Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net
Trường THCS Đinh Tiên Hoàng Sáng kiến kinh nghiệm
I/ PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lí do chọn sáng kiến kinh nghiệm:
Từ đầu năm 2002-2003 sách giáo khoa mới được đưa vào sử dụng
trong trường THCS. Song song với việc sử dụng SGK mới thì GV cũng
cần đổi mới phương pháp dạy học, trong đo ùphương pháp dạy học theo
nhóm nhỏ là phương pháp mới mẻ và khả quan nhất.
2. Mục đích của sáng kiến king nghiệm:
Sử dụng phương pháp dạy học theo nhóm nhỏ phù hợp với tư tưởng tích
cực hoá hoạt động của học sinh.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
HS lớp 6 trường THCS Đinh Tiên Hoàng, phường 9 thành phố Tuy Hoà.
4. Nhiệm cụ nghiên cứu:
 Tìm hiểu nhu cầu học tập của học sinh.
 Tìm hiểu khả năng học tập bộ môn của học sinh.
 Tìm ra phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh và
SGK mới.
5. Phương pháp nghiên cứu:
 đúc kết từ kinh nghiệm giảng dạy bộ môn.
 Quan sát học sinh, qua thực tế giảng dạy, tìm tòi học hỏi kinh
nghiệm của đồng nghiệp rút ra sáng kiến kinh nghiệm của bản
thân.
6. Nội dung đề tài:
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU.
1. Cơ sở pháp lí:
Dựa trên văn bản chỉ đạo của bộ giáo dục đào tạo về việc đổi mới
phương pháp dạy học bộ môn Sinh học trong trường THCS.
2. Cơ sở lí luận:
Trước xu thế đi lên của thời đại, sự phát triển không ngừng của các
ngành khoa học kó thuật, thì trong ngành giáo dục cũng không ngừng đổi

lâu kiến thức sinh học? Và để học với bạn, học với sách?
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU.
1. Khái quát phạm vi:
HS lớp 6 trường THCS Đinh Tiên Hoàng phường 9 thành phố Tuy
Hoà.
2. Thực trạng của đề tài nghiên cứu :
Những thuận lợi để GV chọn phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm
nhỏ và sử dụng triệt để nội dung SGK.
Gv: Nguyễn Thò Minh Tâm Trang 2
Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net
Trường THCS Đinh Tiên Hoàng Sáng kiến kinh nghiệm
a) Ưu điểm của phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ .
Thông qua sự hợp tác tìm tòi nghiên cứu thảo luận tranh luận trong tập
thể, ý kiến của mỗi cá nhận được bộc lộ , được điều chinh hay bát bỏ, qua
đó HS nâng mình lên một trình độ mới. Bài học đã vận dụng được vốn
hiểu biết , kinh nghiệm của mỗi cá nhân và cả lớp. Từ xưa đã có câu
“học thầy không tày học bạn”. Chính hoạt động trong tập thể nhóm sẽ
làm cho từng thành vien được bộc lộ suy nghó hiểu biết, thái độ của mình,
qua đó được tập thể uốn nắn điều chỉnh, phát triển tình bạn, ý thức công
đồng. Như thế hiệu quả học tập sẽ tăng lên.
b) Nội dung và cấu trúc SGK Sinh học mới cũng rất thuận lợ để giáo
viên sử dụng phương pháp dạy học này.
Nội dung SGK Sinh học mới:
 Chọn lọc những kiến thức cơ bản nhất, đảm bảo tinh giảm
gọn nhẹ, thiết thực. lược bỏ những kiến thức quá khó buộc
HS phải thừa nhận.
 Đặc biệt nhấn mạnh các hiện tượng sinh lí của các cơ quan
thực vật và việc vận dụng các kiến thức trong đời sống và
trồng trọt. Chính nội dung này đã kích thích các em HS ham
tìm tòi hiểu biết và ham học bộ môn.

nhiều phương pháp dạy học mới đi đến thành công.
3. Nguyên nhân của thực trạng
Với những nhiệm vụ nhận thức và sự nỗ lực tư duy của mỗi cá nhân
HS chưa đủ , cần có sự tham gia của nhiều người , thì cần phải tổ chức
cho HS hoạt động hợp tác trong nhóm nhỏ.
a)Những yêu cầu chính của dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ :
Sự hợp tac trong nhóm phải dựa vào sự đóng góp của mỗi thành
viên trong nhóm . Không được ỷ lại vào người khác . Mỗi người đều phải
tư duy một cách tích cực . Do vậy phương pháp này bao gồm các bước
sau:
-Làm việc chung cá lớp :
+GV nêu vấn đề , xác đònh nhiệm vụ nhận thức .
+ Tổ chức các nhóm giao nhiệm vụ .
+ Hướng dẫn cách làm việc của nhóm .
-Làm việc theo nhóm :
+Phan công trong nhóm từng cá nhân làm việc rồi trao đổi chung
cả nhóm
+ Cử nhóm trưởng điều khiển sự hoạt động của nhóm , cử thư ký
ghi chép kết quả thảo luận .
+ Thư ký đại diện cho nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm
(cần có sự luân phiên nhóm trưởng và thư ký của nhóm để tạo cơ
Gv: Nguyễn Thò Minh Tâm Trang 4
Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net
Trường THCS Đinh Tiên Hoàng Sáng kiến kinh nghiệm
hội cho mỗi người được tập trình bày, bảo vệ ý kiến giao tiếp trước
đông người )
-Thảo luận tổng kết trước lớp
+Đại diện các nhóm lần lượt báo cáo kết quả
+Thảo luận chung
+GV tổng kết giúp HS hoàn thiện kiến thức và đặt vấn đề tiếp theo

1) Cơ sở đề xuất các giải pháp
Để một tiết dạy sinh học 6 theo PPDH trong nhóm nhỏ thành công
cần có sự phối hợp nhòp nhàng trong hoạt động học và hoạt động dạy của
HS và GV .
a) HS : -Phải chuẩn bò trước các mẫu vật cần thiết
-Phải nắm vững kiến thức cũ và tìm hiểu trước bài sắp học
-Tích cực trong giờ học và phải tuân theo kỷ luật của lớp
b) GV: -Nắm vững kiến thức
-Soạn bài chuẩn bò đồ dùng đầy đủ và có chất lượng
-Hướng dẫn HS tự học chu đáo.
2)Các giải pháp để thực hiện PPDH trong nhóm nhỏ vào thực tế
giảng dạy môn sinh học 6 :
a) Khi sử dụng PPDH theo nhóm GV nên cho HS giữa các nhóm thi
đua với nhau bằng các trò trơi phục vụ cho nội dung bài học. Bằng thi đua
giữa các nhóm kích thích sự sôi nổi nhiệt tình học tập của HS
VD: Khi dạy bài 35 “Biến dạng của lá”
Trong hoạt động I: Tìm hiểu về một số loại lá biến dạng. Sau khi
HS các nhóm cùng quan sát mẫu vật kết hợp với hình vẽ trong sách giáo
khoa, các nhóm thống nhất ý kiến và cá nhân tự điền vào bảng liệt kê
trong vở bài tập của mình .
GV kiểm tra và cho HS sửa chữa nội dunh bảng liệt kê
-GV treo bảng liệt kê lên bảng, gọi một nhóm tham gia, bốc thăm xác
đònh tên mẫu vật nhóm cần điền .
-Yêu cầu các nhóm HS nhặt các mảnh bìa có ghi sẵn đặc điểm hình
thái chức năng gài vào ô cho phù hợp .
-HS mỗi nhóm cử 3 em lên chọn mảnh bìa để gắn vào vò trí
-Các nhóm khác theo dõi, nhận xét bổ sung .
-GV làm trọng tài nhận xét cho điểm nhóm làm tốt
Qua các trò chơi như vậy vừa phục vụ cho nội dung bài học, mà lớp học
sôi nổi hứng thú > HS ham thích học bộ môn. Việc thi đua giữa các

viên phân công cụ thể cho từng nhóm và hướng dẫn từng nhóm học sinh.
- Với những bài cần có nhiều mẫu vật để quan sát thì mỗi nhóm các em
phải phân công nhau mỗi em tìm một vài mãu vật cụ thể, khi được các
bạn trong nhóm phân công, học sinh phải có trách nhiệm với cả nhóm của
mình.
* Kết quả sau khi thực hiện PPDH theo nhóm nhỏ:
Sau một thời gian ngắn bản thân đã sử dụng phương pháp dạy học
theo nhóm nhỏ bước đầu đã thấy đạt kết quả khả quan.
Gv: Nguyễn Thò Minh Tâm Trang 7
Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net
Trường THCS Đinh Tiên Hoàng Sáng kiến kinh nghiệm
- Lúc đầu hi chưa quen với phương pháp này cả giáo viên và học sinh còn
nhiều lúng túng.
+ Giáo viên sợ hết giờ không dám cho học sinh thảo luận lâu, có gì thắc
mắc giáo viên giải quyết ngay, chưa để cho học sinh tự tháo gỡ thắc mắc,
giáo viên còn nói nhiều.
+ Học sinh còn lúng túng, học sinh trong nhóm chưa thật sự biết giúp đỡ
nhau. học sinh yếu còn thụ động để mọi việc cho học sinh khá giỏi giải
quyết hết.
- Sau một vài tuần làm quen với phương pháp này cả giáo viên và học
sinh đã quen dần và đạt kết quả khả quan.
+ Giáo viên đã biết cách hướng dẫn học sinh trao đổi thảo luận, kết quả
của hoạt động học tập hướng tới việc tìm ra và hoàn thiện kiến thức.
+ Học sinh biết cách sử dụng Sgk mới đã quan sát các hình vẽ, đọc thông
tin Sgk cung cấp để cùng cả nhóm thảo luận tìm ra câu trả lời cho các câu
hỏi thảo luận mà Sgk đề ra. từ việc trả lời các câu hỏi thảo luận cả nhóm
đưa ra kết luận về kiến thức cần đạt được.
+ Học sinh đã không còn thụ động thu nhỏ mình như trước mà phần nào
đã có những chyển biến trong học tập, bò lôi cuốn theo đà học tập của học
sinh khá giỏi trong nhóm. học sinh khá giỏi có ý thức gíp đỡ các bạn học

nghó rằng mỗi tiết học chỉ cần sử dụng một phương pháp duy nhất cho dù
phương pháp có hay đến mấy. Nhưng nếu đổi mới PPDH mà không
thường xuyên sử dụng PPDH trong nhóm nhỏ thì sẽ không đạt được các
mục tiêu của chương trình.
2/ Kiến nghò:
Đề nghò nhà trường bố trí cho có phòn thực hành Sinh học, đúng qui
qui cách, có hệ thống nước sạch, sắp xếp đồ dùng dạy học khoa học, trật
tự.
Phường 9, ngày 18 tháng 3 năm 2007.
Người viết
Nguyễn Thò Minh Tâm
Gv: Nguyễn Thò Minh Tâm Trang 9
Diễn đàn dạy và học: http://buiphan.net
Trường THCS Đinh Tiên Hoàng Sáng kiến kinh nghiệm
PHẦN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CÁC CẤP

4/ Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Sinh học.
5/ Tư liệu Sinh học.
Gv: Nguyễn Thò Minh Tâm Trang 11