Trường Tiểu học Hòa Bình B
Tên đề tài: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN
HỌC SINH LỚP 2 GIẢI TOÁN CÓ LỜI VĂN.
I. Lời nói đầu:
1. Lý do chọn đề tài:
Đối với phương pháp dạy học nói chung và môn Toán ở tiểu học nói riêng
luôn là sự quan tâm của nhiều Quốc gia trên thế giới, trong khu vực và ở Việt Nam.
Mỗi thời kỳ, mỗi thời đại chính trị khác nhau các phương pháp dạy học luôn được
cải tiến, đổi mới để phù hợp với nền giáo dục tương ứng.
Ngày nay với thời đại công nghiệp tiên tiến và sự phát triển nhanh chóng của
công nghệ thông tin thì việc đổi mới phương pháp dạy học ở các bậc học là hết sức
cấp bách trong đó có giáo dục bậc tiểu học.
Như vậy điều cốt lõi của phương pháp dạy học Toán ở tiểu học nói chung và
dạy Toán ở lớp 2 nói riêng đều phải dựa trên cơ sở các hoạt động tích cực, chủ
động sáng tạo của học sinh giúp học sinh tự phát hiện, tự giải quyết các vấn đề của
bài học và từ đó có thể tự chiếm lĩnh các kiến thức và kỹ năng cần thiết với sự trợ
giúp hợp lí của giáo viên vào môi trường giáo dục. Vì thế trong các bài dạy dành
cho hoạt động thực hành và luyện tập ngay ở trên lớp chiếm 80% tổng số thời gian
dạy học. Nội dung thực hành luyện tập không chỉ có ở các tiết luyện tập, luyện tập
chung, ôn tập mà ngay cả trong các tiết dạy bài mới cũng chiếm không dưới 60%
thời lượng.
Vì thế người giáo viên phải thực sự là người tổ chức hướng dẫn hoạt động
của học sinh theo năng lực cá nhân, phù hợp vừa sức với từng đối tượng giúp học
sinh hứng thú, tự tin say sưa học toán Tiểu học, hiện nay cần tập trung vào dạy
cách học tức là giúp học sinh biết cách học theo khả năng cá nhân hoặc hợp tác với
thầy, với bạn để tăng năng lực theo tốc độ học tập để đạt hiệu quả cao. Trên cơ sở
nắm được những đổi mới về nội dung chương trình SGK Toán 2 cũng như phương
pháp dạy học ở từng dạng bài.
* Cơ sở lý luận và thực tiễn:
Môn toán là một trong những môn học có vị trí quan trọng ở bậc Tiểu học.
Trong những năm gần đây, xu thế chung của thế giới là đổi mới phương pháp dạy

Qua nhiều năm thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học và việc thay
sách giáo khoa lớp 2, tôi đã thấy được ưu điểm khi dạy môn Toán dạng bài: giải
toán có lời văn, học sinh đọc được đề bài, tóm tắt được bài toán dễ dàng và tự phát
huy tính tích cực, tìm tòi ngay đáp số bài toán và biết trình bày bài giải một cách
hoàn chỉnh.
Mặt khác, nhằm từng bước kiện toàn phương pháp dạy toán có lời văn đạt
được hiệu quả cao hơn. Trước tình hình đó tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này để cùng
tìm ra “một vài cách hướng dẫn học sinh lớp 2 giải toán có lời văn.
2. Lịch sử đề tài:
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm mà tôi đang nói tới đây đã có rất nhiều người
thực hiện như: cô Hoàng Thị Hồng, nghiên cứu về một số biện pháp để nâng cao
chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2. Còn trong đề tài này tôi đi sâu vào nghiên
cứu cách giải dạng toán có lời văn cho học sinh lớp 2, để dần góp phần nâng cao
chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2 nói chung và môn Toán ở Tiểu học nói
riêng.
3. Phạm vi đề tài:
Trong điều kiện, năng lực và thời gian có hạn, đề tài chỉ đi sâu vào nghiên
cứu dạng toán có lời văn của học sinh lớp 2. Từ đó đề ra một vài cách hướng dẫn
Trang 2
Trịnh Chúc Linh
Trường Tiểu học Hòa Bình B
học sinh lớp 2 giải toán có lời văn. Học sinh giải được bài toán có lời văn theo các
dạng:
-Đê bài cho sẵn.
-Dựa vào tóm tắt.
-Sơ đồ đoạn thẳng.
Giúp học sinh có một số kĩ năng sau:
-Học sinh nhận biết các bài toán có lời văn theo các dạng ở trên và biết
tìm hiểu đề bài (thông qua cá nhân hoặc thảo luận nhóm).
-Học sinh biết vận dụng tìm tòi lời giải cho bài toán có lời văn (qua cá

các em giải toán.
2. Giải pháp:
2.1 Giải toán là một hoạt động trí tuệ khó khăn, phức tạp:
Giải toán không phải chỉ dựa vào mẫu để giải mà đòi hỏi phải biết vận dụng
các kỹ năng linh hoạt, sáng tạo. Đòi hỏi học sinh phải nắm được những khái niệm
cơ bản khi giải toán có lời văn.
Nắm vững các bước giải toán có lời văn và biết vận dụng kết hợp mẫu, khái
niệm và tính sáng tạo.
*Từ những vấn đề trên, ta thấy hoạt động giải toán có lời văn là một hoạt
động phức tạp và khó khăn, không đơn giản.
2.2 Phương pháp giảng dạy:
Có nhiều phương pháp như: Hỏi đáp, quan sát, trò chơi… nhưng chủ yếu là
phương pháp lấy học sinh làm trung tâm.
Có nhiều phương pháp nhưng không có phương pháp nào là tối ưu cả, nên
trọng tâm khi dạy học người giáo viên phải biết kết hợp nhiều phương pháp một
cách linh hoạt và sáng tạo thì mới đạt hiệu quả cao.
2.3 Các bước giải toán có lời văn ở lớp 2:
a.Nghiên cứu đề bài:
- Tìm hiểu bài:
+Cho học sinh đọc đề bài toán nhiều lần.
+Xác định yêu cầu của đề bài toán (cái đã cho và cái cần tìm).
- Trình bày số liệu đã tìm được.
Ví dụ:
+Bài toán cho biết gì ?
+Bài toán hỏi (yêu cầu tìm) gì ?
b.Thiết lập các mối quan hệ của bài toán và lập kế hoạch giải bài toán:
- Học sinh thảo luận, tóm tắt nội dung bài toán.
- Định dạng phép tính và kết quả của phép tính.
- Học sinh thảo luận tìm tòi lời giải cho bài toán.
c.Tiến hành giải.

Dạng 1
Buổi sáng: 12 xe đạp
Buổi chiều: 20 xe đạp
Cả hai buổi: … xe đạp ?
Trang 5
Trịnh Chúc Linh
Trường Tiểu học Hòa Bình B
Dạng 2
Buổi sáng:
12 xe đạp
Buổi chiều:
20 xe đạp
xe đạp
b.Dạng đề dựa vào tóm tắt.
Ví dụ 2: Giải toán theo tóm tắt sau:
Cam và Quýt: 45 quả
Cam: 25 quả
Quýt: … quả ?
-Bước 1: Đọc tóm tắt, xác định cái đã cho, cái cần tìm.
(Bài Toán đã cho biết gì ? Cần tìm gì ?)
-Bước 2: Lập kế hoạch giải (như ví dụ 1).
+ Muốn biết số quả quýt có bao nhiêu quả ta làm sao ?
+ Tìm lời giải (dựa vào cái cần tìm của bài toán), đơn vị.
-Bước 3: Tiến hành giải.
Số quả quýt có là:
45 – 25 = 20 (quả)
Đáp số: 20 (quả).
-Bước 4: Kiểm tra đánh giá cách giải.
c /Dạng đề tóm tắt bằng sơ đồ đoạn thẳng:
Ví Dụ 3: Giải toán theo tóm tắt sau:

2C 20/12 5 5 3 7
Qua lần kiểm tra giữa học kì I trong năm học 2013 - 2014, số lượng học sinh
lớp 2 C đạt điểm khḠgiỏi tăng đáng kể, cụ thể như sau:
Lớp Sĩ số Giỏi Khá Trung bình Yếu
2C 20/12 8 6 2 4
III. Kết luận:
Đối với mỗi giáo viên:
- Đòi hỏi đầu tiên theo tôi đó là sự tận tâm, nhiệt tình, yêu thương con trẻ.
Trong mỗi giờ dạy, người giáo viên phải tạo được sự say mê cho bản thân mình
cũng như hứng thú cho học sinh.
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học một cách cẩn thận, có chọn lọc và sáng tạo.
- Luôn tạo hứng thú cho các em trong các giờ học bằng nhiều hình thức như:
các bài toán hay, các cách giải sáng tạo để phục vụ bài học.
- Tuyên dương khen thưởng kịp thời những em có nhiều cố gắng, có tiến bộ
trong việc giải toán có lời văn.
-Trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và việc thay sách
giáo khoa lớp 2 với môn Toán (giải toán có lời văn) cần lưu ý sau:
Trang 7
Trịnh Chúc Linh
Trường Tiểu học Hòa Bình B
+ Xây dựng nề nếp học tập cho học sinh ngay từ đầu, phân loại học sinh theo
đúng trình độ và có kế hoạch bồi dưỡng kịp thời.
+ Nghiên cứu, tìm tòi phương pháp áp dụng đúng với nội dung bài học và
đúng với trình độ của học sinh.
+ Kết hợp ba môi trường giáo dục, tạo niềm tin say mê học Toán giải toán của
học sinh.
+ Phát huy được tính tích cực của học sinh, học sinh tự tìm hiểu và khắc sâu
kiến thức bài.
* Kiến nghị:
- Cần đảm bảo những điều kiện cơ sở vật chất, muốn giờ dạy thành công thì

3
4 2. Giải pháp. 7
5 3. Kết quả.
III. Kết luận.
7
6 Phụ lục 9
7 Phần ký duyệt 10
Trang 9
Trịnh Chúc Linh
Trường Tiểu học Hòa Bình B
Duyệt của HĐKH-Cấp trường
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Duyệt của HĐKH-Cấp huyện
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………