Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 1 SVTH: Lê Kim Ngân
I MU
Ngân sách nhà nc là mt vn  không riêng ca mt quc gia nào, mà là
vn  ca tt c các nc trên th gii, t nhng nc phát trin n nhng c
ang phát trin. Ngân sách nhà nc có vai trò quan trng ca t c góp phn n
nh kinh t xã hi. Mt trong nhng ni dung quan trng ca ngân sách nhà nc
ó là quy trình ngân sách làm th nào  vic xây dng d toán, chp hành d toán
ngân sách và quyt toán ngân sách t hiu qu cao. ó tht s là mt th thách.
c ta,  có mt quy trình ngân sách mang n hiu qu cao thì cng chng d
dàng gì. Hin nay, quy trình ngân sách nhà nc ang tng bc hoàn thin k t
sau khi có Lut ngân sách (20/03/1996). Lut sa i, b sung mt su ca Lut
ngân sách m 1998 và Lut Ngân sách(16/12/2002) bt u thc hin 01/01/2004
thay th hoàn toàn Lut Ngân sách nm 1996, Lut sa i b sung nm 1998, cùng
vi vic liên tc trin khai nghnh, thông t hng dn thi hành Lut ngân sách
nhà nc ã to ra s thay i v vic xây dng d toán, thc hin ngân sách, quyt
toán ngân sách, v trách nhim, quyn hn ca các ch th tham gia, v trình t, th
tc, các giai n trong quy trình theo chiu ng phù hp hn, nâng cao tính
ng ng, t ch, t chu trách nhim ca ch th. Mt trong nhng vn  quan
trng cn thit hin nay là vic hn thin hn na tng bc các giai n ca quy
trình ngân sách nhà nc phi c quan tâm hàng u. Vì nu xem xét mt cách
khách quan thì quy trình ngân sách nhà nc là iu kin tin , c s pháp lý cho
các ni dung khác ca ngân sách nhà nc. Vì vy nu nh quy trình này c
hoàn thin thì ngân sách nhà nc t hiu qu cao, áp ng c yêu cu phát
trin nn kinh t.
Nh vy, mun cho i sng kinh t xã hi n nh phi t ra yêu cu cho
chúng ta nhim v trng tâm và cp bách là phi hoàn thin quy trình ngân sách nhà
c, mt trong nhng vn  quan trng, vn  có ý ngha thit thc i vi i
sng xã hi.Vì th tôi ã chn  tài “Quy Trình ngân sách nhà nc - Lý Lun
và thc tin”.
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin

1.1.1 Khái nim ngân sách nhà nc
Lch s tài chính công ã chng minh rng có s khác nhau áng k gia
ngân sách nhà nc và thut ng ngân sách nhà nc. Nu ngân sách nhà c -
vi ý ngha là qu tin t tp trung ln nht ca nhà nc, ra i t rt sm cùng
vi s hình thành nhà nc trong lch s thì thut ng ngân sách nhà nc - vi tính
cách là mt khái nim khoa hc, li ra i mun hn rt nhiu, khi nhà nc ã phát
trin n giai n nht nh mà  ó có s phân bit gia tài chính công và tài
chính ã tr nên cn thit nh mt nhu cu bt kh tránh.
Theo các tài liu nghiên c mt cách có h thng v ngân sách, khái nim
“ngân sách nhà nc” bt u hình thành u tiên  nc Anh, sau ó c s dng
rng rãi  Pháp, vi ý ngha ch “túi tin” ca ngi th qu kh. Cng theo s
phân tích ca các tài liu này, k t khi xut hin quc hi trong b máy nhà nc
vi hành trang u tiên là quyn lc v tài chính, ý tng phân chia và phân tách
mt cách rch ròi gia các khon thu, chi “công” vi các khon thu, chi “t” cng
ngày càng tr nên rõ nét hn. Tt c nhng khon thu và chi mang tính cht “công”
u thuc v nhà c, do nhà nc thc hin và c gi là “ngân sách nhà nc”.
Thut ng “ngân sách nhà nc” ã ra i trong hoàn cnh ó.
Hin nay, có nhiu ý kin khác nhau v khái nim ngân sách nhà nc. Theo
tn bách khoa toàn th Liên Xô (c) cho rng: Ngân sách là Bng lit kê các
khon thu, chi bng tin trong giai n nht nh ca nhà c, mi k hoch thu
chi bng tin ca bt k mt xí nghip, c quan hoc cá nhân nào trong mt giai
on nht nh (Sd, NXB Bách khoa toàn th Liên Xô, 1971, T.IV).
Tn Nouveau Lorousse ca Pháp thì: Ngân sách là bn lit kê, d kin
các khon thu nhp và chi tr ca mt c quan mt công xã (Sd, NXB Librairie
Lorousse, Pari, 1972, tr. 144).
Theo GS. TS Tào Hu Phùng và GS.TS Nguyn Công Nghip thì: Ngân
sách nhà nc là d toán mt k hoch thu chi bng tin ca nhà nc trong mt
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 4 SVTH: Lê Kim Ngân
khong thi gian nht nh (ph bin là mt nm). (i mi ngân sách nhà nc -

Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 5 SVTH: Lê Kim Ngân
nhà nc là o lut c c quan lp pháp làm ra theo mt trình t riêng, không
hoàn toàn ging vi trình t lp pháp thông thng, th hai, hiu lut v thi gain
ca o lut ngân sách nhà nc c xác nh rõ là mt nm, trong khi hiu lc
ca các o lut thông thng là vô thi hn.Thuc tính này khin cho ngân sách
nhà nc c gi là “ o lut ngân sách thng niên”  phân bit vi o lut
khác v ngân sách, ó là Lut ngân sách nhà nc (ban hành nm 2002). Tuy nhiên,
cng cn phi hiu mt cách y  rng “o lut ngân sách thng niên” không
có ngha ch là bn d toán các khon thu chi tin t ca quc gia ã c quc hi
biu quyt mà còn bao gm c vn bn ngh quyt ca Quc hi v vic thi hành
bn d toán ngân sách ó.
1.1.2. c m và vai trò ca ngân sách nhà nc:
1.1.2.1. c m:
Có th hình dung ngân sách nhà nc bao gm nhng c m c bn sau ây:
Trc ht, Ngân sách nhà nc có c im ca mt k hoch tài chính
khng l nht cn c quc hi biu quyt thông qua trc khi thi hành. c m
này cho ta thy vic thit lp ngân sách nhà nc không ch là vn  k thut
nghip v kinh t (lp d toán các khon thu và chi nh thc hin trong mt nm)
mà còn là vn  mang tính k thut pháp lý (ngha là phi tri qua giai on xem
xét, biu quyt thông qua ti quc hi ging nh vic ban hành mt o lut  làm
phát sinh các quyn và ngha v pháp lý nht nh cho các ch th tham gia vào
hot ng ngân sách.
Ngân sách nhà nc là k hoch tài chính ca toàn th quc gia, c trao cho
chính ph t chc thc hin nhng phi t di s giám sát trc tip ca quc hi.
Ngân sách nhà nc c thit lp và thc thi hoàn toàn vì mc tiêu mu cu
li ích chung cho toàn th quc gia, không phân bit ngi th hng các li ích ó
là ai, thuc thành phn kinh t nào hay ng cp xã hi nào.
Th hai, Ngân sách nhà nc không phi là mt bn k hoch tài chính thun
tuý mà còn là mt o lut.

* Nguyên tc ngân sách nht niên
Nguyên tc ngân nht niên ngân sách, ra i u tiên  nc Anh vào cui
th k 17 khi mà Quc hi Anh ngày càng tr nên vng mnh cùng vi s suy yu
ca ch vng quyn.
Xét v phng din ni dung, nguyên tc này có hai khía cnh c bn:
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 7 SVTH: Lê Kim Ngân
- Mi nm, quc hi (vi t cách là c quan nm quyn lp pháp) s biu
quyt ngân sách mt ln theo hn k do lut nh.
- Bn d toán ngân sách nhà nc sau khi ã c quc hi quyt nh ch có
giá tr hiu lc thi hành trong mt nm và chính ph - vi t cách là  quan n?m
quyn hành pháp cng chc phép thi hành trong nm ó.
* Nguyên tc ngân sách n nht
Nguyên tc ngân sách n nht, theo cách hiu thông thng, là mi khon
thu và chi tin t ca quc gia trong mt nm chc phép trình bày trong mt vn
kin duy nht, ó là bn d toán ngân sách nhà nc sc chính ph trình quc
hi quyt nh  thc hin.
* Nguyên tc ngân sách toàn din
Cùng vi hai nguyên tc trên, nguyên tc ngân sách toàn din cng ã c
 cp t th k XVII, XVIII  nc Anh và các nc châu Âu lc a khác.
Nguyên tc này có thc din t bng hai ni dung c bn sau ây:
- Mi khon thu và mi khon chi và th hin rõ ràng trong bn d toán ngân
sách nhà nc hàng nm ã c Quc hi quyt nh, không c phép  ngoài
d toán ngân sách bt k khon thu, chi nào là nh nht.
- Các khon thu và khon chi không c phép bù tr cho nhau mà phi th
hin rõ ràng tng khon thu và mi khon chi trong mc lc ngân sách nhà nc
c duyt; không c phép dùng riêng mt khon thu cho mt khon chi c th
nào mà mi khon thu u c dùng  tài tr cho mi khon chi. Tt nhiên, khi
áp dng nguyên tc này cn tính n vic phi tuân th nguyên tc “Các khon i
vay  bù p bi chi ngân sách không c s dng  chi tiêu dùng chc s

c cho n khi báo cáo quyt toán ngân sách nhà nc ã c Quc hi phê
chun. Nh vy, quy trình ngân sách nhà nc bao gm 3 khâu hay 3 giai n
chính là: Lp d toán ngân sách nhà c, chp hành ngân sách nhà nc, quyt
toán ngân sách nhà nc.
Ch có th gi là quyt toán ngân sách nhà nc khi có c 3 giai n trên,
nu 1 trong 3 giai n không thc hin thì không th coi là quy trình ngân sách nhà
c. Vì th, các giai n này, có mi quan h cht ch vi nhau không th tách
ri. Mi giai n có c m khác nhau, có vai trò khác nhau nhng li liên quan
trc tip vi nhau, ni tip nhau, nu nh lp d toán là vic xây dng, quyt nh
d toán thu, chi ngân sách trong mt m thì chp hành ngân sách là vic thc hin
các ni dung c hoch nh trong d toán. Quyt toán là khâu cui cùng ca Quy
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 9 SVTH: Lê Kim Ngân
trình ngân sách nhà nc, là hot ng xem xét vic thc hin, tính úng n ca d
toán ngân sách nhà nc ã c xây dng và thông qua.
1.3. S cn thit phi tìm hiu v quy trình ngân sách nhà nc
Quy trình ngân sách nhà nc là c s, là tin , to ra cn c pháp lý cho
vic xây dng, qun lý ngân sách nhà nc.
Nu nh quy trình ngân sách nhà nc c hoàn thin v ni dung, hình thc có
ngha là vic xây dng, s dng và qun lý t hiu qu, góp phn phát trin t nc.
Bên cnh ó, quy trình ngân sách nhà nc cng có tác ng ln i vi các
mt i sng kinh t - xã hi. C th thông qua các giai n lp d toán ngân sách,
chp hành ngân sách, quyt toán ngân sách, mi giai n có s nh hng nht
nh i vi s phát trin kinh t - xã hi.  giai n lp d toán ngân sách nhà
c, cn phi chú trng xây dng các ni dung sao cho phù hp vi kinh t - xã
hi. Các mt ca i sng kinh t - xã hi luôn thay i, chuyn bin không ngng,
vì th nu trong d toán ngân sách có mt trong các ni dung t yêu cu, thì i
sng kinh t - xã hi mt phn nào ó bnh hng ngha là vic xây dng d toán
có tm quan trng áng k, có s tác ng mnh mn s phát trin kinh t - xã
hi. Vì vy xây dng d toán sao cho phù hp, góp phn phát trin kinh t - xã hi ,

Nhã nêu  phn trên, mt quy trình ngân sách nhà nc bao gm các giai
on: Lp d toán ngân sách, chp hành ngân sách nhà nc, quyt toán ngân sách
nhà nc. Các giai n này có mi quan h cht ch vi nhau, ni tip nhau, giai
on trc to tin  cho giai n tip theo ca Quy trình. Mi giai n gi vai
trò nht nh trong quy trình ngân sách nhà nc, do vy tng ng vi mi giai
on, pháp lut có su chnh phù hp. u này to ra c s pháp lý  thc
hin ni dung tng giai on ca Quy trình.
2.1. Giai on lp d toán ngân sách nhà nc trong quy trình ngân sách nhà c
2.1.1. Khái nim
Lp d toán ngân sách là khâu u tiên và là giai on khi u trong mt
quá trình ngân sách  mi quc gia. Lp d toán ngân sách nhà nc là quá trình
xây dng và quyt nh d toán thu, chi ngân sách ca nhà c trong thi hn mt
m. Có th khng nh rng lp d toán ngân sách nhà nc, bi l?û khâu này to
tin , c s cho các khâu tip theo ca quy trình ngân sách nhà nc.
i góc  k thut nghip v, lp d toán ngân sách nhà nc là tng hp
các phng pháp, cách thc mang tính kinh t, k thut nghip v do các ch th có
thm quyn thc hin  xây dng và quyt toán bn d toán thu, chi ngân sách nhà
c hàng nm.
Xét di góc  pháp lý, lp t toán ngân sách nhà nc c hiu là tp
hp các quy phm pháp lut do Nhà nc ban hành và quyt nh thm quyn, trình
t, th tc xây dng và quyt nh d toán ngân sách nhà c hàng nm.
Hot ng lp d toán ngân sách nhà nc có mt sc m sau:
Hot ng lp d toán ngân sách nhà nc c tin hành hàng nm và vào
trc nm ngân sách. Giai n này c tin hành trong khong thi gian không
ging nhau  các quc gia.
Lp d toán ngân sách nhà nc là giai on th hin rõ nht s tp trung quyn
lc nhà nc vào tay Quc hi, trên c s phân công nhim v gia h thng c quan
quyn lc nhà nc vi h thng c quan qun lý nhà c trong hot ng ngân sách.
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 12 SVTH: Lê Kim Ngân

ngân sách hàng nm; d toán iu chnh ngân sách nhà nc trong nhng trng
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 13 SVTH: Lê Kim Ngân
hp cn thit, vi t cách là c quan ng u h thng c quan qun lý nhà nc,
chính ph cn c vào ngh quyt ca Quc Hi v d toán ngân sách nhà nc và
phân b ngân sách trung ng quyt nh trách nhim c th cho c quan trc thuc
ca mình: “ quyt nh giao nhim v thu, chi ngân sách cho tng b, c quan
ngang b, c quan thuc chính ph và c quan khác  trung ng ”
 to c s pháp lý cho vic xây dng, phân b và s dng ngân sách nhà
c, pháp lut trao cho chính ph, u ban nhân dân và quyn quy nh nh mc
phân b và các ch, tiêu chun, nh mc chi ngân sách làm cn c cp di
thc hin. Ngoài ra, chính ph còn có trách nhim kim tra tính hp hin, hp pháp
ngh quyt ca hi ng nhân dân cp tnh.
i vi u ban nhân dân cng thc hin công vic trên nhng phm vi  a
phng chu trách nhim trình hi ng nhân dân.Ti khon 1 iu 39 nghnh
60/2003/ N-CP ngày 06/6/2003 quy nh nhim v quyn hn ca U Ban nhân
dân, c th sau: “Hng dn, t chc và ch o các c quan trc thuc, chính
quyn cp di lp d toán thu, chi ngân sách nhà nc thuc phm vi qun lý;
phi hp và cho c quan thu, hi quan (nu có) a phng lp d toán thu
ngân sách nhà nc, d kin s giá tr gia tng phi hoàn theo ch;
Lp d toán a phng, phng án phân b ngân sách cp mình, d toán
iu chnh ngân sách cp mình;……… ”
Có th nói lp d toán ngân sách là mt công vic phc tp òi hi bo m
yêu cu cao v mt k thut nghip v, nhng yêu cu v chính tr, pháp lý, vì vy
òi hi chính ph, u ban nhân dân phi nâng cao trách nhim ca mình  d toán
ngân sách nhà nc có tính kh thi, áp ng nhng yêu cu thit thc ca i sng
kinh t-xã hi
Tóm li, vic pháp lut trao cho chính ph, u ban nhân dân nhng nhim
v, quyn hn trên m bo cho công vic xây dng d toán ngân sách nhà nc
t yêu cu. Bi vì:

nhà nc, B tài chính c xem là trung tâm u mi trong vic giúp chính ph
cho, hng dn, xét duyt, tng hp d toán ngân sách ca các B, ngành và a
phng gi n, ti mc 1 phn III, thông t 59/2003/TT-BTC ngày 23 tháng 6 nm
2003, quy nh thm quyn B Tài chính nh sau : “….Hng dn v yêu cu, ni
dung thi hn lp d toán ngân sách nhà nc và thông báo s kim tra d toán ”.
ng thi, phi thc hin nhim v phi hp u hoà các nhu cu ca các B,
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 15 SVTH: Lê Kim Ngân
ngành và a phng. Chng hn nh ti khon 2, Lut ngân sách nhà nc 2002,
quy nh: “Ch trì phi hp vi các b, c quan ngang b, c quan thuc chính ph,
 quan khác  trung ng, UBND cp Tnh trong vic xây dng các nh mc
phân b và các ch, tiêu chun, nh mc chi ngân sách nhà nc ”, “phi hp
vi B k hoch và u t lp d toán chi u t phát trin, phng án phân b chi
u t xây dng c bn, ”
Ngoài thm quyn trên, B tài chính còn bo m yêu cu cân i gia các
khon thu và chi trong d toán ngân sách.
i vi B k hoch và u t, vi t cách là c quan ca chính ph thc
hin chc nng qun lý nhà nc v k hoch và u t. C quan này có vai trò ln
n s phát trin kinh t - xã hi, ti iu 39, khon 3, mc a quy nh chi tit thm
quyn ca c quan này c th là : “B k hoch và u t trình chính ph d án k
hoch phát trin kinh t - xã hi ”.,”Tng hp d toán và phng án phân b chi
chng trình mc tiêu quc gia (phn chi u t xây dng c bn) do c quan qun
lý chng trình mc tiêu quc gia lp và tng hp chung d toán, phng án phân
b chi chng trình mc tiêu quc gia gi B tài chính”.
S d có nhng quy nh trên bi vì c quan này hiu rõ nht nhng vn 
thuc lnh vc ca mình, hiu rõ nhu cu ngân sách i vi lnh vc mà mình ph
trách. Ngoài ra, B k hoch và u t còn phi thc hin nhim v phi hp vi
B tài chính xây dng d toán ngân sách trong lnh vc ca mình.
Ngoài ra  giúp chính ph thc hin tt nhim v ca mình, giai on lp
d toán còn òi hi vai trò ca các b, c quan ngang b, c quan thuc chính ph

ca ngân sách cp mình. Sau khi d toán thu, chi ngân sách c cp có thm quyn
giao; các n v d toán phi t chc phân b và giao d toán thu, chi ngân sách cho
tng n v trc thuc, k c d toán chi t ngun kinh phí u quyn (nu có).
2.1.2.1.2.Thm quyn ca c quan quyn lc nhà nc
Trong quá trình lp d toán ngân sách, các c quan quyn lc nhà nc
c giao thm quyn quyt nh các ni dung ca hot ng lp d toán ngân
sách. Theo ó, pháp lut quy nh quc hi quyt nh d toán ngân sách nhà nc
và d án phân b ngân sách trung ng do chính ph trình (iu 15, Lut ngân sách
nhà nc 2002).
i vi hi ng nhân dân các cp quyt nh d toán ngân sách và phng
án phân b ngân sách cp mình, a phng mình trên c s nhng nh ng ln
ã c quc hi quyt nh. iu 25, Lut ngân sách nhà nc 2002).
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 17 SVTH: Lê Kim Ngân
Nu trong tng hp d toán ngân sách do chính ph, u ban nhân dân iu
chnh thì quyn quyt nh vn thuc v c quan quyn lc nhà nc tc là quc
hi và hi ng nhân dân.
Tht vy,  giai n này ch có c quan quyn lc nhà nc mi có quyn
quyt nh d toán ngân sách nhà nc m bo cho bn d toán ngân sách nhà
c th hin c y  nht ý chí, nguyn vng, li ích ca các ch th, góp
phn xây dng mt ngân sách nhà nc c hoàn ho.
 giúp quc hi thc hin y  các nhim v và quyn hn ca mình
trong lnh vc lp d toán ngân sách nhà nc, còn có s tham gia các c quan ca
quc hi nh u ban thng v quc hi, u ban kinh t và ngân sách ca quc hi,
Hi ng dân tc và các u ban khác ca quc hi.
i vi u ban thng v quc hi, là c quan thng trc ca quc hi có
thm quyn quyt nh t l % phân chia gia ngân sách trung ng và ngân sách
a phng i vi các khon thu, chng hn thu giá tr gia tng, thu thu nhp
doanh nghip, thu tiêu thc bit và vic quytnh c th hin qua Ngh
quyt  cn c cho chính ph thc hin nhim v giao t l % gia ngân sách

b. Lp và xét duyt, tng hp d toán ngân sách nhà nc
b1. n c lp d toán ngân sách nhà nc
Th nht, v cn c lp d toán ngân sách nhà nc, ti u 30, nghnh
60/2003/ N-CP ngày 06/6/2003,quy nh mt s cn c sau:
+ Cn c vào nhim v phát trin kinh t - xã hi và m bo quc phòng an
ninh và cn c vào tình hình thc hin ngân sách các nm trc.
+ Cn c vào chính sách, ch thu ngân sách; nh mc phân b ngân
sách, ch, tiêu chun, nh mc chi ngân sách do cp có thm quyn quy nh,
trng hp cn sa , b sung các vn bn này thì phi c nghiên cu sa i,
b sung và ban hành trc thi m lp d toán ngân sách nhà nc hàng nm.
+ Cn c vào nhng quy nh v phân cp ngun thu, nhim v chi ngân sách
nhà nc (i vi d toán nm u thi kn nh ngân sách); t l phn trm (%)
phân chia các khon thu và mc b sung cân i c?a ngân sách cp trên cho ngân
sách cp di ã c quy nh (i vi d toán m tip theo ca thi kn nh)
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 19 SVTH: Lê Kim Ngân
+ Cn c vào ch th ca Th tng Chính ph v vic xây dng k hoch
phát trin kinh t - xã hi và d toán ngân sách nm sau; thông  hng dn ca B
tài chính v vic lp d toán ngân sách; thông t ng dn ca B k hoch và u
 v xây dng k hoch phát trin kinh t - xã hi, k hoch vn u t phát trin
thuc ngân sách nhà nc và n bn hng dn ca u ban nhân dân cp tnh v
lp d toán ngân sách  các cp a phng.
Cn c vào s kim tra v d toán thu, chi ngân sách nhà nc do B tài
chính thông báo và s kim tra v d toán chi u t phát trin do B k hoch và
u t thông báo cho các b, c quan ngang b, c quan thuc chính ph, c quan
khác  trung ng và u ban nhân dân các thn, thành ph trc thuc trung ng, u
ban nhân dân cp trên thông báo s kim tra cho các n v trc thuc và u ban
nhân dân cp di.
Th hai, v yêu cu i vi lp d toán ngân sách nhà nc:
Ti u 31, nghnh 60/2003/N-CP, ngày 6/6/2003, quy nh mt s yêu

các c quan thu cp trên, u ban nhân dân, c quan tài chính ,c quan k hoch và
u t cùng cp.
Tng cc thu xem xét d toán thu, d kin s thu giá tr gia tng phi hoàn
theo ch do c quan thu trc thuc lp, tng hp d toán thu ngân sách và c s
tính toán tng ngun thu, tng hp d kin thu giá tr gia tng phi hoàn cho các
doanh nghip trong c nc báo cáo B Tài chính trc ngày 20 tháng 7 nm trc.
T khi thc hin thu giá tr gia ng thì  c quan thua phng ngoài
vic lp d toán thu ngân sách trên a bàn và c s tính toán tng ngun thu thì còn
phi d kin s thu giá tr gia tng phi hoàn theo ch cho các doanh nghip.
Trong quá trình lp d toán òi hi các c quan làm vic tht nghiêm túc, bi
vì  lnh vc này khi tin hành thc hin có nhng loi thu phát sinh ngoài d kin
vì vy  rút kinh nghim ca nhng nm trc thì òi hi các c quan phi tính
toán và lp d toán phi tht s khoa hc.
i vi c quan hi quan , trc ht thì cc hi quan các tnh lp d toán gi
Tng cc hi quan u ban nhân dân tnh, s tài chính, s k hoch u t, ni dung
d toán phi lp là thu thu xut khu, nhp khu, thu tiêu thc bit hàng nhp
khu, xut khu, giá tr gia tng hàng nhp khu, các khon thu khác liên quan n
hot ng xut khu thuc phm vi qun lý.
Tng cc hi quan xem xét d toán thu do các c quan trc thuc lp, tng
hp d toán thu thu xut khu, nhp khu, thu tiêu thc bit hàng nhp khu,
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 21 SVTH: Lê Kim Ngân
xut khu, giá tr gia tng hàng nhp khu, các khon thu c phân công báo cáo
B Tài chính trc ngày 20 tháng 7. (Mc 4, phn III, thông t 59/2003/TT-BTc,
ngày 23 tháng 6 nm 2003)
Th hai, Lp d toán ngân sách  các n v thuc din c h tr kinh phí:
 hn ch tình trng lp d toán không sát thc t thu, chi, lp d toán có
li cho n v mình ngha là tính toán sao cho chi nhiu, thu ít so vi kh nng n
v mình  nu khi vt thì ngân sách a phng s b trí tng chi trên s thu vt,
chi nhiu  c quan cp trên ct bt là va, và  d toán c lp hp lý hn

này s mang tính tp trung, áp t nhiu hn ch tính t ch, chng ca ch th
lp d toán ngân sách a phng.
Trên c s hng dn c th ca UBND tnh, các c quan n v lp d toán
gi cho s tài chính, s k hoch và u t, c thông qua UBND tnh, tip theo
trình UBND xem xét trc 20 tháng 7 nm trc.
UBND tnh báo cáo d toán ngân sách a phng n B tài chính, B k
hoch và u t, các c quan có liên quan chm nht vào 25 tháng 7 nm trc sau
khi có ý kin ca HND tnh.
Trách nhim trên cùng có ch bt cp, có th thy quá trình lp d toán ph
thuc phn ln vào trình , s quan tâm ca i biu HND mà không ít ngi li
thiu chuyên môn, vì vy vic lp d toán còn nhiu hn ch.
Th t, Lp d toán ngân sách trung ng và d toán ngân sách nhà nc:
Ti u 38, nghnh 60/2003/N-CP, ngày 06/6/2003 quy nh:
B tài chính có trách nhim kim tra, xét duyt d toán ngân sách ca các
B, c quan ngang B, c quan thuc chính ph, c quan khác  trung ng, d
toán ngân sách các a phng, ch trì, phi hp vi B k hoch và u t và các
B, c quan liên quan, tng hp và lp d toán thu, chi ngân sách nhà nc, lp
phng án phân b ngân sách trung ng trình chính ph.Nu có d kin khác gia
các ch th trên thì B tài chính trình chính ph hoc Th tng chính ph quyt
nh theo thm quyn.
c. Quyt nh, phân b và giao d toán ngân sách nhà nc
Chính ph gi các báo cáo theo quy nh ca pháp lut, u ban kinh t? và
ngân sách gi báo cáo thm tra n các i biu quc hi chm nht 10 ngày trc
khi khai mc k hp Quc hi. Trong quá trình tho lun, khi quyt nh các khon
chi hoc b sung các khon chi mi, quc hi, Hi ng nhân dân xem xét và quyt
nh các gii pháp, quc hi quyt nh d toán ngân sách nhà nc, phân b ngân
Quy trình ngân sách Nhà nc, Lý lun và thc tin
GVHD: Lê Hunh Phng Chinh Trang 23 SVTH: Lê Kim Ngân
sách trung ng nm sau trc ngày 15 tháng 11 nm trc. Trình t này còn nhiu
tn ti hn ch, ó là: Vic tho lun ti hi trng v ngân sách ch khon trong

2.2.2.1 Ni dung v thm quyn
a. Trách nhim, quyn hn ca ch th có thm quyn chung
Trong giai on này, c quan qun lý nhà nc là trung tâm iu hành, chp
hành ngân sách nhà nc. ây, ch th này va thc hin va giám sát, qun lý
hot ng ngân sách nhà nc. Bên cnh ó, còn có s tham gia ca các c quan
quyn lc nhà nc, nhng cng phi nhìn nhn mt u,  giai n chp hành
này thì vai trò ca quc hi, hi ng nhân dân các cp tng i m nht hn so
vi giai n khác. Nhng không th ph nhn c rng  mc  nào ó thì s
tham gia ca quc hi, hi ng nhân dân trong giai n này là cn thit.
Pháp lut hin hành quy nh các vn  quan trng ca t nc thuc quyn
quyt nh ca quc hi, còn hi ng nhân dân các cp sc quyn quyt nh
các vn  thuc v thm quyn ca mình a phng và cng trao quyn giám sát
cho c quan quyn lc nhà nc, c quan i din cho li ích ca nhân dân.
Quán trit sâu sc nhim v trên, trong lnh vc chp hành ngân sách nhà
c thì quc hi, hi ng nhân dân th hin y  trách nhim, quyn hn ca
mình c th ti u 15 Lut ngân sách nhà nc c th nh sau:
+ Quyt nh u chnh d toán ngân sách nhà nc trong trng hp cn thit.
+ Giám sát vic thc hin ngân sách nhà nc, chính sách tài chính, tin t
quc gia.
+ Quyn quyt nh u chnh d toán ngân sách a phng trong trng
hp cn thit. C th mt s trng hp sau:
“Trng hp có bin ng ln v ngân sách so vi d toán ã c u
chnh tng th…, trng hp có yêu cu cp bách v quc phòng an ninh , hoc vì
lý do phi u chnh nhim v thu chi ca mt s c quan, n v, a
phng,….”.(iêu 49, Lut ngân sách nhà nc 2002)
+ Giám sát vic thc hin ngân sách ã c hi ng nhân dân quyt nh.
Tóm li, quc hi và hi ng nhân dân các cp tham gia vào hot ng chp
hành ngân sách nhà nc thông qua các ni dung u chnh các ch tiêu ngân sách
nhà nc trong trng hp cn thit, giám sát hot ng chp hành ngân sách nhà
c ca chính ph, u ban nhân dân.

chc, kim tra vic thc hin a phng mình, phi hp vi  quan cp trên trong
vic s dng qun lý ngân sách. iu 26, Lut ngân sách 2002)