Số hóa bởi trung tâm học liệu

i

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
NGUYỄN VĂN SẢN

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC


NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM HỒNG QUANG THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi trung tâm học liệu

i
LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là luận văn do tôi thực hiện. Nội dung nghiên
cứu chưa được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Các tài liệu tham
khảo, số liệu, trích dẫn đều được ghi nguồn gốc, tên tác giả và tên tài liệu.

Tác giả luận văn
Nguyễn Văn Sản
Số hóa bởi trung tâm học liệu

ii
LỜI CẢM ƠN

LỜI CẢM ƠN ii
iii
DANH MỤC BẢNG BIỂU v
DANH MỤC HÌNH, ẢNH vi
MỤC LỤC iii
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
3. Giả thuyết khoa học 3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu 4
5. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu 4
6. Phương pháp nghiên cứu 4
7. Điểm mới của đề tài 5
8. Cấu trúc luận văn 5
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TRONG VIỆC HỖ TRỢ HỌC TẬP CHO
HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG THPT 6
1.1. Một số vấn đề về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và hoạt động học tập của
HS THPT 6
1.1.1. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 6
1.1.2. Hoạt động học tập của HS trường THPT 13
17
1.2. QL và QL hoạt động HTHT cho HS THPT của ĐTN 22
1.2.1. Khái niệm về QL 22
1.2.2. Chức năng cơ bản của QL 24
1.2.3. QL nhà trường và QL hoạt động HTHT cho HS THPT của ĐTN 26
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TRONG VIỆC HỖ TRỢ HỌC TẬP CHO
HS Ở CÁC TRƢỜNG THPT HUYỆN TỨ KỲ TỈNH HẢI DƢƠNG 30
Số hóa bởi trung tâm học liệu

3.2.1. Bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ Đoàn 73
74
Số hóa bởi trung tâm học liệu

v
3.2.3. Đổi mới
77
hoạ 82
3.2.5. Tăng cường huy động, QL và sử dụng nguồn lực xã hội hỗ trợ hoạt
động học tập cho HS 84
3.2.6. T
85
–
thi đua học tập 88
3.2.8. Tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài
nhà trường nhằm HTHT cho HS 91
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp 94
3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống biện pháp 94
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm 94
3.4.2. Đối tượng khảo nghiệm 94
3.4.3. Phương pháp và tiêu chí khảo nghiệm 95
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống biện pháp 95
97
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 100
1. Kết luận 100
2. Khuyến nghị 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO 104
Số hóa bởi trung tâm học liệu

iv

Bảng 2.1. Quy mô, số lượng chi đoàn và ĐVTN của Đoàn các trường THPT
huyện Tứ Kỳ 32
32
Bảng 2.3. Thống kết quả xếp loại hạnh kiểm HS các trường THPT huyện Tứ Kỳ 33
34
Bảng 2.5. Mức độ quan trọng của học tập đối với HS 35
(năm 2012) 36
(năm 2012) 37
Bảng 2.8. Thống kê kết quả xếp loại học lực HS các trường THPT huyện Tứ Kỳ 39
40
41
Bảng 2.11. Kết quả khảo sát nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện
c
cho HS của Bí thư Đoàn các trường THPT huyện Tứ Kỳ 43
Bảng 2.12. Kết quả khảo sát nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện
các hình thức
của Bí thư Đoàn các trường THPT huyện Tứ Kỳ 45
Bảng 2.13. Kết quả khảo sát nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện
các biện pháp QL nền nếp truy bài đầu giờ học
trường THPT huyện Tứ Kỳ 47
Bảng 2.14. Kết quả khảo sát nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện
các biện pháp QL tổ chức các mô hình khuyến khích phong trào
học tập của Bí thư Đoàn các trường THPT huyện Tứ Kỳ 48
Bảng 2.15. Kết quả khảo sát nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện
QL tổ chức một số mô hình, hình thức khuyến khích phong trào học
tập của Bí thư Đoàn các trường THPT huyện Tứ Kỳ 49
Số hóa bởi trung tâm học liệu

vi
Bảng 2.16. Số lượng báo cáo kinh nghiệm học tập được xếp loại 50


sinh
(năm 2012) 38
2.3. Biểu đồ cơ cấu phân theo chất lượng học lực các trường THPT
huyện Tứ Kỳ năm học 2012-2013 40
Hình 2.4. Biểu đồ số lượng báo cáo kinh nghiệm học tập được xếp giải 52
52
Hình 2.6. Biểu đồ số lượng vé Xổ số học tập một số năm học 53
Hình 2.7. Biểu đồ số bài báo học tập đạt giải một số năm học 55
97

Số hóa bởi trung tâm học liệu

1
MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan
trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều
lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và
sáng tạo. Thanh niên là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ,
luôn năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình. Tuy nhiên, do còn trẻ,
thiếu kinh nghiệm nên thanh niên cần được sự giúp đỡ, chăm lo của các thế hệ
đi trước và toàn xã hội.
Sinh thời, Bác Hồ đã nhiều lần nhấn mạnh rằng thanh niên tiêu biểu
cho sự phát triển tương lai của đất nước, “Thanh niên là người chủ tương lai
của nước nhà”. Trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân dịp Tết
nguyên đán năm 1946, Người viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời
khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”.
Đại hội VII của Đảng đã khẳng định lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư

cường trang thiết bị, cơ sở vật chất, sự phối hợp của gia đình và nhà trường… thì
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các trường có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc tạo
ra môi trường rèn luyện, vui chơi và hỗ trợ HS học tập tốt hơn.
Trong thực tế, bên cạnh nhiệm vụ giáo dục, rèn luyện đạo đức, việc hỗ
trợ HS học tập của tổ chức Đoàn trong trường THPT rất quan trọng. Tuy
nhiên, việc hỗ trợ HS trong học tập của nhiều Đoàn cơ sở còn rất hạn chế
hoặc chưa được phát huy. Có nhiều nguyên nhân trong đó có sự hạn chế của
khâu chỉ đạo, tổ chức QL hoạt động của người đứng đầu tổ chức Đoàn.
Bên cạnh đó, thực trạng hoạt động học tập của HS nói chung, đặc biệt
HS THPT hiện nay còn nhiều bất cập như chương trình nặng tính hàn lâm,
thiếu thực hành, sách vở nhiều, kỹ năng học và kỹ năng mềm chưa được chú
Số hóa bởi trung tâm học liệu

3
ý đúng mức, quá tải, học thêm nhiều, ít tham gia các hoạt động học tập ngoại
khóa và các hoạt động tập thể, … Hậu quả là, HS vừa “bội thực” vừa “đói”
kiến thức, kỹ năng, thiếu bản lĩnh. Vậy giải quyết vấn đề này như thế nào?
Trước thực trạng trên, theo chúng tôi, ngoài việc đổi mới toàn diện giáo
dục, then chốt là khâu QL thì việc phát huy tổng lực các nguồn lực tại chỗ và
nguồn lực bên ngoài cho việc học tập của HS là cấp thiết. Một trong các
nguồn lực tại chỗ đó chính là sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội
trong nhà trường (ĐTN, Công đoàn, Hội Cựu chiến binh, Hội phụ nữ, …) vào
quá trình giáo dục nói chung và hoạt động HTHT cho HS nói riêng sẽ góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục trường THPT.
Với lý do đó, bằng tâm huyết và kinh nghiệm thực tiễn trong công tác
Đoàn thời gian qua, chúng tôi quyết định lựa chọn đề tài “QL hoạt động
cho của Bí thư Đoàn các trường
THPT huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương”. Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực
trạng công tác QL các hoạt động HTHT cho HS của Bí thư Đoàn các trường
THPT thuộc địa bàn huyện Tứ Kỳ, đề xuất các biện pháp QL hoạt

nhiều giai đoạn nhận thức, Trong phạm vi nghiên cứu
không đi nghiên cứu tất cả các khía cạnh của vấn đề mà tập trung vào thực
trạng QL hoạt động HTHT cho HS của Bí thư ĐTN các trường THPT huyện
Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương trong các năm học từ 2010-2011 đến năm học 2012-
2013, đồng thời đề xuất các biện pháp thúc đẩy và nâng cao chất lượng học
tập của ĐVTN các trường THPT trong huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
Để tiến hành đề tài, tác giả tiến hành điều tra hoạt động Đoàn, hoạt
động giáo dục và các mặt có liên quan thông qua cán bộ QL, cán bộ Đoàn,
ĐVTN các trường THPT Tứ Kỳ, THPT Cầu Xe, THPT Hưng Đạo thuộc
huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Phƣơng pháp nghiên cứu lí luận
- Đọc, phân tích khái quát các tài liệu liên quan đến trường THPT: Lý
Số hóa bởi trung tâm học liệu

5
luận QL nhà trường, Luật giáo dục, Luật Thanh niên, Điều lệ Đoàn, Điều lệ
trường phổ thông, văn bản pháp quy có liên quan.
- Nghiên cứu các Nghị quyết của Đảng, các văn bản của Nhà nước về GD-ĐT.
- Tham khảo các tài liệu khác có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
6.2. Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp phân tích - tổng kết kinh nghiệm, thực nghiệm sư phạm.
6.3. Các phƣơng pháp bổ trợ
- Phương pháp toán thống kê.
- Các phương pháp đồ họa.
7. Điểm mới của đề tài
, chúng tôi chưa thấy nghiên cứu
đến chủ đề QL hoạt động HTHT cho HS THPT. Đ

* Vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt
động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam. Đoàn phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể nhân
dân, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh
thiếu nhi; tổ chức cho ĐVTN tích cực tham gia vào việc QL nhà nước và xã hội.
Mối quan hệ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị
được thể hiện ở các nội dung cơ bản:
- Thứ nhất mối quan hệ của Đoàn đối với Đảng:
Đoàn là đội dự bị tin cậy của Đảng, là người kế tục trung thành sự
nghiệp, lý tưởng cách mạng của Đảng, phấn đấu vì mục tiêu: dân giàu, nước
Số hóa bởi trung tâm học liệu

7
mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và xây dựng thành công chủ nghĩa xã
hội tại Việt Nam. Tổ chức Đoàn đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và
tuyệt đối của Đảng. Mục tiêu, lý tưởng của Đoàn chính là phấn đấu, thực hiện
thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn.
Đảng định hướng chính trị cho mọi hoạt động, nguyên tắc tổ chức của Đoàn
và phong trào thanh thiếu nhi. Đảng chăm lo, đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán
bộ trẻ có phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, có trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ cho Đảng. Đoàn tham mưu, đề xuất với Đảng những vấn đề liên
quan đến thanh niên và công tác thiếu nhi, tham gia xây dựng, bảo vệ và
tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, đóng góp ý kiến cho đảng viên
và sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng.
- Thứ hai, mối quan hệ của Đoàn với Nhà nước
Tổ chức Đoàn chịu sự QL chung của Nhà nước đối với toàn xã hội, mọi
hoạt động của Đoàn nằm trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật. Nhà
nước thông qua hệ thống tổ chức, bộ máy chính quyền các cấp ban hành,
hướng dẫn và tổ chức thực hiện Luật Thanh niên (được Quốc hội thông qua

hoạt động của Đội” [9].
* Chức năng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy, đội quân xung kích
cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam [9].
- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh
niên; là người đại diện chăm lo bảo vệ quyền lợi hợp pháp và chính đáng của
tuổi trẻ[9].
Là tổ chức chính trị - xã hội, là trường học xã hội của thanh niên, vì
thanh niên, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiếp tục đổi mới toàn diện, phấn đấu
Số hóa bởi trung tâm học liệu

9
thực sự trở thành người bạn thân thiết của thanh niên, định hướng cho thanh
niên đến với lý tưởng cách mạng và những giá trị cao đẹp, đồng hành với
thanh niên lập thân, lập nghiệp, xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ
Tổ quốc. Muốn làm tốt chức năng là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh
niên, của người đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp và chính đảng
của tuổi trẻ thì tổ chức chính đoàn cần quan tâm các vấn đề sau:
+ Một là tạo môi trường giúp thanh niên phát huy vai trò xung kích
trong các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội; tổ chức các phong trào, các
cuộc vận động và các hoạt động hướng tới mục tiêu đoàn kết, tập hợp, giáo
dục thanh niên tạo môi trường lành mạnh, an toàn cho thanh niên rèn luyện và
tự khẳng định, vì sự tiến bộ của thanh niên đối với sự phát triển của đất nước.
+ Hai là đa dạng hóa các hình thức giáo dục, góp phần để mỗi bạn trẻ
hướng đến những giá trị cao đẹp, sống có ích và có trách nhiệm với cộng
đồng và xã hội; tổ chức thực hiện hiệu quả các cuộc vận động: “Tuổi trẻ Việt
Nam học tập làm theo lời Bác”, gắn với triển khai sâu rộng chương trình
“Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam”, tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận
thức và việc làm của mỗi ĐVTN; …
+ Ba là, đổi mới, nâng cao chất lượng các phong trào hành động cách

bằng, dân chủ, văn minh. Tính tiên tiến còn được thể hiện trong việc giữ gìn,
phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và kế tục truyền thống cách mạng của các
thế hệ cha ông đi trước; dám đương đầu đấu tranh với các quan điểm sai trái,
đi ngược lại lợi ích của đảng ,nhà nước và dân tộc; kiên quyết bảo vệ đảng,
chính quyền và tư tưởng Hồ Chí Minh; bênh vực, bảo vệ chân lý, chống lại
những thói hư, tật xấu trong xã hội, chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí; đại
diện và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của thanh thiếu nhi.
Số hóa bởi trung tâm học liệu

11
Mặt khác, tính tiên tiến còn phải được thể hiện rõ nét trong công tác tuyên
truyền, phổ biến, chấp hành và bảo vệ pháp luật.
Trong trường THPT, tính tiên tiến được thể hiện ở trong nhiều hoạt động
lao động, học tập, rèn luyện trong đó có sự hăng say, nỗ lực học tập của HS.
* Tính quần chúng (xã hội)
Thanh niên là lực lượng to lớn trong xã hội, luôn chiếm tỉ lệ bình quân
khoảng 1/3 dân số, do đó tỷ lệ thanh niên có mặt trong các giai cấp xã hội
là rất lớn. Song phải khẳng định rằng, thanh niên có vị trí, vai trò quan trọng
trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - chính trị - an ninh - quốc phòng. Ở đâu có
thanh niên ở đó có sự định hướng chính trị, giúp đỡ, tư vấn, đồng hành cùng
thanh niên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp Thanh niên Việt
Nam, Hội Sinh viên Việt Nam.
Tính quần chúng của tổ chức Đoàn thể hiện rất rõ ở các hoạt động của
công tác Đoàn, Hội và phong trào Thanh thiếu niên.
Tính quần chúng còn được thể hiện ở chỗ Đoàn là thành viên tập thể
của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, đóng vai trò nòng cốt, định hướng
chính trị cho hoạt động của Hội - Đoàn có mối quan hệ phối hợp với các tổ
chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và xã hội nghề nghiệp …để tạo nguồn
lực, điều kiện, góp phần cho các hoạt động.
Trong nhà trường, Đoàn cũng thể hiện rõ tính quần chúng ở nhiều hoạt

trong các hoạt động tập thể, các hoạt động mang tính xã hội, cộng đồng. Vì
vậy, bên cạnh việc học tập, tham gia vào các hoạt động mang tính xã hội,
cộng đồng của HS là rất quan trọng. Nếu chỉ chú tâm vào một việc học, HS sẽ
trở thành những cỗ máy làm việc nhưng nếu quá chú tâm vào các hoạt động
tập thể, HS sẽ không hội tụ đủ yếu tố tri thức để chiếm lĩnh công nghệ và thực
tiễn cuộc sống. Đây là đặc điểm để việc QL hoạt động giáo dục nói chung và
việc QL học tập nói riêng cần quan tâm đến rèn các kỹ năng trong quá trình
lĩnh hội tri thức.
Số hóa bởi trung tâm học liệu

13
- Đối tượng ĐVTN là giáo viên
Ở các trường, ngoài ĐVTN thuộc các chi đoàn HS, Đoàn các trường
còn có chi đoàn giáo viên.
Lực lượng chi đoàn giáo viên bao gồm các giáo viên, nhân viên nhà
trường đang sinh hoạt Đoàn.
Về tuổi, các giáo viên sinh hoạt Đoàn có thể >30 tuổi với nhiều kinh
nghiệm cuộc sống và công tác. Về trình độ, đa số đều có trình độ đại học và
tham gia giảng dạy HS. Chính vì vậy, giáo viên chi đoàn giáo viên là lực
lượng tiên phong, gương mẫu và tham gia tổ chức các hoạt động HTHT, rèn
luyện cho HS.

Đ gồm các trực
thuộc. Chi đoàn .
, Đoàn trường c b
– – , …
: T
, c viên trư (gồm cả giáo viên và HS).
1.1.2. Hoạt động học tập của HS trường THPT
1.1.2.1. Khái niệm

Vì vậy, trong QL hoạt động học tập của HS cần lưu ý phát huy các nhân tố đóng
góp và xây dựng nên môi trường học tập tiến bộ, trong đó có ĐTN nhà trường.
1.1.2.2. Đặc điểm hoạt động học tập của HS ở trường THPT
- , hoạt động học tập có những biến đổi nhanh về chất, nâng
cao tính tự giác trong quá trình nhận thức.
Học tập là hoạt động chủ đạo của HS. Vào tuổi thanh niên ở bậc THPT,
việc học tập của HS có những thay đổi cơ bản. Ở các lớp dưới, trẻ học tập các