I/ TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG
BIỂN
1. Hợp đồngbảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu:
1.1. Khái niệm:
Hợp đồng bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển là một văn bản được ký kết
giữa người bảo hiểm (Insurer) và người được bảo hiểm (Insured). Trong đó người bảo
hiểm cam kết sẽ bồi thường cho người được bảo hiểm những tổn thất của hàng hóa do
những rủi ro đã được thỏa thuận gây ra trong hành trình hàng hải. Ngược lại người được
bảo hiểm có trách nhiệm phải đóng góp cho người bảo hiểm một khoản tiền gọi là phí bảo
hiểm (Premium) theo những điều kiện bảo hiểm đã quy định trong hợp đồng và tiền bồi
thường thiệt hại không vượt quá giá trị của đối tượng bảo hiểm (Insured subject).
1.2. Phân loại:
Hợp đồng bảo hiểm chuyến:Là hợp đồng bảo hiểm cho một chuyến hàng từ địa điểm
này đến một địa điểm khác ghi trên hợp đồng bảo hiểm. Người bảo hiểm chỉ chịu trách
nhiệm về hàng hóa trong phạm vi một chuyến hàng. Trách nhiệm của người bảo hiểm bắt
đầu và kết thúc theo điều khoản “từ kho đến kho”.
Hợp đồng bảo hiểm bao: Là hợp đồng bảo hiểm cho nhiều chuyến hàng trong một thời
gian nhất định. Người bảo hiểm nhận bảo hiểm toàn bộ hàng hóa của người được bảo
hiểm, giá trị của mỗi lô hàng cũng có giới hạn nhất định.
2. Các yếu tố tác động đến bảo hiểm vận chuyển hàng hóa bằng đường biển:
Có rất nhiều các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của bảo hiểm vận chuyển hàng hóa
bằng đường biển. Trong đó các nhân tố vĩ mô đóng vai trò rất rõ nét, và sự tác động của nó
thể hiện như sau:
MÔI TRƯỜNG KINH TẾ
Nhân tố kinh tế không chỉ tác đông đến sự phát triển của hoạt động kinh doanh bảo hiểm
trong nước mà nó còn tác động đến nhiều hoạt động kinh doanh khác kể cả bảo hiểm vận
chuyển hàng hóa bằng đường biển.
1. Với sự tham gia vào tổ chức kinh tế thế giới WTO thì nền kinh tế Việt Nam đã
bước sang một kỷ nguyên mới. Tất cả các hoạt động giao lưu hợp tác, phát triển, kinh
doanh thương mại… không chỉ diễn ra với một vài nước mà đã mở rộng với tất cả các
nước trên thế giới trên cơ sở tôn trọng và bình đẳng lẫn nhau. Chính vì vậy, các hoạt động

Nền kinh tế nói chung, thị trường bảo hiểm nói riêng ở bất cứ quốc gia nào cũng được vận
hành dưới sự kiểm soát của nhà nước. Ở đại đa số các quốc gia, sự kiểm tra của nhà nước
đối với thị trường bảo hiểm được tiến hành trong khuôn khổ pháp luật và qui định chính
xác. Đối với bảo hiểm vận chuyển hàng hóa bằng đường biển cũng vậy, nó cũng phải tuân
theo một hệ thống văn bản pháp luật chuyên ngành về kinh doanh bảo hiểm nhằm điều
chỉnh các mối quan hệ đảm bảo cho thị trường bảo hiểm được vận hành một cách tốt đẹp
nhất. Hơn thế nữa, phạm vi hoạt động giao nhận hàng xuất nhập khẩu bằng đường biển
liên quan đến nhiều quốc gia khác nhau. Nên môi trường luật pháp ở đây cần được hiểu là
môi trường luật pháp không chỉ của quốc gia hàng hoá được gửi đi mà còn của quốc gia
hàng hoá đi qua, quốc gia hàng hoá được gửi đến và luật pháp quốc tế.
Chính sách thuế của nhà nước cũng có tác động trực tiếp đến sự phát triển của thị trường
bảo hiểm. Nếu nhà nước có chính sách thuế khuyến khích các hoạt động sản xuất của các
doanh nghiệp thì các doanh nghiệp sẽ tham gia mạnh mẽ hơn trong viêc xuất nhập khẩu
hàng hóa, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bảo hiểm tham gia vào việc cung cấp bảo
hiểm vận chuyển hàng hóa. Còn đối với các doanh nghiệp bảo hiểm nếu được hưởng chính
sách thuế ưu đãi thì sẽ góp phần làm tăng thêm thu nhập để nâng cao năng lưc cạnh tranh
của mình với các doanh nghiệp bảo hiểm khác, đặc biệt là các doanh nghiệp nước ngoài.
Ngược lại, nếu chính sách thuế của chính phủ quá khắt khe thì sẽ ảnh hưởng nhiều tới hoạt
động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp và phần nào đó cũng sẽ ảnh hưởng tới việc
cung cấp bảo hiểm vận chuyển hàng hóa bằng đường biển của các công ty bảo hiểm.
Cơ chế quản lý kinh tế được coi là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sự phát triển của bảo
hiểm vận chuyển hàng hóa bằng đường biển. Trong thời buổi kinh tế thị trường với sự phát
triển của nhiều thành phần kinh tế cùng với chính sách mở cửa giao thương quốc tế được
khuyến khích đã tạo môi trường đầu tư thuận lợi không chỉ cho các doanh nghiệp trong
nước mà cả các doanh nghiệp nước ngoài. Chính vì vậy mà nhu cầu bảo hiểm cho các loại
hàng hóa vận chuyển bằng đường biển cũng tăng lên.
Như vậy khi môi trường pháp lý ngày càng hoàn thiện, cùng với những định hướng và
chính sách phát triển kinh tế hợp lý của chính phủ sẽ góp phần làm cho loại hình kinh
doanh bảo hiểm vận chuyển hàng hóa bằng đường biển phát triển hơn.
Bên cạnh đó, sự ổn định chính trị - xã hội của mỗi quốc gia không chỉ tạo điều kiện thuận

Tuy nhiên, bên cạnh thuận lợi đó thì khó khăn mà thiên nhiên mang lại cũng rất lớn. Với
đường bờ biển kéo dài hàng năm nước ta gặp rất nhiều khó khăn khi phải đối mặt với bão
lũ và thiệt hại do chúng mang lại. Không chỉ riêng gì nước ta theo thống kê kinh tế bảo
hiểm toàn cầu cho thấy rằng hàng năm con người phải gánh chịu những thảm họa mà tự
nhiên mang lại là rất lớn. Dù có đạt trình độ khoa học kỹ thuật cao thì các quốc gia đó vẫn
không thể nào triệt tiêu được những rủi ro mà thiên nhiên mang lại. Chính vì vậy yếu tố tự
nhiên có ảnh hưởng rất lớn đối với sự phát triển của bảo hiểm vận chuyển hàng hóa bằng
đường biển.
II/ HOẠT ĐỘNG BẢO HIỂM VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN:
Những tồn tại trong hoạt động cung cấp dịch vụ bảo hiểm vận chuyển hàng hóa
bằng đường biển của các doanh nghiệp bảo hiểm ở VN:
Lịch sử bảo hiểm hàng hóa XNK của Việt Nam đã có từ lâu. Tuy nhiên cho đến nay, hoạt
động bảo hiểm cho hàng hóa XNK do các công ty bảo hiểm Việt Nam tiến hành vẫn còn ở
mức rất hạn chế, tốc độ tăng trưởng không cao, có giai đoạn theo chiều hướng giảm xuống.
Mặc dù được cho là nghiệp vụ mang lại lợi lớn cho doanh nghiệp bảo hiểm nhưng những
năm gần đây, thị trường chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các công ty bảo hiểm nước
ngoài và bản thân các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cũng chưa mặn mà với hình thức
bảo hiểm này. Thực trạng trên là do một số nguyên nhân sau:
1. Năng lưc cạnh tranh của các DNBH hàng hải ở VN còn kém:
Bảo hiểm hàng hải không phải mới xuất hiện ở Việt Nam trong những năm gần đây mà đã
có lịch sử phát triển ở nước ta gần 50 năm, tuy nhiên các doanh nghiệp bảo hiểm (DNBH)
Việt Nam dường như vẫn chưa nắm bắt được thị trường đầy tiềm năng này.
Nguyên nhân chủ yếu là do năng lực cạnh tranh của các DNBH ở Việt Nam còn yếu kém,
chưa mang tầm quốc tế. Ngoại trừ số ít doanh nghiệp lớn như Bảo Việt, PVI, PJICO thì
phần lớn công ty bảo hiểm khác trên thị trường chỉ vừa mới thành lập, vốn lại nhỏ, kinh
nghiệm còn ít nên càng khó cạnh tranh. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp trong nước còn
không có sự liên kết, cạnh tranh không lành mạnh với nhau. Thực trạng các doanh nghiệp
bảo hiểm hàng hải Việt Nam đang ngấm ngầm cạnh tranh nhau bằng nhiều hình thức như:
hạ phí bảo hiểm, bảo hiểm cho các tàu già quá tuổi sử dụng….bất chấp rủi ro cao ngày
càng diễn ra nhiều hơn.

Năm 2010 Xuất Khẩu Nhập Khẩu
Kim Ngạch 71,6 tỷ USD 84 tỷ USD
DN Việt Nam bảo hiểm 5% 33%
DN nước ngoài bảo hiểm Hơn 80% Khoảng 50%
Tăng trưởng kim ngạch
XNK(So với 2009)
25,5% 20,1%
Trong 5% thị phần bảo hiểm cho hàng xuất khẩu và 33% cho hàng nhập khẩu thì nhóm
công ty có thị phần dẫn đầu là Bảo Việt, Bảo Minh, PVI, PJICO đang chiếm khoảng 61%,
nhóm tiếp theo gồm BIC, MIC, ABIC, Bảo Long, SamsungVina, VIA, UIC, SVIC chiếm
khoảng 25,8% và các doanh nghiệp còn lại chiếm 13,2%.