i
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

LI CAM OAN

Tôi cam đoan rng lun vn này: “Tác đng ca qun tr vn lu đng
đn li nhun ca các công ty sn xut niêm yt trên sàn chng khoán Vit
Nam giai đon 2007 - 2011” là bài nghiên cu ca tôi.
Các ni dung tham kho đc trình bày trong lun vn đc trích dn đy đ
theo đúng quy đnh.
Lun vn này cha bao gi đc np đ nhn bt k bng cp nào ti các c
s đào to khác.

TP. HCM, ngày … tháng … nm 2013
Ngi cam đoan Trn i Hng ii
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

LI CM N
Trc tiên tôi xin chân thành cm n tt c quý Thy Cô đã hng dn,
truyn đt cho tôi nhng kin thc trong gn hai nm hc cao hc ti Trng i
hc M TPHCM. Nhng kin thc đã hc là nn tng c bn đ tôi hoàn thành lun
vn cng nh giúp ích rt nhiu cho công vic.
Tôi xin đc bit cm n Thy Nguyn Minh Hà, thy giáo hng dn tôi

tin bình quân (ACP), k tr tin bình quân (APP) và chu k luân chuyn tin
(CCC) có tác đng âm ti li nhun, trong khi bin s đc lp còn li là ngày tn
kho (IT) không th hin bt c nh hng nào đn li nhun. Mt s bin kim soát
cng có nhng nh hng nht đnh ti li nhun ca các công ty trong thi k này.
Các bin s cu trúc tài sn, tui đi công ty, s hu nhà nc t 5% đn 35% và s
hu nhà nc trên 35% có nh hng âm ti li nhun. Bin t s thanh toán lãi
vay cho thy tác đng ngc li.
 tài s dng các kt qu thu đc t quá trình phân tích làm cn c đ đa
ra các khuyn ngh liên quan đn vic qun tr vn lu đng nhm nâng cao li
nhun ca các công ty.
iv
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

MC LC
LI CAM OAN i
LI CM N ii
TÓM TT iii
MC LC iv
DANH MC BNG viii
DANH MC HÌNH VÀ  TH viii
DANH MC T VIT TT ix
CHNG I. M U 1
1.1. Lý do nghiên cu. 1
1.2. Câu hi nghiên cu. 3
1.3. Mc tiêu nghiên cu. 3
1.4. i tng và phm vi nghiên cu. 3
1.5. Ý ngha ca đ tài. 3
1.6. Kt cu ca lun vn. 4
CHNG 2 - C S LÝ THUYT 5

4.3.2. Kim đnh Hausman. 36
4.3.3. Phân tích kt qu mô hình hi quy. 37
Bin ACP (K thu tin bình quân). 40
Bin IT (S ngày tn kho). 41
Bin APP (K tr tin bình quân). 42
vi
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

Bin CCC (Chu k luân chuyn tin). 43
Bin ICR (T s thanh toán lãi vay). 44
Bin DE
2
(Bình phng t l n vay). 45
Bin Tang (Cu trúc tài sn). 45
Bin State1 và State2 (T l s hu nhà nc). 46
Bin Age (Tui doanh nghip). 46
CHNG 5. KT LUN VÀ KIN NGH 48
5.1. Kt lun. 48
5.2. Kin ngh. 50
5.3. Hn ch ca đ tài. 51
5.4.  xut hng nghiên cu tip theo. 52
TÀI LIU THAM KHO 53
PH LC 57
Ph lc 1. Kim tra VIF ln 1: Mô hình hi quy có bin s ACP, APP và
IT. 57
Ph lc 2. Kim tra VIF ln 2: Mô hình hi quy có bin s ACP, APP và
IT. 57
Ph lc 3. Kim tra VIF ln 1: Mô hình hi quy có bin s CCC. 58
Ph lc 4. Kim tra VIF ln 2: Mô hình hi quy có bin s CCC. 58

Bng 3. 1 Bng tng hp gi thuyt nghiên cu 25
Bng 3. 2 Bng tóm tt vic thu thp và tính toán các bin s nghiên cu 26
Bng 4.1 So sánh giá tr trung bình v tài sn và lao đng gia các công ty
sn xut và toàn b các công ty trên th trng chng khoán t
2007 đn 2011. 29
Bng 4.2 So sánh v chu k kinh t ca công ty sn xut gia Vit Nam và
Châu Âu 30
Bng 4.3 Thng kê mô t các bin s ngoài mô hình 31
Bng 4.4 Thng kê mô t các bin s trong mô hình 32
Bng 4.5 Bng phân tích tng quan 33
Bng 4.6 Kim đnh đa cng tuyn cho trng hp 1 35
Bng 4.7 Kim đnh đa cng tuyn cho trng hp hi quy 2 35
Bng 4.8 Kim đnh Hausmen cho trng hp 1 36
Bng 4.9 Kim đnh Hausmen cho trng hp 2 37
Bng 4.10 Kt qu hi quy tóm tt cho trng hp 1 37
Bng 4.11 Kt qu hi quy tóm tt cho trng hp 2 37
DANH MC HÌNH VÀ  TH
Hình 2. 1 S đ mô t các thành phn ca chu k luân chuyn tin. 11
Hình 3. 1 Mô hình nghiên cu 20

ix
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

DANH MC T VIT TT
ACP Average Collection Period.
APP Average Payment Period.
BCB Bn cáo bch.
BCTC Báo cáo tài chính.
BCTN Báo cao thng niên.

VCSH Vn ch s hu.
VIF Variance Inflation Factor.
VQKPThu Vòng quay khon phi thu.
VQKPTr Vòng quay khon phi tr.
VQTK Vòng quay tn kho.
WB World Bank.
WC Working Capital.
WCM Working Capital Management.
1
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

CHNG I. M U
1.1. Lý do nghiên cu.
Li nhun là mt trong nhng mc tiêu quan trng nht trong vic qun tr
công ty. Kh nng to ra li nhun ca mt công ty ph thuc vào vic công ty đó
qun lý các nhân t tác đng ti nó nh th nào. Rt nhiu các nghiên cu trc đã
cho thy li nhun b tác đng bi nhiu yu t khác nhau. Bên cnh nhng yu t
nh quy mô, đòn cân n, cu trúc tài sn, …, vn lu đng đc coi là mt yu t
quan trng nh hng ti kh nng to ra li nhun ca công ty. Nói cách khác,
qun tr tt vn lu đng s góp phn ci thin li nhun công ty.
Vic qun tr vn lu đng liên quan đn qun tr khon phi thu, tn kho,
khon phi tr, tin mt và mt s yu t tài chính ngn hn khác. Nghiên cu ca
Brigham và Houston (2003) kt lun rng khong 60% thi gian ca các giám đc
tài chính là tp trung vào vic qun tr vn lu đng. Mt trong nhng mc tiêu
quan trng ca qun tr vn lu đng là duy trì tính thanh khon cn thit cho các
hot đng hàng ngày đ đm bo công ty đc vn hành thông sut và thc hin

trng sut 20 nm qua. Vi nhng thách thc y, các công ty cn phi thc hin
nhiu bin pháp hu hiu trong công tác qun tr điu hành đ tn ti và phát trin.
Mt trong các bin pháp quan trng là qun tr hiu qu vn lu đng.
Ch đ v tác đng ca qun tr vn lu đng ti li nhun ca công ty đã
đc nghiên cu tng đi rng rãi trên th gii. Trong phm vi tìm hiu ca tác
gi, ti th trng Vit Nam có nghiên cu ca Huynh và Su (2010) đ cp v vn
đ này. Nghiên cu ca Huynh và Su (2010) thc hin trong khong thi gian t
2006 - 2008 vi quy mô 130 công ty trên th trng chng khoán Vit Nam. Cng
nh nhiu nghiên cu trc đây, nghiên cu này la chn hng tip cn đnh
lng đ tìm hiu tác đng ca qun tr vn lu đng ti li nhun ca các công ty
sn xut niêm yt trên th trng chng khoán Vit Nam trong giai đon 2007 –
2011 và đa ra các khuyn ngh cn thit đi vi các vn đ liên quan.
3
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

1.2. Câu hi nghiên cu.
Các câu hi nghiên cu ca đ tài nh sau:
(i). Qun tr vn lu đng là gì?
(ii). Các yu t nào cu thành nên qun tr vn lu đng?
(iii). Qun tr vn lu đng nh hng nh th nào ti li nhun ca
các công ty sn xut niêm yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai
đon 2007 - 2011?
1.3. Mc tiêu nghiên cu.
Mc tiêu nghiên cu ca đ tài đc xác đnh nh sau:
(i). Xác đnh qun tr vn lu đng và các yu t cu thành qun tr
vn lu đng.
(ii). Nghiên cu s tác đng ca qun tr vn lu đng ti li nhun
ca các công ty sn xut niêm yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai
đon 2007 – 2011.

kt qu phân tích thng kê mô t, phân tích tng quan và phân tích hi quy đng
thi đa ra các nhn xét trong quá trình phân tích.
Chng 5: Kt lun và kin ngh. Chng này nêu lên các kt lun rút ra t
quá trình phân tích đng thi đa ra các kin ngh đi vi các đi tng liên quan
da trên các kt lun đã nêu. Chng 5 cng nêu lên nhng hn ch ca đ tài trong
quá trình nghiên cu và đ xut hng nghiên cu tip theo.

5
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

CHNG 2 - C S LÝ THUYT
Chng này tp trung vào ba ni dung chính. Ni dung th nht trình bày lý
thuyt v qun tr vn lu đng, trong đó nêu lên đnh ngha, các nhân t th hin
qun tr vn lu đng và s đo lng các nhân t này. Ni dung th hai đ cp ti
tác đng ca qun tr vn lu đng ti li nhun ca công ty. Và cui cùng tóm tt
mt s nghiên cu thc nghim liên quan v qun tr vn lu đng và nhng điu
hc hi đc rút ra t nhng nghiên cu này.
2.1. Tng quan v qun tr vn lu đng.
Lý thuyt v tài chính công ty thng đ cp ti vic nghiên cu hai loi
hình ra quyt đnh tài chính: quyt đnh tài chính ngn hn và quyt đnh tài chính
dài hn. Các quyt đnh tài chính dài hn liên quan ti cu trúc vn, đu t, c tc,
đnh giá công ty,…. Trong khi đó các quyt đnh tài chính ngn hn thng liên
quan ti vn lu đng.
Qun tr vn lu đng là mt thành phn quan trng trong qun tr tài chính
công ty vì nhng tác đng trc tip ca nó ti li nhun và các hot đng thng
ngày ca công ty. Nu qun tr vn lu đng không hiu qu, hot đng ca công ty
ngay lp tc b cn tr và gy vn. Do vy vic tìm hiu sâu v qun tr vn lu
đng có th đc coi là nhu cu thit yu trong qun tr công ty.
2.1.1. Khái nim v vn lu đng.

rng vic qun tr vn lu đng hiu qu cn phi đc xem xét mt cách tng th
bng cách kt hp c ba thành phn này li. Các nghiên cu kinh t hin nay cng
xem xét vic qun tr vn lu đng di cái nhìn tng th nh Sartoris và Hill
(1983) đã đ cp.
Theo Paramasivan và Subramanian (2009), qun tr vn lu đng (Working
capital management - WCM) là vic “x lý các hot đng lp k hoch, t chc và
kim soát các nhân t cu thành nên vn lu đng nh là tin mt, vay ngn hn,
khon phi tr, khon phi thu và tn kho”. T đin “Tài chính ngân hàng” (Law
và Smullen, 2005) ca Oxford đnh ngha WCM nh sau: “WCM liên quan ti vic
qun tr mi quan h gia tài sn ngn hn và n ngn hn vi mc tiêu là đm
7
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

bo vic duy trì các hot đng kinh doanh hàng ngày và đm bo đ dòng tin đ
phc v cho vic chi tr các khon n ngn hn ti hn và các chi phí hot đng
sp xy ra”.
Kt hp các đnh ngha trên, nghiên cu này đa ra đnh ngha v qun tr
vn lu đng nh sau:
“Qun tr vn lu đng là vic qun tr các nhân t to thành vn lu đng
nh tin, khon vay ngn hn, khon phi tr, khon phi thu và tn kho nhm mc
đích duy trì các hot đng kinh doanh hàng ngày và đm bo đ dòng tin đ chi
tr các khon n ngn hn ti hn và các chi phí hot đng sp xy ra”.
Qun tr vn lu đng là công vic vô cùng quan trng ca công ty, đc bit
là đi vi các công ty sn xut, thng mi và phân phi bi vì thông thng các
công ty này có lng vn lu đng chim t trng cao trong tng tài sn (Raheman
và Nasr, 2007). Vic qun tr vn lu đng không tt có th làm cho mt công ty
đang hot đng hiu qu và có li nhun n đnh phi phá sn (Kargar và
Bluementhal, 1994).
2.1.3. Mc tiêu ca qun tr vn lu đng.

tn kho và (iv) Qun tr chu k luân chuyn tin.
2.2.1. Qun tr khon phi thu.
Mua bán chu phát sinh khi ngi bán t nguyn chuyn giao quyn s hu
hàng hóa dch v ca mình cho ngi mua vi cam kt tr tin vào mt ngày xác
đnh trong tng lai. V lý thuyt, khon phi thu liên quan ti bn yu t: (i) Tài
tr cho khon phi thu, (ii) điu khon bán chu, (iii) tiêu chun bán chu và (iv)
phân tích tình hình mua chu ca khách hàng.
Mc tiêu ca qun tr khon phi thu là ti đa hóa giá tr ca công ty thông
qua vic đánh đi gia li nhun và ri ro. Vi mc đích này, các nhà qun lý tài
chính có th ti u hóa giá tr ca doanh thu, kim soát đc chi phí dành cho
khon phi thu, kim soát n xu và duy trì s lng khách hàng mua chu  mc
ti thiu da vào chính sách bán chu (Timothy và Joseph, 2002).
Fabozzi và Peterson (2003) cho rng khi công ty cho phép khách hàng tr
chm hn s làm tng chi chí bán chu, tng chi phí đu t vào khon bán chu và
9
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

tng n xu đ đánh đi li mc doanh thu tng cao hn trc. iu này là ngc
li nu công ty yêu cu khách hàng chi tr nhanh hn.
Công ty có th nm đc bc tranh tng th v vic qun tr khon phi thu
thông qua ch s “K thu tin bình quân” (Average Collection Period - ACP). Theo
Brigham và Houston (2003), ACP là khong thi gian cho phép khách hàng thanh
toán tin hàng. ACP còn đc gi là s ngày cha thu doanh thu (Days Sales
Outstanding - DSO). ACP đc tính toán nh sau:
ACP = 365/(Vòng quay khon phi thu) = 365/(Doanh thu/Bình quân khon
phi thu)
Gitman (2009) và Hatten (2008) đa ra ý kin rng tt c các công ty phi
tính toán ch s này đ quyt đnh hiu qu ca lng tín dng cung cp cho khách
hàng và chính sách thu hi công n. Ch s này cao có ngha là các nhà qun lý cn

gi hay tính mùa v.
Vic qun tr yu kém các khon phi tr có th dn công ty ti nguy c phá
sn. Gánh nng n nn do mua chu quá nhiu trong khi không th đy mnh doanh
thu bán hàng và không có bin pháp gia tng dòng ngân lu t hot đng kinh
doanh s đa công ty ti ch suy yu v tài chính và thiu ht ngun tin đ tr n.
Công ty có th kim soát khon phi tr thông qua ch s “K tr tin bình
quân” APP (Average payment period). Ch s này còn có tên gi khác là s ngày
phi tr tin DPO (Days Payable Outstanding). Ch s này đc tính nh sau:
APP = 365/(Vòng quay khon phi tr) = 365/(Giá vn hàng bán/Bình quân
khon phi tr)
Nu mt công ty có k tr tin bình quân thp, tc là công ty đó thanh toán
các khon phi tr nhanh và vì vy có th nhn đc các khon chit khu do thanh
toán nhanh. Ngc li nu ch s này cao, có th công ty không đ tin đ thanh
toán khon phi tr đúng hn và không nhn đc các khon chit khu thanh toán.
2.2.4. Qun tr chu k luân chuyn tin.
Chu k luân chuyn tin CCC (Cash Conversion Cycle) là khong thi gian
tin vn nm trong vn lu đng, hay là khong thi gian t khi chi tin cho vn
11
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

lu đng đn khi thu tin hàng t vn lu đng (Brigham and Houston, 2003). Chu
k luân chuyn tin có th đc mô t thông qua hình 2.1.
Hình 2. 1 S đ mô t các thành phn ca chu k luân chuyn tin.

(Ngun: Laurence và ctg (2010))
Có th coi chu k luân chuyn tin là dòng chy liên tc ca ngun vn qua
các tài khon vn lu đng khác nhau nh: tin mt, khon phi thu, hàng tn kho,
khon phi tr và chi phí phi tr. Vic qun tr chu k luân chuyn tin liên quan
ti vic ti u hóa quá trình to tin trong chu trình kinh doanh mà điu này ph

nhun t hot đng
sinh li t tng tài sn (ROA), t sut sinh li t tài sn hot đng (GOP), t
sut sinh li t vn đu t (ROCE), hay t sut sinh li t vn ch s hu (ROE)
(Brealey and Myers, 2003).
Các nghiên cu thc nghim trc, khi tìm hiu v nh hng ca qun tr
vn lu đng ti li nhun ca doanh nghip, ch yu s dng các bin s đo lng
li nhun theo giá tr tng đi nh: ROA, GOP, ROCE, hay ROE. Trong đó hai
ch s đc s dng nhiu nht là ROA và ROE.
13
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

2.4. Tác đng ca qun tr vn lu đng ti li nhun công ty.
Các ch đ nghiên cu v vn lu đng thng tp trung vào vn đ khai
thác các khía cnh khác nhau ca qun tr vn lu đng ti li nhun ca công ty.
Các khía cnh này thông thng là các yu t cu thành nên qun tr vn lu đng,
bao gm: k thu tin bình quân, k tr tin bình quân, s ngày tn kho và chu k
luân chuyn tin.
K thu tin bình quân và s ngày tn kho thng đc tìm thy trong các
nghiên cu thc nghim nh là các bin s tác đng âm ti li nhun ca doanh
nghip. iu này có ngha là khi doanh nghip kéo dài chu k sn xut cng nh
ni lng chính sách bán hàng  khía cnh tr chm đã to ra nh hng tiêu cc cho
li nhun ca công ty. Chu k sn xut kéo dài hn mc trung bình chng t doanh
nghip có kh nng qun tr sn xut thp (xut phát t yu t máy móc hoc nng
lc qun lý điu hành) và nó khin cho doanh nghip gp nhiu phí tn trong vic
tìm kim các ngun tài tr vn ngn hn (Garcia và Martinez, 2004). Nhng điu
này tt yu dn ti kh nng cnh tranh ca doanh nghip gim. Thi gian thu tin
kéo dài hn mc trung bình thông thng đc đánh đi li bng mc giá bán cao
hn hoc mc chit khu gim và nh vy li nhun có th không b nh hng.
Tuy nhiên khi k thu tin bình quân tác đng âm ti li nhun điu đó có ngha là

quân” và “s ngày tn kho”.
Mt s nghiên cu v tác đng ca qun tr vn lu đng ti li nhun ca
công ty đc tóm tt ti bng 2.1. 15
Tác đng ca qun tr vn lu đng đn li nhun ca các công ty sn xut niêm
yt trên sàn chng khoán Vit Nam giai đon 2007 - 2011

Bng 2. 1 Tng hp kt qu mt s nghiên cu trc.
STT

Tác gi Mu và thi gian
Bin s nghiên cu
ACP APP IT CCC
1.

Garcia và ctg (2004)
8872 công ty va và nh Tây
Ban Nha t 1996 – 2002.
- - -
-
2.


khoán Vit Nam t 2006 – 2008.
- + - -
7.

Sharma và ctg (2011)
500 công ty  sàn chng khoán
Bombay t 2000 -2008.
+ - -
-
8.

Mathuva (2010)
30 công ty  sàn chng khoán
Nairobi t 1993 -2008.
- + +
-
9.

Raheman và ctg
(2007)
94 công ty  sàn chng khoán
Karachi t 1994 – 2004.
- - -
-
10.

Falope và ctg (2009)
50 công ty  Nigeria t 1996-
2005.
- - -