ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

TRẦN THỊ BÍCH HỢP
QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƢƠNG TRÌNH
CÁC MÔN HỌC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRƢỜNG
CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP VIỆT ĐỨC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Phan Hữu Tham


như các em học sinh - sinh viên trường Cao đẳng Công nghiệp Việt Đức đã tận
tình giúp đỡ, cung cấp nhiều thông tin và tư liệu quý giá cho tôi trong quá trình
học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp.
Cuối cùng tôi muốn bày tỏ lòng cảm ơn đối với bạn bè, người thân trong
gia đình đã ủng hộ và tạo mọi điều kiện hỗ trợ tôi học tập và hoàn thành luận
văn này.
Thái Nguyên, ngày 20 tháng 8 năm 2013
Tác giả luận văn Trần Thị Bích Hợp Số hóa bởi trung tâm học liệu

iii
MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC BẢNG BIỂU v
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 2
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 2

1.2.1. Khái niệm quản lý 9
1.2.2. Quản lý giáo dục 11
1.2.2.1. Khái niệm quản lý giáo dục 11
1.2.2.2. Bản chất của quản lý giáo dục 12
1.2.3. Khái niệm quản lý nhà trường 13
1.2.4. Khái niệm quản lý chương trình dạy học 14
1.2.4.1. Khái niệm chương trình 14
1.2.4.2. Khái niệm chương trình dạy học 15
1.2.4.3. Khái niệm quản lý chương trình dạy học 16
1.2.5. Môn học lý luận chính trị 18
1.2.6. Quản lý thực hiện chương trình các môn LLCT 21
1.2.7. Quản lý hoạt động dạy học LLCT 22
1.3. Một vài nét về quản lý thực hiện chương trình các môn học LLCT cho sinh viên 23
1.3.1. Đặc trưng của các môn học LLCT 23
1.3.2. Tầm quan trọng của quản lý thực hiện chương trình các môn học LLCT 26
1.4. Quản lý thực hiện chương trình các môn LLCT ở trường Cao đẳng 27
1.4.1. Rà soát lại chương trình khung và chương trình chi tiết 27
1.4.1.1. Khung chương trình môn học: Những nguyên lý cơ bản của Chủ
nghĩa Mác - Lênin 28
1.4.1.2. Khung chương trình môn học: Tư tưởng Hồ Chí Minh 30
1.4.1.3. Khung chương trình môn học: Đường lối cách mạng của Đảng cộng
sản Việt Nam 30
Số hóa bởi trung tâm học liệu

v
1.4.2. Quản lý tiến độ thực hiện chương trình các môn học LLCT 31
1.4.3. Quản lý phương pháp dạy 32
1.4.4. Quản lý tài liệu dạy và học 35
1.4.5. Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện chương trình các môn học
LLCT 36

2.3.4.1. Nhận thức của HSSV ở Trường CĐCN Việt Đức về vai trò và mức
độ cần thiết của các môn học LLCT trong quá trình dạy học 69
2.3.4.3. Thực trạng về các yếu tố ảnh hưởng đến việc học tập các môn LLCT
ở trường CĐCN Việt Đức 73
2.3.4.4. Những khó khăn của HSSV Trường CĐCN Việt Đức khi học các
môn LLCT 75
2.3.4.5. Kết quả học tập các môn LLCT của HSSV Trường CĐCN Việt Đức
trong 3 năm học qua (2010 - 2011; 2011 - 2012; 2012 - 2013) 76
2.4. Thực trạng quản lý thực hiện chương trình các môn hoc LLCT ở Trường
CĐCN Việt Đức 77
2.4.1. Đánh giá của cán bộ quản lý về mức độ cần thiết quản lý thực hiện
chương trình các môn học LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức 78
2.4.2. Thực trạng quản lý thực hiện chương trình các môn học LLCT ở
Trường CĐCN Việt Đức 78
2.4.3. Đánh giá của cán bộ quản lý về việc đảm bảo các yêu cầu khi quản lý
thực hiện chương trình các môn học LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức 81
2.4.4. Thực trạng cơ sở vật chất đảm bảo việc quản lý thực hiện chương trình
các môn học LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức 82
2.4.5. Thực trạng về các biện pháp chỉ đạo quản lý thực hiện chương trình
các môn học LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức 84
Kết luận chương 2 88
CHƢƠNG 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƢƠNG TRÌNH
CÁC MÔN HỌC LLCT Ở TRƢỜNG CĐCN VIỆT ĐỨC 89
3.1 Những nguyên tắc đề xuất biện pháp 89
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 89
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 89
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 89
3.1.4. Nguyên tắc tiếp cận hệ thống - cấu trúc 90
Số hóa bởi trung tâm học liệu


3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp 107
Số hóa bởi trung tâm học liệu

viii
3.3. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 108
3.3.1. Mục đích khảo sát 108
3.3.2. Nội dung khảo sát 108
3.3.3. Đối tượng khảo sát 108
3.3.4. Phương pháp khảo sát 108
3.3.5. Kết quả khảo sát 108
Kết luận chương 3 112
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 113
1. Kết luận 113
2. Kiến nghị 114
TÀI LIỆU THAM KHẢO 116
PHỤ LỤC

Số hóa bởi trung tâm học liệu

iv
DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

CNH - HĐH
GD & ĐT
LLCT
CĐCN
HSSV
TCCN
TCN
CĐCQ

LLCT 62
Bảng 2.7. Các biện pháp giảng viên thường sử dụng trong các giờ học LLCT 64
Bảng 2.8 Nhận thức của HSSV Trường CĐCN Việt Đức về vai trò của các môn
học LLCT trong quá trình dạy học 70
Bảng 2.9: Nhận thức của HSSV Trường CĐCN Việt Đức về mức độ cần thiết
của các môn học LLCT 72
Bảng 2.10: Các yếu tố ảnh hưởng đến việc học tập các môn LLCT của HSSV ở
Trường CĐCN Việt Đức 74
Bảng 2.11. Kết quả học tập các môn LLCT của HSSV Trường CĐCN Việt Đức 76
Bảng 2.12. Thực trạng quản lý thực hiện chương trình các môn học LLCT ở
Trường CĐCN Việt Đức 79
Bảng 2.13. Thực trạng cơ ở vật chất đảm bảo việc quản lý thực hiện chương
trình các môn học LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức 83
Bảng 2.14. Các biện pháp chỉ đạo việc quản lý thực hiện chương trình các môn
học LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức 85
Bảng 3.1. Khảo sát tính cấn thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 109
Số hóa bởi trung tâm học liệu
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo có vai trò quan trọng trong việc bồi dưỡng và phát
huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh
tế nhanh và bền vững. Đặc biệt trong thời kỳ CNH - HĐH hiện nay cần phải tích
cực đổi mới giáo dục, trong đó đổi mới quản lý hoạt động dạy và học có ý nghĩa
chiến lược, góp phần đào tạo lớp người mới năng động, sáng tạo, đủ sức giải
quyết những vẫn đề đang đặt ra trong thực tiễn xây dựng đất nước.
Đất nước đang trong thời kỳ phát triển mạnh mẽ về mọi mặt, đời sống
nhân dân không ngừng được cải thiện, mở ra khả năng khai thác tiềm năng về
trí tuệ con người và nguồn tài nguyên phục vụ phát triển kinh tế đất nước, tiếp
thu những giá trị tiến bộ của các nền văn minh trên thế giới. Nhưng mặt khác,

và hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường,
ổn định an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội ở địa phương.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất những biện pháp quản lý thực hiện chương trình các môn học
LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức, nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo
của nhà trường.
3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Những biện pháp quản lý thực hiện chương trình các môn học LLCT ở
Trường CĐCN Việt Đức.
3.2 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học các môn học LLCT ở Trường
3.3. Khách thể điều tra
Để khảo sát về thực trạng quản lý thực hiện chương trình các môn học
LLCT ở Trường CĐCN Việt Đức, chúng tôi tiến hành điều tra trên 23 Cán bộ
quản lý, 7 giảng viên khoa LLCT, và 180 HSSV ở các hệ trong nhà trường
Số hóa bởi trung tâm học liệu
3
4. Giả thuyết khoa học
Việc quản lý thực hiện chương trình các môn học LLCT ở Trường
CĐCN Việt Đức bị chi phối bởi nhiều yếu tố khác nhau, còn nhiều bất cập,
thiếu tính đồng bộ. Nếu nghiên cứu đánh giá đúng thực trạng và đề xuất được
các biện pháp quản lý phù hợp sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản lý thực
hiện chương trình các môn học LLCT trong trường.
5. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu công tác quản lý thực hiện chương trình các môn học LLCT
ở trường CĐCN Việt Đức
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý thực hiện chương trình các môn học
LLCT ở Trường Cao Đẳng

vào trong thực tiễn.
7.3. Phương pháp toán học
Để có những nhận xét khách quan về kết quả nghiên cứu, chúng tôi đã sử
dụng phương pháp thống kê toán học sau:
* Tính số trung bình cộng:
Công thức:

1
n
i
i
x
X
n

Trong đó :

X
: Là số trung bình cộng
n : Là số khách thể nghiên cứu

1
n
i
i
x
: Là tổng điểm đạt được của khách thể nghiên cứu
Số hóa bởi trung tâm học liệu
5
* Tính phần trăm:

CHÍNH TRỊ Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG
1.1. Khái quát về tình hình nghiên cứu
Giáo dục - đào tạo là gắn liền dạy chữ với dạy nghề, trong đó dạy người
là mục đích cao nhất, coi trọng trí tuệ, tài năng, lấy đạo đức làm gốc tất yếu
phải nâng cao chất lượng dạy và học các môn LLCT ở các trường Đại học, Cao
đẳng. Công tác giảng dạy, học tập các môn LLCT nói chung, giáo dục thế giới
quan khoa học nói riêng là nội dung rất quan trọng tạo nên sự thống nhất cao
hơn nữa trong Đảng, trong sự đồng thuận của nhân dân, góp phần nâng cao
chất lượng hiệu quả giáo dục - đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.
C.Mác và Ph.Ăngghen coi giáo dục là biện pháp hàng đầu có ảnh
hưởng đến việc phát triển nhân cách, đến tiến trình phát triển của xã hội.
Ngoài việc giáo dục trí tuệ, thể lực, kỹ thuật, thẩm mỹ, lao động cho thế hệ
trẻ, các ông hết sức coi trọng giáo dục thế giới quan khoa học cho họ để họ
có cách nhìn đúng đắn các vấn đề của quá khứ, hiện tại và phác họa ra phần
nào bước tiến của tương lai.
Để thực hiện được tinh thần ấy, trước hết nhà quản lý ở các trường Đại học,
Cao đẳng cần làm tốt vai trò quản lý hoạt động dạy học LLCT ở trường mình. Ban
khoa giáo Trung ương đã phối hợp với Bộ GD & ĐT xây dựng đề án nâng cao
chất lượng và hiệu quả giảng dạy và học tập các môn LLCT. Ngày 24/06/2002
Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 494/QĐ-TTg phê duyệt đề án “Một số
biện pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy, học tập các môn khoa học
Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường Đại học, Cao đẳng”. Công
văn số 2736/BGD&ĐT-ĐH-SĐH ngày 2/4/2008 v/v Góp ý chương trình các môn
LLCT. Quyết định số 52/2008/QĐ-BGD&ĐT ban hành ngày 18/9/2008 về việc
ban hành chương trình các môn LLCT trình độ ĐH, CĐ dùng cho sinh viên khối
không chuyên ngành Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Số hóa bởi trung tâm học liệu
7
Trong những năm qua đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề
trên ở những góc độ và phạm vi khác nhau. Có thể kể đến một số công trình

ứng yêu cầu của thời đại mới”[21].
- Ban Tuyên giáo Trung ương với đề tài nghiên cứu khoa học: Tình hình
giảng dạy, học tập các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong
các trường Đại học, Cao đẳng và chủ trương, giải pháp cho thời gian tới”
(10/2007) [3]. Đề tài đã nghiên cứu một cách tổng quát về đội ngũ giảng dạy các
môn khoa học này với tư cách là một trong những yếu tố quan trọng trực tiếp tác
động đến chất lượng của quá trình dạy và học. Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra thực
trạng về hoạt động dạy học các môn LLCT hiện nay ở các trường Đại học, Cao
đẳng với tâm lý coi các môn học LLCT là môn phụ nên tạo ra sức ì lớn, chậm
đổi mới tư duy, ngại trau dồi kiến thức, ít chịu tìm tòi phương pháp giảng dạy
phù hợp với đối tượng người học… đã gây cản trở đến chất lượng của hoạt động
dạy học LLCT.
Ngoài ra còn một số công trình nghiên cứu, bài viết về hoạt động giảng
dạy các môn LLCT như:
- “Đổi mới quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giảng dạy và
nghiên cứu khoa học Mác - Lênin - kiến nghị và giải pháp” do GS. Phạm Tất
Dong làm chủ nhiệm đề tài [19].
- Luận án tiến sĩ triết học của Nguyễn Đình Trãi với đề tài “Nâng cao
năng lực tư duy lý luận cho cán bộ giảng dạy lý luận Mác - Lênin ở các trường
chính trị tỉnh” (2001) [43].
- Tiến sỹ Vũ Anh Tuấn (Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí
Minh) với bài viết: “ Tăng cường đổi mới nhận thức và nội dung giảng dạy các
môn lý luận trên tinh thần Nghị quyết Đại hội IX và các Nghị quyết của Ban
chấp hành Trung ương”[48].
- Thạc sỹ Bùi Nghi Lâm (Trường Đại học Cảnh sát Nhân dân) có bài: “
Kinh nghiệm trong công tác giáo dục chính trị- tư tưởng cho sinh viên” [29].
Số hóa bởi trung tâm học liệu
9
- Vũ Thị Phương Thảo (Trường Đại học Cảnh sát Nhân dân) có bài: “
Hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong sinh viên qua các hoạt

10
Quản lý là một hoạt động thiết yếu nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực
cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của các nhà quản lý
nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt tới mục
đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất,
với tư cách thực hành thì các nhà quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có tổ
chức về quản lý là một khoa học.
- Theo Đại Bách khoa toàn thư Liên Xô, 1977: Quản lý là chức năng của
hệ thống có tổ chức với bản chất khác nhau (xã hội, sinh vật, kỹ thuật), nó bảo
toàn cấu trúc xác định của chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực hiện những
chương trình, mục đích hoạt động” [47]
Theo C.Mác, quản lý (QLXH) là chức năng được sinh ra từ tính xã hội
hóa lao động. Nó có tầm quan trọng đặc biệt vì mọi sự phát triển của xã hội đều
thông qua hoạt động của con người và thông qua quản lý (Con người điều
khiển con người). Người đã viết “Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động
chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một
sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức
năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự
vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự
mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”.
Định nghĩa về quản lý, Phạm Viết Vượng đưa ra định nghĩa như sau:
“Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý
nhằm chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi của cá
nhân hướng đến mục đích hoạt động chung phù hợp với quy luật khách quan”.
Theo tác giả Trần Quốc Thành, có nhiều cách tiếp cận khác nhau về khái
niệm quản lý:
- Dưới góc độ điều khiển học “Quản lý là tính toán sử dụng các nguồn
lực một cách hợp lý nhất để đạt tới hiệu quả kinh tế cao nhất”
- Dưới góc độ chính trị xã hội “Quản lý là tổ hợp những cách thức,
những phương hướng, phương pháp tác động vào đối tượng để phát huy khả

chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục (Được tiến hành bởi tập thể giáo viên và
Số hóa bởi trung tâm học liệu
12
học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và
phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường.
Từ những khái niệm nêu trên, dù ở cấp vĩ mô hay vi mô, ta có thể thấy rõ
bốn yếu tố của quản lý giáo dục. Đó là: chủ thể quản lý, đối tượng bị quản lý
(Nói tắt là đối tượng quản lý), khách thể quản lý và mục tiêu quản lý. Trong
thực tiễn các yếu tố trên không tách rời nhau, mà ngược lại chúng có quan hệ
tương tác gắn bó với nhau. Chủ thể quản lý tạo ra những tác động lên đối tượng
quản lý, nơi tiếp nhận tác động của chủ thể quản lý và cùng với chủ thể quản lý
hoạt động theo một quỹ đạo nhằm cùng thực hiện một mục tiêu của tổ chức.
Khách thể quản lý nằm ngoài hệ thống quản lý giáo dục, nó là hệ thống khác
hoặc các ràng buộc của môi trường… Nó có thể chịu tác động hoặc tác động
trở lại đến hệ thống giáo dục và hệ thống quản lý giáo dục. Vấn đề đặt ra đối
với chủ thể quản lý là làm như thế nào để có những tác động từ phía khách thể
quản lý giáo dục là tích cực, để thực hiện mục tiêu chung.
Từ những khái niệm khác nhau về quản lý giáo dục, theo chúng tôi:
Quản lý giáo dục là quá trình tác động có định hướng của các nhà quản lý
giáo dục trong việc vận dụng nguyên lý, phương pháp chung nhất của khoa
học nhằm đạt được những mục tiêu đề ra.
1.2.2.2. Bản chất của quản lý giáo dục
- Quản lý giáo dục vừa là hoạt động mạng tính pháp lý, vừa mang tính
sáng tạo. Đó là những quyết định quản lý đúng thẩm quyền, đúng quy luật,
chớp được thời cơ và hiệu quả cao.
- Quản lý giáo dục là hoạt động có mục đích rõ ràng: nâng cao chất
lượng giáo dục đào tạo, thực chất là quản lý con người và quản lý chất lượng
đào tạo.
- Quản lý giáo dục vừa là một khoa học, vừa là một nghề và là một nghệ
thuật. Vì hiệu quả của quản lý phụ thuộc vào năng lực chuyên môn và trình độ

nhân tố thầy - trò. Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng
máy của hệ thống giáo dục quốc dân, nó là đơn vị cơ sở” [4;tr3].
Số hóa bởi trung tâm học liệu
14
Trên cơ sở tìm hiểu về trường học, ta có thể tìm hiểu về khái niệm quản
lý nhà trường như sau:
- Quản lý nhà trường là một trong những nội dung quan trọng của hệ
thống quản lý giáo dục nói chung.
- GS.TS Phạm Minh Hạc đã đưa ra nội dung khái quát về khái niệm quản
lý nhà trường: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng
trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo
nguyên lý giáo dục để hướng tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với
ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh” [24;tr22].
- Quản lý nhà trường chính là những công việc của nhà trường mà người
cán bộ quản lý thực hiện các nhiệm vụ, công tác của mình. Đó là những hoạt
động có ý thức, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm thực hiện chức năng,
nhiệm vụ của nhà trường mà trọng tâm là quá trình dạy học.
- Bản chất của công tác quản lý nhà trường là quá trình chỉ huy, điều
khiển sự vận động của các thành tố. Mối quan hệ đó là do quá trình sư phạm
trong nhà trường quy định.
Trên cơ sở tìm hiểu một số quan điểm nêu trên, chúng tôi cho rằng:
“Quản lý trường học chính là quá trình tổ chức, chỉ đạo và điều hành quá
trình giảng dạy của thầy và hoạt động học của trò, đồng thời quản lý những
điều kiện cơ sở vật chất và công việc phục vụ cho dạy và học nhằm đạt được
mục đích giáo dục đào tạo”.
1.2.4. Khái niệm quản lý chương trình dạy học
Trước khi tìm hiểu về khái niệm quản lý chương trình dạy học, chúng ta
cùng tìm hiểu một số quan niệm về chương trình như sau:
1.2.4.1. Khái niệm chương trình
- “Chương trình được định nghĩa là một loạt các hoạt động được thực