Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
PHN I: M U
I. t vn :
Hin nay trờn th gii v Vit Nam thỡ ngnh chn nuụi c bit l ngnh
chn nuụi ln ang trờn phỏt trin rt mnh. Nú gúp phn ỏng k vo phỏt
trin kinh t, tng thu nhp quc doanh, n nh i sng xó hi.
Ln l mt trong nhng loi ng vt rt d nuụi, vn u t ban u ớt v
quay vũng vn nhanh. Tht ln v sn phm ch bin t tht l mt trong nhng
mt hng cú giỏ tr, hm lng cht dinh dng cao, thm ngon, phự hp vi
khu v ca ngi tiờu dựng.
Ngnh chn nuụi ln ngy cng phỏt trin k t sau ngy nh nc m ca
cho nc ngoi vo u t ti Vit Nam t nm 1992 c v s lng u con v
qui mụ trang tri. Hin ti s lng u ln ti Vit Nam l trờn 20 triu con
theo s liu thng kờ n ht thỏng 12 nm 2006. Xột v mt s lng thỡ Vit
Nam ng th t trờn th gii ỏp ng phn ln nhu cu thc phm cho ngi
dõn c bit k t sau s kin xy ra v dch cỳm gia cm vo cui nm 2003.
Trong nhng nm gn õy nh chớnh sỏch phỏt trin kinh t ca ng v
Nh nc vi ch trng nhp cỏc ging ln ngoi nh: Landrace, Yorkshire cú
nng sut v cht lng tht cao nhm ci cht lng con ging trong nc,
nõng cao hiu qu chn nuụi. Nhiu h chn nuụi v trang tri ó mnh dn u
t chn nuụi ln hng nc chuyn t phng thc chn nuụi truyn thng sang
phng thc chn nuụi cú u t, ỏp dng tin b khoa hc k thut bc u
thu c kt qu kh quan.
K thut chn nuụi ln nỏi l mt trong nhng khõu quyt nh thnh cụng
hay tht bi ca ngh chn nuụi ln vỡ s lng con s sinh sng n cai sa s
quyt nh s lng ln xut bỏn ca mt nỏi trong mt nm.
Mt khỏc do nhu cu th trng cn mt lng tht rt ln c bit do i
sng con ngi ngy cng c ci thin nờn cht lng tht ln ũi hi phi
cao. ỏp ng c nhu cu ú thỡ cht lng con ging phi tt.
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
1
Cỏc ging ln ni thng thnh thc v tớnh sm hn cỏc ging ln ngoi, ging
thun thnh thc v tớnh sm hn ging lai.
- Ch nuụi dng v qun lý: Trong cựng mt ging nu cỏ th no c
nuụi dng, chm súc, qun lý tt thỡ tui thnh thc sm hn v ngcli.
- iu kin ngoi cnh: khớ hu v nhit cng nh hng n tớnh thnh
thc ca gia sỳc, khớ hu núng m cú th lm gia sỳc thnh thc sm nờn nhng
vựng nhit i gia sỳc thnh thc sm hn nhng gia sỳc sng vựng ụn i v
hn i. Trong iu kin chn th chung gia gia sỳc c v gia sỳc cỏi cng lm
cho gia sỳc thnh thc sm hn nuụi nht riờng.
- Tớnh bit: Con cỏi thnh thc sm hn con c c v tớnh v th vúc. S
thnh thc v tớnh thng biu hin hin sm hn s thnh thc v th vúc, khi con
vt ó thnh thc v tớnh nhng sinh trng v phỏt dc ca c th vn tip tc, c
th cha sn sng cho vic mang thai. Trong thc t ngi ta thng khụng phi
cho ln cỏi ln ng dc u tiờn m cho phi ln u vo thi k sau khi thnh
thc v tớnh v trc khi thnh thc v th vúc, khi lng t khong 70-80%
khi lng c th.
Chu k ng dc
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
3
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
Chu k ng dc l mt quỏ trỡnh sinh lý phc tp ca c th cỏi sau khi c
th phỏt trin hon ho v c quan sinh dc khụng cú quỏ trỡnh bnh lý thỡ bờn
trong bung trng cú quỏ trỡnh noón bao thnh thc, trng chớn v thi trng. Song
song vi quỏ trỡnh thi trng thỡ ton b c th núi chung, c bit l c quan sinh
dc cú hng lot cỏc bin i v hỡnh thỏi cu to v chc nng sinh lý. Tt c cỏc
bin i ú c lp i lp li cú tớnh cht chu k gi l chu k tớnh.
Chu k tớnh c bt u t khi c th ó thnh thc v tớnh, nú xut hin
liờn tc v chm dt khi c th gi yu. ln chu k ny kộo di 18-22 ngy
(trung bỡnh 21 ngy) c chia lm bn giai on:
- Giai on tin ng dc (kộo di 2 - 3 ngy)
bung trng th vng xut hin.
- Giai on ngh ngi
õy l giai on di nht ca chu k sinh dc. Thi k ny con vt hon ton
yờn tnh, c quan sinh dc hon ton tr li trng thỏi yờn tnh sinh lý bỡnh thng.
Trong bung trng th vng bt u teo i, noón bao bt u phỏt dc nhng cha
ni rừ lờn b mt bung trng, ton b c quan sinh dc dn dn xut hin nhng
bin i chun b cho chu k tip theo.
2.1.2. Quỏ trỡnh sinh trng v phỏt trin ca ln giai on mang thai
Sau khi trng c th tinh, hp t hỡnh thnh v thai phỏt trin qua cỏc giai
on sau:
Thi k phụi thai (t ngy 1 22)
Bt u t khi trng c th tinh 1/3 phớa trờn ng dn trng v hỡnh thnh
tỳi phụi. 20 gi sau khi hỡnh thnh hp t bt u cú s phõn chia, lỳc u phõn
chia thnh hai t bo phụi, 48 gi phõn chia thnh 8 t bo phụi, hp t bt u
chuyn dn vo hai bờn sng t cung v lm t ú, trong sng t cung hp t li
tip tc phõn chia thnh hng trm t bo phụi v mng i c hỡnh thnh trong
khong 7- 8 ngy. õy l mng ngoi cựng bao ly bo thai trong cú cha dch i.
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
5
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
Mng niu c hỡnh thnh sau khong 10 ngy, mng niu l mng gia cú
cha dch niu, trong dich niu cú cha mt s cht dinh dng cung cp cho phụi
thai, cha nc tiu ca bo thai v kớch t nhau thai.
Mng m c hỡnh thnh sau khong 12 ngy, l mng ngoi cựng tip giỏp
vi niờm mc t cung ca ln m, trờn b mt mng m cú nhiu lụng nhung hỳt
cỏc cht dinh dng t m truyn cho phụi thai. Cui thi k thỡ hỡnh dỏng, u, h
mt, tim, gan c hỡnh thnh nhng cha hon chnh, s kt hp gia m v con
cha chc chn nờn d b sy thai. Cui thi kỡ ny khi lng phụi t 2 3g.
+ Tui la u: c tớnh t khi ln c sinh ra cho n khi ln la
u. Tui la u ph thuc vo tui phi ging ln u v kt qu phi ging.
+ Thi gian ch phi: ph thuc vo ging ln, th trng, iu kin dinh
dng v thi gian cai sa ln con.
+ Khong cỏch la : l khong thi gian ln la trc n khi ln la
tip theo hay bng tng thi gian nuụi con + thi gian ch phi + thi gian mang
thai. Ch tiờu ny liờn quan n la bỡnh quõn trong nm ca mt nỏi.
S la /nỏi/nm =
365
x 100
Khong cỏch la
+ T l th thai: t l th thai ph thuc ch yu vo thi im phi ging
.Trong iu kin bỡnh thng t l th thai t 90 100% nu s trng rng mc
bỡnh thng (Heideler v cs, 1981). Th tinh nhõn to s lm gim t l th thai t
10 20% s sinh vi phi ging trc tip. Ch dinh dng tt, hp lý trong giai
on t cai sa ti phi ging s nõng cao t l th thai (Brooks P.H., 1969).
- Nhúm ch tiờu v nng sut sinh sn
+ S con ra /: l tng s con ra trờn mt la gm c s con sng v s
con cht. Ch tiờu ny cho ta bit mc sai con ca ging.
+ S con s sinh sng n 24 gi/: l s con s sinh sng n 24 gi k t
khi ln m xong con cui cựng.
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
7
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
+ T l s sinh sng: t l s sinh sng c tớnh nh sau:
T l sng (%) = S con s sinh sng n 24 gi
S con ra sng
+ S con li nuụi/: l s con do ln nỏi ra li nuụi (loi b nhng
con quỏ nh). Ch tiờu ny ph thuc nhiu vo s lng nỳm vỳ ca ln m, tỡnh
trng sc kho v yờu cu ca thc t. Ngi ta thng li nuụi 10-12 con.
Khi lng s sinh
(kg)
T l hao ht
(%)
Tng trng n 28 ngy
tui (g/ngy)
0.8
0.8 1.2
1.2 1.6
>1.6
70
30
15
7
140
170
200
250
Nh vy tng trng ca ln con t l thun vi trng lng s sinh v t l
nghch vi t l hao ht. tng hiu qu kinh t trong chn nuụi ngi ta ó s
dng cỏc bin phỏp k thut l gim t l hao ht, rỳt ngn thi gian bỳ sa lm
tng s ln con nuụi/la.
Mi quan h gia s con ra, t l hao ht, s la /nỏi/nm v s
con/nỏi/nm (Pfeifer, 1974)
S con ra
(con)
T l hao ht
(%)
S la /nỏi/nm
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
10
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
s lng v cht lng thỡ mi phỏt huy ht tim nng di truyn ging. Khu phn
n ca ln phi m bo nhu cu v nng lng, protein, khoỏng v vitamin
Theo Nguyn Nghi v cs (1995) thỡ mi quan h gia nng lng v protein
l yu t quan trng nh hng trc tip n kh nng sinh sn ca ln
- Nng lng
Nng lng: l yu t khụng th thiu cho mi hot ng sng ca c th.
Nng lng c cung cp di hai dng: gluxit chim 70-80%, lipit chim
10-13% tng nng lng c cung cp.
Nhu cu nng lng cho ln nỏi ngoi
Nỏi Khi lng nỏi (kg) Nng lng ME (kcal)
Hu b
Mang thai
Nuụi con
80 120
150 170
165 175
9360 10705
6450 6275
17475 18470
Theo Strach (1990): trong thi gian cú cha nu khu phn quỏ nhiu nng
lng s lm nh hng ti kh nng sinh sn: phụi cht, khú, n kộm sau khi
, sa m nhiu m dn n ln con a chy, gim thi gian ng dc sau cai sa
- Protein
Protein l mt trong nhng thnh phn quan trng trong khu phn thc n
cung cp cho ln. Protein tham gia cu to nờn cỏc mụ trong c th cng nh to
sn phm. Do protein tham gia vo hot ng trao i cht nờn hng ngy luụn cú
mt lng nht nh protein mt i, do ú protein phi c cung cp bự p
phn mt i v mt phn xõy dng nờn t bo mi, to sn phm, nhng vic cung
Ln thiu Fe: mt nht nht, da trng bch, sc khỏng kộm, cũi cc vỡ th
vic b sung Fe cho ln con rt quan trng.
Nhu cu hng ngy v khoỏng cho ln ngoi
Nỏi
Khi
lng
(kg)
Ca
(%)
Na
(%)
K
(%)
P
(%)
Cl
(%)
Mg
(%)
I
(mg)
Fe
(mg)
Mn
(mg)
Cu
(mg)
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
12
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
lng ln m nh dn n khi lng s sinh trung bỡnh thp, nhng nu phi
ging quỏ mun cng nh hng n hiu qu kinh t.
Phng phỏp v k thut phi ging
Nu phi ging ỳng thi im v ỳng phng phỏp thỡ t l th thai cao
v s con s sinh /nỏi cao. Hin nay ngi ta thng s dng hai phng phỏp
phi ging l: th tinh nhõn to v cho nhy trc tip, ngi ta thng tin hnh
phi n, phi kộp, phi lp tng t l th thai. Trỡnh v tay ngh ca dn
tinh viờn rt quan trng.
Ln cỏi hu b: phi ging ngay sau khi ln chu c v phi lp li 2 ln, sau
12h nờn phi ging ln hai.
Ln nỏi r: 12h sau khi chu c cho phi ln mt, cỏch 12h tip theo cho
phi ln hai.
2.1.5. c im sinh trng, phỏt dc ca ln con
c im sinh trng v phỏt dc
- Quỏ trỡnh sinh trng v phỏt dc
Sau khi ra khi c th m ln con cú tc sinh trng rt nhanh, th hin:
khi lng ln lỳc 10 ngy tui gp 2 ln, lỳc 21 ngy tui gp 4 ln, lỳc 30 ngy
tui gp 5 6 ln, lỳc 40 ngy tui gp 7 8 ln, lỳc 50 ngy tui gp 10 ln v lỳc
60 ngy tui gp 12 14 ln s sinh vi lỳc s sinh.
Do ln con cú tc sinh trng, phỏt dc nhanh nờn kh nng tớch lu cht
dinh dng rt mnh. Ln con 20 ngy tui mi ngy tớch lu c 9 14g protein
trờn 1kg khi lng c th trong khi ú ln ln ch tớch lu c 0,3 0,4g protein
- c im phỏt trin ca c quan tiờu hoỏ
C quan tiờu hoỏ ca ln phỏt trin nhanh nhng cha hon thin. Tng
nhanh th hin s tng lờn v dung tớch d dy, rut non, rut gi th hin
bng sau:
S phỏt trin c quan tiờu hoỏ ca ln
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
14
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
mi tng i hon chnh.
- c im v kh nng min dch
Ln con mi ra trong mỏu hu nh cha cú khỏng th, lng khỏng th
tng nhanh khi ln c bỳ sa u, kh nng min dch ca nú l hon ton th
ng nờn nhng ln khụng c bỳ sa u thỡ sc khỏng kộm, t l cht cao.
Thi gian cai sa v iu kin cai sa sm ln con
Cai sa sm ln con l vn m nhiu nh khoa hc trong v ngoi nc
quan tõm. Theo Hancoch: vic cai sa sm cho ln con cú th thc hin 21 ngy
tui thay cho cai sa 40 50 ngy tui, cai sa sm cho ln con tỏc dng lm tng
nng sut sinh sn ca ln nỏi vỡ nú lm gim khong cỏch la .
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
15
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
Theo mt s tỏc gi: mun cú hiu qu chn nuụi ln nỏi cao thỡ tt nht khi
cai sa ln con khi lng ln con t 6,6 7,0 kg v khu phn n ca ln con
phi cú cht lng cao gn nh thnh phn sa m.
Tuy nhiờn trong khu phn n ca ln con cn chỳ ý n hm lng protein
c bit l mt s axit amin khụng thay th nh: lyzine, methionine, tryptophan
cỏc giai on khỏc nhau.
2.2. c im ca hai ging ln s dng trong thớ nghim
2.2.1. Ging ln Landrace
Ging Landrace cú ngun gc t an mch, nú c hỡnh thnh t s lai
to gia hai ging ln Yuotland (ngun gc t c) vi ln Yorkshire
(Ngun gc t Anh).
Ln Landrace ton thõn mu trng, mỡnh di, tai to r v phớa trc, bng
gn, ngc khụng sõu, bn chõn thon chc, mụng n v y, thõn hỡnh nhn v phớa
trc. Ln c trng thnh nng khong 300 320 kg, ln cỏi nng 220 250 kg
v cú 12 14 nỳm vỳ.
Nc ta ó s dng Landrace lai kinh t v nuụi thun chng. Trong lai
kinh t thng dựng lai vi cỏc ging ln ngoi khỏc hoc cỏc ging ln ni
Yorkshire Landrace
Tui la u (ngy) 418.5 27.8 409.3 44.1
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
17
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
Khong cỏch la (Ngy) 179.0 7.0 178.4 10.4
S con ra cũn sng (con) 9.8 0.3 9.9 0.5
S con nuụi (con) 9.4 0.3 9.2 0.5
S con cai sa (con) 8.3 0.3 8.2 0.5
Khi lng s sinh trung bỡnh (kg) 1.2 0.3 1.2 0.06
Khi lng cai sa trung bỡnh (kg) 8.1 0.3 8.2 0.5
Nguyn khc tớch (1995) cho bit: mt s c im sinh lý sinh dc ca
Landrace v Yorkshire nh sau:
Ch tiờu Yorkshire Landrace
Tui ng dc ln u (ngy) 203.36 3.15 208.62 3.46
Khi lng phi ging ln u (kg) 108.16 1.43 110.69 1.84
Chu k ng dc (ngy) 21.87 0.59 22.33 0.77
Tui la u (ngy) 365.60 564 365.9 581
Thi gian ng dc (ngy) 4.92 0.08 5.04 0.08
Thi gian mang thai (ngy) 114.70 0.29 114.80 1.34
T l th thai (%) 96.66 90.00
inh Vn Chnh v cs (2001) cho bit mt s ch tiờu sinh lý sinh dc v kh
nng sinh sn ca Landrace v Yorkshire nh sau:
Cỏc ch tiờu n v Yorkshire Landrace
Tui phi ging ln u Ngy 282 254.11
Tui la u Ngy 359.88 368.11
S con ra/ Con 10.29 9.98
Khi lng s sinh/ Kg 13.14 13.32
Khi lng s sinh /con Kg 1.28 1.34
Tỏc gi Rydher v cs (1995) cho bit: tui la u v khong cỏch la
ca ln nỏi Yorkshire l 347,2 v 178,2 ngy.
Pleiff (1988) cho bit ln Landrace cú t l th thai l 80,5%, s con ra cũn
sng l 10,1 con/.
Tummarut v ctv (2000) cho bit nng sut sinh sn ca n ln Landrace v
Yorkshire Thu in thu c t 19 n ht nhõn bao gm 20,275 la v 6,986
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
19
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
nỏi thun t giai on 1994 1997 nh sau: s con s sinh/ ln lt l 11,61 v
11,54;
s con s sinh sng/ ln lt l: 10,94 v 10,58 con; thi gian t cai sa
n phi ging: 5,6 v 5,4 ngy; t l l 82,8 v 80,9%; tui la u l
355,6 v 368 ngy.
PHN TH BA: I TNG - A IM - NI DUNG V
PHNG PHP NGHIấN CU
3.1. i tng nghiờn cu
- n ln nỏi sinh sn thuc cỏc ging Landrace, Yorkshire
- n ln con thuc cỏc ging trờn t s sinh n cai sa (28 ngy).
3.2. a im nghiờn cu
ti c thc hin ti Cụng ty ging ln Min Bc - M Ho- Hng Yờn.
3.3. Thi gian nghiờn cu
T ngy 25/2 n 15/7/2007
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
20
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
3.4. Ni dung v phng phỏp nghiờn cu
3.4.1. Ni dung nghiờn cu
Tỡnh hỡnh chn nuụi chung ca tri M Vn
Tiờu tn thc n/ kg ln con cai sa
3.4.2. Phng phỏp nghiờn cu
- Tỡm hiu qua s sỏch ca c s trong nhng nm gn õy t ú thu thp cỏc
s liu liờn quan n kh nng sinh sn ca hai ging ln nghiờn cu.
- Thu thp s liu qua thc t thc tp ti tri kt hp hi cỏc thụng tin t cỏc
cỏn b v cụng nhõn ph trỏch cỏc khõu (ghi chộp hng ngy).
+ Theo dừi n con t lỳc n lỳc cai sa. m s ln con khi ra, s con
sng n 24h, s con li nuụi, s con 21 ngy tui v s con cai sa (28 ngy).
+ Cõn khi lng tng con s sinh bng cõn ng h loi 5kg sau khi ln
xong, nu ln vo ban ờm thỡ cõn ln con vo sỏng sm hụm sau.
Cõn khi lng tng ln con lỳc 21 ngy tui v lỳc cai sa bng cõn ng h
loi 60 kg vo cỏc bui sỏng trc khi cho n.
- Tớnh tiờu tn thc n/ kg ln con cai sa
Theo dừi lng thc n hng ngy ca ln nỏi v thc n tp n ca ln con:
Chn nhng con nỏi trong cựng mt ging cú ngy gn k nhau thun tin
cho vic theo dừi thc n, hng ngy cõn thc n cho ln m v ln con, thc n
tha hụm sau cõn li v i cõn thc n mi, ln nỏi cho n ngy 2 ln, ln con
cho n ớt mt ht li thc n luụn ti ngon. T ú tớnh tiờu tn thc n bng
cụng thc sau:
Tiờu tn thc n (kg thc n/kg tng trng) =
P
1
+ P
2
+ P
3
+ P
4
khi lng cai sa
Vn l mt n v ang c Nh nc giao nhim v nuụi dng v cung cp
ging ln ngoi vi quy mụ ln vi khong trờn mt nghỡn nỏi c bn.
Phỏt huy nhng th mnh ca n v: cú a hỡnh bng phng, thun tin cho
giao thụng i li cỏc tnh thnh, din tớch rng khong 32,8 ha, ngun lc di do,
thi tit, khớ hu thun li Cụng ty ó ó m rng quy mụ sn xut. Hin nay
cụng ty cú 7768 ln trong ú cú 35 ln c lm vic, 1147 nỏi sinh sn, 34 ln c
hu b, 699 ln cỏi hu b, 2594 ln choai, 1584 ln con cai sa v 1675 ln con
theo m (s liu thng kờ n ht ngy 31/12/2006 ca phũng k thut).
Ngoi ra, cụng ty cũn tham gia vo th trng xut nhp khu nguyờn liu
thc n chn nuụi, sn xut, ch bin thc n gia sỳc phc v cho n ln v bỏn ra
th trng.
Hin nay xớ nghip cú khong 112 nhõn s, 61 cụng nhõn v 10 k thut viờn.
Khu vc sn xut ca Cụng ty gm: Khu chn nuụi ln nỏi, ln c ging,
ln hu b, ln choai, ln tht, ln sau cai sa .Khu chn nuụi ln nỏi gm:
5 chung nuụi ln , 2 chung ln nỏi cha, 2 chung ln tỏch con ch phi, mi
chung ln cha khong 80 nỏi. Tt c u c trang b thit b v k thut
hin i lm tt hn nhim v chn lc, nhõn v cp ging ln ngoi cho cỏc a
phng tng hiu qu chn nuụi.
4.1.2. Tỡnh hỡnh chn nuụi chung ca tri
Tri M Vn l mt c s nhõn ging kt hp vi chn nuụi thng phm nờn
cụng tỏc qun lý ging rt cht ch v c tuõn th nghiờm ngt trỏnh nhm ln
nh hng n con ging i sau.
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
24
Khoỏ lun tt nghip Ló Th Bớch Miờn
Phng phỏp nhõn ging: p dng phng phỏp nhõn ging hỡnh thỏp,
tri c phõn lm 3 khu chớnh.
- Khu 1: nuụi n c k (GGP)
Khu ny nuụi v nhõn thun 3 ging Landrace, Yorkshire, Duroc. Mi nm
trong n chn ra 25% cỏ th nỏi tt nht lm n ht nhõn, sn phm ca nỏi
Ln tht D(LY), D(YL), 476 230 0
Ln choai D9LY), D(YL), 2785 1356 2142
Ln con cai sa D(LY), D(YL), 1631 1304 1745
Ln con theo m D(LY), D(YL),
LY, YL
1421 1671 1554
Tng 7671 6300 7414
Khoa Chăn nuôi -Thuỷ sản Trờng ĐHNNI - Hà Nội
25
Copyright: Tài liệu đại học ©