PHẦN MỞ ĐẦU
Toàn cầu hoá kinh tế là xu thế tất yếu biểu hiện sự phát triển nhảy vọt
của lực lượng sản xuất, do phân công lao động quốc tế ngày càng diễn ra sâu
rộng trên phạm vi toàn cầu dưới sự tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng
khoa học công nghệ. Từ đó dẫn đễn sự hình thành một nền kinh tế thống
nhất. Và nền kinh tế ấy đã có tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế, chính trị
của các nước nói riêng và thế giới nói chung. Đó là sự phát triển vượt bậc
của nền kinh tế thế giới với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, cơ cấu kinh tế có
nhiều thay đổi. Từ đó đã dẫn đến sự ra đời của rất nhiều các tổ chức như:
WTO, EU, AFTA, IMF, EMS,…
Theo xu thế chung của thế giới, Việt Nam cũng đã và đang từng bước
cố gắng chủ động hội nhập kinh tế thế giới và khu vực. Đây không phải là
một mục tiêu hay nhiệm vụ nhất thời mà nó là một vấn đề mang tính chất
sống còn của Việt Nam hiện nay cũng như sau này. Bởi chỉ cần một bước đi
ngược với xu hướng chung của thời đại thì sẽ trở nên lạc hậu và cô lập, và
sớm hay muộn thì nước đó sẽ bị loại bỏ trên đấu trường quốc tế. Đặc biệt
hơn là đối với một nước đang phát triển, lại vừa trải qua chiến tranh khốc
liệt thì chủ động hội nhập lại càng cần thiết hơn bao giờ hết. Trong quá trình
hội nhập, nội lực dồi dào cùng với ngoại lực sẽ tạo ra được nhiều lợi thế cho
Việt Nam. Nhưng vấn đề nào thì cũng có hai mặt, hội nhập đem lại nhiều lợi
thế nhưng cũng không ít khó khăn và thử thách. Nhưng theo chủ trương của
Đảng “ Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước” thì chúng ta sẽ khắc
phục mọi khó khăn để hoàn thành sứ mệnh. Và trong bài tiểu luận này em
xin chọn đề tài “ Những lợi thế và khó khăn của Việt Nam khi tham gia
vào hội nhập nền kinh tế thế giới và khu vực”. Đây là một đề tài sâu rộng
và có tính thời sự. Đã có rất nhiều nhà kinh tế đề cập đến vấn đề này. Và bản
thân em, một sinh viên năm thứ hai, khi chọn lựa đề tài này cũng thấy rất
hứng thú. Tuy nhiên do sự hiểu biết còn hạn hẹp, nên em chỉ xin đóng góp
một phần ý kiến nhỏ của mình. Bài viết chắc chắn còn có những thiếu sót,
em kính mong thầy giúp đỡ em hoàn thành bài viết này.
Em xin chân trọng cảm ơn thầy!
để nền kinh tế sánh vai với các cường quốc năm châu.
1.Việt Nam có thể tìm được một vị thế thuận lợi trong việc tham gia vào
phân công lao động quốc tế.
Đó là do Việt Nam có những nguồn lực to lớn về con người, tài nguyên
thiên nhiên, vị trí địa lý:
Nguồn nhân lực: Việt Nam có một nguồn lao động dồi dào; tư chất
con người thông minh, cần cù, sáng tạo, tiếp thu nhanh ngành nghề và
khoa học công nghệ, có khả năng ứng xử linh hoạt; mặt khác giá nhân
công lại rẻ. Chính vì thế có khă năng tham gia tích cực vào phân công
lao động quốc tế.
Tài nguyên thiên nhiên: Việt Nam có một nguồn tài nguyên thiên
nhiên vô cùng phong phú, đa dạng bao gồm tài nguyên đất, rừng, biển,
khoáng sản, khí hậu,…Tuy vậy nhưng chưa được khai thác hoặc khai
thác ở mức thấp, chưa hiệu quả. Vì thế đây là nguồn lưc to lớn bên
trong để phát triển kinh tế cũng như là một nguồn đầu tư to lớn của
các Tư bản nước ngoài.
Vị trí địa lý: Việt Nam có một vị trí địa lý thuận lợi tạo ra một lợi thế
so sánh. Việt Nam nằm ở trung tâm Đông Nam Á, trong khu vực
Châu Á – Thái Bình Dương, một khu vực được coi là có nền kinh tế
phát triển năng động nhất thế giới. Do đó Việt Nam có điều kiện giao
lưu học hỏi kinh nghiệm với các nước trong khu vực, đặc biệt là các
nước được coi là “ Con rồng Châu Á”. Ngoài ra Việt Nam nằm trên
các đường hàng không và hàng hải quốc tế quan trọng vì thế tạo điều
kiện Việt Nam phát triển hoạt động trung chuyển, tái xuất khẩu và
chuyển khẩu hàng hoá qua các nước lân cận.
2. Việt Nam có thể mở rộng quan hệ ngoại giao và buôn bán với các
nước trên thế giới cũng như trong khu vực. Từ đó thúc đẩy nhanh quá
trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo chiều hướng tăng.
Từ khi hội nhập, kinh tế nước ta đã thu được những kết quả to lớn. Kim
ngạch ngoại thương nói chung và kim ngạch xuất khẩu không ngừng tăng
Nam có điều kiện mở rộng quan hệ kinh tế. Hiện nay Việt Nam có quan hệ
kinh tê, thương mại với hơn 220 quốc gia và lãnh thổ trên thế giới, đã ký kết
hiệp định thương mại với trên 80 quốc gia, lãnh thố.
Hội nhập kinh tế cũng là cơ hội của nước ta thu hút vốn đầu tư nước
ngoài. Kể từ khi Việt Nam ban hành luật Đầu tư nước ngoài vào 12/1987
cho đến 12/2006, vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào nước ta đạt 76,44 tỷ
USD với trên 6.300 dự án đầu tư. Ngoài ra tổng vốn viện trợ phát triển ODA
tính đến năm 1999 là 13,04 tỷ USD. Hội nhập kinh tế cũng góp phần giải
quyết nợ quốc tế cho nước ta. Trong những năm qua, nhờ phát triển tốt các
mối quan hệ đối ngoại song phương và đa phương, các khoản nợ cũ của Việt
Nam đã được giải quyết nhờ các câu lạc bộ Paris, London, và đàm phán
song phương.
4. Là một nước đi sau, Việt Nam có điều kiện học hỏi và rút kinh
nghiệm của các quốc gia đi trước.
Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm về mô hình phát triển của các nước
NICs, các nước ASEAN cũng như của Trung Quốc, Nhật Bản,…Ví dụ như:
Học hỏi từ NICs: Vào những năm 1950-1960 những nước này có nền
kinh tế lạc hậu, GDP đầu người thấp, các nước này đều nghèo tài
nguyên, nhưng có lợi thế về biển và giá nhân công rẻ. Đến nay nhờ
chính sách thu hút vốn đầu tư phù hợp, các nước này đã vươn lên trở
thành “4 con rồng Châu Á”.
Kinh nghiệm của Thái Lan: Trong 30 năm qua, nhờ có chương trình
phát triển kinh tế đúng đắn và có chính sách khuyến khích đầu tư hợp
lý được ghi trong Luật (1962), nên Thái Lan đã đạt được những thành
tựu to lớn trong phát triển kinh tế: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình
quân từ 7,1% đến 10,5%.
Kinh nghiệm của Singapore: Chính phủ đã thực hiện 6 biện pháp để
thu hút đầu tư FDI: Chính sách đàu tư tự do, khuyến khích đầu tư,
Một số khuyến khích tích cực hơn đối với đầu tư, Đảm bảo sự ổn định
về chính trị và sự hoàn chỉnh về dịch vụ, hướng cơ cấu hạ tầng phục
Về chất lượng: Mặc dù chất lượng sản phẩm qua những năm qua đã
được cải tiến ngày càng tăng, nhiều sản phẩm có chất lượng không
thua kém gì các nước bạn. Nhưng nhìn chung chất lượng sản phẩm
Việt Nam chưa cao. Bằng chứng là những sản phẩm đạt chứng chỉ
ISO 9000, 9001, 9002 còn quá ít. Nếu xét theo tiêu chuẩn ISO 13960,
14001 và SA8000 lại còn ít hơn.
Về mẫu mã và tính đa dạng: Phải thừa nhận rằng trong những năm
qua sản phẩm Việt Nam có nhiều kiểu dáng, mẫu mã đa dạng, phong
phú hơn rất nhiều, nhưng sự cải tiến còn chậm nên không có chỗ đứng
vững chắc trên thị trường.
Về giá cả: Có thể nói đây là điểm yếu nhất của các doanh nghiệp VN.
Phần lớn giá cả của các hang hoá VN sản xuất ra đều có giá cả cao
hơn của các nước bạn, nên đã làm cho năng lực cạnh tranh hàng hoá
của VN thấp hơn các nước khác.
3. Trình độ công nghệ, quản lý và năng lực tài chính của các doanh
nghiệp Việt Nam còn rất hạn chế.
Ta thấy thiết bị khoa học công nghệ của nước ta rất yếu kém, thường đi
chậm so với các nước từ 10 đến 30 năm. Cộng thêm sự yếu kém, thiếu hiểu
biết về luật của các nhà quản lý. Đặc biệt là sự thiếu thốn về tài chính của
các doanh nghiệp nước nhà, vì thế có sự ra đời của các doanh nghiệp có vốn
đầu tư nước ngoài là một tất yếu. Nhưng như thế thì chúng ta lại ở thế bị
động trong kinh tế quốc tế.
4. Nguy cơ về sự tụt hậu nền kinh tế Việt Nam trong khu vực và thế giới
là một thách thức.
Đó là do tính toán chỉ tiêu GDP/đầu người/năm không cao, lại có khoa
học công nghệ còn thấp, tiếp thu chậm so với thời đại, mặt khác cơ cấu kinh
tế còn lạc hậu, tuy có sự chuyển dịch theo hướng tích cực nhưng vẫn còn
khá chậm. Ngoài ra hệ thống pháp luật của Nhà nước và bộ phận hành chính
kém hiệu quả,…Chính vì thế nguy cơ trên được coi là một thách thức của
nền kinh tế nước ta.
cơ riêng cho riêng mình.
Hội nhập kinh tế mang lại nhiều lợi thế cho đất nước. Nó không đơn
thuần chỉ là mở rộng giao lưu với các nước mà còn là cơ hội để khẳng định
vị thế của mình trên trường quốc tế.
Tuy nhiên hội nhập cũng mang lại một số khó khăn cho đất nước: Đe doạ
sự tồn tại của một số doanh nghiệp, ảnh hưởng đến văn hoá chính trị của
một quốc gia,… Nhưng không phải vì thế mà chúng ta bỏ đi thời cơ của
mình. Trái lại chúng ta “Hoà nhập chứ không hoà tan”. Các doanh nghiệp
Việt Nam không tự chôn mình mà phải tìm mọi cách nâng cao năng lực cạnh
tranh của mình, chủ động hội nhập hơn nữa.
Chúng ta là những chủ nhân tương lai của đất nước, phải nhận thức được
vấn đề này, từ đó thực hiện tốt trách nhiệm của mình để góp phần xây dựng
đất nước ngày càng tốt đẹp hơn.