Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
- Hiện nay trong các nhà trờng THCS việc giảng dạy các tiết học
ngoại khóa với môn GDCD gặp rất nhiều khó khăn vì sách giáo khoa
không có hớng dẫn cho việc dạy ngoại khóa thống nhất cho các lớp ở bậc
THCS mà chỉ dừng lại có chơng trình chỉ đạo. Vì vậy việc dạy ngoại khóa
thống nhất cho các bậc học là cần thiết và dạy nh thế nào để đạt hiệu quả
cao lại càng khó cần thiết hơn bao giờ hết.
Trớc thực trạng việc giáo viên dạy GDCD ở THCS gặp nhiều khó
khăn cho tiết dạy ngoại khóa ở môn GDCD lớp 6, 7 ,8, 9. Vì vậy tôi lựa
chọn đề tài này: Nõng cao cht lng dy ngoi khúa mụn GDCD
bc THCS làm đề tài để viết, cũng mong đợc phần nào tháo gỡ bớt khó
khăn, băn khoăn, thắc mắc cho đội ngũ giáo viên không chuyên trách dạy
GDCD mà chỉ là kiêm nhiệm.
2. Mục đích của đề tài:
Việc bản thân chọn đề tài: Nâng cao chất lợng dạy ngoại khóa môn
GDCD ở THCS nhằm mục đích trao đổi với đồng nghiệp về các băn khoăn
mà đồng nghiệp gặp khó khăn trong việc dạy các tiết học ngoại khóa cho
cả bậc học.
Bớc đầu tìm ra các giải pháp của cá nhân để cùng đợc đồng nghiệp
chia sẻ, áp dụng vào việc dạy các tiết học ngoại khóa ở các lớp đạt hiệu quả
cao hơn học sinh thích học hơn và các em không cmả thấy miễn cỡng phải
học vì áp lực môn học. Giúp các em có hứng thú học tập, tìm hiểu các vấn
đề về môi trờng sống, về trật tự an toàn giao thông và phòng chống tệ nạn
xã hội.
Từ việc cung cấp cho các em tri thức về các lĩnh vực đó để các em có
việc làm đúng, góp phần hình thành nhân cách tốt hơn, xây dựng xã hội văn
minh hơn.
3. Đối t ợng, ph ơng pháp nghiên cứu và đối t ợng khảo sát:
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
tâm t của đồng nghiệp qua việc giảng dạy GDCD đặc biệt là các tiết dạy
thực hành ngoại khoá, gặp nhiều khó khăn. Vì tài liệu hớng dẫn dạy
ngoại khoá cha có mà mới chỉ dừng lại là một bài soạn để dạy ngoại khoá
còn là đại cơng.
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
2
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
Từ thực trạng xã hội hiện nay nói chung và thực trạng học sinh THCS
ở các nhà trờng nói riêng vẫn còn bộ phận học sinh cha thật sự biết các điều
học đợc trong các nhà trờng thành bài học pháp luật vào cuộc sống. Vẫn
còn số ít các em cha gắn liền kiến thức pháp luật vào cuộc sống hàng ngày.
4. Nhiệm vụ, phạm vi và thời gian thực hiện đề tài:
Từ thực trạng đạo đức của học sinh hiện nay thì môn GDCD trong
nhà trờng có nhiệm vụ nh các bộ môn khoa học khác là cung cấp kiến thức
về đạo đức và pháp luật thì môn GDCD còn hình thành phẩm chất chính trị,
t tởng, đạo đức, nó gắn liền với con đờng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Môn
GDCD còn góp phần đào tạo học sinh thành những ngời lao động mới, hình
thành những phẩm chất tốt đẹp, tích cực của công dân tơng lai, có thế giới
hạn quan khoa học, nhân sinh quan tiên tiến, có đạo đức trong sáng, ra sức
thực hiện đờng lối và nhiệm vụ cách mạng đúng đắn của Đảng và Nhà nớc.
Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, có ý thức trách nhiệm cao
đối với Tổ quốc, với nhân dân, với gia đình và đối với chính bản thân
mình.
Đề tài này đã đợc trải qua năm năm dạy thay sách giáo khoa của bậc
THCS trong những năm qua. Những khó khăn của giáo viên dạy, của học
sinh đã dần dần từng bớc đợc ứng dụng, tháo gỡ dần bằng cách đa vào các
bài giảng thống nhất vào các tiết dạy ngoại khoá cho tất cả các khối lớp ở
THCS với môn GDCD.
5. Đóng góp mới về mặt khoa học của đề tài:
Thống nhất đợc chơng trình, nội dung, kiến thức của bài giảng cho
thu nhận thông tin, xử lý thông tin của học sinh. Sự tác động qua lại giữa
quá trình dạy của thày và quá trình học tập của học sinh làm bộc lộ nhiều
đặc điểm s phạm, buộc các nhà s phạm phải nghiên cứu. Quá trình s phạm
đó mang tính xã hội phong phú, phức tạp với nhiều mối quan hệ tác động
qua lại lẫn nhau, hình thành phát triển tri thức khoa học cho học sinh. Bản
chất của dạy học môn GDCD cũng thuộc về lý luận chung đó.
Song mỗi môn khoa học có những đặc trng riêng biệt, vấn đề đặt ra ở
đây là chúng ta phải nghiên cứu đặc trng của qúa trình giảng dạy môn
GDCD.
Căn cứ vào mục đích và nội dung của môn học, kết cấu các loại tri
thức của nó, thầy giáo cần có những phơng pháp giáo dục và giáo dỡng
thích hợp. Những nguyên tắc, phơng pháp dạy học không phải là điểm xuất
phát mà là kết quả của sự nghiên cứu nội dung tri thức, đặc điểm tâm sinh
lý và trình độ nhận thức của học sinh. Xây dựng và phát triển phơng pháp
dạy học cho một môn phải cần xem xét vào những yếu tố đó. Nhng trong
những yếu tố đó mục đích và nội dung của môn họ giữ vai trò quan trọng
nhất. Không thể dùng phơng pháp dạy học môn này thay thế cho phơng
pháp giảng dạy của môn học khác, tuy các phơng pháp giảng dạy của các
môn học có những đặc điểm chung. Đồng thời ngay trong một môn học,
việc giảng dạy cho từng đối tợng ngời học cũng phải khác nhau tuỳ theo độ
tuổi. Nói cách khác quá trình tác động qua lại giữa thày và trò là một quá
trình mang tính s phạm, vận dụng theo quy luật của t duy.
Quá trình nhận thức, tiếp nhận và xử lý thông tin khoa học của học
sinh không thể tuân theo các quy luật của t duy biện chứng do triết học
nghiên cứu. Nếu sự chuyển giao thông tin của thày phù hợp với quy luật t
duy của trò thì việc tiếp nhận và xử lý thông tin của trò sẽ có hiệu quả và
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
5
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
ngợc lại. Mặt khác, việc chuyển giao thông tin của thày phù hợp với quy
phơng pháp và nghiệp vụ s phạm. Song đội ngũ đó cha trở thành lực lợng
chủ sở dĩ có tình trạng đó là do nhiều nguyên nhân.
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
6
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
Nhận thức cha đúng, cha đầy đủ về tri thức và nhiệm vụ của môn
học. Trớc đây môn chính trị nhằm tuyên truyền giáo dục t tởng chính trị là
chủ yếu. Hiện nay nó chuyển thành môn GDCD với t cách là môn khoa
học xã hội, nhng với thời gian cha nhiều, nên cha làm chuyển biến nhận
thức của mọi ngời. Do đó môn học cha đợc quan tâm đúng mức và phơng
pháp giảng dạy bộ môn đang đợc nghiên cứu và dần hoàn thiện từng bớc.
Đội ngũ dạy bộ môn nói chung, cha đợc tiêu chuẩn hoá, cụ thể cha đ-
ợc bồi dỡng thờng xuyên và sử dụng đúng. Đội ngũ này rất đa dạng, đợc
đào tạo từ nhiều cơ sở khác nhau. Do đó trình độ chuyên môn không đồng
đều. Trình độ s phạm không hoàn toàn đảm bảo, chừng nào cha có đội ngũ
giáo viên chuyên ngành.
Nội dung chơng trình, sách giáo khoa môn học cha ổn định, cha đáp
ứng yêu cầu của sự phát triển xã hội và con ngời, cha phù hợp với trình độ
nhận thức của ngời học, với xu thế chung của đất nớc ta. Trong những năm
gần đây từ khi xác định môn GDCD là môn khoa học xã hội đang chỉnh lý,
sửa đổi thay sách GDCD, có nhiều tri thức khó với học sinh, việc tiếp thu
của học sinh gặp nhiều hạn chế.
Đội ngũ nghiên cứu về phơng pháp giảng dạy GDCD còn cha có theo
chuyên ngành. Phơng pháp dạy môn GDCD cần đợc sớm hoàn thành. Đội
ngũ giáo viên giảng dạy cần đợc đào tạo, bồi dỡng để nâng cao chuyên
môn, trình độ, nghiệp vụ dạy môn GDCD.
Từ tình hình thực tế trên đây rõ ràng việc xây dựng phơng pháp dạy
GDCD ở THCS là việc làm bức thiết nhằm mục đích nâng cao nhận thức
bộ môn và nâng bộ môn lên ngang tầm phát triển của xã hội Việt Nam nói
riêng và nhân loại nói chung
Tình trạng trên cần đợc chặn đứng, đẩy lùi, tiến tới xoá bỏ tệ nạn ma
tuý ở các địa phơng, nhất là trong các nhà trờng hiện nay.
Bên cạnh tệ nạn ma tuý, thì trật tự an toàn giao thông cũng là vấn đề
mà cả xã hội quan tâm vì số vụ tai nạn, số ngời chết ngày càng gia tăng,
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
8
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
thiệt hại về ngời và của là rất lớn. Giao thông đờng bộ: Ngời tham gia giao
thông không chấp hành đúng các quy định đi đờng đối với ngời đi bộ, ngời
đi xe thô sơ, ngời điều khiển xe máy. Tai nạn giao thông đờng thuỷ, tai nạn
giao thông đờng sắt
Tai nạn giao thông đã trở thành nguyên nhân chính trong việc gia
tăng ngời tàn tật ở Việt Nam trong thời gian qua. Các bệnh viện hàng ngày
phải tiếp nhận hàng trăm ca cấp cứu do tai nạn giao thông. Ngoài số ca tử
vong, không ít trờng hợp đã để lại thơng tật vĩnh viễn, nhiều trờng hợp chỉ
còn sống đời sống thực vật do chấn thơng quá nặng. Tại bệnh viện Việt
Đức Hà Nội, mỗi ngày phải tiếp nhận khoảng 60 trờng hợp tai nạn giáo
thông. Riêng tại Hà Nội trong vòng 2 năm đã tiếp nhạn 43.381 trờng hợp.
Độ tuổi bị tai nạn giao thông tập trung vào từ: 16 45 tuổi. Nhiều trờng
hợp đa vào bệnh viện trong tình trạng cơ thể có nhiều bộ phận bị gẫy, dập
nát phải cắt bỏ, trở thành ngời tàn tật vĩnh viễn. Tai nạn giao thông thật sự
là thảm họa ở nớc ta. Đó là cha kể tới sự thiệt hại to lớn về vật chất và để lại
hậu quả lâu dài cho xã hội , ảnh hởng đến chiến lợc phát triển con ngời.
Vì vậy giáo dục trật tự an toàn giao thông là nhiệm vụ thờng xuyên
và quan trọng của các trờng học nói chung và THCS, THPT nói riêng.
Trên thế giới hiện nay con ngời chết do tệ nạn xã hội rất nhiều ở
Châu Phi nói riêng, thế giới nói chung đều nằm trong thảm hoạ của
HIV/AIDS. Con ngời chết do tai nạn gia thông hàng ngày vẫn bị gia tăng.
Con ngời chết do thiên tai gây ra cũng không ít trên thế giới nh ở Thái
Lan, In Đô nê xi a làm cho chúng ta không khỏi bàng hoàng. Thiên tai lũ
ung th phổi . Nguy hiểm nhất là khi các bao bì ni lông thải bỏ đi đốt, các
khí độc thải ra chất đi ô sin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra
máu, ảnh hởng đến các tuyến nội tiết , giảm khả năng miễn dịch, gây rối
loạn các chức năng gây ung th , dị tật, bẩm sinh cho trẻ sơ sinh . Vì vậy
chúng ta phải thay đổi các thói quen đó tránh ô nhiễm môi trờng.
Đứng trớc thực trạng trên cần đa giáo dục môi trờng vào các nhà tr-
ờng là cần thiết. Đẻ mọi tăng cờng công tác bảo vệ môi truờng trong thời
kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nứơc. Đa các nội quy bảo vệ môi
truờng vào hệ thống giáo dục quốc dân.
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
10
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
Chơng III:
Những biện pháp, giải pháp đặt ra của đề tài
1. Tệ nạn xã hội
Hiện nay việc sử dụng ma tuý của học sinh, sinh viên là do nhà trờng
quản lý không chặt chẽ, do bố mẹ thiếu quan tâm, buông lỏng quản lý,
chiều chuộng dẫn đến bị lôi kéo, rủ rê, đua đòi ăn chơi, lúc đầu thử rồi đến
nghiện. Chúng ta cần phải chặn đứng, đẩy lùi, tiến tới xoá bỏ tệ nạn ma
tuý ở địa phơng và trờng học.
Để đẩy lùi đợc tệ nạn trên các nhà trờng cần làm tốt các việc sau:
Tiến hành giáo dục về phòng chống ma tuý cho học sinh, sinh viên
thông qua các đợt sinh hoạt tập thể đầu năm do Bộ ban hành. Làm cho từng
học sinh, sinh viên thấy rõ đợc tác hại của tệ nạn ma tuý đối với bản thân,
gia đình, nhà trờng và xã hội, có những hành động tích cực nh không thử,
không dùng, không nghiện, không tiêm chích ma tuý, không tham gia buôn
bán, vận chuyển, tổ chức hút hít. Vận động bạn bè, gia đình cảnh giác với
ma tuý vì ma tuý không trừ một ai.
Tổ chức cho học sinh, sinh viên học tập, sau đó ký cam kết không vi
phạm tệ nạn ma tuý. Nừu học sinh, sinh viên cố tình vi phạm tệ nạn ma tuý
thông. Từ đó giáo dục các em có ý thức trách nhiệm, tự giác chấp hành
đúng các quy định của pháp luật về trật tự an toàn gioa thông.
Ngoài việc giáo dục trật tự an toàn giao thông ở các nhà trờng thì gia
đình cũng phải có trách nhiệm nhắc nhở con em minh có ý thức chấp hành
các quy định về an toàn giao thông ở mọi nơi, mọi lúc. Đặc biệt khi các em
tham gia giao thông. Nghiêm khắc với các em cha đủ tuổi tham gia giao
thông bằng xe máy phân phối lớn khi cha đủ tuổi hoặc cha có bằng lái xe.
Đối với Đoàn thanh niên ở địa phơng cũng có trách nhiệm kiểm tra,
giám sát hoạt động của học sinh khi các em tham gia giao thông ở địa ph-
ơng, kịp thời phản ánh với nhà trờng với Đoàn đôi của nhà trờng về các
hành vi vi phạm của các em trên đờng giao thông tại địa phơng.
Tổ chức Đoàn cần có các hoạt động tình nguỵên để đoàn viên là học
sinh tham gia vào việc giữ gìn trật tự giao thông đờng phố. Khuyến khích
các em tích cực hoạt động góp phần làm giảm tai nạn giao thông đáng tiếc
xẩy ra.
Đối với lực lợng công an tại địa phơng, cũng cần nghiêm khắc xử lý,
nhắc nhở về các lỗi vi phạm giao thông ở ngay trên địa bàn dân c nơi các
em c trú.
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
12
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
Ngoài việc trên hàng năm vào các buổi ngoại khoá cần có sự tuyên
truyền của lực lợng công an giao thông về trật tự giao thông xảy ra
trên địa bàn thành phố, toàn tỉnh để học sinh nắm rõ các số liệu đó và các
em thấy đợc mức độ nguy hiểm để các em tránh xa.
3. Bảo vệ môi tr ờng
Cùng với việc giáo dục trật tự an toàn giao thông thì việc giáo dục
bảo vệ môi trờng là việc làm không thể thiếu trong các nhà trờng hiện nay.
Thông qua bộ môn: Sinh học, địa lý, GDCD. Qua việc cung cấp kiến thức
bộ môn còn giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trờng. Qua bài học
Phòng chống tệ nạn xã hội. Trong nhà trờng đã dẩy lùi tệ nạn ma tuý,
tiêm chích trong nhà trờng không có. Thông qua các hoạt động Đội thì học
sinh còn phát hiện các gia đình buôn bán ma tuý giúp lực lợng công an dễ
theo dõi và điều tra. Các tệ nạn trộm cắp, cờ bạc không có trong nhà trờng.
Qua việc học tập đó các em không phải xa lánh ngời có HIV. Biết tự
chăm sóc bản thân và phòng tránh tệ nạn ma tuý. Tuyên truyền để ngời
thân của các em biết phòng, tránh xa tệ nạn ma tuý.
Tệ nạn xã hội bị đẩy lùi thì trật tự an toàn giao thông cũng đợc chấp
hành tốt. Trong những năm qua nhà trờng không có học sinh vi phạm trật tự
an toàn giao thông. Không có học sinh đá bóng trên đờng quốc lộ, không
có học sinh phóng nhanh, vợt ẩu trên đờng, không có học sinh gây rối nơi
công cộng.
Các em đã cùng với chi đoàn địa phơng tham gia giữ trật tự an toàn
giao thông đờng phố, chợ, bến bãi vào dịp hè đến.
Kết hợp với chi đoàn ở địa phơng chăm sóc và bảo vệ cây xanh trên
hè phố ở các khu dân c. Trồng cây vào dịp Tết ở nhà trờng, chăm sóc cây
quanh nghĩa trang liệt sỹ. Giữ cho môi trờng dân c sạch đẹp, hợp vệ sinh,
khu phố đựơc công nhận là khu phố văn hoá.
Các đoàn thể ở địa phơng cũng phải vào cuộc cùng nhà trờng triển
khai và làm tốt ba vấn đề trên, nó có chuyển biến tích cực. Nó đem lại hạnh
phúc cho mọi nhà.
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
14
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
Phần III: Kết luận
1. Đánh giá về bộ đề tài
Trên đây là một vài giải pháp nhỏ, biện pháp của cá nhân vận dụng
để dạy các tiết ngoại khóa cho tất cả các khối lớp. Để lần nữa giúp các em
đợc ôn tập lại kiến thức đã học ở lớp 6, 7, 8.
Qua đó giúp các em thấy đợc các vấn đề trên là vấn đề cần thiết của
ờng của mỗi quốc gia tốt hơn khi công dân có ý thức bảo vê, giữ cho môi
trờng sống tốt hơn.
Với mỗi gia đình mọi ngời đều phải nhận thức các vấn đề trên, mỗi
ngời biết sống có trách nhiệm với gia đình, tránh xã các tệ nạn xã hội, và an
toàn cho bản thân gia đình và ngời khác. Có trách nhiệm xây dựng môi tr-
ờng sống tốt hơn.
Mỗi công dân đã tự học để nâng cao nhận thức của bản thân để từ đó
biết sống tuân theo hiến pháp và pháp luật. Góp phần xây dựng xã hội tốt
hơn văn minh hơn, tiến kịp với sự phát triển của nhân loại.
3. Kiến nghị quan trọng của đề tài:
Để các vấn đề của đề tài có hiệu quả cao thì đòi hỏi cả xã hội thật sự
phải quan tâm đến các vấn đề đó.
Giáo viên làm tốt vai trò của mình là ngời truyền thụ tri thức. Học
sinh tiếp thu tri thức và vận dụng tri thức đó vào cuộc sống có hiệu quả.
Các ngành, các cấp, các cơ quan chức năng thật sự phải quan tâm vì
các vấn đề có tính toàn cầu chứ không phải của riêng quốc gia nào.
Đặc biệt là cơ quan công an thật sự làm tốt vai trò trách nhiệm nghề
nghiệp của mình. Giữ cho xã hội bình yên, ngăn chặn sự gia tăng về tệ nạn
xã hội. Ngoài công việc chuyên ngành giúp cho ngành giáo dục chúng tôi
và những ngời quan tâm đến vấn đề trên có các thông tin và số liệu thật đầy
đủ để chúng tôi làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục.
Nguyễn Thị Lịch Giáo viên Trờng THCS Đáp Cầu
16
Những biện pháp nâng cao chất lợng dạy ngoại khoá
Phần IV
Các điều kiện đảm bảo triển khai đề tài
Để đề tài trên đạt hiệu quả và các vấn đề đó đi vào cuộc sống. Thì ng-
ời giảng dạy cần có tri các tài liệu phục vụ cho việc giảng dạy. Cần có
nguồn kinh phí không lớn khoảng vài trăm ngàn đồng có thể mua các sách
tham khảo hỗ trợ cho việc giảng dạy theo từng chuyên đề.