Diễn đàn dạy và học:
PHỊNG GD&ĐT HUYỆN ĐAM RƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠ M’RƠNG
GIẢI PHÁP HỮU ÍCH
Tên giải pháp: Một số giải pháp giúp học sinh lớp 4
hứng thú học toán
Người thực hiện : Trần Thị Ngân
GVCN lớp : 4B
Năm học : 2012 - 2013
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rơng
1
Tỉnh: Lâm Đồng
Diễn đàn dạy và học:
LỜI CẢM ƠN
- Để hoàn thành giải pháp này, tôi xin chân thành cảm ơn:
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Đam Rông – Lâm Đồng. Trường
Tiểu học Đạ M’Rông đã phát động Hội thi Giáo viên giỏi nhằm
khuyến khích chúng tôi những thầy, cô giáo nghiên cứu chuyên
môn, tích lũy kinh nghiệm ngày càng làm giàu vốn sống, kinh
nghiệm nghề nghiệp để không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu
quả trong giảng dạy và giáo dục.
- Ban giám hiệu, chuyên môn Trường Tiểu học Đạ M’Rông đã
nhiệt tình hướng dẫn, góp ý giúp tôi hòan thiện giải pháp hữu ích
này.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
hiệu quả của quá trình nhận thức.
- Đối với học sinh tiểu học giai đoạn đầu của tuổi học sinh thì sự hình
thành hứng thú học tập với các môn học nói chung và đối với môn toán nói
riêng là một vấn đề rất quan trọng trong giảng dạy. Do vậy sự nghiên cứu hứng
thú học toán của học sinh tiểu học có ý nghĩa cả về mặt lí luận lẫn thực tiễn.
- Đầu năm học 2012 - 2013, tôi được phân công dạy lớp 4B trường Tiểu
học Đạ M’Rông. Bên cạnh những học sinh học giỏi môn toán còn không ít học
sinh học yếu môn toán. Đó là vấn đề nhức nhối cho chất lượng của nhà trường
và những giáo viên đứng lớp giai đoạn nay. Vì vậy để nâng cao chất lượng môn
toán đòi hỏi người giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học để gây sự hứng
thú học tập của học sinh. Đó là lí do tơi chọn đề tài: “Một số giải pháp giúp
học sinh lớp 4 hứng thú học môn toán”.
II. PHẠM VI ĐỀ TÀI:
- Trong chương trình bậc tiểu học, tất cả các môn học đều quan trọng.
Nhưng riêng đối với môn toán tầm quan trọng lại đặc biệt hơn. Trong cuộc
sống, các em không thể sống tốt nếu không biết tính toán. Hiện nay sự hứng thú
học môn toán của học sinh lớp tôi phụ trách còn ở mức độ thấp và có sự chênh
lệch về hứng thú học tập giữa môn toán và môn học khác. Xuất phát từ động cơ
trên, tôi tập trung tìm những biện pháp tốt nhất để giúp học sinh có hứng thú tự
học, tự tìm hiểu, tự giải quyết những vấn đề toán học được đặt ra trong chương
trình toán lớp 4, để tự lĩnh hội những kiến thức, biết cách học và giải quyết
những vấn đề toán học trong phạm vi chương trình toán 4. Trên cơ sở đó sẽ nhớ
lâu và sử dụng thành thạo những kiến thức ấy vào quá trình học tập và vận dụng
vào thực tế của các em sau này.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
4
Diễn đàn dạy và học:
B)THỰC TRẠNG CỦA NỘI DUNG ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
hợp.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
5
Diễn đàn dạy và học:
II. THỰC TRẠNG LỚP TÔI PHỤ TRÁCH:
- Năm học 2012 – 2013 này, lớp tôi chủ nhiệm gồm 25 em, trong đó nam
chiếm 17 em, nữ 10 em. Với số lượng học sinh như vậy thì nề nếp lớp học tương
đối tốt.
Tuy nhiên chất lượng kiểm tra đầu năm môn toán cho thấy:
Xếp loại Tổng số Tỷ lệ %
Giỏi 0 em 0 %
Khá 0 em 0 %
Trung bình 2 em 8 %
Yếu 23 em 92 %
- Đối với những yêu cầu toán lớp 4 và các thực trạng mà tôi đã trình bày ở
trên. Tôi nhận thấy các em trong lớp còn hạn chế nhiều về mặt kiến thức do
nhiều nguyên nhân dẫn đến các em học yếu và không thích học.
- Mong muốn của tôi là làm thế nào để đổi mới phương pháp dạy học
nhằm giúp học sinh húng thú học để tự chiếm lĩnh kiến thức và đạt chất lượng
cao hơn so với chất lượng đầu năm về môn toán.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
6
Diễn đàn dạy và học:
C) MỘT SỐ GIẢI PHÁP
1/ Đối với những học sinh yếu toán:
Tôi sử dụng biện pháp linh hoạt, vui nhộn để động viên tinh thần học toán
của học sinh, học sinh yếu toán thường mặc cảm, rụt rè, sợ sệt mỗi khi tôi hỏi
bài: “Ví dụ: Trong lớp tôi chủ nhiệm có em: Ha Rong, Ha Trương, Linh học
yếu toán nên khi tôi gọi đứng lên mất bình tĩnh nên trả lới ấp a ấp úng, có khi
em chỉ biết đứng im. Tôi đã nhẹ nhàng động viên, chỉ bảo để các em lấy lại được
trợ.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
7
Diễn đàn dạy và học:
367859
+
541728
909587
* Đặt tính: Viết 367859 rồi viết 541728 xuống dưới sao cho
hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục,
hàng trăm thẳng hàng trăm, hàng nghìn thẳng hàng nghìn,
hàng chục nghìn thẳng hàng chục nghìn, hàng trăm nghìn
thẳng hàng trăm nghìn.
* Thực hiện tính cộng theo thứ tự từ phải sang trái
9 cộng 8 bằng 17 viết 7 nhớ 1
5 cộng 2 bằng 7 thêm 1 bằng 8, viết 8
8 cộng 7 bằng 15 viết 5 nhớ 1
7 cộng 1 bằng 8 thêm 1 bằng 9, viết 9
6 cộng 4 bằng 10 viết 0 nhớ 1
3 cộng 5 bằng 8 thêm 1 bằng 9, viết 9
* Vậy 367859 + 541728 = 909587
Ví dụ: Trong phép trừ có nhớ: 647253 -285749 = ?
Tôi viết lên bảng phép tính 647253 – 285749. Tổ chức học nhóm, nêu kĩ
thuật đặt tính và thực hiện phép tính đó
Sau đó tôi gọi từ 2 - 3 học sinh yếu nhắc lại, nếu sai đã có các bạn hỗ trợ.
_
647253
285749
361504
* Đặt tính: Viết 647253 rồi viết 285749 xuống dước sao cho
4 nhân 4 bằng 16 viết 6 nhớ 1
4 nhân 0 bằng 0, thêm 1 bằng 1 viết 1
4 nhân 2 bằng 8, viết 8
4 nhân 6 bằng 24, viết 4 nhớ 2.
4 nhân 3 bằng 12, thêm 2 bằng 14 viết 4 nhớ 1
4 nhân 1 bằng 4, thêm 1 bằng 5, viết 5
* Vậy 136204 4 = 544816
* Hay trong phép chia cho số có hai chữ số: 672 : 21 = ?
672 21
63 32
42
42
0
- Chia theo thứ tự từ trái sang phải.
* 67 chia cho 21 được 3, viết 3 ;
3 nhân 1 bằng 3, viết 3 ;
3 nhân 2 bằng 6, viết 6 ;
67 trừ 63 bằng 4, viết 4.
* Hạ 2, được 42 ; 42 chia 21 được 2, viết 2
2 nhân 1 bằng 2, viết 2 ;
2 nhân 2 bằng 4, viết 4 ;
42 trừ 42 bằng 0, viết 0.
Thử lại : 32 x 21 = 672
Đối với học sinh làm sai, khi thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân, chia, tôi
giảng từ từ cặn kẽ để các em hiểu bài chứ không quát nạt hoặc nói những lời để
các em mặc cảm, đồng thời giúp các em thực hiện và nêu cách làm.
* Đối với dạng toán tính biểu thức:
Ví dụ:
Hãy tính giá trị biểu thức bằng hai cách
(33164 + 28528) : 4
Trai:
4 em
? em
Gái:
Bài giải
Cách1
Số học sinh gái là
(28 – 4) : 2 = 12 (học sinh)
Số học sinh trai là
12 + 4 = 16 ( học sinh )
Đáp số : 16 học sinh trai
12 học sinh gái
Cách 2
Số học sinh trai là
(28 + 4) : 2 = 16 (học sinh)
Số học sinh gái là
16 – 4 = 12 (học sinh)
Đáp số : 16 học sinh trai
12 học sinh gái.
- Sau đó yêu cầu học sinh từng nhóm trình bày bài giải và giải thích cách
làm của nhóm mình. Cuối cùng tôi chốt bài giải trình bày gọn và rõ ràng nhất.
* Đối với dạng toán về hình học.
Ví dụ: bài tập 1 – ( Sgk / 55) Lớp 4
Nêu các góc vuông, góc nhọn, góc tù, góc bẹt có trong hình sau.
A B
- Yêu cầu một học sinh lên bảng làm bài và cả lớp hoạt động theo nhóm
trình độ. Để tránh mặc cảm tôi đặt tên mỗi nhóm một loài chim như nhóm sơn
ca, nhóm họa mi…
Sau đó trình bày bài làm của mình. Gọi nhóm yếu trình bày trước, nếu
chưa nêu đủ gọi nhóm giỏi hoàn thành bài làm đúng:
theo yêu cầu đề bài.
- Sau đó yêu cầu học sinh lên bảng giải thích cách làm của mình
- Cả lớp theo dõi nhận xét
- Tôi chốt lại bài giải đúng.
Bài giải
Diện tích của một viên gạch lát nền là:
30 x 30 = 900 (cm
2
)
Diện tích căn phòng bằng diện tích số viên gạch lát nền, vậy diện tích căn
phòng là:
900 x 200 = 180000 (cm
2
)
Đáp số: 18 cm
2
- Qua phương pháp này tôi tạo ra sự giúp đỡ hỗ trợ lẫn nhau giữa
các đối tượng học sinh. Sự hỗ trợ giữa các học sinh trong nhóm
đã tạo cho từng học sinh sự tự tin vào khả năng của mình, tự rút
kinh nghiệm về cách học, cách làm bài của mình và tự điều chỉnh,
sửa chữa những thiếu sót của bản thân. Thông qua việc tổ chức
học nhóm, học sinh nắm chắc, hiểu sâu kiến thức của bài học. Khi
nắm được kiến thức bài học, chắc chắn các em sẽ hứng thú thực
hiện những bài toán khác tương tự.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
11
Diễn đàn dạy và học:
3/ Đối với những học sinh chưa chú ý học
- Đối với những em ham chơi, lơ đãng trong giờ học. Tôi áp dụng nhiều
phương pháp dạy trong một tiết học và liên tục nêu ra những tình huống mới để
12 x 11
24 x 11
34 x 11
54 x 11
81 x 11
- Yêu cầu hai dãy, mỗi dãy cử 5 em lên thực hiện phép tính. Nếu đội nào
làm xong trước thì đội đó thắng.
- Cả lớp nhận xét, tuyên dương và tặng danh hiệu thắng cuộc.
* Phương pháp tổ chức trò chơi không những giúp các em hứng thú học
tập mà còn giúp các em nhớ sâu, nhớ lâu kiến thức mới. Qua tổ chức trò chơi tôi
thấy những em ham chơi, lơ đãng đó cũng vì danh dự và chiến thắng cho nhóm
mình mà các em đã tập trung suy nghĩ để tìm ra kết quả nhanh nhất, đúng nhất
để điền vào cho bài của đội mình. Do đó mà các em nắm được kiến thức mới.
Từng bước, tứng bước một như thế để đạt được kết quả như mong muốn.
4/ Đối với những học sinh khá, giỏi:
- Đối với những em khá, giỏi. Trong tiết dạy, tôi luôn đưa ra nhiều tình
huống, bài tập nâng cao để các em suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo tìm ra cái mới,
đồng thời thường xuyên khích lệ tinh thần học tập của các em.
Ví dụ: Sau khi học xong bài “Tìm số trung bình cộng”
Tôi hướng dẫn luyện tập thêm.
Bài toán: Trung bình cộng của ba số là 145, biết một trong ba số là 96,
trong hai số còn lại, số lớn hơn số bé 17 đơn vị, tìm hai số chưa biết.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
12
Diễn đàn dạy và học:
- Yêu cầu học sinh tự làm bài, sau đó gọi học sinh giỏi, khá giải thích
cách làm của mình.
Bài giải:
Tổng của ba số là:
145 x 3 = 435
em độc lập suy nghĩ, thảo luận nhóm trình độ khá giỏi v.v
Với phương pháp trên tôi thấy các em luôn suy nghĩ , tìm tòi, sáng tạo để
phát hiện ra cách giải, cách làm mới. Qua đó phát huy được tính tích cực, chủ
động học tập của học sinh để có kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi.
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
13
Diễn đàn dạy và học:
5/ Sử dụng đồ dùng dạy học để kích thích hứng thú cho học sinh:
Để giúp học sinh tự tìm hiểu, tự chiếm lĩnh kiến thức mới, ngoài các giải
pháp đã nêu trên tôi còn sử dụng Đồ dùng dạy học để kích thích hứng thú học
tập cho học sinh:
Đồ dùng dạy học là yếu tố không thể thiếu trong dạy học nói chung và
dạy học toán nói riêng. Trong quá trình dạy học sinh nhận thức nội dung bài học
dưới sự tổ chức dẫn dắt của giáo viên, có sự hỗ trợ của đồ dùng dạy học. Đồ
dùng dạy học đảm cho học sinh lĩnh hội tốt nhất các biểu tượng, các khái niệm,
quy tắc, hình thành kĩ năng, kĩ xảo. Đồ dùng dạy học giúp cho học sinh quan sát
một cách trực quan, giúp học sinh nhận thức sâu hơn nội dung bài. Đồ dùng dạy
học làm tăng hứng thú, nhận thức của học sinh.
Ví dụ: Bài “ Yến, tạ, tấn” (Sách Toán 4 trang 23)
Để kích thích hứng thú học sinh tự tìm hiểu về các đơn vị đo khối lượng
và để đo các vật nặng hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn kg tôi đưa ra cho học
sinh xem một số cái cân đồng hồ (học sinh đã biết các loại cân này) và cân bàn
(học sinh chưa biết).
Sau đó tôi hỏi: “Các em đã biết những loại cân nào rồi?”, để từ đó giới
thiệu, đưa học sinh tới một loại cân mới “Cái cân còn lại có những đặc điểm gì?
Và tên gọi là gì?”.
Cho học sinh tự thực hành để cân nặng các bạn trong lớp và học sinh tự
so sánh. Sau khi cân, học sinh tự phát hiện được ngoài các vật nặng hàng chục,
hàng trăm, hàng nghìn kg thì người ta còn dùng những đơn vị : Yến, tạ, tấn.
Tôi hướng dẫn học sinh cách đổi các đơn vị đo Yến, tạ, tấn.
pháp dạy, các hình thức tổ chức cho phù hợp từng loại bài, từng đối tượng học
sinh. “ Không có phương pháp nào là vạn năng ”. Cái quan trọng và tâm đắc
nhất là tạo không khí học tập sôi nổi, tự nhiên, gần gũi giữa cô và trò. Sao cho
tất cả học sinh trong lớp đều được hoạt động, nhằm học sinh chiếm lĩnh kiến
thức tốt nhất theo nhu cầu học tập của từng em. Với tình hình học tập của lớp
4B, điều mà tôi luôn tránh là: Không chê trách, không áp đặt học sinh khi các
em chưa nắm và chưa hiểu. Tôi luôn tạo cho học sinh tinh thần tự giác, sáng
tạo.
Qua gần một học kì vận dụng những kinh nghiệm của bản thân, tôi đã đạt
được sự cải thiện trong những học sinh yếu, không thích học môn toán cụ thể:
Kết quả học tập giữa kì I : môn Toán cho thấy :
Xếp loại
Giữa học kì I
Tỷ lệ tăng, giảm
so với đầu năm
Tổng số Tỷ lệ % Tổng số
Giỏi 0 em 0 % Tăng 0 em
Khá 3 em 12 % Tăng 3 em
Trung bình 9 em 36 % Tăng 7 em
Yếu 13 em 52 % Giảm 10 em
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
15
Diễn đàn dạy và học:
E) KẾT LUẬN
Qua việc nghiên cứu về “Một số giải pháp giúp học sinh lớp 4 hứng thú
học toán”. Tôi nhận thấy rằng để đạt kết quả chưa như mong muốn nhưng đã có
sự chuyển biến khá rõ về chất lượng môn toán. Tôi đạt được kết quả trên từ thực
tế cho thấy. Người giáo viên cần nhẹ nhàng, điềm tĩnh, kiên trì, tỉ mỉ, dìu dắt,
không nóng vội. Yêu thương học sinh như người con của mình thì việc giáo dục
mới đạt kết quả cao. Mỗi bài học đều có những phương pháp khác nhau, không
Người viết
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
16
Diễn đàn dạy và học:
Trần Thị Ngân
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho Giáo viên Tiểu học chu kì III (2003- 2007).
NXB GD 2005.
2. Sách giáo khoa Toán lớp 4 .
3.Thế giới trong ta.
4. Hướng dẫn giảng dạy cho các vùng miền (Bộ giáo dục và đào tạo).
Giáo viên: Trần Thị Ngân Trường Tiểu học Đạ M’Rông
17