S
P
K
T
Trang 1
MC LC
CHNG I: GII THIU LÝ LUN DY HC
1. KHÁI NIM VÀ CÁC TRNG PHÁI LÝ LUN DY HC
2. I TNG NGHIÊN CU CA LÝ LUN DY HC
3. NHIM V CA LÝ LUN DY HC
4. TÍNH HAI MT CA LÝ LUN
5. CÁC LUN IM C BN CA LÝ LUN DY HC
CHNG II. QUÁ TRÌNH DY HC
I. KHÁI NIM CHUNG V QUÁ TRÌNH DY HC
1. NH NGHA
2. CÁC DU HIU CA QTDH
3. HOT NG DY VÀ HOT NG HC
4. MT S QUAN NIM V QUÁ TRÌNH DY HC
II. THÀNH T CU TRÚC VÀ BN CHT CA QUÁ TRÌNH DY HC
1. THÀNH T CU TRÚC CA QUÁ TRÌNH DY HC
2. BN CHT CA QUÁ TRÌNH DY HC
III. NHIM V CA QUÁ TRÌNH DY HC
1. GIÁO DNG HC SINH
2. GIÁO DC HC SINH
3. PHÁT TRIN HC SINH
IV. LOGIC CÁC KHÂU VÀ NG LC CA QUÁ TRÌNH DY HC

XÉT THEO MI QUAN H C BN CA QÚA TRÌNH DY HC
2.2.
XÉT THEO CÁC KHÂU CA QÚA TRÌNH DY HC
3. PHÂN LOẠI CỦA PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
4. TÍNH CHẤT CỦA PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
5. VAI TRỊ CA PHNG TIN DY HC VÀ CÁC HÌNH THC S DNG
5.1.
VAI TRỊ CA PHNG TIN DY HC TRONG GIÁO DC NĨI CHUNG
5.2.
CÁC HÌNH THC HC BNG PHNG TIN DY HC
II.
VAI TRỊ CA CÁC KÊNH THU NHN THƠNG VÀ CÁC BIN PHÁP S
DNG PHNG TIN DY HC
1.
VAI TRỊ CA CÁC KÊNH THU NHN THƠNG TIN VÀ PHNG TIN
DY HC
2. MT S BIN PHÁP TNG HIU QU DY HC

CHNG V. PHNG PHÁP DY HC VÀ HÌNH THC T CHC DY
HC
I. I CNG V PHNG PHÁP DY HC
1. KHÁI NIM PHNG PHÁP DY HC
2. PHÂN LOI CÁC PHNG PHÁP DY HC
3. MT S KIU PHNG PHÁP
3.1.
KIỂU PHNG PHÁP DY HC THƠNG BÁO – TIP NHN (THƠNG BÁO
– TÁI HIN)
3.2.
KIU PHNG PHÁP KHÁM PHÁ VÀ GII QUYT VN 
II. NHÓM CÁC PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN THU Ï

1.1.
KHÁI NIM
1.2.
NHIM V CA DY THC HÀNH
1.3.
PHÂN LOI
1.4.
Q TRÌNH HÌNH THÀNH K NNG
1.5.
THC HIN BÀI DY THC HÀNH
2. CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY THỰC HÀNH
2.1.
PHƯƠNG PHÁP DY THC HÀNH 4 BƯỚC
2.2.
PHNG PHÁP DY THC HÀNH 3 BC
2.3.
PHNG PHÁP DY THC HÀNH 6 BC
V. CÁC HÌNH THC T CHC DY HC VÀ HÌNH THC T CHC HC
1. KHÁI NIM CHUNG V CÁC HÌNH THC T CHC
2. HÌNH THC T CHC DY HC
3. HÌNH THC T CHC HC
3.1.
HC TỒN LP - TRC DIN
3.2.
DY HC CÁ NHÂN – CHUN BIT HĨA
3.3.
DY HC THEO NHĨM
Trang 4
VI.
PHNG PHÁP DY HC GII QUYT VN 

1. KHÁI NIM
2. CÁC LOI CÂU TRC NGHIM

CHNG VII. CÁC HOT NG T CHC THC HIN HA NG
DY HC I VI GIÁO VIÊN
1. LP LCH TRÌNH GING DY
2. SON GIÁO ÁN Trang 5
CHNG I: GII THIU LÝ LUN DY HC
1. KHÁI NIM VÀ CÁC TRNG PHÁI LÝ LUN DY HC
Lý lun dy hc là mt b phn ca khoa hc giáo dc. Nó đã đc hình thành và phát
trin trong mt quá trình lch s lâu dài và hin nay đã trng thành mt môn khoa hc đc
lp trong h thng các khoa hc giáo dc. Lý lun dy hc là:
- mt khoa hc ca hot đng dy và hc
- nhng qui lut, nhng mi quan h bin chng và nhng nguyên lý cho toàn b hot
đng dy và hc k thut – ngh
Nhiu nhà nghiên cu lý lun dy hc thuc trng phái khác nhau trên th gii đã
đa ra nhng mô hình lý lun dy hc khác nhau tng thích vi mc đích chính tr, kinh t,
xã hi, vn hóa và quan đim ca trng phái đó. Nhng tt c đu nhm mc đích nghiên
cu hình thành lên mt lý lun phc v cho hot đng dy và hc. Mi mô hình lý lun dy
hc có mt bn cht riêng bit ca nó.
Khong cui th k 18, trên th gii có 3 dòng t tng v lý lun dy hc chính, đó
là trng phái theo ch ngha duy vt bin chng, ch ngha duy tâm và ch ngha khoa hc
phân tích kim chng. Lý lun dy hc theo ch ngha duy vt bin chng đc xut phát t
t tng ca Karl Marx (1818 -1883). Nhng nhà lý lun dy hc ni ting theo t tng này
là: Lothar Klingberg, Hacker (c), Leontjew, Wygotski, Galperin (Liên Xô c),…
Lý lun dy hc theo ch ngha duy tâm đc hình thành t t tng ca Ernst
Schleiermacher (1768 - 1834). Nhng nhà lý thuyt đi din cho trng phái này đu tiên là

mi quan h v cu trúc c bn gia: hc sinh – giáo viên – ni dung dy hc.
(1)
2. I TNG NGHIÊN CU CA LÝ LUN DY HC
i tng nghiên cu ca lý lun dy hc là quá trình dy hc, c th là nghiên cu
các đi tng liên quan đn quá trình dy hc nh: bn cht, qui lut; mc tiêu, ni dung,
phng pháp, phng tin đánh giá trong hot đng dy và hc…

Ngi hc
a đim
Phng tin
Thi gian
Phng pháp
Ni dung
Mc đích
Ai
Didactic luôn tr li câu hi: (hc?)



Nhim v ca lý lun dy hc đi cng là nghiên cu phát hin ra nhng qui lut,
bn cht chung cho tt c các quá trình dy hc, đng thi tìm ra nhng điu kin đ thc
hin qui lut này trong thc tin dy hc. Tuy nhiên, nhng ni dung mà lý lun dy hc đi
cng nghiên cu cha thâu tóm đc mi vn đ, khía cnh đc thù c th ca tng bc
hc, môn hc… Vi s hp tác, thng nht gia cái chung và cái riêng, da lên nhau và b
sung cho nhau, lý lun dy hc đi cng và lý lun dy hc chuyên bit giúp gii quyt các
vn đ c bn ca lý lun dy hc.
Ni dung nghiên cu ca LLDH trong dy chuyên nghip gm:
- Mc tiêu và nhim v ca quá trình dy hc: mc tiêu giáo dc, mc tiêu đào to và
mc tiêu dy hc ca tng đ tài…(mc tiêu hc tp);
- Ni dung dy hc;
- Quy lut dy hc: quy lut lnh hi tri thc, tâm lý, nguyên tc dy hc, quan h gia
giáo viên và hc sinh,…
- Nhng phng pháp và hình thc t chc dy hc;
- T chc dy hc: k hoch dy hc, các khâu ca quá trình dy hc
- Quá trình dy lý thuyt và thc hành.
4. TÍNH HAI MT CA LÝ LUN
Lý lun dy hc luôn luôn có tính hai mt. Hai mt là hai nhim v nghiên cu c
bn ca nó song song đi kèm vi nhau. Hai nhim v đó là:
- Nghiên cu xác đnh thc trng dy hc (thc t dy hc k thut ngh nghip đang
nh th nào?)
- Nghiên cu đnh hng dy hc (dy hc cn phi nh th nào?)
Xác đnh thc trng là mt s nghiên cu thc trng mà các nhà s phm thng
dùng nhng phng pháp nh: quan sát, phân tích, kim chng,…Leo Roth (1971) đã làm
Trang 8
mt cuc nghiên cu so sánh gia 3 lp hc bng 3 hình thc t chc dy hc khác nhau:
dy hc toàn lp, dy hc theo nhóm và dy hc theo chng trình. Sau đó đánh giá thành
tích hc tp thu đc ca mi lp đ rút ra xem hình thc t chc dy hc nào tt hn. Vi ví
d này chúng ta thy rõ là ngi nghiên cu đã gp nhng khó khn nh th nào.  cuc
nghiên cu đc chính xác ông ta phi xác đnh so sánh kin thc ca hc sinh 3 lp, phi

mi. T tng s phm ca ông vn còn tác dng cho đn ngày nay.
Jean Jacques Rousseau (1712 – 1778)

Trang 9
Ông là mt trong nhng nhà s phm và là nhà xã hi đã gây ra hai cuc cách mng
là: cách mng xã hi và cách mng giáo dc  Pháp. Ông cho rng:
- Dy hc là phát trin các giác quan;
- Thc tin cuc sng đem li kinh nghim tt nht;
- Hot đng dy hc phi trên c s hot đng;
- Ông khuyn khích hc ngh;
Johann Heinrich Pestalozzi (1746 – 1827)

Ông là ngi Thy S, quan đim ca ông: dy hc là ngh thut nâng cao lòng khát
vng ca con ngi và phng pháp ca ông đc tóm tt nh sau:
- Thích nghi vic dy hc vi nhng vn đ tâm lí;
- Nn tng ca s hiu bit là trc giác và ngôn ng: dy toán phi c th, dy hình th
phi thông qua s quan sát, dy ngôn ng phi da vào các giác quan, tp đc phi da
vào ngôn ng;
- Giáo dc k thut là yu t cn thit và mang li giá tr thc tin;
- Giáo dc là khoa hc và là ngh thut đ rèn luyn trí tu và ci to xã hi;

CHNG II. QUÁ TRÌNH DY HC
I. KHÁI NIM CHUNG V QUÁ TRÌNH DY HC
1. NH NGHA
Dy hc là hot đng đc trng nht, ch yu nht ca nhà trng, din ra theo mt
quá trình nht đnh t t
0
đn t
n
gi là quá trình dy hc (QTDH). ó là mt quá trình xã hi

đng ca mt hot đng kép dy và hc đan xen và tng tác ln nhau trong khong không
gian và thi gian nht đnh. Kt qu ca QTDH là làm bin đi  ngi hc nhng đc tính
nào đó đã đc xác đnh t trc (xem hình sau)
Giáo viê
n
D
y
h

c


nh hn
g
iu chnh
Kim tra
Trng thái ca ngi
hc  thi đim t(0)
đc th hin bi:
- Hiu bit, kh
nng, thái đ
- Các điu kin ni
tâm khác
Trng thái ca ngi
hc  thi đim t(1)
đc th hin bi:
- Hiu bit, kh
nng, thái đ
- Các điu kin ni
tâm khác

Hình 2. Du hiu ca quá trình dy hc.
Trang 11
3. HOT NG DY VÀ HOT NG HC
Hot đng dy:
- Dy hc đc hiu là mt hình thc đc bit ca giáo dc (ngha rng), xem nh là mt
trng hp riêng ca nó (ca giáo dc). Dy hc là con đng đc bit quan trng trong
mi quan h bin chng và phi hp vi các con đng, các hot đng khác trong quá
trình giáo dc đ thc hin các mc tiêu và nhim v giáo dc đt ra.
- Dy hc là mt quá trình truyn th, t chc nhn thc kin thc, kinh nghim xã hi và
ngh nghip cho ngi hc nhm hình thành và phát trin nhân cách nói chung và nhân
cách ngh nghip nói riêng. Dy hc bao hàm trong nó s hc và s dy gn bó vi nhau,
trong đó s dy không ch là s ging dy mà còn là s t chc, ch đo và điu khin s
hc.
- Dy hc là mt mt ca quá trình dy và hc do ngi giáo viên thc hin theo ni dung,
chng trình đào to đã đnh nhm giúp ngi hc đt đc các mc tiêu hc tp theo
tng bài hc hoc toàn khóa đào to. Hot đng dy hc không ch hng đn yêu cu
truyn th kin thc, hình thành k nng, k xo và thái đ ngh nghip đúng đn  ngi
hc mà còn góp phn phát trin tính tích cc và t chc các hot đng hc tp ca hc
viên.
- Dy là hot đng ca giáo viên, không ch là hot đng truyn th cho hc sinh nhng
ni dung đáp ng đc các mc tiêu đ ra, mà còn hn na là hot đng giúp đ ch đo
và hng dn hc sinh trong quá trình lnh hi. Ch khi nào nm bt đc các điu kin
bên trong (hiu bit, nng lc, hng thú,…) ca hc sinh thì giáo viên mi đa ra đc
nhng tác đng s phm phù hp đ hot đng hc đt đc kt qu mong mun.
Hot đng hc:

- Hc, theo ngha rng nht, đc hiu là quá trình c bn ca s phát trin nhân cách
trong hot đng ca con ngi, là s lnh hi nhng “sc mnh bn cht ngi” đã đc
đi tng hóa trong các sn phm ca hot đng con ngi. ó là hot đng phn ánh
nhng mt nht đnh ca hin thc khách quan vào ý thc ngi hc. Tuy nhiên nó ch

thc hin so vi hành đng quy đnh. Có hai loi liên h ngc: liên h ngoài t HS đn GV
ch yu giúp cho s điu chnh ca GV và liên h trong  bn thân HS ch yu giúp cho s
điu chnh ca HS. Các mi liên h ngc trong đc to ra không ch thông qua vic kim
tra, đánh giá kt qu hc tp do GV tin hành mà còn thông qua s t kim tra, t đánh giá
ca chính bn thân HS. S điu chnh, s ch đo ca GV phi làm sao cho s t kim tra, t
đánh giá đó hình thành và ngày càng phát trin  HS đ h t điu chnh và hc tp mt cách
t giác, tích cc và đc lp, tc là làm cho hc tp tr thành mt h kín điu chnh vi tính
cht là mt h th cp trong h dy hc,  đó HS va là khách th va là ch th ca QTDH.
Vì vy, QTDH di góc đ này là quá trình phát trin bin chng, trong đó có s thng nht
ca s điu chnh (dy), s đc điu chnh và s t điu chnh (hc).
Trang 13

Hình 4. iu chnh trong dy hc
- Theo thuyt thông tin, QTDH bao gm hai b phn là: b phn x lí và truyn thông tin
(GV) và b phn thu nhn, x lí, lu tr và vn dng thông tin (HS). Trong quá trình đó, vn
đ rt c bn là làm sao kh đc nhng thông tin, tín hiu nhiu khác nhau đ đm bo cho
vic truyn và nhn thông tin đc thông sut, đt hiu sut và hiu qu cao.
Theo t tng công ngh, đã và đang đc vn dng ngày càng sâu rng vào lnh vc giáo
dc. Theo đó, QTDH đc coi là mt quá trình công ngh đc bit.
II. THÀNH T CU TRÚC VÀ BN CHT CA QUÁ TRÌNH DY HC
1. THÀNH T CU TRÚC CA QUÁ TRÌNH DY HC
QTDH vi t cách là mt h thng gm có nhiu thành t c bn, trong đó GV cùng
vi hot đng dy và HS cùng vi hot đng hc là hai thành t c bn nht. Mi ngi đu
d dàng thy rng nu không có hai thành t đó cùng vi thành t th ba là ni dung dy hc
thì QTDH không th xy ra.
Nh bt c hot đng nào ca con ngi, hot đng hay QTDH cng có mc tiêu,
cn s dng nhng phng pháp, phng tin và cui cùng s đt đc nhng kt qu nht
đnh. Tt c nhng thành t trên tn ti và tác đng qua li ln nhau trong mt mi liên h
hu c cht ch và toàn b quá trình hay h thng dy hc li đc đt trong mt môi trng
kinh t xã hi  c bình din v mô ln vi mô. Bt c lúc nào và  đâu, h QTDH din ra là

hn
g
tin
T chp
hành:
HS
Trang 14
nhau, ch c và chu s ch c ln nhau, trong đó mc tiêu dy hc qui đnh các yu t
khác.
Mt khác, mc tiêu dy hc nói riêng và các yu t khác ca QTDH nói chung đc
xut phát t nhu cu ca xã hi và chu s tác đng ca điu kin kinh t - vn hóa – xã hi –
khoa hc, Nói cách khác, các yu t xã hi này to nên mt “trng xã hi”, trong đó din
ra hot đng dy hc. Ta có th mô t mt cách đn gin mi quan h gia các thành t c
bn ca QTDH nh s đ di đây: HOT NG DY HC Hình 3. Cu trúc các thành t ca quá trình dy hc

Kt
qu
dy

vn, hình thành và phát trin tri thc, k nng, k xo ngh nghip cho HS. Quá trình giáo
dc ch yu nhm hình thành lý tng, nim tin và hành vi đo đc cho HS
Trang 15
b) QTDH là mt quá trình nhn thc
Mc tiêu ca dy hc là, thông qua hot đng hc – mt hot đng nhn thc đc đáo
ca HS, làm cho hc lnh hi đc nhng kinh nghim xã hi mà loài ngi đã tích ly đc
nhm hình thành k nng, k xo ngh nghip.
Hot đng hay quá trình nhn thc – hc tp  bc giáo dc ngh nghip có nhng
đc đim ch yu sau:
Quá trình nhn thc là quá trình phn ánh các hin tng thc tin nhng không phi
là phn ánh tt c mi hin tng mà là phn ánh mt cách tích cc và chn lc. Ch nhng
gì liên quan đn nhu cu, hng thú, đn hot đng hin ti và s phát trin tng lai ngh
nghip ca cá nhân mi đc chn lc và phn ánh.
Quy lut nhn thc ca loài ngi đã đc W.I. Lênin nêu lên trong công thc ni
ting: “T trc quan sinh đng đn t duy tru tng, ri t t duy tru tng tr v thc
tin…”. Con đng bin chng ca s nhn thc chân lý, nh vy bao gm hai giai đon, đó
là giai đon cm tính và giai đon lý tính. Tuy nhiên, trong QTDH s nhn thc - hc tp ca
HS thng là nhn thc nhng điu mà nhân loi đã bit, tc là nhng điu mi m ch đi
vi chính bn thân h. iu đáng lu ý  đây là hot đng nhn thc ca HS không cn phi
din ra theo nh trình t và thi gian mà loài ngi và các nhà khoa hc đã nhn thc ra chân
lý đó. Tùy thuc vào đc đim ni dung hc tp, kh nng và điu kin hc tp thc mà HS
có th thc hin hot đng nhn thc – hc tp đi t c th đn tru tng hay ngc li t
tru tng đn c th. c) QTDH là mt quá trình tâm lý
Khía cnh tâm lý ca QTDH có ý ngha ht sc quan trng đi vi s thành công ca
dy hc. Di đây là mt s yu t cn đc chú ý đc bit mà trong mt vài thp k qua tâm
lý hc v “dy hc phát trin” đã xác đnh:
-  mi la tui, quá trình phát trin din ra không ging nhau và  mi la tui có

ngoài nhà trng, đc bit là các chuyên gia thc tin và nhng đi din ca các c s s
dng ngi tt nghip.
- Huy đng và tng cng các ngun lc, nht là ngun lc tài chính đm bo cht
lng dy hc – giáo dc.
e) QTDH là mt quá trình HS va là khách th va là ch th
Hot đng mang tính khách th ca ngi hc là hot đng din ra di s hng
dn, t chc và kim tra giám sát ca GV nhm tip cn vi đi tng lnh hi. Nó bao gm
mt s hot đng sau đây:
- Tip nhn và thc hin các nhim v và k hoch hot đng hc tp do GV đ ngh.
- iu chnh hot đng hc tp di s kim tra, giám sát ca GV
Hot đng mang tính ch th ca ngi hc là hot đng hc tp sau:
- T giác, ngha là t giành ly kin thc, k nng, thái đ đúng đn, không b gò ép bt
buc t bên ngoài.
- Tích cc, ngha là cùng tham gia vào quá trình ging dy ca GV nh chm chú nghe
ging, tham gia phát biu mt cách có phê phán đ bin kin thc thành ca riêng mình,
Trang 17
t mình đi kim thêm kin thc đ đào sâu m rng ch không ch chp nhn nhng gì
GV đã truyn th.
- T lc, có ngha là đc lp suy ngh, c gng tìm tòi các phng án gii quyt vn đ.
- Cùng hp tác đ đa ra các phng án ti u.
- T lên k hoch và thc hin nhim v hc tp ca mình đ ra.
- T kim tra điu chnh hot đng hc tp ca mình.
f) QTDH là mt quá trình đng, va mang tính n đnh và bt n đnh
Mang tính n đnh bi vì GV và HS dy và hc theo mt k hoch có mc đích,
phng pháp rõ ràng. Theo hình di, hot đng GV là hot đng ch đo bao gm hot
đng kim tra điu chnh và đnh hng HS đ HS  thi đim t
1
đt đc mt kin thc, k
nng, k xo và đng c thái đ nht đnh.  tin hành các hot đng đó ngi GV phi có
mt k hoch chun b trc nh giáo án, giáo trình, k hoch đào to,…

HTTC
Kt qu
iu chnh
Kim tra
Trang 18
Trong QTDH, thông qua vic kim tra ca thy đ ra và s t kim tra ca HS, h có
th phát hin đc nhng u đim và thiu sót ca mình đ t điu chnh nh t khc phc
thiu sót và phát huy nhng u đim. Ngoài ra khi tranh lun, trao đi ý kin vi bn bè, tp
th HS cng có th t kim tra li kin thc đã nm và t điu chnh vic hc tp ca mình.
III. NHIM V CA QUÁ TRÌNH DY HC
1. GIÁO DNG HC SINH
Làm cho HS nm vng h thng tri thc vn hóa, khoa hc k thut, k nng k xo
lao đng ngh nghip (ngi ta còn gi là nhim v dy ngh)
Chc nng giáo dng bao gm vic tip thu các tri thc khoa hc, hình thành các k
nng, k xo chuyên môn ngh nghip.
Tri thc khoa hc bao gm các s kin, khái nim, quy lut, lý thuyt … liên quan
đn ngh nghip. Các k nng, k xo ngh nghip bao gm các k nng, k xo đc thù ca
ngh tng ng. Kt qu ca giáo dng là to ra các nng lc hot đng ngh nghip cho
HS.
2. GIÁO DC HC SINH
ng thi vi giáo dng, QTDH còn thc hin chc nng giáo dc, hình thành cho
HS th gii quan, quan đim đo đc, nim tin, lòng mong mun, hành vi ng x và hot
đng thích hp trong xã hi…. Ngha là mt tng th phm cht nhân cách tiêu biu cho xã
hi (ngi ta còn gi là nhim v dy làm ngi)
Thc hin chc nng giáo dc bt ngun hu c t chính ni dung, phng pháp,
phng tin, nhng đng thi cng t s giao tip, giao lu gia GV và HS.
Thc cht chc nng giáo dc ca dy hc là chc nng làm cho quá trình dy hc
mang tính mc tiêu và có tính giá tr ca xã hi nht đnh.
3. PHÁT TRIN HC SINH
Dy hc là to điu kin cho s phát trin cá nhân nh nng lc nhn thc và nng

Logic ca QTDH là trình t vn đng hp quy lut có hiu qu ti u ca hc sinh
di s ch đo ca giáo viên đi t trình đ tri thc và trình đ phát trin ca hc sinh khi bt
đu nghiên cu vn đ đn trình đ nm vng hoàn toàn vn đ đó. Vy cn phi la chn và
sp xp phi hp theo mt trình t nh th nào đ DTDH đt hiu qu cao và s lnh hi tri
thc, k nng, k xo ti u.
QTDH là mt quá trình din ra mt cách có logic, tôn trng các quy lut tâm lý nhn
thc ca HS, mt khác xut phát t trình đ tri thc và trình đ phát trin ca HS. Do đó,
trong phm vi mt ni dung dy hc nht đnh, QTDH có th din ra theo nhiu kiu, nhiu
cu trúc khác. Các thành phn ca các kiu là nhng giai đon k tip nhau và gi là các
khâu ca QTDH. QTDH gm các khâu:
- Gây đng c, chun b tâm lý, ý thc cho vic hc tp.
- T chc gii quyt các nhim v nhn thc
- Cng c, hoàn thin, vn dng tri thc, k nng, k xo
- Kim tra, đánh giá tri thc, k nng, k xo.
a) Gây đng c, chun b tâm lý, ý thc cho vic hc tp
Trang 20
Hot đng ca con ngi là hot đng có ý thc, đc thc hin bt đu bi ý thc
đc đy đ nhim v hot đng và xut phát t hng thú đã có đng c. i vi hot đng
nhn thc cng vy, trc ht HS phi ý thc đc nhim v nhn thc.
Mc tiêu chính ca khâu này là gây mâu thun, to hng thú, nhu cu và đng c hc
tp  HS nhm lôi cun HS vào hot đng hc tp, kích thích tính tích cc, lòng ham mun
gii quyt vn đ nhn thc.
b) T chc gii quyt các nhim v nhn thc
Mc tiêu:
- Truyn đt ni dung tri thc mi;
- T chc nhn thc cho HS;
- Kích thích đnh hng mc tiêu dy hc;
- T chc cho HS tìm thy tri thc mi.
Ni dung tri thc mi phi trình bày theo th t logic, kt hp vi phng tin dy
hc trc quan cng nh các phng pháp thích hp.

Yêu cu đi vi giáo viên:
T chc kim tra nhn xét cht lng, t chc cho hc sinh t kim tra đánh giá và
điu chnh.
Các khâu ca QTDH va trình bày trên hp li thành mt th hoàn chnh tng ng
vi mt giai đon hay mt chu trình vn đng trong nhiu giai đon hay chu trình k tip,
liên tc. Chúng có th lp đi, lp li và xen k nhau, thâm nhp vào nhau  mi giai đon hay
chu trình đó.
Trình t các khâu trên không phi và không th là bt buc mt cách cng nhc và
không nht thit tt c các khâu đó đu phi thc hin trong mi tit, mt phn bài dy.

2. NG LC CA QUÁ TRÌNH DY HC
ng lc là s mong mun, s thôi thúc, là yu t thúc đy hot đng, làm cho
hot đng đt mc tiêu và hiu qu.
Cng nh mi quá trình khác, QTDH vn đng và phát trin là do nó có nhng yu t
thúc đy hay còn gi là đng lc. Nh vy, theo cách hiu thông thng, đng lc ca
QTDH là nhng yu t thúc đy QTDH hay thúc đy hc sinh tin hành hot đng nhn
thc trong QTDH.
Mi s vt, hin tng ca th gii khách quan đu vn đng và phát trin không
ngng. Mi s vn đng đu có ngun gc là s đu tranh và thng nht gia các mt đi
lp, tc là gii quyt các mâu thun c bn ca s vt, hin tng. QTDH vn đng và phát
trin là do các mâu thun bên trong và bên ngoài ca nó liên tc xut hin và đc gii quyt.
Vic nhn thc đc các mâu thun và gii quyt đc các mâu thun đó  HS s to nên
đng lc cho QTDH.
Các mâu thun ca QTDH gm các mâu thun gia các thành t cu trúc nh gia
mc tiêu, yêu cu vi trình đ hin có ca HS to nên các nhu cu (xut hin  HS di nh
hng ca GV) tip thu kin thc k nng và k xo vi các kh nng thc t tha mãn các
nhu cu đó.
iu kin đ mâu thun tr thành đng lc:
Trang 22
Trong QTDH, không phi c có mâu thun ny sinh là t nhiên có đng lc xut hin

thng, đc quyn li nào đó…)
Khi thc hin QTDH, GV phi chú ý đn các đc tính và ni dung ca tng loi đng
c đ tác đng s phm to đng lc cho ngi hc. i vi loi (2), GV cn gây đc s tò
mò tìm hiu ni dung dy hc mi ví d nh:
Trang 23
- Khi dây tm quan trng ca nó đi vi hot đng ngh nghip sau này, hay mi liên
h ca chúng đi vi ni dung đã hc hay s liên thông vi các môn hc khác
- To ra các tình hung có mâu thun làm tng nhu cu
- có nhng bin pháp kp thi đúng đn đ nhm tng đng lc ca ngi hc ví d
nh li khen ngi, cho đim khuyn khích.
V. NGUYÊN TC DY HC
1. KHÁI NIM
- Nguyên tc dy hc là lun đim c bn cn phi da vào khi ging dy nhng vn đ
khoa hc. Lun đim c bn: ch đo trc tip vic la chn ni dung và các hình
thc t chc dy hc, vn dng trong tt c các khâu ca QTDH cng nh trong tt c
các môn hc.
- Tác gi khác cho rng, nguyên tc dy hc là nhng phng hng chung đc đúc
kt thành nhng lun đim c bn, có giá tr ch đo toàn b công tác dy hc theo
đúng quy lut ca QTDH
2. CÁC NGUYÊN TC C TH
Vic trình bày h thng các nguyên tc cng có nhiu cách khác nhau tùy theo quan
đim ca tng tác gi, có tác gi chia thành 7, hay 8 hoc 10,…nguyên tc. Sau đây là các
nguyên tc dy hc c th
Nguyên tc 1: m bo tính thng nht gia giáo dc t tng, giáo dc khoa hc và
giáo dc ngh nghip
Nhà trng chúng ta là nhà trng XHCN, đt di s lãnh đo ca ng, đm bo
s giáo dc nhng con ngi XHCN
Nhà trng là nhng trng dy ngh, không phi là nhà trng dy ngh chung
chung. Do đó vic dy hc phi đm bo tính ngh nghip, tính nghip v.
Nhà trng chúng ta là nhà trng mà  đó có nhim v rt quan trng là đào to con

Nguyên tc 3: m bo thng nht gia dy và hc
Hai mt này h tr ln nhau: nu hc mà không cn dy thì có th s đi vào đng
vòng, không hiu qu. Dy và hc là hot đng song hành, hot đng dy hc là ch đo, còn
hot đng hc là ch đng.
Tính t giác ca HS trong hc tp biu hin  ch hiu đc mc tiêu hc tp, có
hng thú hc tp, có ý chí đi sâu vào ni dung ch không phi ghi nh máy móc.
Tính tích cc biu hin  vic HS bit khc phc khó khn, tp trung chú ý, tng
cng s suy ngh đ tp trung kin thc và tím cách gii quyt vn đ.
Tính tích cc biu hin ch yu trong hot đng trí tu, trong đó HS vn dng, phi
hp toàn b các chc nng tâm lý, t mình tin hành các thao tác t duy đ lnh hi tri thc.
Tính đc lp biu hin  ngi hc luôn luôn đng não suy ngh đ nm tri thc,
không công nhn mt cách c tin bt c điu gì cha hiu bng hiu bit và lý l ca mình
hoc luôn luôn tip thu chân lý vi óc phê phán và tinh thn hoài nghi khoa hc, lt ngc li
vn đ theo nhn thc ca bn thân đ tìm li vn đ và trên c s đó hot đng ca h mang
tính sáng to.
 kích thích HS hc tp cùng vic làm ny sinh nhu cu hiu bit vn đ, luôn đt
HS vào tình hung có vn đ. Giáo viên cn d kin nhng khó khn mà HS gp phi và đ
Trang 25