1
TRƯỜNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ GIÁO DỤC HÀ NỘI
KHOA GIÁO DỤC TRUNG HỌC
***
ĐỀ TÀI:
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ
CHUYÊN MÔN Ở THCS
Hà Nội, 2007
MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết, hoạt động trung tâm của mỗi nhà trường là hoạt động
dạy và học, nó chiếm hầu hết thời gian lao động cuả thầy, trò và cán bộ quản lý
nhà trường. Hoạt động dạy và học do các lực lượng chủ yếu của nàh trường là
giáo viên, học sinh thực hiện cùng với sự tham gia, hỗ trợ của cán bộ, nhân viên
trong nhà trường. Hạot động dạy và học diễn ra liên tục trong suốt năm học. Nó
đòi hỏi sự chuyên sâu của thầy và sự hợp tác của trò. Hoạt động dạy và học giữ
vị trí trung tâm và chi phối các hạot động giáo dục khác trong nhà trường.
Chính vì vậy quản lý hoạt động dạy và học cũng là nội dung quản lý chủ yếu
của người cán bộ quản lý nhà trường. yêu cầu người tổ trưởng chuyên môn phải
nhận thức đầy đủ về hoạt động dạy học, các kỹ năng quản lý cơ bản. Quản lý
hoạt động này trong mối tương quan với các hoạt động khác trong trường. Làm
thế nào để quản lý hoạt động dạy - học luôn luon là mối quan tâm, trăn trở của
những người làm công tác quản lý giáo dục.
Tổ chuyên môn là một bộ phận của tc chính quyền nhà trường. Trong
trường các tổ chuyên môn có quan hệ hợp tác, phối hợp với nhau và phối hợp
với các bộ phận nghiệp vụ khác trong nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong
nhà trường để thực hiện mục tiêu giáo dục. Tổ chuyên môn là đầu mối quản lý
mà hiệu trưởng dựa vào đó để quản lý nhiều mặt, nhưng cơ bản nhất vẫn là hoạt
động dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên. Người có trách nhiệm và
quyền hạn cao nhất trong đơn vị tổ chuyên môn là người tổ trưởng chuyên môn.
Để điều hành hoạt động của tổ chuyên môn có hiệu quả và quản lý tốt hoạt động
động của tổ mình đó là:
1- Vị trí- chức năng của tổ chuyên môn.
- Vị trí: Tổ chuyên môn là bộ phận tổ chức chính quyền nhà trường. Trong
trường các tổ chuyên môn có quan hệ hợp tác phối hợp tác phối hợp với nhau
3
để thực hiện mục tiêu giáo dục. Dựa vào tổ chuyên môn mà hiệu trưởng quản lí
được nhiều mặt.
- Chức năng: + Tổ chuyên môn giúp hiệu trưởng điều hành thực hiện các
hoạt động nghiệp vụ sư phạm.
+ Tổ chuyên môn trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ. Từ vị
trí - chức năng của tổ chuyên môn, tôi nhận thấy tổ chuyên môn chịu trực tiếp
trách nhiệm về chất lượng dạy và môn học mà tổ phụ trách. Chính vì vậy yêu
cầu tổ chuyên môn phải phân công bố trí giảng dạy hợp lí, đúng người, đúng
việc, nhằm phát huy được hết những mặt mạnh của từng giáo viên trong tổ.
Ngoài việc quản lý được hoạt động dạy của thầy còn phải quản lý được hoạt
động của trò mới có thểm đảm bảo được chất lượng giáo dục.
2- Nhiệm vụ của tổ chuyên môn.
Chức năng chủ yếu của tổ chuyên môn là chuyên sâu về nghiệp vụ sư
phạm, tổ chức các hoạt động dạy học. Vì vậy nhiệm vụ của tổ chuyên môn cũng
chủ yếu đề cập tới hoạt động này.
- Nắm vững chương trình bộ môn.
- Giúp đỡ giáo viên soạn bài, chuẩn bị lên lớp, thực hiện quá trình giảng
dạy, giáo dục.
- Tổ chức dự giờ, thăm lớp, hội giảng, thi giáo viên giỏi.
- Tổ chức chuyên đề.
- Sưu tầm tư liệu và đồ dùng dạy học bộ môn.
- Tổ chức các hoạt động nâng cao chất lượng của học sinh.
- Khuyến khích, động viên giáo viên tự học, tự bồi dưỡng.
- Tổ chức tổng kết, học tập kinh nghiệm, sáng kiến sư phạm.
- Xây dựng tập thể đó
a- Quản lí việc dạy của thầy.
- Quản lí việc thực hiện chương trình: Tổ trưởng chuyên môn phải nắm
vững chương trình dạy học của từng bộ môn, tiếp thu những thay đổi (nếu có),
5
thường xuyên kiểm tra việc thực hiện chương trình. Chỉ đạo giáo viên trong tổ
lập kế hoạch bộ môn. TTCM còn có biên bản sinh hoạt của tổ về chương trình.
- Quản lí việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giáo viên. TTCM hướng
dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài đầu năm theo phân phối chương trình,
hướng dẫn sử dụng SGK, tổ chức các buổi thảo luận các bài soạn khó. TTCM
thường xuyên kiểm tra, theo dõi nắm tình hình bài soạn.
- Quản lí giờ lên lớp: TTCm cần sử dụng chuẩn giờ lên lớp để kiểm tra,
đánh giá giờ lên lớp.
- Chỉ đạo quản lí dự giờ và phân tích bài học sư phạm: TTCM phải có kế
hoạch thường xuyên dự giờ để tìm ra những điểm yếu, thiếu hoặc phát hiện
ra những kinh nghiệm, sáng tạo của giáo viên.
- Quản lí về phương pháp dạy học: TTCM cần nắm vững và quán triệt cho
giáo viên về phương pháp dạy học mới đó là " phát huy tính tích cực của học
sinh".
- Quản lí việc hướng dẫn học sinh học tập: TTCM quan sát xem giáo viên
có hướng dẫn học sinh phương pháp dạy học không: có chú ý đến các đối tượng
học sinh không?
- Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của bộ môn: TTCM nắm được tình
hình giáo viên kiểm tra và đánh giá kết quả học tập bộ môn của học sinh thế
nào là việc dự giờ, xem xét hồ sơ của giáo viên.
- Quản lí hồ sơ chuyên môn của giáo viên; TTCM cần phổ biến cho giáo
viên về mẫu số, cách ghi chép các loại hồ sơ. Mỗi học kì TTCM và BGH nhà
trường kiểm tra hồ sơ của giáo viên.
b- Quản lí hoạt động của trò.
- Giáo dục tinh thần, thái độ động cơ học tập
- Dạy phương pháp , kĩ năng học cho học sinh
phụ thuộc vào rất nhiều TTCM do vậy người tổ trưởng cần suy nghĩ kĩ và chuẩn
7
bị trước một cách chu đáo về nội dung lẫn biện pháp sinh hoạt tổ chuyên môn
cho từng buổi.
6- Xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch.
a- Xây dựng kế hoạch: Kế hoạch dạy học là loại kế hoạch có tính chủ đạo
cho các mặt hoạt động của toàn trường.
Các bước lập kế hoạch.
Bước 1: Phân tích đánh giá tình hình để rút ra mặt mạnh, yếu của tổ
chuyên môn.
Bước 2: Thiết lập các mục tiêu chung.
Bước 3: Hình thành các quyết định để đạt được mục tiêu:
- Nêu các biện pháp cụ thể cho từng môn.
- Chỉ ra phương tiện cho nhóm và cá nhân.
- Khai thác tiềm năng giáo viên
- Quy định quyền hạn, trách nhiệm, quyền lợi của giáo viên
- Biện pháp phối hợp với đoàn thể.
- Kế hoạch kiểm tra, kiểm soát.
- Tiêu chuẩn đánh giá, đo lường.
- Lịch trình hoạt động.
Bước 4: Soạn thảo kế hoạch
Kiểm tra những quyết định đã dưa ra trong dự kiến và viết bản dự thảo nội
dung của nó theo cấu trúc của bản kế hoạch hoàn chỉnh.
Bước 5: Thông qua tập thể.
- Gửi dự thảo cho các nhóm trưởng chuyên môn.
- Tổ chức trao đổi, thảo luận
Bước 6: Hoàn thiện chỉnh lí bản thảo
Bước 7: Xây dựng các kế hoạch phụ trợ.
b- Tổ chức thực hiện kế hoạch.
- Truyền đạt kế hoạch
kiểm tra cần được trao đổi với giáo viên ngay sau giờ giảng. Từ tình hình thực tế
9
thu được qua kiểm tra thực hiện kế hoạch sẽ giúp cho người tổ trưởng chuyên
môn có những quyết định điều chỉnh kịp thời các nguồn lực, giải quyết nhanh
những khó khăn, những trở ngại để quá trình hoạt động giáo dục diễn ra thuận
lợi.
8- Xây dựng mối quan hệ tổ chuyên môn với đoàn thể trong nhà
trường.
- Quan hệ giữa tổ chuyên môn với BGH; Dựa vào mối quan hệ này BGH
sẽ đánh giá phân tích lại cán bộ giáo viên tổ chuyên môn một cách chính xác
khách quan để từ đó bố trí, sắp xếp công việc, giao kế hoạch rõ ràng, hợp lí với
các hoạt động chung của nhà trường. Hỗ trợ các điều kiện để tổ chuyên môn
thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Ngược lại với tổ chuyên môn bằng các hình
thức dự giờ, thăm lớp, sinh hoạt tổ chuyên môn. Hình thành mối quan hệ với
BGH như nắm vững trình độ nghiệp vụ của giáo viên, cùng tham gia xây dựng
kế hoạch phù hợp với hoạt động chung của nhà trường. Đề nghị hỗ trợ các điều
kiện các biện pháp tháo gỡ lúc cần thiết.
- Quan hệ giữa tổ chuyên môn với tổ chủ nhiệm: Các thành viên trong tổ
chuyên môn cũng là giáo viên chủ nhiệm, do vậy từ mối quan hệ này sẽ giúp
cho các thành viên trong tổ vừa trao đổi về chuyên môn, vừa trao đổi về việc
học tập và quản lí học sinh. Những việc này đóng góp phần quan trọng tới kết
quả học tập của học sinh và chất lượng giáo dục chung của nhà trường, giúp
cho tổ chuyên môn toàn thành cơ bản, dễ dàng nhiệm vụ chủ yếu của tổ.
- Quạn hệ giữa tổ chuyên môn với chi bộ Đảng cộng sản: Trong tổ chuyên
môn có các thành viên là đảng viên thì giúp cho đường lối, chủ trương, kế hoạch
nhà trường đến với tổ chuyên môn kịp thời và chính xác hơn. Sự hoạt động của
tổ chuyên môn sẽ trở lên dễ dàng hơn. Tính gương mẫu của các Đảng viên
trong tổ sẽ lôi cuốn, thúc đẩy mạnh hơn các giáo viên trong tổ.
- Quan hệ giữa tổ chuyên môn với công đoàn nhà trường: Tất cả các giáo
viên trong tổ chuyên môn đều là đoàn viên công đoàn. Do vậy việc hoàn thành
các thầy cô sẽ tổ chức thêm các khoá học chuyên môn sâu hơn, thực tế hơn để
giúp cho hoạt động của tổ chuyên môn trong các nhà trường tốt hơn.
Hải Bối, ngày 6 tháng 4 nưm 2007
Nguyễn Thị Thu Hà
12