Nguyễn Đình Huân
LỜI NÓI ĐẦU
Phun xăng điện tử EFI (Electronic Fuel Injecsion) làm mộ công việc
tiên tiến mà lâu nay dã được nguyên cưu và ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực
ô tô.
Bằng những tính năng vượt trội: giảm đáng kể lượng khí thải gâp ô
nhiễm, tiết kiệm nhiên liệu, khởi động dễ dàng, vận hành êm ái, công nghệ
phun xăng điện tử đang dần thay thế cho những bộ chế hòa khí truyền thống
đã củ kĩ và lỗi thời trên những dòng xe ô tô hiện nay.
Không những dừng lại ở đó ngày nay công nghệ phun xăng điện tử còn
lan sang cả thị trường mô tô- xe gắn máy. ở nước ta các hang xe máy nổi
tiêng như Honda, Yamaha, SYM đã lần lược đưa những dòng công nghệ này
vào những dòng xe mới của mình.
Trước đây công nghệ phun xăng điện tử chỉ có thể tìm thấy trên những
chiết xe máy đắt tiền như Dyla, Shi, Psi…nhưng ngày nay công nghệ này đã
trở nên phổ biến hơn và dần xuất hiện trên những dòng xe bình dân với giá
cả hợp lý, phù hợp với thu nhập của đa số người dân Việt Nam.
Với sự ưu Việt của mình, chắn chắn rằng công nghệ phun xăng điện tử
nói chung và phun xăng điện tử trên xe máy nói riêng sẽ có nhửng bước phát
triển mạnh mẽ và ngày được ứng dụng rộng rãi hơn trong tương lai.
1
Nguyễn Đình Huân
TÓM TẮT
Đề tài: hệ thống phun xăng điện tư trên xe SYM Atila, Yamaha Cuxi,
Honda PCX, nhằm đến mục tiêu giúp cho các bạn sinh viên am hiểu hơn
về công nghệ phun xăng điện tử trên xe máy. Bên cạnh đó nhóm thực
hiện đề tài cũng dược trang bị them kiếm thức hữu ích về hê thống phun
xăng điện tử.
Nội dung đề tài trình bày hê thống phun xăng điện tử trên những sản
phẩm rất mới như Atila Elizabeth của hãng SYM, Cuxi của hãng Yamaha
và PCX của hãng Honda. Nội dung đề tài gồm 5 phần chính.

- ISCV (idle speed control valve): van điều khiển tốc độ cảm chừng.
- IACV (Intake air control valve): van diều khiển tốc độ cảm chừng.
- MAP sensor (manifold absolut pressure sensor):cảm biến áp suất
trên đường ống nạp.
- TPS (throttle posision sensor):cảm biến vị trí bướm ga.
- AISV (Air injection solenoid valve): van cấp khí vào đường ống xả.
- EOT Sensor (engine oil temperature sensor): cảm biến nhiệt độ đầu
động cơ.
- VTA (Voltage throttle angle):tín hiệu điện áp từ cảm biến bướm
gagửi tới ECU.
- DLC( Data link conector):đầu nói dữ liệu.
- MIL (Malfunction indicating lamp): đèn báo sự cố
 Ký hiệu màu dây:
- BL (Black); đen.
- BU : xanh dương.
- Br :nâu.
- Lg :xanh lá cây lợt.
- G :xanh lá cây.
- R :đỏ.
- O : cam.
- P : hồng.
- Y : vàng.
4
Nguyễn Đình Huân
5
Nguyễn Đình Huân
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1.1: sơ đồ khối hệ thống phun xăng điện tử xe máy
Hình 1.2; cảm biến CPS
Hình 2.2: sơ đồ nguyên lý làm việc CPS

Hình 3.9: giắc cấm ECU của Yamaha Cuxi
Hình 3.10:Honda PCX trắng
Hình 3.11: vị trí bộ phận hệ thống PGM-FI
Hình 3.12: sơ đồ mạch điện Honda PCX
7
E
C
U
INJECTOR
BOBINE
ISC
PUMP RELAY
CHECK LIGHT
MAP
TPS
IAT
CPS
ECT
BANK
OXY
TEST TOOLS
DIAGNOTIS SCANNER
ph?n tín hi?u
ph?n di?u khi?n
ph?n ho?t d?ng
Nguyễn Đình Huân
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ PHUN XĂNG ĐIỆN
TỬ
1. Tổng quan về phun xăng điện tử.
1.1 sơ đồ khối

khiển trung tâm ECU để ECU căn cứ vào đó mà điều khiển cho hệ
thống làm việc:
2.1.1cảm biến vị trí cốt máy CPS Hình1.2: cảm biến vị trí cốt
máy CPS
Công dụng:
CPS gửi tín hiệu dạng điện áp về cho ECU, ECU dựa vào tín hiệu
duyệt áp này để xác định điểm chết trên của pistôn động cơ.
Cấu tạo:
9
Nguyễn Đình Huân
CPS có cấu tạo gồm một cuộn dây và một nam châm vĩnh cữu lắp
trên một khung tử và một rotor.( trong tường hợp này rotor chính là vô
lăng lửa)
Nguyên lý làm việc:
Khi vô lăng quay, các chốt cựa
trên vô lăng chuyển động quét qua
cảm biến CPS sẽ tạo cho từ thông đi
qua cuộn dây của cảm biến thay
đổi.sự thay đổi từ thông này sẽ tạo
ra một suất điện động dạng xung
xoay xhiều trong cuộn dây, tín hiệu
này được gửi về ECU, ECU sẽ nhận biết được điểm chết trên thông qua
vị trí chốt cựa dài trên vô lăng để điều khiển thời điểm dánh lửa hộp lý.
2.1.2 cảm biến áp suất khí nạp-
MAP :
Công dụng:
Đo áp suất, lưu lượng không khí trong
đường ống nạp.
Phản hồi tín hiệu về cho ECU để kiểm
sót điều khiển hoạt dộng của động cơ.

Nguyên lý hoạt động:
khi gốc mở bướm gat hay đổi, trục bướm ga sẽ làm cho vị trí con
trược trong bướm ga sẽ thay đổi theo. Điện trở cảm biến thay đổi làm
cho tín hiệu gửi về ECU cũng thay đổi. ECU dựa vào sự thay đổi của tín
hiệu điện áp để xác định vị trí hiện tại của bướm ga
2.1.4 cảm biến nhiệt độ động cơ –ETS;
Công dụng:
Cảm biến cung cấp tín hiệu nhiệt độ dưới dạng điện áp
về cho ECU để ECU điều khiển lượng phun nhiên liệu vào
thời điểm dánh lửa của động cơ
12
Nguyễn Đình Huân
Cấu tạo:
Cảm biến có cấu tạo là một điện trở âm được gắn vào thành của
động cơ để đo nhiệt độ của động cơ và gửi về ECU dưới dạng điện ấp.
đối với những xe làm mát động cơ băng dung dịch thì cảm biết nhiệt độ
động cơ là cảm biến nhiệt độ nước làm mát dược bố trí ở đường nước ra
khổi động cơ.
Cảm biến đưa về ECU hai chân : một chân tín hiệu và một chân
mass cảm biến.
Nguyên lý hoạt động:
khi tín hiệu độ động cơ thay đổi tì giá cảm biến điện trở cũng thay
đổi theo ( nếu nhiệt độ tăng thì điện trở cảm biến giảm và ngược lai nếu
nhiệt độ giảm thì điện trở cảm biến sẽ tăng lên). Sự thay đổi cảu điẹn trở
sẻ làm cho tín hiếu điênnj áp gửi về a
ECU thay đổi. ECU dựa vào sự thay đổi điện
áp để nhận biết nhiệt độ của động cơ,
2.1.5 cảm biến oxy:
Công dụng
Cảm biến oxy được gắn ở cổ bô để nhận

ống nạp.
Nguyên lý hoạt động:
Khi có sự thay đổi không khí bên đường ống nạp, cảm
biến sẽ nhân được sự thay đổi và sẽ gửi về cho ECU. ECU
căn cứ vào tín hiệu gửi về để điều chỉnh lượng phun nhiên
liệu cho phù hợp.
2.1.7 cảm biến nghiêng xe:
Công dụng
Cảm biên nghiêng xe có công dụng giúp nhận biết gốc nghiêng
của xe để giúp ECU tiến hành ngắt động cơ khi xe nghiêng quá giới
hạng cho phép( 65 độ).
Cấu tạo
Cảm biến nghiêng xe có cấu tạo gồm một mạch điện và con lắc
có gắn phần tử hall.
15
Nguyễn Đình Huân
Mạch điên gắn cố định với than xe, con lắc có mang phần tử hall thì
được treo tự do.
Nguyên lý hoạt động;
Khi xe nghiêng thì con lắc mang phần tử hall sẽ có gốc
nghiêng tương đối với phần điện tử
Mạch điện tử của cảm biến sẽ xác định gốc lệch so với phần
tử hall và gửi tín hiệu về ECU , ECU căn cứ vào tín hiệu để nhận
biết độ nghiêng của xe.
Nếu xe bị nghiêng một gốc lớn hơn 65 độ thì ECU sẽ điều
khiển ngắt động cơ để đảm bảo sự an to
2.2PHẦN ĐIỀU KHIỂN:
Phần điều khiển hệ thống là bộ sử lí trung tâm ECU
Công dụng:
ECU có vai trò là bộ phận trung tâm điều khiển taonf bộ hoạt động

17
Nguyễn Đình Huân
2.3 PHẦN HOẠT ĐỘNG:
Phần hoạt dộnggồm một số bộ phận chấp hành hoạt động
dưới sự điều khiển của ECU như.
2.3.1 kim phun.
Công dụng:
Kim phun có công dụng phun nhiên liệu vào buồn đốt của
động cơ hoạt phun vào đường ống nạp để hình thành hổn hợp khí sẽ được
đốt cháy trong xylanh động cơ để tạo công suất cho động cơ hoạt động.
Cấu tạo:
Kim phun thực chất là van điện khi có dòng điện qua cuộn dây kim
phun thì van kim được nhất lên và nhiên liệu được phun vào buồng nạp.
lổ tia kim được thiết kế đặc biệt để đảm bảo phun sương ở số vòng quay
thấp.
Nguyên lý hoạt động:
ở kỳ nạp của động cơ, khi đến thời điẻm phun nhiên liệu thì ECU sẽ
điều khiển nối mass cho cuộn dây của kim phun. Lúc đó sẽ có dòng điện
đi qua cuộn dây và hình thành nên một lực từ nhất kim phun lên và xăng
được đưa vào buồn đốt qua lổ tia của kim phun.
18
Nguyễn Đình Huân
Lượng nhiên liệu phun sẽ được điều khiển thông qua việc điều khiển
thời gian nhất kim của ECU.
2.3.2 bơm nhiên liệu:
Công dụng:
Bơm nhiên liệu có công dụng đưa
nhiên liệu từ bình chứa đến kim phun để
cho kim phun nhiên liệu vào buồn nạp của
dộng cơ khi cần thiết .

phép, EUC sẽ cấp điện cho van AISV mở đường không khí vào ống xả.
lượng khí xả có chứa xăng dư ở nhiệt độ cao gập không khí đưa vào sẽ tự
bốc cháy giúp khí xả thải ra môi trường sạch hơn.
20
Nguyễn Đình Huân
2.3.4 Van điều khiển tốc độ cầm chừng ISC (Idle Speed
Control Valve).
Công dụng:
Van ISC điều khiển lượng
không khí theo đường bypass
vào đường ống nạp bằng cách
vận hành van trược theo tín
hiệu đầu vào nhận được từ ECU
để duy trì tốc độ cầm chừng.
Cấu tạo:
Van ISC có cấu tạo gồm : moto bước, van trược và mạnh phụ.
Nguyên lý hoạt động:
Khi động cơ hoạt động ở tốc độ cầm chừng, ECU căn cứ vào tín
hiẹu tải và nhiệt độ động cơ để cấp điện cho moto bước điều khiển van
bước để them hay giảm lượng không khí đưa vào ống nạp qua đường
bypass để điều khiển tốc độ cầm chừng cho hợp lý.
21
Nguyễn Đình Huân
22
Nguyễn Đình Huân
Chương 3
Hệ Thống Phun Xăng Điện Tử Trên Một Số
Dòng Xe Lắp Ráp Tại Việt Nam
3.1 SYM Atila Elizabeth.
3.1.1 Giới thiệu về xe Atila Elizabeth.