Câu Hỏi: Bảo vệ và Phát triển các giá trị văn hóa Việt Nam trong
xu thế toàn cầu hóa từ góc nhìn sinh viên.
LỜI NÓI ĐẦU:
Không ngoài xu thế của thời đại Việt Nam đang tiến hành công
cuộc đổi mới, mở cửa giao lưu rộng rãi với các nước trên thế giới ở nhiều
lĩnh vực. Tình hình đó tác động lớn đến giá trị văn hoá dân tộc.
Cùng với nền kinh tế thị trường thì các sản phẩm văn hoá của nền kinh tế
thị trường tư bản chủ nghĩa sẽ có cơ hội vào nước ta. Sự tác động của nền
văn hoá bên ngoài vào nền văn hoá dân tộc sẽ nảy sinh những thời cơ và
thách thức mới, những thuận lợi và khó khăn mà hậu quả không những tác
động đến giá trị văn hoá dân tộc mà còn tác động đến tương lai của đất
nước. Vì vậy, trong quá trình hội nhập chúng ta phải biết tiếp thu và phát
huy những mặt tích cực, nhận biết và ngăn chặn, đẩy lùi những mặt tiêu
cực của “nền văn hoá bên ngoài”. Bức tranh đời sống văn hoá nước ta hiện
nay không chỉ có một màu hoặc sáng hoặc tối cho nên việc bảo vệ, duy trì,
phát huy, phát triển những giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp không thể
không đồng thời hạn chế, đẩy lùi, xoá bỏ những hiện tượng lỗi thời, lạc
hậu đang làm vẩn đục môi trường văn hoá - xã hội, tạo miếng đất cho sự
xâm nhập những sản phẩm văn hoá độc hại ngoại lai.
Văn hoá dân tộc là một vấn đề rộng lớn, rất phong phú và phức tạp
có tác động to lớn đến sự trường tồn của dân tộc nói chung, từng cá nhân
nói riêng.Vì vậy, vấn đề giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá dân tộc
trong xu thế toàn cầu hóa là vấn đề cấp bách và đòi hỏi mỗi cá nhân cần có
những động thái tích cực .Là thanh niên trong thời đại mới, thấm nhuần
chủ nghĩa Mác Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh thì thế hệ sinh viên nói có
chung, mỗi cá nhân nói riêng cần có những biện pháp thiết thực để bảo vệ
và phát triển các giá trị văn hóa trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay.
B. NỘI DUNG:
1. Gía Trị Văn Hóa Việt Nam trong xu thế Toàn Cầu Hóa
Việt Nam là nước có nền văn hiến lâu đời của Đông Nam Á. Trên
địa bàn nước ta đã từng tồn tại nhiều nền văn hóa cổ phát triển liên tục từ
Thứ nhất, cần tổng kiểm kê toàn bộ các loại hình di sản văn hóa
truyền thống: Trên cơ sở đó phân loại, xếp hạng các loại hình di sản văn
hóa để xem loại hình di sản nào đã biến mất hoặc đang có nguy cơ bị mai
một, loại hình nào đang tồn tại và tồn tại như thế nào. Mục đích của kiểm
kê là để nhận diện, xác định giá trị, sức sống của di sản, từ đó đề xuất khả
năng bảo tồn và phát huy. Về vấn đề này, Công ước của UNESCO khuyến
nghị, trước tiên cần tập trung kiểm kê những di sản hiện có. Khi điều kiện
cho phép, chúng ta sẽ tiến hành phục hồi một số di sản đã mai một. Việc
thống kê, phân loại cần thực hiện một cách có hệ thống, bài bản và cụ thể.
Công việc nhận dạng, xác định các hiện tượng văn hóa truyền thống đòi
hỏi phải có sự tham gia của cộng đồng. Biện pháp có hiệu quả nhất là phát
huy tối đa sự tham gia của chủ thể văn hóa, bởi vì chính họ là người chỉ ra
cái gì là của mình, cái gì cần phải làm với di sản của họ và họ là người
2
quyết định bảo tồn. Chủ thể văn hóa là lực lượng quan trọng, góp phần vào
việc bảo tồn di sản văn hóa của chính họ.
Thứ hai, tiếp tục sưu tầm di sản văn hoá: Trước đây, việc bảo tồn
tuy có những hạn chế nhất định, nhưng đã giúp chúng ta lưu giữ được một
khối lượng di sản văn hóa truyền thống rất đáng kể. Với các thiết bị máy
móc hiện đại như máy ảnh, máy ghi âm, máy quay, công việc sưu tầm di
sản văn hóa truyền thống sẽ mang lại hiệu quả to lớn khi chúng ta huy
động được nhiều thành phần tham gia như: học sinh, sinh viên, các nhà
nghiên cứu, các nhà quản lý, những người làm công tác bảo tồn di sản văn
hóa và đặc biệt là nhân dân ở các địa phương. Vấn đề quan trọng đặt ra đối
với những người tham gia sưu tầm là tôn trọng khách quan, ghi chép một
cách trung thực, đầy đủ và thận trọng, tránh sự ngụy tạo.
Thứ ba, nâng cao nhận thức và giáo dục các giá trị văn hóa
truyền thống cho mọi tầng lớp nhân dân đặc biệt là sinh viên: Đối với di
sản văn hóa truyền thống, chúng ta không nên chỉ dừng lại ở việc “bảo vệ,
giữ gìn” mà coi việc phát huy tác dụng thực tế của các tài sản văn hóa, đặc
thậm chí, họ có thể mang tiền bạc, của cải và tài sản của mình để phục vụ
cho các hoạt động bảo vệ và phát triển. Tuyên truyền, vận động cần phải
làm một cách đồng bộ với nhiều phương thức khác nhau, tránh làm ồ ạt.
Bên cạnh đa dạng hóa các chương trình tuyên truyền, cần đưa vào nội dung
chương trình những thông tin cụ thể, sát thực và gần gũi với đời sống sinh
hoạt của người dân nhằm mang lại hiệu quả cao.
Thứ năm, đào tạo và nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ văn hóa
cơ sở: Ở nhiều địa phương trên cả nước, cán bộ văn hóa cấp xã, phường là
những người gần gũi với dân, nắm bắt mọi diễn biến của đời sống văn hóa
cơ sở, do đó, hơn ai hết, họ là người có thể làm tốt công tác tuyên truyền,
giáo dục ý thức tự giác của người dân trên địa bàn quản lí của mình. Họ
cũng là người có thể tham gia góp ý, phản biện các dự án bảo vệ văn hóa
trên địa bàn một cách cụ thể và sát thực nhất. Do đó cần phải có kế hoạch
đào tạo, bồi dưỡng nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ.
C. KẾT LUẬN:
Với bề dày truyền thống lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ
nước, ông cha ta đã viết nên những trang sử vẻ vang trong công cuộc xây
dựng và bảo vệ đất nước, tạo lập nên nét văn hóa đặc sắc riêng của mình.
“Ôn cổ tri tân” là nhiệm vụ của các thế hệ kế tiếp. Vì vậy, hiểu đúng, lựa
chọn phương án thích hợp để giáo dục giá trị văn hóa truyền thống dân tộc
để thông qua đó tìm ra những giải pháp thiết thực hiệu quả nhằm bảo vệ và
phát triển các giá trị truyền thống văn hóa của dân tộc đang là vấn đề cấp
bách hiện nay và tầng lớp trẻ nhất là học sinh sinh viên sẽ là bệ đỡ vững
chắc để phát triển mọi mặt của đời sống đất nước, để “hòa nhập mà không
hòa tan” nhằm xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân
tộc.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Toàn Cầu Hóa Và Vấn Đề Bảo Tồn Văn Hóa Dân Tộc. PGS.Trường