Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM NGUYỄN THỊ THUỲ DƢƠNG
VẬN DỤNG TRI THỨC ĐỌC HIỂU ĐỂ NÂNG CAO
HIỆU QUẢ DẠY HỌC TÁC PHẨM “THUỐC”
CỦA NHÀ VĂN LỖ TẤN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS NGUYỄN THANH HÙNG
Thái Nguyên, năm 2012

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

LỜI CẢM ƠN

Với lòng kính trọng sâu sắc và tình cảm chân thành, tác giả xin trân
trọng cảm ơn Khoa Ngữ văn, Khoa Sau đại học Trường Đại học Sư phạm
Đại học Thái Nguyên cùng các thầy, cô giáo đã trực tiếp giảng dạy và góp ý
cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Đặc biệt, tác giả xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối
với GS.TS Nguyễn Thanh Hùng người đã nhiệt tình trực tiếp hướng dẫn, giúp
đỡ tác giả nghiên cứu hoàn thành luận văn.
Xin được chân thành cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp, những người
thân trong gia đình đã động viên, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học
tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học.
Mặc dù tác giả đã có nhiều cố gắng, nhưng luận văn không tránh khỏi
những thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô và bạn bè
đồng nghiệp quan tâm đến luận văn này.

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2012
Tác giả


HS : HỌC SINH
PH : PHỔ THÔNG
SGK : SÁCH GIÁO KHOA
SGV : SÁCH GIÁO VIÊN
TG : TÁC GIẢ
TPVC : TÁC PHẨM VĂN CHƢƠNG
THCS : TRUNG HỌC CƠ SỞ
THPT : TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TTGDTX : TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN
VHNN : VĂN HỌC NƢỚC NGOÀI
VHVN : VĂN HỌC VIỆT NAM Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

i
MỤC LỤC
Trang
Mục lục i
PHẦN MỞ ĐẦU 3
PHẦN NỘI DUNG 12
CHƢƠNG 1: ĐỌC HIỂU VÀ TRI THỨC ĐỌC HIỂU 12
1.1. Khái quát về đọc hiểu 12
1.2 Tri thức đọc hiểu 17
1.2.1 Tầm quan trọng của tri thức đọc hiểu 17
1.2.2. Nội dung tri thức đọc hiểu 19
1.3. Vận dụng tri thức đọc hiểu trong giờ đọc hiểu văn bản văn học
nƣớc ngoài 29
1.3.1. Thực trạng giờ đọc hiểu Ngữ văn với các văn bản văn học nƣớc ngoài 33
1.3.2. Thực trạng giờ đọc hiểu tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn. 34
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

3
PHẦN MỞ ĐẦU

1.Lí do chọn đề tài
1.1.Những năm gần đây môn Ngữ văn luôn dành đƣợc sự quan tâm chú
ý của toàn xã hội. Trong đó việc đổi mới phƣơng pháp luôn luôn là sự thôi
thúc, đòi hỏi của ngành giáo dục nói chung và môn Ngữ văn nói riêng. Các
nhà khoa học, các nhà giáo dục đã vận dụng những thành tựu của khoa học
liên ngành để cải tiến, từng bƣớc nâng cao hiệu quả dạy học. Sự ra đời của lý
thuyết đọc hiểu trên thế giới và sự xâm nhập lý thuyết đó vào Việt Nam
những năm gần đây đã ảnh hƣởng nhiều đến phƣơng pháp nghiên cứu, giảng
dạy tác phẩm văn chƣơng trong nƣớc. GS-TS Nguyễn Thanh Hùng cho rằng:
“Đọc hiểu là một địa hạt mới, gợi ra nhiều vấn đề khoa học để phƣơng pháp
dạy học văn phát triển thêm về mặt lý luận và vận dụng thực tế. Đọc hiểu cần
tách ra khỏi vòng kiểm soát chật hẹp của phƣơng pháp để trở thành nội dung
tri thức chung gắn liền với lý thuyết tiếp nhận, lý thuyết giao tiếp, thi pháp
học, lý luận dạy học ngữ văn”. Qua nghiên cứu thực tiễn, và lí luận chúng ta
nhận thấy rằng vấn đề đọc hiểu tuy mới xuất hiện ở Việt Nam gần 10 năm nay
nhƣng nó đƣợc xem là một trong những vấn đề thời sự khoa học cơ bản trong
chƣơng trình cải cách giáo dục ở bậc phổ thông trung học. Nó gợi ra nhiều
vấn đề đáng suy nghĩ đối với các nhà giáo dục nhất là trên bƣớc đƣờng đổi
mới phƣơng pháp dạy học nói chung và môn Ngữ văn nói riêng hiện nay.
1.2. Văn học ra đời từ xa xƣa và luôn gắn với đời sống tinh thần của con
ngƣời. Sáng tác văn học không chỉ để "nói chí, tải đạo '' mà văn học bắt rễ từ
đời sống vì vậy khi tiếp nhận văn học bạn đọc không chỉ căn cứ vào những
mặt biểu hiện về hình thức bên ngoài của văn học mà phải huy động vốn hiểu

tới sự hiểu sai lệch nghiêm trọng. Giáo sƣ Nguyễn Thanh Hùng đã viết “Dạy
đọc hiểu là nền tảng văn hóa cho ngƣời đọc”. Điều này đặc biệt đúng khi áp
dụng vào giảng dạy các tác phẩm văn học nƣớc ngoài. Khi xét nội dung của

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

5
tác phẩm cần tìm hiểu một cách tƣơng đối kĩ về những kinh nghiệm văn hóa
lịch sử, phát hiện đƣợc những mối tƣơng đồng tạo điều kiện cho học sinh
chiếm lĩnh tác phẩm. Từ trƣớc đến nay trong nhà trƣờng việc dạy Văn học
nƣớc ngoài áp dụng qui trình và phƣơng pháp nhƣ dạy văn học Việt Nam,
trong khi đó về phƣơng diện lí luận chúng ta coi tính dân tộc nhƣ một thuộc
tính. Việc dạy đọc hiểu để khám phá, để hiểu đúng văn bản chính là một yêu
cầu quan trọng trong quá trình giảng dạy phần văn học nƣớc ngoài trong
chƣơng trình Ngữ văn phổ thông.
1.4. Lỗ Tấn là một nhà văn, một nhà văn hoá lớn của Trung Quốc và thế
giới. Sáng tác của ông ảnh hƣởng sâu sắc tới sự phát triển của văn học Trung
Quốc hiện đại, ông đƣợc coi là "ngọn cờ của văn học mới Trung Quốc". Ở
Việt Nam, nhà văn Lỗ Tấn cũng đƣợc nhiều ngƣời biết đến với các tác phẩm
nổi tiếng nhƣ Nhật ký ngƣời điên, A.Q chính truyện. Trong trƣờng phổ thông
các sáng tác của Lỗ Tấn cũng đƣợc giới thiệu đến học sinh ở cả bậc học
Trung học cơ sở với tác phẩm Cố hƣơng (Chƣơng trình lớp 9) và ở chƣơng
trình Trung học phổ thông với tác phẩm Thuốc (Chƣơng trình lớp 12). Tuy
nhiên khi đƣa học sinh tiếp cận với văn bản Thuốc, nhiều giáo viên lại dạy
nhƣ với văn bản văn học Việt Nam mà chƣa chú ý đến sự khác biệt giữa hai
nền văn hoá, chƣa chú ý đến bối cảnh lịch sử của xã hội Trung Quốc lúc bấy
giờ dẫn đến việc cung cấp kiến thức cho học sinh chƣa đầy đủ. Học sinh còn
có hạn chế nhất định do các em không hiểu gì về lịch sử, văn học, thời đại, tác
giả, tác phẩm. Ngoài ra, do các rào cản về ngôn ngữ và văn hoá hoạt động đọc
của học sinh chƣa đi sâu vào các tầng nghĩa sâu xa của tác phẩm, từ đó dẫn

phần hƣớng dẫn của bộ nâng cao cũng giải thích về các đề mục trong bộ SGK
cũng có viết về "Tri thức đọc hiểu" là để cung cấp các tri thức về thể loại,

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

7
phƣơng thức biểu đạt, biện pháp tu từ thiết yếu hoặc một vài tƣ liệu cần thiết
cho việc đọc hiểu.
Từ những căn cứ trên tôi nhận thấy tri thức đọc hiểu giữ một vai trò rất
quan trọng trong đọc hiểu TPVC đó là điểm tựa để mở ra cánh cửa tri thức
của HS đến với thế giới kì diệu của văn chƣơng.
2.2 .Về tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn
Văn học nƣớc ngoài là một bộ phận quan trọng trong chƣơng trình Ngữ
văn phổ thông. Việc đƣa HS tiếp xúc với tác phẩm để cảm thụ và dạy học đã
đƣợc đề cập đến trong nhiều công trình khoa học của các nhà nghiên cứu văn
học nƣớc ngoài có uy tín. Cuốn Giảng dạy và cảm thụ văn học nước ngoài
của GS Phùng Văn Tửu có chỉ ra rằng: "Bộ phận Văn học nƣớc ngoài ở Trung
học thật sự là mảng khó đối với giáo viên vì mảng văn học ít nhiều xa lạ này
dễ gây hứng thú với HS, hơn nữa lại toàn là đỉnh cao nổi tiếng cổ, kim, đông,
tây đã đƣợc thời gian sàng lọc ". GS cũng chỉ rõ hạn chế của VHNN ở
truờng Phổ thông là: "Ở trƣờng Đại học và Cao đẳng, công việc giảng dạy
đƣợc chuyên môn hoá cao độ, mỗi ngƣời chỉ phụ trách một nền văn học, thậm
chí một khúc của chƣơng trình, nên có điều kiện đi sâu, nắm bắt văn chƣơng
không tách rời với chất liệu ngôn ngữ và bối cảnh xã hội, lịch sử, văn hoá của
mỗi nƣớc hoặc của từng khu vực có tính đặc thù trên thế giới. Trong khi đó ở
các trƣờng Trung học, anh chị em giáo viên Văn học đảm đƣơng cả Văn học
Việt Nam lẫn Văn học nƣớc ngoài. Đành rằng ngƣời giáo viên đã có lúc đƣợc
nghe giảng và nghiên cứu ở Đại học hoặc Cao đẳng, nhƣng trong tình hình ấy,
tránh sao khỏi lúng túng khi phải giảng cho học sinh những điều mà do điều
kiện thời gian, mình nhận thức chƣa thật cặn kẽ đến nơi đến chốn"

hai nhà phê bình ngƣời Trung Quốc là Hữu Khâm Văn và Tôn Phục Viên, bài
tiểu luận của Nguyễn Tuân về Thuốc cũng là một tƣ liệu có giá trị cao. Ngƣời
đọc sẽ đƣợc cung cấp cái nhìn đa chiều về tác phẩm trên các mặt ngôn ngữ,
văn hoá, các giá trị đặc sắc của truyện.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

9
Cuốn Văn học Trung Quốc với nhà trường, PGS-TS Hồ sĩ Hiệp, NXB
Đại học quốc gia Hồ Chí Minh, 2006. Đây là một tác giả có nhiều công trình
nghiên cứu về Văn học Trung Quốc vì vậy cuốn sách lại cung cầp cái nhìn có
chiều rộng về các tác giả, tác phẩm của Văn học Trung Quốc đƣợc giới thiệu
trong trƣờng phổ thông từ các tác phẩm văn học dân gian cho đến các tác
phẩm thơ Đƣờng, Tiểu thuyết Minh Thanh, các tác phẩm của Lỗ Tấn. Riêng
tác phẩm Thuốc cũng có bài "Giảng văn truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn".
Để chuẩn bị bài thiết kế thử nghiệm tôi cũng tham khảo thiết kế của một
số tác giả có uy tín nhƣ Thiết kế dạy học Ngữ văn 12(Nâng cao) của tác giả
Hoàng Hữu Bội, NXB GD, 2008 và Thiết kế bài giảng Ngữ văn 12 do
Nguyễn Văn Đƣờng chủ biên, NXB Hà Nội, 2008.
Trên cơ sở tìm hiểu các công trình nghiên cứu trên chúng tôi đã có
những căn cứ khoa học để tiến hành thực hiện luận văn này.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu
Là hoạt động dạy - học của giáo viên và học sinh trong giờ đọc hiểu bài
''Thuốc" của Lỗ Tấn.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn vận dụng lí thuyết về tri thức đọc hiểu vào dạy học tác phẩm
Thuốc của Lỗ Tấn.
Tình hình tổ chức dạy và học văn bản Thuốc của Lỗ Tấn (SKK Ngữ văn
12) ở một số trƣờng THPT trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

- Phƣơng pháp so sánh
So sánh đối chiếu tác phẩm Thuốc với một số tác phẩm có cùng đề tài để
tìm ra điểm giống và khác nhau.
So sánh những nhận định của các nhà phê bình Trung Quốc với các nhà
phê bình Việt Nam để thấy đƣợc điểm giống và khác nhau khi có sự khác biệt
về ngôn ngữ và văn hoá.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

11
- Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm:
Thiết kế giáo án và tiến hành thực nghiệm sƣ phạm để đánh giá kết quả
của những phƣơng pháp, biện pháp dạy học do tác giả luận văn đề xuất.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, mục lục và tài liệu tham khảo,
luận văn gồm 3 chƣơng
Chƣơng 1: Đọc hiểu và tri thức đọc hiểu
Chƣơng 2: Vận dụng tri thức đọc hiểu trong dạy học tác phẩm Thuốc
Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

12
PHẦN NỘI DUNG
CHƢƠNG 1: ĐỌC HIỂU VÀ TRI THỨC ĐỌC HIỂU

1.1. Khái quát về đọc hiểu
Theo SGK nâng cao 12 đọc hiểu một văn bản văn học là quá trình đọc
hiểu từ ngữ, hiểu ý thơ, câu văn, nắm bắt đƣợc các từ ngữ then chốt có giá

riêng và cũng không phụ thuộc vào trình độ chuyên môn của ngƣời đọc. Kĩ
năng đọc chính xác khi đƣợc duy trì và đảm bảo sẽ đem lại giá trị chân lí nghệ
thuật của tác phẩm. Rèn luyện kĩ năng đọc chính xác văn bản nghệ thuật ngôn
từ sẽ khích lệ niềm tin bản thân HS và sự tin tƣởng vào giá trị chân thiện mĩ
của tác phẩm.
+ Yêu cầu đối với kĩ năng đọc chính xác
Trƣớc hết HS phải nắm vững những gì cần hiểu về ngôn từ trong mối
quan hệ văn cảnh, trong sự lựa chọn và kết hợp, trong việc nhóm hợp chúng
thành hệ thống và phân bố theo một trật tự nào đó trong tác phẩm.
Kĩ năng đọc chính xác đòi hỏi ngƣời đọc phải tinh mắt không đƣợc bỏ
sót một từ nào, thậm chí từng dấu câu hay dấu phân cách dòng, đoạn, khổ của
văn bản. Qua đó ngƣời đọc nắm đƣợc ý nghĩa của từ khoá, ý nghĩa của câu,
của đoạn và tìm thấy mạch ý nghĩa của văn bản tác phẩm.
Để củng cố kĩ năng đọc chính xác, nên lƣu ý giúp đỡ HS tự trả lời câu
hỏi tại sao nhà văn lại dùng loại từ ấy, lại vận dụng kiểu câu dài ngắn khác
nhau với cách ngắt nhịp ấy cốt để nhằm mục đích gì. Làm rõ đƣợc điều này
ngƣời đọc đã tiến thêm một bƣớc để hiểu phần chìm, phần hàm ngôn của tác
phẩm, tức là hiểu đƣợc chủ ý của nhà văn.
Để thực hiện tốt kĩ năng đọc chính xác trong đọc hiểu TPVC, ngƣời đọc
phải làm quen với hành động đọc trên dòng, đọc giữa dòng, đọc ngoài dòng,

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

14
phối hợp chúng với nhau để cảm nhận đƣợc "ý tại ngôn ngoại". Cũng nên vận
dụng hành động đọc lƣớt qua để nắm nhanh ý tƣởng chủ đạo của tác phẩm
bằng khả năng tổng giác. Bên cạnh đó còn giúp cho HS biết đọc nhanh để
thâu tóm nội dung bề mặt hình thức thể loại một cách tập trung để tránh
phƣơng thức mô tả đời sống.
1.1.2. Kĩ năng đọc phân tích

mình để phân tích, cắt nghĩa tác phẩm văn chƣơng, và ngƣời GV cũng giúp
đỡ HS để định hƣớng thẩm mĩ, làm cho HS có hứng thú với tác phẩm và tự
các em sẽ trƣởng thành hơn về nhân cách và chủ động hơn khi đọc hiểu
TPVC. Rèn luyện kĩ năng đọc phân tích trong đọc hiểu TPVC cần sử dụng
hành động đọc nhiều lần, đọc toàn bộ tác phẩm, bên cạnh đó đọc kĩ nhƣ đã
trình bày để có cách riêng đi vào tác phẩm. Hoàn thành kĩ năng đọc phân tích,
ngƣời đọc sẽ hiểu cặn kẽ và thấu đáo giá trị đích thực về nội dung tƣ tƣởng
nhân sinh và hình thức sáng tạo độc đáo của tác phẩm. Nói cách khác, ngƣời
đọc đã thu nhận đƣợc những vẻ đẹp khác nhau về đời sống và văn chƣơng để
hoàn thiện nhân cách .
1.1.3. Kĩ năng đọc sáng tạo
Đọc sáng tạo là hành động đọc đặc trƣng của đọc hiểu tác phẩm văn
chƣơng. Đọc sáng tạo là sự nhận thức những mối quan hệ, những trật tự
của thế giới tinh thần đƣợc tổ chức thành những hình ảnh của cấu trúc
mới trong tác phẩm. Ngƣời GV nếu chỉ chú ý mở rộng vốn từ cơ bản và
đọc đúng thể loại văn học cho HS trong đọc văn thì cũng chƣa đƣợc xem
là dạy học thật sự, việc dạy học đƣợc thực hiện bởi sự dẫn dắt HS biết đọc
một văn bản nghệ thuật từ nội dung bên trong để nhận ra và nắm vững
mạch ý tƣởng đƣợc thể hiện từ nội dung này đến nội dung khác để hoàn
thiện ý nghĩa riêng của tác phẩm.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

16
Từ đó có thể khẳng định, cần phải thoả mãn hai yêu cầu tối thiểu với kĩ
năng đọc sáng tạo: Một là, ngƣời đọc phải nắm vững sự tổ chức toàn cảnh
hoặc là thế giới nghệ thuật của tác phẩm. Hai là, trên cơ sở của kinh nghiệm
và xúc cảm riêng tƣ, ngƣời đọc trình bày sự phát hiện lại hoặc là sự khám phá
mới của mình về tác phẩm. Cần lƣu ý đọc sáng tạo trong nhà truờng có những
mức độ nhất định. Đọc sáng tạo bao gồm đọc chính xác theo mẫu, cải biến

sinh phổ thông đƣợc tiếp nhận trong quá trình học môn Ngữ văn nếu không
có nền tảng tri thức nhất định sẽ không hiểu thấu đáo đƣợc tác phẩm văn
chƣơng bất kỳ. Đọc hiểu là một quá trình nắm vững ý nghĩa tác phẩm văn
chƣơng vì vậy cần có tri thức.
Theo GS-TS Nguyễn Thanh Hùng trong cuốn "Kĩ năng đọc hiểu văn"
thì Tri thức đọc hiểu là: Những gì là thành quả đƣợc con ngƣời sáng tạo ra
để khẳng định bản chất ngƣời đều trở thành chỗ dựa để tìm hiểu văn học mà
ngƣời ta gọi là tri thức đọc hiểu. Nhƣ vậy khái niệm về tri thức đọc hiểu đƣợc
hiểu theo nghĩa rất rộng bởi những gì là thành quả do con ngƣời tạo ra là toàn
bộ thế giới vật chất và thế giới tinh thần của con ngƣời mà thế giới đó lại bao
la sâu thẳm mà con ngƣời chƣa lĩnh hội hết đƣợc, và chừng nào thế giới đó
còn đƣợc con ngƣời khao khát khám phá thì những tri thức đọc hiểu càng
đƣợc mở rộng.
Trong luận văn chúng tôi chỉ đề cập đến phần tri thức đọc hiểu trong
lĩnh vực văn chƣơng.
Trong SGK bộ nâng cao phần tri thức đọc hiểu không phải là bài viết để
giảng, mà là để cung cấp thông tin cho học sinh tự học. Giáo viên cần sử dụng
các tri thức ấy và hƣớng dẫn học sinh khai thác thông tin ở đó để thực hiện
bài đọc hiểu.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

18
* Nhƣ vậy tầm quan trọng của tri thức đọc hiểu là :
Tri thức đọc hiểu cung cấp những tri thức cơ bản nhất về đặc trƣng thể
loại mà chúng ta giảng dạy. Khi tiến hành giờ lên lớp GV và HS cần lựa chọn
kĩ năng đọc-hiểu phù hợp, xác định thể loại của tác phẩm để có cách tiếp cận
phù hợp với TPVC. Việc cung cấp tri thức đọc hiểu cho học sinh trong khâu
chuẩn bị bài là rất cần thiết. Từ việc xác định những tri thức ngoài tác phẩm
nhƣ cuộc đời tác giả, phong cách sáng tác, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm

mà con ngƣời trải nghiệm. Đó là cả kho tƣ liệu quý giá của loài ngƣời đƣợc
kết tinh vào những trang văn và nó sẽ còn vang động mãi trong lòng ngƣời
đọc cả khi trang sách đƣợc khép lại.
Môn Ngữ văn ở trƣờng Phổ thông còn mở rộng địa hạt đến cả những tác
phẩm kinh điển của văn học thế giới, vì vậy tri thức đọc hiểu sẽ giúp HS có ý thức
tìm hiểu các tri thức của loài ngƣời từ kho tàng Văn học thế giới.
1.2.2. Nội dung tri thức đọc hiểu
Tác phẩm văn chƣơng là một chỉnh thể nghệ thuật toàn vẹn nhằm phản
ánh cuộc sống với nhiều phạm vi khác nhau. Có khi tác phẩm chỉ đi sâu vào
một phần cuộc sống, một mảnh đời của những con ngƣời lam lũ khó nhọc nhƣ
trong truyện ''Hai đứa trẻ'' của Thạch Lam. Có khi tác phẩm lại phản ánh cả
một "xã hội ngƣời" với những mảnh đời, số phận của những cá nhân hòa vào
số phận của cả một dân tộc nhƣ ''Chiến tranh và hoà bình" của LepTônxtôi
hay ''Tấn trò đời'' của BanZắc. Từ một mảnh đời đến số phận con ngƣời,
ngƣời đọc nhận ra cả một thời đại lịch sử đƣợc phản ánh trong mối quan hệ
chằng chịt và hữu cơ. Bởi thế tác phẩm văn chƣơng nào cũng có hai nhân tố
chủ yếu là tính văn học và tính xã hội. Ngƣời ta nói tác phẩm văn chƣơng là
một xã hội nhân văn trong một xã hội đời thƣờng. Có nghĩa là một xã hội đời

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

20
thƣờng với những sự kiện, hiện tƣợng, con ngƣời cùng những gì thuộc về con
ngƣời và một xã hội khác đƣợc lí tƣởng thẩm mĩ, quan điểm nghệ thuật của
nhà văn tái hiện một cách sáng tạo, nên xã hội ấy vừa cụ thể sinh động vừa có
sức khái quát đời sống và thời đại lịch sử. Đọc hiểu TPVC là vấn đề mới đƣợc
nhìn nhận dƣới nhiều góc độ khác nhau để thay đổi nội dung và phƣơng pháp
dạy học TPVC có chất lƣợng. Đọc văn góp phần đào tạo những con ngƣời có
văn hoá. Văn hoá đọc, đó là đọc những tác phẩm hay và biết đọc theo những
quy luật nội tại của nó. Đọc văn vừa làm phong phú kinh nghiệm nfghệ thuật