY LỚP 4 - 5
Tác giả: Lê Thị Thùy Linh
Đơn vị : Trường Tiểu học Bồng Sơn
A.MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề:
1.Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải
quyết.
Trong chương trình tiểu học, môn tiếng Việt chiếm một thời lượng
khá lớn về nội dung - kiến thức nhằm giúp học sinh hình thành và phát
triển các kĩ năng sử dụng tiếng Việt (nghe, nói, đọc, viết, ) để học tập và
giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi, muốn học sinh lĩnh
hội những nội dung – kiến thức nêu trên đòi hỏi người giáo viên phải thật
sự kiên trì, phải có tâm huyết với nghề mới tìm ra được những giải pháp
khắc phục những sai lầm, yếu kém của học sinh. Đặc biệt khi dạy phần từ
láy trong phân môn luyện từ và câu. Qua quá trình học sinh làm bài, kiểm
tra, đánh giá, tôi mới phát hiện ra học sinh còn gặp nhiều lúng túng khi
làm bài, suy nghĩ mơ hồ và sai lầm, khó tìm ra hướng giải quyết và thường
nhầm lẫn từ dạng này sang dạng khác ( từ láy, từ ghép, tổ hợp từ đơn).
Nếu không xác định cho học sinh những kiến thức cơ bản ban đầu vững
chắc thì học sinh sẽ không giải quyết được yêu cầu đề ra. Trước tình hình
thực tế như vậy, làm cho tôi phải trăn trở, suy nghĩ, tìm tòi và nhìn nhận lại
sự việc, điều chỉnh lại hoạt động giảng dạy và hoạt động giáo dục để tìm ra
những giải pháp mới, thiết thực nhất nhằm giúp học sinh tìm ra những sai
1
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
lầm mà các em thường mắc phải khi học phần từ láy ở lớp 4-5. (đối với

đó.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Trong quá trình dạy học phần từ láy tôi nhận thấy mức độ nhận biết từ
láy của học sinh chưa tốt, sai sót còn rất nhiều như chưa hiểu đầy đủ về
khái niệm từ láy, lẫn lộn từ láy với từ ghép, chưa nhận biết và sử dụng tốt
từ láy. Vì vậy để giúp học sinh khắc phục những tồn tại nêu trên tôi đã vận
dụng một số giải pháp khắc phục sai lầm của học sinh khi học phần từ láy
và thấy có hiệu quả.
2. Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp.
Bản thân là giáo viên giảng dạy lớp 4-5 nhiều năm nên đã tiến hành
thử nghiệm khảo sát học sinh; đối chiếu, so sánh, nghiên cứu tài liệu…để
có những giải pháp hữu ích vận dụng vào đề tài này.
B. NỘI DUNG
I. Mục tiêu:
- Làm cho học sinh nắm chắc kiến thức từ láy và phân biệt cho được
từ láy và từ ghép.
- Vận dụng thực hành vào các dạng bài tập trong chương trình đã quy
định một cách có hiệu quả.
- Qua học từ láy, từ ghép học sinh biết vận dụng vào quá trình viết
bài tập làm văn hay hơn, hiệu quả hơn.
II. Mô tả giải pháp của đề tài
1. Thuyết minh tính mới.
3
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
1.1. Giải pháp 1: Đối với loại bài nhận dạng từ láy.
*Ví dụ 1
Trong đoạn văn sau đây, co tất cả bao nhiêu từ láy? Xếp các từ láy
trong đoạn văn sau vào nhóm thích hợp:
Bài: Cây nhút nhát

âm, láy vần, láy cả âm lẫn vần ) để ghi các từ láy cùng một kiểu như :
Láy âm: nhút nhát
Láy vần : lao xao, lạt xạt
Láy cả âm lẫn vần: rào rào, he hé
*Ví dụ 2:
Cho các từ: đẹp đẹp, tốt tốt, khác khác, thích thích, những từ trên là
từ láy âm hay láy cả âm và vần?
Qua thống kê cho thấy: Đa số học sinh trả lời các từ nêu trên là từ láy
cả âm và vần
* Nguyên nhân sai lầm:
- Vì các em nhìn thấy cả âm đầu, vần, thanh đều giống nhau.
- Do các em không nắm được quy luật biến đổi.
- Không nắm được cách chuyển thanh điệu.
* Hướng giải quyết của giáo viên đối với học sinh.
Gặp trường hợp này, giáo viên phải chỉ ra cho học sinh biết được sự
biến đổi phụ âm cuối và thanh điệu ở tiếng đứng trước. Cụ thể, dạng đầy
đủ và dạng biến đổi của từng từ là:
đẹp đẹp đèm đẹp
tốt tốt tôn tốt
khác khác khang khác
thích thích thinh thích
Quy luật biến đổi diễn ra như sau:
p m
5
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
t n
c ng
ch nh
Các âm cuối có cùng đặc trưng về bộ phận cấu âm sẽ hoán vị cho nhau

* Ví dụ 2
Cho các từ sau: mặt mũi: tươi tốt; đi đứng; nhỏ nhẹ; buôn bán; hoàn
toàn, sửa chữa, đòi hỏi,
Các từ trên là từ láy hay từ ghép?
Qua thống kê ta thấy đa số học sinh trả lời là từ láy.
*Nguyên nhân làm sai:
+ Bị hình thức đánh lừa ( thấy phụ âm đầu giống nhau).
+ Không để ý các tiếng trong từng từ đều có nghĩa.
*Hướng giải quyết của giáo đối với học sinh :
Giáo viên cần phân tích kĩ cho hoc sinh thấy rằng các từ nêu trên đều
là từ ghép. Vì: Láy là một phương thức cấu tạo từ do đó nhiều nhất chỉ có
một yếu tố có nghĩa, có thể cả hai yếu tố đều không mang nghĩa, nếu hai
âm tiết giống nhau về phụ âm đầu, giống nhau về phần vần nhưng cả hai
âm tiết đều có nghĩa thì đó không phải là từ láy. Vậy các tiếng trong từ trên
đều có nghĩa; quan hệ giữa hai tiếng trong từng từ chủ yếu là quan hệ về
nghĩa (nghĩa tổng hợp), các từ này có hình thức âm thanh ngẫu nhiên giống
từ láy.
1.3. Giải pháp 3: Đối với loại bài ta thường gọi là từ láy đặc biệt.
*Ví dụ: Cho các từ:
a. Ấm áp; im ắng; ít ỏi; óng ả; ép uổng, êm ái; ế ẩm; o ép;
b. Ấp úng; oái oăm; óc ách; õng ẹo; ỏn ẻn; ỡm ờ; i eo;
c. Cập kênh; cồng kềnh, cũ kỹ, kém cỏi, quanh co, cong queo;
Các từ trên có phải là từ láy không?
7
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
Qua bài làm của học sinh cho thấy: Đa số cho rằng không phải là từ
láy.
*Nguyên nhân làm sai:
Trường hợp (a) và (b).

Cho các từ: Sáng sớm, bế bé, lên lớp, học đọc, Các từ trên là từ láy
hay từ ghép?
Qua kiểm tra cho thấy các em đều cho là láy phụ âm đầu.
* Nguyên nhân làm sai:
+ Vì theo định nghĩa về từ láy học sinh thấy các từ trên đều giống
nhau về âm đầu (bị hình thức đánh lừa)
+ Không hiểu và không nắm được về kết cấu nghĩa, về mặt nghĩa của
các từ trên.
*Hướng giải quyết của giáo viên đối với học sinh:
- Giáo viên nên cho học sinh xem xét về hai phương diện:
+ Về kết cấu nghĩa:
Cụ thể: Về mặt kết cấu nếu quan hệ giữa các yếu tố trong tổ hợp mà
lỏng lẻo, dễ tách rời, có thể chêm xen một yếu tố khác từ bên ngoài vào mà
nghĩa của tổ hợp về cơ bản không thay đổi thì tổ hợp ấy là hai từ đơn. Ví
dụ như các từ trên: sáng sớm, bế bé, lên lớp, đều là tổ hợp từ đơn.( nếu
cho học sinh xét theo định nghĩa về từ đơn trong SGK: “Từ chỉ gồm một
tiếng gọi là từ đơn” không đúng với yêu cầu của bài nêu trên.( theo sách
tiếng Việt 4 – T1- hiện hành).
Ngược lại, nếu mối quan hệ giữa các yếu tố trong tổ hợp chặt chẽ, khó
có thể tách rời, tạo thành một khối vững chắc, mang tính cố định, ổn định
thì đó là tổ hợp từ ghép.
+ Về mặt nghĩa:
9
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
Nếu tổ hợp đó gọi tên, định danh một sự vật, hiện tượng trong thế giới
khách quan, biểu đạt một khái niệm ( về sự vật hiện tượng), thì tổ hợp ấy
là một từ ghép.
Ngược lại, nếu tổ hợp ấy gọi tên, định danh 2 hay nhiều sự vật, hiện
tượng, biểu đạt nhiều khái niệm ( về sự vật hiện tượng) thì tổ hợp ấy là sự

Ví dụ: Điền tiếng vào chỗ trống để có:
a. Các từ ghép b. Các từ láy
- Mềm mỏng - Mềm mại
-Xanh tươi - Xanh xao
- Khỏe mạnh - Khỏe khoắn
- Lạnh ngắt - Lạnh lẽo
- Vui tươi - Vui vẻ
Vậy dựa vào kiến thức từ ghép, học sinh khắc sâu thêm về kiến thức
từ láy đó là:
- Ghép các tiếng có nghĩa lại với nhau đó là từ ghép.
- Phối hợp các tiếng có âm đầu hay vần ( hoặc cả âm đầu và vần)
giống nhau đó là từ láy.
Song trong quá trình giảng dạy giáo viên cần chú ý trường hợp đặc
biệt đó là: Những từ đơn đa âm tiết như: chôm chôm, đu đủ, cào cào, châu
chấu…, để đơn giản hơn cho học sinh tiểu học, “tạm thời” xếp chúng vào
nhóm từ láy.
1.7. Giải pháp 7: Khi dạy từ láy cần lưu ý đến tính gợi hình, gợi
âm thanh.
Một đặc điểm của từ láy đó là có tính gợi hình ản và âm thanh rất cao.
Giáo viên cần đưa ra một số bài tập vận dụng viết câu văn hoặc đoạn văn
nhằm giúp học sinh học tốt tập làm văn để câu văn trong bài làm văn có
sức gợi tả, gợi cảm mãnh liệt hơn.
11
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
Ví dụ: Chọn từ láy điền vào chỗ trống để câu văn diễn tả cụ thể, sinh
động:
a. Trên cành cây, tiếng chim hót ríu rít.
b. Đàn cò bay rập rờn trên cánh đồng rộng mênh mông.
c. Ngọn núi cao chót vót nổi bật giữa bầu trời xanh thăm thẳm.

2013 và 2013-2014 ở tại lớp tôi đang giảng dạy và trong tổ chuyên môn.
2.2. Có khả năng thay thế giải pháp hiện có.
Qua đề tài này nhằm mở rộng và nâng cao hơn, cụ thể hóa hơn ở
từng loại kiến thức làm cho các em dễ hiểu, dễ nhận dạng hơn và thực hành
tốt bài tập đã học.
2.3. Khả năng áp dụng ở đơn vị hoặc trong ngành.
Trong những năm qua bản thân tôi đã áp dụng cho lớp tôi đang giảng
dạy và trong tổ chuyên môn nhìn chung có hiệu quả tương đối tốt, nhất là
các em học sinh khá giỏi. Do đó bản thân tôi nhận thấy khả năng áp dụng
rỗng rãi là có thể được góp phần nâng cao chất lượng học tập ở loại kiến
thức này.
3. Lợi ích kinh tế xã hội.
3.1. Lợi ích về mặt giáo dục:
Học sinh nắm vững về từ láy, nhận biết và vận dụng tốt từ láy vào
các phân môn luyện từ và câu, tập làm văn và các môn học khác.
3.2. Chất lượng, hiệu quả của đề tài:
Qua đề tài đã nghiên cứ và áp dụng nhiều năm qua thể hiện rõ chất
lượng, hiệu quả sử dụng đạt tốt. Kết quả cụ thể:
Năm học Tổng số Xếp loại điểm kiểm tra môn tiếng Việt
13
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
học
sinh
Giỏi Khá Trung bình
SL % SL % SL %
2011-
2012
28 9 32,1 12 42,7 7 25
2012-

15
SKKN: Biện pháp khắc phục sai lầm mà học sinh thường mắc khi học phần
từ láy lớp 4-5
16