A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LỜI MỞ ĐẦU
Trải qua các thời kỳ cách mạng của đất nước, Đảng và nhà nước ta luôn
coi trọng công tác giáo dục thể chất và phong trào TDTT trong nhà trường.
Nghị quyết trung ương 4 khoá VII về “Đổi mới công tác giáo dục”đã khẳng
định mục tiêu…“Nhằm giáo dục hình thành nhân cách và tăng cường thể
lực cho những người chủ tương lai của đất nước, những người tri thức lao
động trẻ phát tiển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất và phong phú về
tinh thần, trong sáng về đạo đức”. Công tác giáo dục thể chất và thể dục thể
thao trong các trường học là một nội dung không thể tách rời được trong quá
trình đào tạo.
Bác Hồ đã sớm chỉ ra vai trò to lớn của việc rèn luyện thân thể là một
trong những hoạt động cần thiết. Trong việc Bác đã ký xác lệnh số 3 vào ngày
27 tháng 3 năm 1946 “thành lập nha thanh niên và thể dục thuộc bộ quốc gia
giáo dục”. Tư tưởng đúng đắn của người được sự ủng hộ nhiệt tình của các
từng lớp nhân dân. Nhất là khi Bác viết “lời kêu gọi toàn dân tập thể dục”.
“… mỗi người dân yếu ớt làm cho cả nước yếu ớt một phần. Mỗi người dân
khỏe mạnh tức là góp phần cho cả nước khỏe mạnh. Vậy nên tập luyện thể
dục bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi người dân yêu nước. Việc đó không
tốn kém, không khó khăn gì, gái trai, già cả, ai cũng đều làm và ai cũng làm
được”. Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, tiếp nối truyền thống dân tộc, Đảng và
nhà nước ta nêu ra nhiều phong trào thể dục thể thao trong trường học. Nhiều
năm qua ủy ban thể dục thể thao và Bộ giáo dục và đào tạo đã rất quan tâm
đến công tác giáo dục thể chất trong nhà trường các cấp. Tại hiến pháp năm
1992 đã coi giáo dục thể chất là nội dung bắt buộc trong hiến pháp nước cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. “… việc và học thể dục thể thao trong trường
học là bắt buộc”.
Vì vậy, việc thường xuyên đổi mới phương pháp, nội dung hoạt động
phát triển tố chất thể lực cũng như thể chất của học sinh, để các em có đủ sức
1
khoẻ và thể chất thực hiện các nhiệm vụ học tập. Trong lĩnh vực giáo dục thể

I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Đọc và nghiên cứu tài liệu để hiểu được cơ sở lý luận và ý nghĩa
của một số phương pháp rèn luyện sức nhanh
Sức nhanh là một tổ hợp các thuộc tính chức năng của con người quy
định chủ yếu và trực tiếp các đặc tính tốc độ động tác cũng như thời gian phản
ứng vận động. Đó là khả năng thực hiện động tác trong một khoảng thời gian
ngắn nhất. Nó bao gồm sức nhanh đơn giản và sức nhanh phức tạp.
Những hình thức đơn giản biểu hiện sức nhanh
- Thời gian tiềm tàn của phản ứng vận động.
- Tốc độ động tác đơn giản
- Tần số động tác.
Các hình thức đơn giản của sức nhanh tương đối độc lập với nhau. Đặc
biệt những chỉ số về thời gian phản ứng vận động hầu như không tương quan
với tốc độ động tác. Những hình thức nêu trên là thể hiện các lực khác nhau.
Tốc độ là khả năng thực hiện động tác trong thời kỳ ngắn nhất. Yếu tố
quyết định của tốc độ là tính linh hoạt của quá trình thần kinh và tốc độ cơ.
theo quan điểm sinh lý, sức nhanh chính là thời gian phản ứng vận động gồm
4 phần:
- Xuất hiện hưng phấn trong cơ quan cảm thụ
- Dẫn truyền vào hệ thần kinh trung ương
- Truyền tín hiệu từ thần kinh trung ương tới cơ
- Hưng phấn cơ vào hoạt động tích cực
Trong đó, giai đoạn 3 chiếm nhiều thời gian nhất. Những động tác được
thực hiện với tốc độ tối đa, khác hẳn với động tác chậm và đặc điểm sinh lý.
Sự khác biệt cơ bản thể hiện ở chỗ khi thực hiện với động tác tối đa thì khả
năng điều chỉnh bằng cảm giác trong tiến trình thực hiện động tác chính xác.
Trong những động tác tốc độ lớn, hoạt tính của cơ diễn ra trong thời gian ngắn
đến mức cơ không kịp co lại nhiều và thực tế cơ hoạt động theo chế độ đẳng
3
trương. Tần số động tác phụ thuộc vào tính linh hoạt của quá trình thần kinh,

- Những bài tập rèn luyện tốc độ cao như: Nhảy dây nhanh, các động
tác rèn luyện độ linh hoạt của chân, đầu gối, hông, đánh tay
1. Chạy bước nhỏ
2. Chạy nâng cao đùi
3. Chạy gót chạm mông
4. Đi nhanh chuyển sang chạy
5. Đứng tại chỗ đánh tay
6. Xuất phát cao- chạy nhanh các cự ly 20 -60m.
Chạy nhanh 30m, 40m, 50m, 60m.
- Những bài tập rèn luyện sức nhanh bền như: Chạy nhanh 60m,
80m, một số trò chơi rèn luyện sức mạnh chân và tốc độ.
Khi giảng dạy giáo viên cần chọn thêm những trò chơi, bài tập mà mình
cho là hay và áp dụng nhiều phương pháp trò chơi thi đấu.
* Để áp dụng phương pháp phát sức nhanh tốt nhất cần giảng dạy
cần chú ý vấn đề sau:
- Xây dựng cho học sinh hiểu rõ khái niệm kỹ thuật động tác
- Giảng dạy tuần tự các bước kỹ thuật chạy ngắn
- Khi tổ chức tập luyện cần phân nhóm học sinh, nên cho các em có thành
tích tương đương cùng tập. Tùy điều kiện tập luyện có thể chia học sinh trong
lớp thành các nhóm với dụng cụ và không dụng cụ, tập tại chỗ, tập di chuyển.
Khi chia nhóm cần chia nhiệm vụ rõ ràng và cử nhóm trưởng phụ trách.
- Luật thi đấu nên dạy xen kẽ trong quá trình tập.
- Phát huy tính tích cực của học sinh trong tập luyện, hạn chế nhược điểm
bằng cách chỉ rõ các bài tập chung, riêng theo đặc tính cá nhân. Triệt để tận
dụng thời gian để học sinh tập luyện, coi trọng việc phát triển thể lực bằng
cách giao bài thể lực cho học sinh tập thêm ở nhà.
5
- Phải khởi động kỹ các bước trước khi cho học sinh chạy. Chú ý phát
triển độ dẻo, linh hoạt và tần số động tác của tay và chân.
II. CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN

- Những bài tập rèn luyện khả năng chạy tăng tốc như:
Xuất phát sau đó chạy 5m, 10, 15m, 20m, các trò chơi tiếp sức, chạy thi,
nhảy day, một số bài tập rèn luyện sức mạnh chân.
- Những bài tập rèn luyện tốc độ cao như: Nhảy day nhanh, các động
tác rèn luyện độ linh hoạt của chân, đầu gối, hông, đánh tay
* Bài tập 1. Chạy bước nhỏ
- Mục đích: Tăng tần số bước chạy, phối hợp động tác toàn thân nhịp nhàng.
- Động tác: Di chuyển mỗi bước dài 1/2 bàn chân, tăng cường tần số cho
đến khi không thể tăng được nữa. Nên đặt theo tín hiệu của giáo viên. Động
tác ở khớp gối và cổ chân phải linh hoạt, mềm mại nhất là ở cổ chân, gốc giữa
bàn chân và cẳng chân phải thay đổi liên tục, nhịp nhàng. hai tay để thả lỏng,
vung vẩy tự nhiên. Khi tập phối hợp với chân, có thể dùng tần số động tác tay
để điều chỉnh tần số bước chân.
- Khi chưa thuần thục, chưa yêu cầu làm nhanh và nên tập tại chỗ
* Bài tập 2. Chạy nâng cao đùi
Mục đích: Trong tần số bước chạy và giúp các cơ đùi tham gia tích cực
vào động tác nâng cao đùi khi đưa về trước.
- Động tác: Đứng thẳng trên hai nửa trước bàn chân hai tay co ở khuỷu.
Luân phiên đứng trên một chân, khi chân đó duỗi hết các khớp cổ chân, gối và
hông thì đùi kia được đưa lên cao nhất. Mỗi lần thực hiện trên cự ly 15 – 20m
về cuối ngả người về trước, bước dài dần để chuyển thành chạy nhanh – quá
trình chuyển này không được đột ngột. Trong quá trình chạy nâng cao đùi
không được để hạ thấp trọng tâm
* Bài tập 3: Chạy đạp sau
- Mục đích: Tăng hiệu quả động tác chạy đạp sau, phối hợp dùng sức
hợp lý giữa các bộ phận của cơ thể khi chạy.
7
- Động tác: Chạy đạp sau của tầng chân duỗi hết khớp hông, khớp gối, và
khớp cổ chân gốc độ nhỏ đồng thời nâng đùi cổ chân song song mặt đất.
Trong tầng bước có giai đoạn bay trên không ở tư thế kết thúc đạp sau. Cuối

- Cần sửa những động tác kỹ thuật sai lầm và thường mắc như:
* Chạy bước nhỏ:
- Sai: Khi chạy nâng cao gối, bước quá dài, cổ chân và toàn thân không
thả lỏng.
- Cách sửa: Chạy bước nhỏ tại chỗ trong một số lần mỗi lần 30-60s với
tốc độ chậm, sau đó tăng dần tốc độ theo nhịp vỗ tay và lời khuyến khích của
giáo viên. Khi đã chạy tại chỗ tương đối nhịp nhàng, đúng động tác.
* Chạy gót chạm mông:
- Sai: Thân trên ngả quá nhiều về trước hoặc ngửa về sau, bước chạy với
toàn thân cứng, gò bó. Đặt chân chạm đất bằng gót bàn chân. Bàn chân không
thẳng với hướng chạy.
- Cách sửa: Giáo viên làm mẫu và chỉ dẫn tư thế gót chân khi chạm mông
và khi chạm đất. Cho học sinh tập tại chỗ, khi thấy các em chạy tương đối đúng
mới cho các em di chuyển
* Nâng cao đùi.
- Sai: Khi thấy thân trên ngửa về sau. Đạp hai chân không đều nên có bước
mạnh bước yếu. Hạ thấp trọng tâm, cẳng chân không thả lỏng, chân chạm đất
bằng gót bàn chân.
- Cách sửa: Tương tự như bài tập gót chạm mông
+ Bồi dưỡng và tập luyện thêm những bài tập, động tác khi thấy học sinh
còn yếu.
Sau 4 giai đoạn thực nghiệm, chúng tôi đã tiến hành kiểm tra lại sức
nhanh của học sinh lớp 10I chạy nhanh cự ly 60m, và học sinh lớp 10H chỉ
được tập luyện bình thường trên lớp.
9
C. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Kết quả
Với phương pháp đổi mới trên để nâng cao sức nhanh cho học sinh chúng
tôi đã tiến hành áp dụng các bài tập phát triển sức nhanh so với kết quả đo được
ban đầu. Sau khi áp dụng một số phương pháp rèn luyện phát triển sức nhanh

hiểu rõ được cách tập luyện các động tác cơ bản và khơi dậy cho mỗi em có
lòng yêu thích được tập luyện thể thao ý chí cố gắng vươn lên để đạt mục tiêu,
cách đánh giá và tự đánh giá thì hoạt động mới có hiệu quả tích cực và nó sẽ
có tác dụng tốt đến sự phát triển thể chất, tinh thần cho các em. Nên sẽ là kinh
nghiệm để chúng tôi đưa vào áp dụng nâng cao thể lực, và hiệu quả tập luyện
môn thể dục.
Với kinh nghiệm nhỏ trên tôi rất mong được sự góp ý đánh giá của cấp
trên để kinh nghiệm có thể đưa vào thực tiễn và có ý nghĩa hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Ngày 25 tháng 04 năm 2011
Người thực hiện
Nguyễn Thị Thành
11