Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Ứng dụng công nghệ thông tin nâng cao hiệu quả giảng
dạy môn Âm nhạc”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Âm nhạc
3. Thời gian áp dụng sáng kiến: Năm học 2011 – 2012
4. Tác giả:
Họ và tên: Phạm Mạnh Hùng
Năm sinh: 1974
Nơi thường trú: E1P9 – Văn Miếu – TP. Nam Định
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Âm nhạc
Chức vụ công tác: Giáo viên + TPT Đội + Tổ trưởng chuyên môn
Nơi làm việc: Trường Tiểu học Bảo Xuyên
Địa chỉ liên hệ: E1P9 – Văn Miếu – TP. Nam Định
Điện thoại: 0916145856 Email:
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường Tiểu học Bảo Xuyên
Địa chỉ: Xã Liên Bảo, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định
Điện thoại: 03503.820.781
I. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
1
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
Âm nhạc là quà tặng đặc biệt của cuộc sống dành cho tất cả mọi người
trên trái đất này, không phân biệt già trẻ gái trai, không phân biệt màu da sắc
tộc, không phân biệt giữa người có năng khiếu âm nhạc hay không có năng
khiếu âm nhạc. Âm nhạc để lại trong lòng người những khoảng lắng cần thiết
để có thể làm vui hơn niềm vui, làm vơi đi những nỗi buồn, làm dịu đi những
căng thẳng trong cuộc sống đời thường để tình người được lên ngôi với đầy ắp
niềm yêu thương và lòng nhân ái. Lứa tuổi thiếu nhi nếu không được sống
trong môi trường âm nhạc sẽ là một thiệt thòi lớn cho các em.
Nhà sư phạm lỗi lạc thế giới Xu Khôm - Linxki đã nhận định về
hát. Đây cũng là một trong những phương pháp để phát triển tai nghe cho các
em. Qua đó, các em sẽ dần hình thành trí nhớ âm nhạc cho mình. Chính trong
quá trình học hát, qua từng bài, các em được quan sát các hình thức trình bày
bài hát với kênh hình, kênh tiếng, kênh chữ sinh động, mức độ cảm thụ
âm nhạc của các em từng bước được nâng cao, khả năng nắm bắt chính xác
cao độ cũng như trường độ của bài hát được nâng lên rõ rệt.
1. Thuận lợi:
Trong thực tế giảng dạy bộ môn Âm nhạc ở trường tiểu học Bảo Xuyên,
tôi thấy có những thuận lợi sau:
1.1. Năm học 2011 - 2012 cơ sở vật chất của nhà trường được nâng cấp
khang trang, cảnh quan xanh - sạch - đẹp - an toàn, có phòng học riêng cho bộ
môn âm nhạc với các thiết bị phục vụ bộ môn tương đối đầy đủ và hiện đại
như máy tính, máy chiếu
1.2. Là giáo viên chuyên, được đào tạo cơ bản về âm nhạc ngoài ra tôi
còn được nhà trường và phòng giáo dục cử đi học lớp tin học phục vụ trong
giảng dạy(đạt chứng chỉ B loại giỏi), tôi có cơ hội để đem những kiến thức
của mình giảng dạy cho học sinh và chia sẻ cùng đồng nghiệp.
3
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
1.3. Những bài hát trong chương trình là những bài hát có lời ca hay,
trong sáng được viết ở các nhịp
4
2
;
4
3
;
4
4
với tiết tấu và hình thức âm nhạc đơn
Khi tôi dạy đến câu: Đường vinh quang xây xác quân thù…”, tôi đàn
cho học sinh nghe giai điệu 2 lần và hát mẫu 1 lần như sau:
Hầu hết học sinh hát thành:
Hoặc như câu hát: Tiến lên! cùng tiến lên, nước non Việt Nam ta
vững bền.
Học sinh hát thành:
5
#
#
#
#
#
#
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
Trong bài hát: Em yêu trường em - Nhạc và lời: Hoàng Vân.
Câu hát:
Học sinh hát thành:
Trường hợp 2:
+ Thuộc bài hát nhưng có những chỗ hát không đúng cao độ, làm cho
giai điệu của bài không còn tính chính xác.
*Ví dụ: Bài hát Quốc ca Việt Nam - Nhạc và lời: Văn Cao.
Câu hát: “Vì nhân dân chiến đấu không ngừng, tiếng ngừng có cao độ là
nốt La nhưng học sinh thường hát tiếng ngừng với cao độ của nốt Si giống
tiếng thù ở câu hát trước đó.
2.5. Có bài hát các câu hát liền nhau giống nhau về lời ca nhưng khác
nhau về cao độ học sinh thường hát câu hát đó cùng một cao độ như nhau.
*Ví dụ: Bài hát Con chim non - Dân ca Pháp.
2 câu hát: Hoà tiếng hót véo von
Hoà tiếng hót véo von
6
trong trỡnh soạn thảo văn bản như Word chẳng hạn cho dễ trỡnh bày và in ấn,
nhưng bài viết chỉ núi thoỏng qua. Tụi đó nhiều ngày tỡm hiểu trờn mạng
internet để biết cỏch sử dụng và chia sẻ kinh nghiệm cho cỏc bạn đồng nghiệp
trong việc trỡnh bày tài liệu cú kốm nhạc, thớ dụ như hỡnh dưới đây:
Ngoài đồng lúa chín thơm. Con chim hót trong vườn…
* Những điều cần nhớ
1. Trước hết, là các bản nhạc được viết ở ngay trên trang tài liệu này
mà không cần phải dùng Encore, Final, Sibelius hoặc chương trỡnh soạn nhạc
nào khỏc cả. Bản nhạc ở đây thực chất là những phông chữ, cách dùng như
bao phông chữ khác vậy, nghĩa là cũng có thể bôi đen để chọn, căn lề, tăng
giảm kích thước v.v… Chúng ta thay vỡ dựng phụng chữ (thí dụ như VNI-
Times) để gừ ra văn bản chẳng hạn, thỡ nay ta lại dựng phụng chữ Musiqwik
để gừ ra bài nhạc mà thụi, chẳng hạn như gừ chữ A trong VNI-Times thỡ ra
chữ A, nhưng gừ chữ A bằng font Musiqwik thỡ ra nốt Si múc đơn. Nguyên
tắc chủ yếu là vậy.
2. Tiếp đến, cần lưu ý là người thiết kế các font Musiqwik (nốt nhạc
trong khuông) và font Musisync (nốt nhạc rời) chỉ để cho chúng ta tạm thời
viết những bản nhạc thông thường như ở trên mà thôi, chứ khó sử dụng khi
viết một bản giao hưởng. Vỡ vậy cho nên các bạn tuỳ cơ sử dụng làm sao cho
thớch hợp trong cụng việc. Bản nhạc cú thể bao gồm hầu hết cỏc ký tự õm
nhạc và lời (vỡ lời chỳng ta soạn bằng Word).
3. Việc add fonts cũng bỡnh thường như bao phông chữ khác. Sau khi
có được fonts viết nhạc, trong thư mục sẽ có nhiều tập tin, nhưng cỏc bạn chỉ
cần 3 phụng chữ chủ yếu là Musisync, Musiqwik và MusiqwikB (icon cú ký
8
'&=2===G==!==W=====K====K==!
===Z==9===J==!===Z=====K====J==!
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
hiệu TrueType 2 chữ T lồng vào nhau), cỏc bạn install 3 fonts đó vào thư mục
Fonts của Windows là sử dụng được ngay như những phông chữ TrueType
các ký tự trờn bàn phớm trong phụng chữ này hiển thị mỗi nốt nhạc ở một vị
trớ khỏc nhau, ta muốn ghi nhạc thỡ ta cần biết ký tự nào trờn bàn phớm
tương ứng với nốt nhạc nào. Quả thật không dễ dàng gỡ để nhớ cho hết ký tự
nào là nốt gỡ, cho nờn cỏch hay nhất là ký tự nào ta biết thỡ ta gừ trực tiếp, ký
tự nào khụng nhớ thỡ ta dựng lệnh Insert symbols để chèn vào, symbols đây
chính là phông chữ Musiqwik. Ta cũng có thể nâng cao kỹ năng trong Word
bằng cách đặt nốt nhạc hay ký tự nào quen dựng thành phớm tắt cho dễ sử
dụng theo ý mỡnh, bằng cỏch chọn nốt trong bảng Insert Symbol, click vào
nỳt Shortcut key, click tổ hợp phớm bạn muốn gừ tắt vào khung rồi OK là
xong thụi.
Để chèn nhạc, ngay trong tài liệu, bạn chọn insert Symbol, chọn trong
khung Font là Musiqwik rồi nhấp đúp vào nốt nhạc mỡnh cần, sau khi viết
xong khuụng nhạc cú nốt (tức là dựng font Musiqwik), bạn nhấn Enter để
xuống hàng và gừ lời nhạc bằng tiếng Việt với phụng chữ bỡnh thường.
11
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
Theo hỡnh trờn là tụi đó đặt phím tắt Ctrl+Alt+W dùng để ghi vạch
nhịp ngoài bờn trỏi. Riờng một số ký tự khỏc khỏ quen thuộc thỡ chỳng ta nờn
nhớ cho quen dần, thớ dụ như khi dùng font Musiqwik, ta gừ dấu & thỡ nú
thành khúa Son ngay, gừ dấu = thỡ nú thành khuụng nhạc ngay, dần dần rồi ta
quen và chắc chắn là sẽ nhanh. Trờn bảng Insert Symbol, khi ta chọn một ký
tự nốt nhạc thỡ cỏc thụng tin về nú sẽ hiển thị ngay bờn dưới.
12
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
Cách trên dùng để viết cỏc nốt nhạc trờn khuụng, cũn nếu cỏc bạn muốn
viết cỏc nốt nhạc rời hoặc viết bài tập tiết tấu thỡ cỏc bạn sẽ dựng font
Musisync, cách dùng cũng như trỡnh bày ở trờn.
Cỏch viết này chỉ dựng cho cỏc bản nhạc để minh hoạ khi giảng dạy, vỡ
khi viết cần nhiều thời gian hơn các phần mềm viết nhạc khác. Tuy nhiờn khi
dựng cỏch này thỡ in ấn hoặc trỡnh chiếu các nốt nhạc sẽ rất đẹp vỡ cỏc nốt
chuyển file word (*.doc) vừa soạn thảo thành một file Portable
Document Format (*.pdf). Vỡ bản thõn file *.pdf đó được nhúng font
MusiQwik.ttf nên có thể được in trên bất kỳ máy tính nào mà không sợ
mất định dạng.
• Cỏch 3: Trực tiếp nhúng font MusiQwik.ttf vào file word. Lưu tài liệu
bằng cách chọn Save as / Tools / Save Options. Sau đó đánh dấu tớch ở
phần Embed TrueType fonts.
15
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
7. Lưu ý.
a) Cỏc ký hiệu, nốt nhạc thực chất là cỏc ký tự của một bộ font
(MusiQwik.ttf) giống như bao bộ font khác thường dùng khi soạn thảo (như
Vni-Times, Times New Roman…) do đó có thể được phóng to, thu nhỏ, căn
lề, cắt dỏn…
b) Do MusiQwik.ttf là một bộ font cho nờn ta hoàn toàn cú thể dựng
cỏc trỡnh soạn thảo khỏc để viết nhạc như Notepad, Wordpad, Corel,
Inkscape, Photoshop…
c) Font Musiqwik bao gồm cỏc nốt nhạc, ký hiệu trong khuụng nhạc và
font Musisynce bao gồm cỏc nốt nhạc, ký hiệu rời.
d) Để thuận tiện cho việc viết nhạc nờn nhớ những ký hiệu nốt nhạc
thường dùng trong hỡnh sau:
16
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
Ngoài việc sử dụng tài liệu trên, tôi còn sưu tầm rất nhiều tư liệu, clip,
file âm thanh, hình ảnh đẹp mắt và sống động để soạn trên powerpoint:
17
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
18
Ph¹m M¹nh Hïng-TH B¶o Xuyªn-Vô B¶n-N§ Email:
19