MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
TÀI LIỆU THAM KHẢO 2
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
TỔNG QUAN 3
1. Đại cương bệnh Viêm khớp tự phát thiếu niên 3
1.1. Sơ lược về lịch sử và dịch tễ học bệnh Viêm khớp tự phát thiếu niên 3
1.2. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh: 5
2. Đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán và điều trị viêm khớp thiếu niên 6
2.1. Đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán, điều trị bệnh viêm khớp thiếu niên 6
2.1.1. Triệu chứng lâm sàng 6
2.1.2. Triệu chứng xét nghiệm 7
2.1.3. Tổn thương khớp trên hình ảnh X- quang 8
2.2. Phân loại các thể lâm sàng của bệnh [14] 9
2.3. Chẩn đoán viêm khớp thiếu niên 11
Chẩn đoán giai đoạn bệnh [thanh lan, 7] 11
Chẩn đoán mức độ hoạt động bệnh 12
Chẩn đoán đợt lui bệnh: có 2 dạng [7] 15
2.5.1. Thể viêm ít khớp 16
2.5.2. Thể viêm đa khớp RF (-) 16
2.5.3. Thể viêm đa khớp RF (+) 16
2.5.4. Thể viêm khớp hệ thống 16
2.5.5. Thể viêm điểm bám gân 17
2.5.6. Thể viêm khớp vảy nến 17
2.5.7. Thể viêm khớp không phân loại 17
Thuốc chống viêm không steroid 18
Methotrexate 18
Các DMARD khác 19
Điều trị sinh học 19
Điều trị viêm màng bồ đào 20
Các điều trị khác 20
+3U7=(0g_+0=i5Sb0/ B%*!FODt55D
P
t7m/D7@=(0g50B$+u$0j$&+l7$=(0g
_+0=i$B0=__3v710=$5D2(/=53/kF5262345
=(0g_0=)D5SL<77G=HwI1V0(5f/5u7/i
"73 !.5"!5f/5F5(D&_65$i/+x5f/5F55=D
+D75m5(B5f/2C23455L$i5F5F5GBs5
2C2345!F+V2V/7"(b0L2i0+6g)$VBDFg2/
b0F+9$7<5tf= !$5F5(5.7F5$_0=+95.5<7
d27$/7"5)347505Bg7g)5D73U1BgF5
G Bs5 2C 23455.7 5S0b0L 7< 5t ^7'
3m7k3m7 ! _D !Ff= !1+D7E77/2D"(+V5f/
!L.7"#"' !+D70:5SB%/7/
5F5!g4!5f/i0=(0gF5/0$5SV5/PS
5#5F5(D5F55=D-1 r52#5-D_;B%(+V5f/
+GB7 5F5a75.7kc7i!L.7$iBg
=(0g&_65b0/5F5UyF5/05f/$5u7:(
75.02iz{9V0g3m7b0/7^/+05.7GB7
Bg =(0 g & _65 +D7 5j 2DF$ !G D"$ 347
| Pr50z
1. Khảo sát giá trị của một số chỉ số (marker) viêm và một số yếu tố
miễn dịch trong bệnh VKTPTN.
2. Xác định mối tương quan giữa biểu hiện lâm sàng, với một số yếu tố
miễn dịch trong chẩn đoán, phân loại, tiên lượng bệnh VKTPTN.
]
TỔNG QUAN
1. Đại cương bệnh Viêm khớp tự phát thiếu niên
1.1. Sơ lược về lịch sử và dịch tễ học bệnh Viêm khớp tự phát thiếu niên
!%!F(0}~S:7
2@7)5SV0"#7D"_655f/ !5<
?$\ONNNNN1Q/0=75.0+D75D(JK5
?wONNNNN+,-1BgF57L30ˆ+a7JK55x/=
2'_DB%F5/0i=(0g26/ˆ$=(0g:+3U7=(0g_+0=i1
0'23455j2DF !%!F(0z
37s5f/M$E{Š0--|23455D_3 ?
0'$5S78/*2>0*^7+,EN[T0'$37+)(
K2>0+D7?F72>02U5f/+,H?I1-DBgF57L*
!F >B0)5/D*S+,N[]0'$370'*5e7!r
05+)i0DV/2>0H?$ZI1Y%!Ggi0'*'
+*PS0'NM]0'S0'_d=92345:L*Bg
F57LH\I$0=-D_+-BBM•/+-‡/B}\\P~9B%!Gg=
5n)=*+,7F1hx-D-+BD5B}PNN]~B%d!+075/D*PS
0'=)=5L*V# !i0 !10'+079*U
2VK2>023455j2DF_/D27E?$ZM\$P0'l=75.0H?I1
• z
L3*7++,7Fi0m+,+/37B%!G
gi7 5e7F5/07^/5F5VGB71V# !J/O^
T
OT$Vi0 ! !g7J=O]O3m7
.71MP•}‹~0*V !7t!5f=(0*+,+/H?I1
1.2. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh:
hD2(/=^7V0(+;+75Sb0/ B%*2>05f/
5e73B%@"5f/9+"7 !"#q5x53/+;1
23457L26_Di0=(0g3 7 !F527+5FV
/7#_+0=i"=5L!F+V2F!.7&_655S"
:7VBDF %F770=(!ku5 :+3U7
D2SHNI1
hm5(B5f/ !%!F(0
Qg7&_65`-"5m5(D"272i0x/
&_6523457^*+"7F5Ga7$_0=+92F!.7&_652t5
0!>k3m7BF Br1h/5B5=D-5xD"S/(DBLk0)5F5
F7V9„K72s7+D7 !$65F5(D„%5
D7L!S7+/5F5-Ž=-7G=f=:H$PI1
2. Đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán và điều trị viêm khớp thiếu niên
2.1. Đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán, điều trị bệnh viêm khớp thiếu niên
2.1.1. Triệu chứng lâm sàng
• hF5V0" !z
MY372/05.7 !$^7+05.7+)!'(5f/+,6
$V0+;i0'BF7Dt5B/07)57f+3/$375SV+,
:7d+/1
M•Ld279B372/05.7 !$7L2D"275f/
!_D2S+,3U7=(07LD"27Bˆ93U75f/ !1
•
M†"d!&77t!+D7^7+3U74! !.52
t7375>D"+E70=G5)3m71
M(_"7 !3U7:72gk.77G=+/(_"75
„&(5f/ !•Dt5t7l=E7G1hS
G5n5S24 !+@`}DD5=55~$375e75SG
_&(i024F_&$9+"7 !7=57(+V
t7!F+V5F5 !F5}!D=5=55~5D5F5 !
_>6f=D"(_"7 !1
• +05.7DG7D !
- Ygz+,3U7Bg5/D:75S70=G+;+7$Bg>
+D77=5ScD_2(P0>)V2/ ! !
g71
- F/3U77t!*V !g7
- †/05m7g73+05.75u3U7L3*7D5mV
- Y37"53U77t!^7"5`$i_3 _/*6+#_3
$"55'$F5$3472x$"5F5$•1
- Yu5G+05.7!'(7t!*+,_D+,g
+7- !_D_65+D7' !<7$5.7DC7k3m7*l7
!'3m7$k3m7!F+V:793U7H]I
•/2D"0m5S9L•!- !$Dx !$B/
!•_# !19LDx !3U7:72345!F
+/+D7P<2>05f/3U72345!F+D7V
i0 ! !g71
Y0G!3m7!F!g)2V!F_65+D7 !B%!9
2"5f/7D"_651
\
• hr!573*7E}“~
hS/+xb0/+s72V!F^7'3m7*7/2D"B 1
hr!573*7E5D/(9L5f/Br !$347!lf=
k3m7$B%!92"5f/7D"_65$B%3 F05f/`k3m7$f=k3m7$
5)0+u55F5kmBr$!FB B%Dx`* !^7(
5.7H]I1
2.2. Phân loại các thể lâm sàng của bệnh [14]
Thể lâm sàng Định nghĩa Tiêu chuẩn loại trừ
!V
g7
!*Dt5i0m
5l7 BgDt5+3 52S#
) P 0> 7 d Bg
77=+D7#)]7=
5l7 Dt5 i0 m
^7_)00B/0z
/~ /2`:75g26
~ "5D
5~ •/Dt5F5D
_~ 7/_65
1LGGK5
2/ ! !•T !+D7? $$h$„$–1
N
“‡}M~ F72>05f/ “‡}M~
2/ !
“‡}‹~
!7G=L3*7•T
! +D7 ? F7 2>0 5f/
$ •P>kc7
“‡}‹~*U2V5F5/0#
)]F7
$$h$–1
!
L=(
! L= ( Dt5
!5S#)P+D7
5F5_)00B/0z
/~7S
~;S7Dt5D=5D=BB
5~L=(*(.)
$h$„$–1
2V
F 7G
b0/
!
!2VF
7GDt5 !Dt5
2V F 7G # ) P
+D75F5_)00B/0z
/~ L G Dt5 7/ 29
2/0 ! 5l7 5d0
T1 †C5j2DFD"+E5F570=G !(0F51
Chẩn đoán giai đoạn bệnh [thanh lan, 7]
†F7F7/2D"5f/:7b0/2F7F5.5<7d27
5f/ !(4! '3m7k3m7+’b0/7-D!GD"5f/
Y-+D5-+3B/0z
- •/2D"z'3m7 0+u*7D"_65$5nB37!>
ib0/ !$’b0/7k3m7 !93U7 Dt5DC7•2>0
k3m71Gd277>393U71
- •/2D"Pz'3m72CL3*7!>2(2>0k3m7Br
!1+’b0/75S9):2>0k3m7+;$•!•- !1
G5S-D5m}‹~$(_"7 !}M~$"5(d27!>1
- •/2D"]z'3m7i0*2>0k3m7Br !1’3m7)5)
:t7$0=(k3m7$!Ff=2>0k3m7$•!- !$_# !
!>1G5S-D5m}‹‹~$(_"7 !}‹$~6"5(d27
i0$5n5x%!r5r91
- •/2D"wz_# !(_"7 !+>+s71-D5m}‹‹~$
(_"7 !}‹‹~$!(1
P
7D+/2F7F5.5<7d27 !*+,-5x5SV_l7
L7h˜}h_-/BB-BB-˜0-BD/+-}h˜~~137
+,-+)S2V2F7F*L75G0`h˜$2t5+,`$_Dd=
5u7:_l75F52F7F-D!GD"5f/Y-+D5-++D70dFH•I
Chẩn đoán mức độ hoạt động bệnh
†V2F7FD"2773U/_%/DBg !$Bg !
2/07 "d27$5F55nBg$/72V2F7F2/0}Y
B0///D70-B5/-B~$2F7#/Di.527+s75f/1
™„Y/72V2V2F7FD"277@w(z~Bg
!D"2723452F7F+N$P•$/=• !$P~2F7FiD/ƒ
+"7S5075f/GO/=5/•$]~2F7F5f/>=0g5i
D"275f/S507}_%/D/72VY~$w~F0K71'7
†F7FD"27
5f/>=0g5—
]ON
†F7FD"
275f/
>=0g5••ON
†F7FD"27
5f/GO
7/29—PON
†F7FD"
275f/
GO7/
29•wON
MỨC ĐỘ HOẠT ĐỘNG BỆNH THỂ ĐA KHỚP
.52D/ 27)!
}!L`/C)5L~
D"27+079
}:7`/C2t52V5f/
D"275/DDt5)!
D"275/D
}!L`/C#)]~
Bg !D"27šw
!
hS•2t52V5f/D"27
)!—]2t52V5f/
Bg !D"27•Z
w
D"275/D
g52F0K7
Dt5h“93U7
275/D
g52F0K7h“AP>
7F+693U7
†F7FD"
275f/
†F7FD"275f/
>=0g5••ON
T
>=0g5—wON
†F7FD"
275f/
GO7/
29—PON
†F7FD"275f/
GO7/29•wON
MỨC ĐỘ HOẠT ĐỘNG BỆNH THỂ HỆ THỐNG
.52D/27)!
}!L`/C)5L~
D"27+079
}:7`/C2t52V
5f/D"275/D
Dt5)!
D"275/D}!L
`/C#)]~
Bg !D"27
wDt5#m
hSDt5i0m5F52t5
2V5f/.52D"27
)!#m]2t5
2V5f/D"27
- 9+"70+GB7!L2"SV0PF7r5
:75>_0=+9a70g51
Đặc điểm từng thể bệnh trong viêm khớp tự phát thiếu niên
2.5.1. Thể viêm ít khớp
†t5+37*9+"7 !L3*72(w !Dt5#m1
V="2345!GP=!-`z# !V7 "z:75S
V0b0Fw !+D7b0F+9_&(5f/# !
*+7.5B/0?F72>0 !5SV*+77DT !1†G=
V !V•!'()5(wNM?No+D75F5V
GB75f/1V=5n5S'3m7" !$:75S_)00
DG375S(5.77@2D2t5/=7t!*5F5+,
7F*B 5SF7VF7}‹~1H-D!/D"wMZ
52I1H?MPNI
2.5.2. Thể viêm đa khớp RF (-)
V=V0GB75f=(0'3m7" ! (
+VEE$/+7$F!F1N[ToG5S_&(t7$
J7@2D#m}To~1L<70_›_t '3m7
Dxk3m75SVk0)01H-D/B7i!GD"w$T$•$\I
H?$•$\$PI
2.5.3. Thể viêm đa khớp RF (+)
†G=V '3m7Aw !+D7?F72>05f/
“‡}‹~#)P>+D7]F7$5(T[No'7Bg5F5VGB71V0
GB77g7„*73U $J7@2D)!$
3U7cD_7G=Dxk3m7B 1Hw$T$•$\52IH?$•$\$PI
2.5.4. Thể viêm khớp hệ thống
•
V0GB7BgcD_AP0>+D72S5S]7=Bg
r5$›-D!F/$7/F5$"5D$77D5F5
7/_65F5(0V0g7<75/DcD_5SV5S
70=5m!F+V5.7D"S/2"%5D(5.770=
+0=ig7|2C2345FD_v}ZN~H•I1
hr5˜0Lˆ0g5%5!j5f/W}‡„~hmb0/‚(
5G0ž0}–~2C75.05F50g52i0+6 !*+,-a3 7
B‰_r7/Dmgm5F5D"0g5 0=(765f/h“
+D72i0+62C23455:7g+D7<PN1
• hD+5D_
Y‰_r75D+5D_" !5D5F5 !2/7D"27
0=(#53U7+)0b0L1+/5DD--k/5-D_-
0g55SF5_r7cD_gm5F55:7.5705D5D+5D_F51
Y‰_r7gV0705D5D+5D_DG*+,-23450=(#5
_D:7D70g5F5F5_r7!r}\P~H]PI1•05D5D+5D_5SV^0
#53•5>0g•2i0+65D2(L3*75f/5F50g55g7
)!F5_r75d„“„!F0=F5_r71
• Thuốc chống viêm không steroid
˜0/i0d!J$2G=qD"0g57L2/0 F5_r75g7
cD_}w?~1Y%#5.75f/0g5+_"_=$+05F5F5_r7!r
F5k-kc2V_E70g51H]]$]wI
• Methotrexate
-D+-k/-}’~iL75f/0!F!5g7)!/=2'
cD_+D71Y‰_r7’5l7 5D+5D_ !2345
\
0=(5FD2i0+6/2>05DG ††5/D+07
9$ r52#5B 2"0=7L:7D"271’5S
V2345_l7a723U70g7$3723U72LLD)!rgm1
i0NMT7’O
P
$F5_r7!r7G=&257/F5_r7!r
+_"_=M+01'B07/kƒD55SV7L5F5F5_r7!ri
23U70S/}PN]~1H]TI
• Các DMARD khác
5<BS5B.5`-/2>01
3. Phản ứng (Một số chỉ số) viêm và phản ứng (chỉ số) miễn dịch (được
đánh giá) trong bệnh VKTPTN.
3.1. Phản ứng viêm:
hF5!+D-2345BLk0)+/+D72F!.7 7s^7
/+-+}5nBg~1^7!+D-=5f=(02345BLk0)*7/
23457s2F!.7 !/5)!1hF55nBg:75j2DF
37!LF^7)3U7+D75F5%&$&+l7$
F5#Dt5+D7F5H•I1
Tốc độ máu lắng:
F0K7kc72DBg3475F5(D@75>0(f/2345
2t+D7 5Ÿ72.7+D77U$_%/+@72!+D-
+D77/2D"5)!#}5F57D0&_65$ƒ+D7-$3m7F55f/
5F5(D@75>05F5!+D-=~1<7g52F0K71
P
375e75Si0=(0gL3*72(F0K7/D7@0'$7 $
9F@75>0$@72-D7D$@727D0&_651+D7
!F0K7:7!Lkc75j2DF37+)5Sˆ
78/-D_;D"#$2F!.72i0+674ˆ+a7Dt5&
+l7@"1H]\I
CRP:
hM+-/5-!+D-kc7!LF!>!L.7
7/2D"5)!# '3m7:$2G=!+D-:72t505f/
!L.7_D7/BLk0)$_3 B%VBDF5f/$?$‡•19
3U7:7V!F2345h“Dt5 5n @72+)`+D7
0=(/1t5_lh“:7!L!+D-2t505D!L.7
37S<77L/-D_&(5f/$_Dd=S!LF
7/=23459+"7&5f/ *U2V"$kc
7=3U72345.7_r72V5j2DF9+"7&5f/
5mV1+D7$h“<75/D5Sb0/2(7D"_65
Yếu tố dạng thấp:
‚(0g_"7)!}“‡~/+-+7u!!GD"VGB75f/
}V2/ !“‡‹~13d=$“‡}‹~5n2345!F+D7
Bg#GHZI1GV=3U77t!m*+,^*
01†G=VGB75SV07>7g7) „*
73U 1hSV5SB%5@75cD7^/*2>05f/ !
_"7)!73U (+V5f/+3*7Hw]I
Kháng thể kháng CCP
F7VF7hh5+5+0/-_!-!_-5nBgB
s55SL<7!G^7GBp(+V#55%5E
u5*1t5_lF7V/hh2C234575.0+7+C+D7
P]
!_"7)!}“~$>b0/+s75f/5u7+D75n2345
2F7F7>2G=1F7VF7hh+D7„5S22t50\Zo
2"=wZo5075)!5:75r^0#55j2DF3471/+x
5f/[hh+D7q5x7G=+/5C175.05D)=
F7VF7hh+D7:7!'(3*73U „$
375SV^0#5+D75_%2DF'3m7 !$S2345!F
5f=(0*V2/ !“‡}‹~1hSV5Sgb0/7^//[
hh' 3m7Dx !+D71F7VF7hh
:75Sb0/ 5F5VGB7F55f/$_D2S$73U/
:7kc73U7k0=*GHw]I1
Kháng thể kháng ANA
’c7F7VF75Si0^0#5mBD “‡
+D75j2DF!GD"107F5f/F7VF7G3U7E
)!2(+0791>Bg5f/5/D)*+,7F*B $2t5
*V# !$J)!)*5F5+,+/ 0'm V
*!Fg712"J5/D)*+,-5S# !
7@2D19d=$kF5260=(/_3m7#+)7u!#55D
5j2DFb0/+s72VkF526^7+,5S70=5m5/D)2g