BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
NGUYỄN THỊ THANH THU THÀNH PHẦN NHỆN NHỎ BẮT MỒI NHỆN GIÉ; ðẶC ðIỂM
HÌNH THÁI, SINH HỌC, SINH THÁI HỌC CỦA LOÀI NHỆN
BẮT MỒI (Lasioseius sp.) TẠI HÀ NỘI VÀ VÙNG PHỤ CẬN
VỤ XUÂN NĂM 2010
LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành : BẢO VỆ THỰC VẬT
Mã số : 60.62.10
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.NGUYỄN THỊ KIM OANH
HÀ NỘI - 2010
ii
LỜI CẢM ƠN
ðể có ñược thành quả của ngày hôm nay, trước hết cho phép tôi ñược
bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc ñến PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Oanh - Người ñã
tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, giúp ñỡ tôi những kiến thức chuyên môn; là
Người ñã ở bên ñộng viên, an ủi, khuyến khích tôi trong những lúc khó khăn
ñể tôi hoàn thành tốt luận văn nghiên cứu khoa học này.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành ñến GS. TS. Nguyễn Văn ðĩnh -
Viện trưởng Viện sau ðại học - Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội ñã tận
tình hướng dẫn, ñịnh hướng khoa học cho tôi ñể hoàn thành tốt luận văn này.
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc ñến sự ñộng viên, giúp ñỡ nhiệt tình,
chân thành của Th.S Nguyễn ðức Tùng và các thầy cô giáo trong Bộ môn
Côn trùng – Khoa Nông học – trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội; các cán
bộ, công nhân viên trong khoa Nông học và Viện ñào tạo sau ñại học -
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội ñã giúp ñỡ tôi trong suốt thời gian tôi
học tập và thực hiện luận văn.
Tôi xin gửi những lời yêu thương chân thành nhất, sâu lắng nhất ñến
Bố Mẹ, Anh Chị tôi ñã luôn ở bên tôi trong suốt thời gian học tập và thực
hiện luận văn này.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn bạn bè, ñồng nghiệp ñã ñộng viên,
chia sẻ và tạo mọi ñiều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và thực
hiện luận văn.
Tác giả luận văn
3.5 Phương pháp nghiên cứu 26
3.6 Phương pháp tính toán và xử lý số liệu 38
4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 40
4.1 Thành phần thiên ñịch bắt mồi nhện gié (S.spinki) và mức ñộ phổ
biến của chúng tại Gia Lâm – Hà Nội và vùng phụ cận trong vụ
xuân năm 2010 40
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
iv
4.2 Diễn biến mật ñộ nhện gié (S. spinki) và NBM (Lasioseius sp.)
trên ruộng lúa vụ xuân 2010 tại Gia Lâm – Hà Nội 43
4.2.1 Diễn biến mật ñộ nhện gié (S. spinki) và NBM (Lasioseius sp.) trên
lúa chét của các giống cấy ở vụ mùa 2009 tại Gia Lâm – Hà Nội 43
4.2.2 Diễn biến mật ñộ nhện gié và NBM trên 3 giống lúa tại ða Tốn –
Gia Lâm – Hà Nội vụ xuân 2010 45
4.3 Xác ñịnh vật liệu làm giá thể thích hợp trong lồng kín nuôi cá thể
nhện bắt mồi Lasioseius sp. 49
4.4 Xác ñịnh khoảng thời gian ñẻ trứng nhiều nhất của loài Lasioseius sp. 53
4.5 ðặc ñiểm hình thái của nhện bắt mồi Lasioseius sp. 54
4.6 ðặc ñiểm sinh vật học, sinh thái học của NBM Lasioseius sp. 62
4.6.1 Thời gian phát dục của nhện bắt mồi Lasioseius sp. 62
4.6.2 Nhịp ñiệu sinh sản và sức sinh sản của nhện bắt mồi Lasioseius sp.
ở nhiệt ñộ 30
0
C, 35
0
C và ñộ ẩm 96% 64
4.6.3 Tỷ lệ trứng nở của nhện bắt mồi Lasioseius sp. 66
TL Tỷ lệ
cvt cộng tác viên
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
vi
DANH MỤC BẢNG
STT Tên bảng Trang
4. 1 Thành phần và mức ñộ phổ biến các loài thiên ñịch nhện gié
(S.spinki) tại Gia Lâm – Hà Nội vụ xuân hè 2010 40
4. 2 Diễn biến mật ñộ nhện gié (S. spinki) và NBM (Lasioseius sp.) trên
lúa chét của các giống cấy ở vụ mùa 2009 tại Gia Lâm – Hà Nội 44
4. 3 Diễn biến mật ñộ nhện gié S. spinki và nhện bắt mồi Lasioseius sp.
trên 3 giống lúa tại Gia Lâm- Hà Nội vụ xuân 2010 46
4. 4 Diễn biến ñộ tươi của các bộ phận cây lúa – số lượng của nhện gié
(S. spinki) nuôi trong lồng kín ở 30
0
C, ẩm ñộ 96% 50
4. 5 Nghiên cứu nhịp ñiệu ñẻ trứng trong ngày của trưởng thành NBM
Lasioseius sp. tại nhiệt ñộ 30
4. 13 Sức ăn nhện gié của các pha nhện bắt mồi Lasioseius sp. ở 35
0
C,
30
0
C và ñộ ẩm 96% 75
4. 14 Ảnh hưởng của 3 loại thuốc hóa học trừ nhện gié S. spinki tới
NBM Lasioseius sp. trong phòng thí nghiệm 77
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
vii
DANH MỤC HÌNH
STT Tên hình Trang
3. 1 Khu nhà lưới nhân giữ nguồn nhện gié tại Khoa Nông học –
trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội 28
3. 2 Xử lý ống thân ñể nhân nguồn nhện gié 29
3. 3 Nhân nguồn NBM Lasioseius sp. trên tấm nuôi 30
3. 4 Nhân nguồn nhện bắt mồi Lasioseius sp. trong ống thân 31
3. 5 Hộp thí nghiệm xác ñịnh vật liệu nuôi trong lamen thủng ở ñiều
kiện 30
0
C, 96% 32
3. 6 Xử lý lồng kín nuôi cá thể NBM Lasioseius sp. 33
3. 7 Lồng kín nuôi cá thể nhện bắt mồi Lasioseius sp. 33
3. 8 Nuôi cá thể NBM Lasioseius sp. ở nhiệt ñộ 35
0
lúa tại Gia Lâm – Hà Nội vụ xuân 2010 48
4.9 Diễn biến ñộ tươi của các bộ phận cây lúa – số lượng của nhện gié
(S. spinki) nuôi trong lồng kín ở 30
0
C, ẩm ñộ 96% 51
4.10 Thí nghiệm xác ñịnh vật liệu làm giá thể thích hợp trong lồng kín
nuôi cá thể nhện bắt mồi Lasioseius sp. 52
4.11 Nhịp ñiệu ñẻ trứng trong ngày của NBM Lasioseius sp. 54
4.12 Trứng nhện bắt mồi Lasioseius sp. ở ñộ phóng ñại 40x 55
4.13 Nhện non nhện bắt mồi Lasioseius sp. tuổi 1 ở ñộ phóng ñại 40x 56
4.14 Nhện non NBM Lasioseius sp. tuổi 2 ở ñộ phóng ñại 40x 57
4.15 Nhện non NBM Lasioseius sp. tuổi 3 ở ñộ phóng ñại 40x 58
4.16 Trưởng thành nhện bắt mồi Lasioseius sp. ở ñộ phóng ñại 40x 59
4.17 Hình thái trưởng thành nhện bắt mồi Lasioseius sp. chụp ở ñộ
phóng ñại 40x 60
4.18 Trưởng thành nhện bắt mồi Lasioseius sp. chụp qua kính hiển vi
ñiện tử quét 500x 61
4.19 Nhịp ñiệu sinh sản của nhện bắt mồi Lasioseius sp. ở hai nhiệt ñộ
35
0
C, 30
0
C và ẩm ñộ 96% 65
4.20 Tỷ lệ trứng nở (%) của nhện bắt mồi Lasioseius sp. ở nhiệt ñộ
35
0
C, 30
0
C và ẩm ñộ 96% 66
4.21 Tập tính giao phối của NBM Lasioseius sp. 69
chủ yếu. Từ một nước phải nhập lương thực, Việt nam ñã trở thành nước
ñứng thứ 2 về xuất khẩu lúa gạo trên thế giới sau Thái Lan. Năm 2008 năng
suất lúa ñạt 37 triệu ha trên diện tích 7,2 triệu ha trong ñó xuất khẩu 4,5 triệu
ha (Tổng Cục thống kê 2008) [18].
Tuy nhiên với ñiều kiện thuận lợi của một nước nhiệt ñới như ở nước
ta, trên cây lúa ñã xuất hiện rất nhiều loài côn trùng gây hại làm ảnh hưởng
ñến năng suất như sâu cuốn lá, ñục thân, rầy nâu Mặt khác ñể ñáp ứng nhu
cầu lương thực, sản xuất lúa ñã và ñang ñược tiến hành theo hướng hiện ñại
hoá, thâm canh cao, kéo theo ñó là việc sử dụng ngày càng nhiều phân bón và
thuốc hoá học. ðây là nguyên nhân quan trọng làm cho sâu bệnh hại phát triển
mạnh mẽ, diễn biến phức tạp và tạo ñiều kiện cho nhiều loài dịch hại trước kia
là thứ yếu ñã trở thành chủ yếu, ñiển hình là nhện gié Steneotarsonemus spinki
Smiley hại lúa.
Trên thế giới nhện gié Steneotarsonemus spinki Smiley ñược biết ñến
từ rất sớm, chúng ñược ghi nhận ñầu tiên ở Losiana năm 1967 và ñược nghiên
cứu khá nhiều ở Trung Quốc, Cu Ba, cộng hòa ðôminica và Haiti. Thiệt hại
do loài S. spinki gây ra ở Trung Quốc từ 30-90% (Xu và cộng sự., 2001) [75],
ở Cu Ba là 70% (Ramos và Rodríguez, 2000) [57].
Ở Việt Nam, nhện gié còn là ñối tượng khá mới nhưng sự gây hại của
chúng theo chiều hướng ngày một nghiêm trọng. Vụ mùa 2007, nhện gié ñã
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
2
phát sinh và gây hại trên diện tích lúa của 11/26 tỉnh, thành phố phía bắc như:
Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Giang, Bắc Ninh, ðiện Biên, Hưng Yên, Hải
Dương, Hà Nam, Tuyên Quang, Vĩnh Phúc, Hà Tây với tổng diện tích lúa
bị nhiễm khoảng trên 1.000 ha. Mức ñộ gây hại của nhện gié khá lớn làm
giảm từ 10-20 % năng suất, nếu bị gây hại nặng có thể giảm tới 70-80 % bởi
nhện gié hại lúa.
1.2.2 Yêu cầu
- ðiều tra thành phần thiên ñịch bắt mồi nhện gié (S. spinki) hại lúa,
mức ñộ phổ biến của chúng tại Gia Lâm - Hà Nội và vùng phụ cận trong vụ
xuân năm 2010.
- ðiều tra diễn biến mật ñộ của nhện gié (S. spinki) và nhện bắt mồi
Lasioseius sp. trên 3 giống lúa chủ yếu của huyện Gia Lâm - Hà Nội và vùng
phụ cận trong vụ xuân năm 2010
- Nghiên cứu ñặc ñiểm hình thái, sinh vật học và sinh thái học của loài
nhện bắt mồi Lasioseius sp. bắt mồi nhện gié (S. spinki).
- Xác ñịnh ảnh hưởng của một số loại thuốc trừ nhện gié tới nhện bắt
mồi Lasioseius sp.
1.3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
1.3.1 Ý nghĩa khoa học
Bổ sung thêm những tài liệu nghiên cứu về loài nhện bắt mồi
(Lasioseius sp.) thiên ñịch của nhện gié (S. spinki) hại lúa.
1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn
Thông qua ñiều tra, nghiên cứu xác ñịnh loài thiên ñịch bắt mồi nhện
gié hại lúa chủ yếu là loài nhện bắt mồi (Lasioseius sp.), từ ñó làm cơ sở ñề
xuất các biện pháp nuôi sinh học và sử dụng chúng có hiệu quả trong phòng
trừ nhện gié hại lúa.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
4
2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ sở khoa học của ñề tài
2.2.1 Những nghiên cứu về nhện gié Steneotarsonemus spinki Smiley
* Vị trí phân loại: Nhện gié Steneotarsonemus spinki Smiley thuộc ngành
chân ñốt (Arthroppoda), lớp nhện (Arrachnidae), bộ ve bét (Acari), tổng họ
Tarsonemoidae (Santos, 2004) [68], giống Steneotarsonemus Beer, loài
Steneotarsonemus spinki Smiley, (Smiley, 1967) [70].
* Vùng phấn bố của nhện gié Steneotarsonemus spinki Smiley: Theo
Ochoa và ctv, 2004 [64], nhện gié xuất hiện ñầu tiên ở vùng ðông Nam Á. Ở
Trung Quốc, Phillippin, ðài Loan ñã ghi nhận sự xuất hiện của nhện gié từ
nhưng năm 1993 (Smiley, 1993) [71]. Năm 1967, Smiley ñã chính thức mô tả
và phân loại nhện gié [70]. Sau ñó ñã tìm thấy sự gây hại của nhện gié ở nhiều
nước trên thế giới như Nhật Bản năm 1984 (Shikata, 1984) [69], Ấn ðộ và
Kenya (Rao và Das, 1997) [62], Cuba (Ramos và Rodriguez, 2001) [59], cộng
hòa ðominica năm 2001 (Ramos, 2001) [60] Và tại Mỹ nhện gié ñược phát
hiện tháng 11 năm 2004 trong khi tìm ra nguyên nhân gây hạt thóc bị lép
(Wang, 2004) [74]. Năm 2006 nhện gié ñã gây hại ở Haiti và Colombia
(Castro, 2006) [30].
* Ký chủ của nhện gié: Ký chủ chính của nhện gié là lúa nước Oryzae
sativae L. Ngoài ra nhện gié có thể hoàn thành vòng ñời trên một số ký chủ
phụ như lúa dại ở Mỹ (Oryzae latifolia) và cỏ gà Cynodon dactylon, cỏ lác
Cyperus iria, cỏ lồng vực Echinochloa colona và cỏ chỉ Digitania spp. (Ochoa,
2007) [65]. Nhện gié có thể gây hại trên nhiều giống lúa khác nhau. Loài S.
spink và Tarsonemus talpae có thể gây hại trên 335 giống lúa khác nhau.
* Mức ñộ gây hại của nhện gié
Trên thế giới, nhện gié Steneotarsonemus spinki Smiley ñược coi là
một loài dịch hại khá nguy hiểm trên lúa. Ngay từ những năm 1930 nhện gié
Steneotarsonemus spinki ñã là loài dịch hại nguy hiểm trên lúa ở châu Á (Xu
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
6
vùng sản xuất lúa ở Cu Ba bị thiệt hại nặng, mật ñộ lên ñến 200 con/m
2
, làm
thiệt hại 15-20% do cả nhện và nấm gây ra. Nấm hại này bao gồm:
Pyricularia, Rhychosporium, Rhizoctonia tổng hợp gây ra. Nó còn gián tiếp
gây ra các bệnh nấm và vi khuẩn cho cây như Fusarium moniliform (bệnh lúa
von), Currvularia lunata, Alternaria padwickii, Pseudomonas glumae (ñen lép
hạt) [58], [59]. Theo Navita và ctv (2006) [55] lúc nhện gié chích hút vào cây
lúa thì nó ñã truyền ñộc tố hoặc lây nhiễm các bào tử nấm bệnh cho cây lúa.
* Một số ñặc ñiểm sinh học, sinh thái của nhện gié Steneotarsonemus
spinki Smiley.
Nhện gié Steneotarsonemus spinki gồm bốn pha phát triển: trứng, nhện
non di ñộng, nhện non không di ñộng và nhện trưởng thành (Ramos và
Rodríguez, 2000; Xu và ctv, 2001) [57], [75]. Trong ñó nhện non không di
ñộng ñóng vai trò như pha nhộng của bộ cánh cứng vì mọi sự chuyển hóa về
chất trong cơ thể ñể giúp nhện non lột xác hóa trưởng thành ñều xảy ra ở giai
ñoạn này [75].
Nhện gié ñược xác ñịnh là một trong những loài có kích thước nhỏ nhất
của họ Tarsonemidae mắt thường khó nhìn thấy ñược. Trứng nhện gié có màu
trắng trong, ñược ñẻ rải rác từng quả nhưng thường dính lại với nhau. Nhện
non di ñộng và nhện non không di ñộng có màu trắng ñục với 3 ñôi chân. Kích
thước cơ thể nhện cũng có thể là cơ sở phân biệt giới tính và tuổi nhện. Con cái
trưởng thành có chiều dài 274µm, bề ngang cơ thể là 108µm. Con ñực có kích
thước chiều dài và bề ngang cơ thể tương ứng là 217µm và 121µm (Smiley,
1967) [70]. Nhện cái non ñược vận chuyển bởi nhện ñực ñã trưởng thành giống
như hầu hết các loài thuộc họ Tarsonemidae. Nhện non có màu trắng, trưởng
thành có màu vàng nhạt (Ramos và Rodriguaez, 2001) [59].
thích hợp cho nhện gié phát triển trong khoảng 20 - 29
o
C (Almaguel và ctv,
2004) [21]. Theo Cabrera (1998) [27] cho biết vòng ñời nhện gié thay ñổi
theo nhiệt ñộ. Ở 15
o
C, chúng chết gần như hoàn toàn, ở 16
o
C chúng giảm mọi
hoạt ñộng, ngừng phát triển và sinh sản, tỷ lệ chết cao. Thời gian hoàn thành
vòng ñời là 11 ngày ở 20
o
C, 8 ngày ở 24 - 28
o
C và 3 - 4 ngày ở 28 - 29
o
C .
Tại Cu Ba ở ñiều kiện nhiệt ñộ trung bình 24,42 ± 1,1
o
C và ñộ ẩm trung
bình 70,07 ± 4,7%, thời gian từ trứng ñến trưởng thành là 7,7 ngày, thấp nhất
là 5,75 ngày và cao nhất là 9,64 ngày. Trong ñó thời gian phát triển của trứng,
nhện non di ñộng và nhện non không di ñộng tương ứng là 2,94, 2,22 và 2,74
ngày (Ramos và Rodríguez, 2000; 2001) [57], [58]. Nghiên cứu của Nivita và
cộng sự (2006) [55] tại Hoa Kỳ cho thấy ở nhiệt ñộ 24
o
C vòng ñời nhện gié là
7 ngày và khi nhiệt ñộ cao 30
o
C thì vòng ñời ngắn lại còn 3 ngày. Bên cạnh
Theo Chen và ctv (1979) [32], nhện gié có khả năng ñẻ trứng cao và tập
trung, số trứng ñẻ của một con cái lên tới 78 quả trong vòng 5-32 ngày. Số
trứng ñược ñẻ ra trong tuần ñầu tiên sau khi giao phối chiếm tới 52,7% tổng
số trứng (Xu và ctv, 2001) [75].
Nhện gié gây hại ñể lại triệu chứng trên các bộ phận của cây lúa. Tại
Hàn Quốc lúa bị nhện hại có biểu hiện bông và hạt lúa bị biến dạng, các vết
hại xuất hiện ở mặt trong của bẹ lá ñồng thời trên vỏ hạt thóc xuất hiện các
vết màu nâu. Triệu chứng quan sát ñược ở Ấn ðộ là khi bông lúa bị hại thì
không trỗ thoát ñược và trên các các bẹ lá bị chết hoại tìm thấy nhiều nhện
sống ở giữa bẹ và thân cây. Hậu quả của sự gây hại này làm cho hạt thóc kép
(Cho M.R và ctv, 1999) [33]; (Tseng Y.H, 1987) [72]. Mật ñộ nhện tập trung
trên các bộ phận bị hại có lúc lên tới 450 con/m
2
(Ramos và ctv, 2001) [58].
Ngày nay, người ta ñã dựa vào triệu chứng ñể ñánh giá mức ñộ gây hại
của nhện gié. Ở Ấn ðộ, mức ñộ gây hại ñược xác ñịnh thông qua sự thay ñổi
của triệu chứng và thường căn cứ vào vết hại trên bẹ lá. Phần lớn nhện thường
tập trung tại vết hại và vùng xung quanh ñó (Santos, 2004) [68]. Triệu chứng
gây hại của nhện gié thể hiện rõ và ñặc trưng nhất sau 35 ngày lây nhiễm
(Almaguel, 2004) [21].
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
10
Ở ngoài ñồng ruộng, ñiều kiện thời tiết với nhiệt ñộ cao và ít mưa thuận
lợi cho sự phát sinh gây hại của nhện gié. Việc gieo cấy liên tục giữa các vụ
lúa trên cùng một cánh ñồng tạo ñiều kiện cho nhện luôn có ñủ thức ăn ñể
sinh sôi, phát triển quần thể (Nappo, 2009) [54].
Trong thực tế sản xuất rất nhiều vùng bị nhện gié gây hại bởi vì nhện
1857, sau ñó là Phytoseiulus macropilis Banks năm 1905. ðến nay ñã có hơn
1700 loài NBM thuộc 50 giống ñược ghi nhận (dẫn theo Nguyễn Văn ðĩnh,
2004) [6]
NBM ña phần thuộc họ Phytoseiidae. Trong họ này có 3 chi lớn là
Amblyseiinae, Typhldromine và Phytoseiinae với thành phần rất phong phú và
phân bố rộng khắp thế giới. Theo Agrov (2002) [23] ñã ghi nhận có 5 loài
nhện nhỏ bắt mồi trên các giống cam quýt ở Isarel, ñó là Amblyseius
herbicolus Chant, Euseius victoriensis (Womersley), E. elinae (Schicha), E.
stipulatus (Athiat- Henriot), Typhlodromus rickeri Chant.
Ở Nebrakca, Canada ñã ghi nhận các loài nhện nhỏ bắt mồi như
Typhlodromus pyri, T. occidentalis và Zetzellia mali (Beth, 1984) [25],
Neoseiulus (Amblyseius) fallacies, Phytoseiulus punctum, Amblyseius
mckenziei và A. cucumeris (Robert Wright, 1993) [66].
Nhện nhỏ bắt mồi Phytoseiulus persimilis Athiat- Henriot là một trong
hai loài chân khớp ñược sử dụng rộng rãi nhất trong ñấu tranh sinh học phòng
chống côn trùng và nhện hại hiện nay. Loài này ñược ghi nhận ñầu tiên trên
cây dâu tây ở Korea (Mc Murtry, 1978) [53], (Post, 1981) [67], (Cross, 1996)
[34] và ở Metapuntum, loài nhện ñỏ bắt mồi Agistemus longisetus trên cây lê
ở Nhật Bản (Hidenari, 2001) [40].
Ở California ñã ghi nhận một số loài nhện nhỏ bắt mồi khác như
Galendromus (Metaseiulus) occidentalis (Nesbitt), G. helveolus, G. annectens,
Meoseiulus (Phytoseiulus) longipes, Amblyseius californicus, Hypoaspis
aculeifer, Macrolophus caliginosus… (Hoddle, 1998 [42]; 1999 [43]).
Ngoài NBM, thành phần các loài BMAT của nhện nhỏ hại còn có bọ
rùa bắt mồi, bọ trĩ bắt mồi, bọ xít bắt mồi, muỗi năn bắt mồi, … cũng ñóng
vai trò quan trọng trong việc hạn chế số lượng nhện hại cây trồng. Các loài bọ
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
12
13
Galenromimus alveolaris (De Leon); Proprioseiopsis asetus (Chants),
Neoseiulus paraibensis (Moraes & Mc Murtry); N. Baraki (Athias-Henriot);
N. Paspalivorus; Ascapineta (De Leon) và Aceodrous asternalis (Lindquist &
Chants). Ngoài ra, các nghiên cứu về ký sinh cũng ñược tiến hành. Cabrera
(2005) [28] cho biết nấm Hirsutela nodunosa có khả năng ký sinh gây chết
nhện gié ñến 71%. Năm 2006, theo Navita và ctv [55] bổ sung thêm các loài
nhện bắt mồi là thiên ñịch của nhện gié bao gồm: Amblyseus taiwannicus,
Lasioeius parberlesei, Aceodromus asternalis, Asca pineta, Hypoaspis sp.,
Proctolaelaps bickleyi, Galendrminus alveolaris, Galendromus longipilus,
Galendromus sp., Neoseiulus parabensis, N, baraki, N. paspalivorus,
P.roprioseiopsis asetus, Typholodromus sp.
Thiên ñịch bắt mồi ñã ñược sử dụng như là thành phần của chương
trình quản lý dịch hại tổng hợp ñể quản lý S. spinki. Ở châu Á, có 4 loài nhện
ăn thịt quan trọng ñã ñược xác ñịnh trong các ñợt dịch 1977-1978 của
S.spinki, bao gồm cả Amblyseius taiwanicus Ehara (Acari: Phytoseiidae) và
Lasioseius parberlesei Bhattacharyya (Acari: Ascidae) (Lo và Ho, 1979) [50].
Các loài nhện bắt mồi ñã ñược tìm thấy gắn với S. spinki bao gồm
Cheiroseius serratus (Halbert) và Cheiroseius napalensis (Evans & Hyatt)
(Acari: Ascidae) (Tseng, 1984) [73]. ðã quan sát thấy nhện thuộc họ
Phytoseiidae và bọ trĩ bắt mồi (Thysanoptera) ăn S. spinki ở Cộng hoà
Dominica (Ramos, M. và ctv, 2001) [58].
Tại Cuba, họ Laelapidae (Hypoaspis sp.), một số loài trong họ Ascidae
(Aceodromus asternalis Lindquist & Chant, Asca pineta De Leon, Lasioseius
(ztridentis), Lasioseius sp., Proctolaelaps bickleyi Bram) và họ Phytoseiidae
(Galendromus alveolaris (De Leon), Galendromus longipilus (Nesbitt),
Galendromus sp., Neoseiulus paraibensis (Moraes & Mc Murtry), Neoseiulus
ñộ của nhện ñỏ theo ngưỡng gây hại lý thuyết và xác ñịnh qua thực nghiệm ñể
ñánh giá mức ñộ gây hại của nhện ñỏ. Khi mật ñộ nhện ñỏ là 38 nhện/ lá thì
thả 10 nhện Phytoseiulus macropilis sẽ làm giảm một cách có ý nghĩa mật ñộ
nhện ñỏ (Hamlen, 1978) [39].
Một số loài NBM tấn công nhiều loài nhện nhỏ hại thuộc họ nhện ñỏ
Tetranychidae và có khả năng ñược thương mại hoá. ðó là các loài
Galendromus occidentalis (Nesbitt), G. helveolus, G. annectens, Phytoseiulus
longipes, Amblyseius californicus, A. fallacies, Hypoaspis aculeifer,
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp
15
Macrolophus caliginosus, …(Hoddle, 1999) [44]. Loài Galendromus
occidentalis có khả năng ñiều chỉnh quần thể nhện nhỏ hại ở mật ñộ thấp hơn
và trong thời gian lâu hơn P. permilis (Hoy, 1981) [45]. Loài G. helveolus và
G. annectens giữ vai trò quan trọng trong ngăn chặn quần thể nhện
Oligonychus punicae và Eotetranychus sexmaculatus hại cây ăn quả ở Florida
(Hoddle, 1999) [43].
Các loài Amblyseius fallacies Garman, A. mckenziei và A. cucumeris
tấn công nhiều loài nhện nhỏ hại như Panonychus ulmi, Tetranychus urticae,
Tarsonemus paplliduse, Polyphagotarsonemus latus, … Chúng ñược sử dụng
tốt nhất trên cây trồng vào giai ñoạn ñầu khi quần thể nhện hại vẫn còn thấp
(Argov, 2002) [23]; Beard, 1999) [24].
Loài A. fallacis có sức ñề kháng với các loại thuốc hoá học nhóm
Pyrethroid, ñã ñược nhân nuôi và sử dụng như một tác nhân sinh học trong
phòng chống nhện hại thuộc họ Tetranychidae trên một số cây trồng ở Canada
(Lester, 2002) [47]. Tỷ lệ giữa A. fallacis và nhện hại tối thiểu là 1:10 sẽ cho hiệu
quả tốt, với các tỷ lệ cao hơn sẽ tăng khả năng thành công (Lester, 2002) [47].
Loài Amblyseius californicus có sức ñề kháng tốt với thuốc hoá học, có