Đề tài: Hiệu quả sử dụng các công cụ phái sinh tiền tệ để phòng ngừa rủi ro hối
đoái của ngân hàng thương mại (chọn ngân hàng Eximbank)
ĐỀ CƯƠNG
LỜI MỞ ĐẦU
I/ Lý thuyết
1. Hợp đồng kỳ hạn tiền tệ
2. Hợp đồng hoán đổi tiền tệ
3. Hợp đồng quyền chọn tiền tệ
II/ Thực trạng sử dụng công cụ phái sinh tiền tệ tại ngân hàng Eximbank
1. Diễn biến tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng
2. Lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng Eximbank
3. Quy trình tổng quát các nghiệp vụ giao dịch hối đoái tại ngân hàng
Eximbank
4. Đánh giá hiệu quả sử dụng các công cụ phái sinh tiền tệ tại ngân hàng
Eximbank
KẾT LUẬN
LỜI MỞ ĐẦU
1
Ngày nay, hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại (NHTM) trở
nên phong phú và đa dạng hơn bao giờ hết. Bên cạnh các nghiệp vụ ngân hàng
mang tính truyền thống thì các ngân hàng đã không ngừng phát triển các nghiệp vụ
tài chính mới, hiện đại, trong đó, phải kể đến các giao dịch kinh doanh ngoại tệ.
Đây là một hoạt động kinh doanh có thể đem lại lợi nhuận rất cao cho NHTM,
nhưng nó cũng chứa đầy những rủi ro. Khi tham gia hoạt động kinh doanh tiền tệ,
ngân hàng sẽ tạo ra trạng thái ngoại tệ mở và dẫn đến rủi ro tỷ giá cho ngân hàng
nếu tỷ giá trên thị trường biến động. Để có thể hạn chế được rủi ro này, ngân hàng
sẽ phải tiến hành các biện pháp phòng ngừa. Một trong những công cụ hữu hiệu
phòng ngừa tỷ giá đó chính là các hợp đồng phái sinh về tiền tệ (Currency
Derivaties). Các hợp đồng phái sinh tiền tệ bao gồm: hợp đồng ngoại hối kì hạn,
hợp đồng ngoại hối hoán đổi, hợp đồng ngoại hối quyền chọn và hợp đồng ngoại
hối tương lai.

• Nhược điểm
- Tuy nhiên, do giao dịch kỳ hạn là giao dịch bắt buộc nên khi đến ngày đáo
hạn dù bất lợi hai bên vẫn phải thực hiện hợp đồng.
- Hợp đồng kỳ hạn chỉ đáp ứng được nhu cầu khi nào khách hàng chỉ cần mua
hoặc bán ngoại tệ trong tương lai còn hiện tại không có nhu cầu mua hoặc
bán ngoại tệ
2. Hợp đồng hoán đổi tiền tệ
a, Khái niệm
Giao dịch hoán đổi ngoại hối là việc cam kết mua vào và bán ra một đồng
tiền nhất định với mức giá xác định, trong đó ngày giá trị mua vào và ngày giá trị
bán ra là lệch nhau về kỳ hạn.
b, Đặc điểm
- Một hợp đồng hoán đổi gồm hai vế: “ vế mua vào” và “vế bán ra” được ký
kết ngày hôm nay nhưng có ngày giá trị khác nhau.
- Nếu không có thoả thuận khác thì khi nói mua một đồng tiền có nghĩa là
ngân hàng yết giá mua vào đồng tiền yết giá và bán một đồng tiền có nghĩa
là ngân hàng yết giá bán ra đồng tiền yết giá
3
- Số lượng mua vào và bán ra đồng tiền yết giá là bằng nhau trong cả hai vế
của hợp đồng hoán đổi
- Trong thực tế thường gặp hai loại hợp đồng hoán đổi là
Loại hợp đồng Vế bán Vế mua
Loại 1 Spot Forward
Loai 2 Forward Spot
c, Phương pháp xác định tỷ giá
Loại hợp đồng Spot rate Points Forward rate
Mua Spot- Bán
Forward
S
B

đáo hạn, mà không quan tâm đến sự biến động tỷ giá trong suốt khoảng thời
gian giữa hai thời điểm đó.
4
3. Hợp đồng quyền chọn tiền tệ
a, Khái niệm
Giao dịch quyền chọn là giao dịch mua bán ngoại tệ có kỳ hạn, nhưng người
mua quyền chọn không bắt buộc phải thực hiện hợp đồng đã ký kết. trong giao
dịch quyền chọn , người mua quyền chọn sau khi ký hợp mua hoặc bán ngoại tệ
cho người kinh doanh, nhưng nếu diễn biến tỷ giá trên thị trường không có lợi cho
họ thì họ có quyền huỷ bỏ hợp đồng.
b, Đặc điểm
- Người mua quyền chọn không bị ràng buộc bởi hợp đồng quyền chọn đã
được ký kết, điều này làm cho người mua quyền chọn được quyền chủ động
hoàn toàn trong việc thực hiện các phương án kinh doanh của mình
- Trong giao dịch quyền chọn, thì quyền chọn chỉ dành cho một phía đối tác
giao dịch đó là các khách hàng của ngân hàng, còn các ngân hàng là nhà
kinh doanh ngoại tệ có nghĩa vụ phải thực hiện các điều khoản của hợp đồng
quyền chọn.
- Giao dịch quyền chọn là một công cụ phòng chống rủi ro hối đoái hiệu quả
nhất cho người mua quyền chọn.
c, Phân loại quyền chọn
• Phân loại theo tính chất quyền chọn
Quyền chọn kiểu Châu Âu: chỉ cho phép người mua quyền chọn thực hiện hợp
đồng quyền chọn vào ngày đáo hạn của hợp đồng
Quyền chọn kiểu Mỹ: cho phép người mua quyền chọn thực hiện quyền của
mình vào bất kỳ một ngày nào trong thời hạn của hợp đồng quyền chọn, quyền
chọn kiểu Mỹ thoáng hơn, linh hoạt hơn nhiều so với kiểu Châu Âu.
• Phân loại theo đối tác mua quyền chọn
Quyền chọn mua: là quyền chọn cho phép khách hàng được quyền mua ngoại tệ
theo hợp đồng đã ký kết nếu thấy điều đó là có lợi

là 20.703 đồng so với đổi một đôla, tăng 5 đồng so với hôm qua, cao hơn 45 đồng
so với mức "đáy" cách đây nửa tháng và chỉ thấp hơn 10 đồng so với kỷ lục thiết
lập hôm 14/2.
Tỷ giá niêm yết tại các ngân hàng thương mại cũng diễn biến tương tự. Tại
Vietcombank, ngân hàng có thị phần thanh toán ngoại tệ hàng đầu Việt Nam, giá
bán đôla được niêm yết ở 20.910 đồng, tăng 5 đồng so với hôm qua(30/03) và chỉ
kém mốc kỷ lục hôm 14/2 đúng 10 đồng.
7
So sánh tỷ giá liên ngân hàng và tỷ giá Vietcombank từ 11/2 đến
31/03. Nguồn dữ liệu: SBV
Đà tăng tỷ giá chính thức giữa đồng Việt Nam và đôla Mỹ diễn ra khi thị trường
tự do bị kiểm soát gắt gao, các cửa hàng thu đổi trái phép hiện không còn hoạt
động công khai, chỉ giao dịch ngầm với khách quen.
Cơ quan quản lý kỳ vọng khi dẹp được thị trường chợ đen, tỷ giá ổn định, lượng
ngoại tệ chảy vào ngân hàng sẽ dồi dào hơn trước. Tuy nhiên, các ngân hàng phản
ánh nguồn cung ngoại tệ chưa cải thiện nhiều, một phần vì doanh nghiệp vẫn giữ
một lượng lớn trên tài khoản, chưa muốn bán cho ngân hàng.
Tại buổi họp báo Chính phủ hôm qua (30/3), Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
Nguyễn Văn Giàu công bố tổng số dư tiền gửi ngoại tệ của các tập đoàn, tổng công
ty nhà nước tại 78 ngân hàng hiện là 1,61 tỷ USD. Trong đó, 376 triệu USD là
lượng tiền gửi có kỳ hạn.
Tuần tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ có văn bản yêu cầu các "ông lớn" bán lại số
ngoại tệ có kỳ hạn cho ngân hàng và cam kết sẽ bán lại khi doanh nghiệp có nhu
cầu.
8
Cán bộ phụ trách ngoại hối một ngân hàng quốc doanh bình luận nếu giải phóng
số ngoại tệ này sẽ tạo nguồn cung đáng kể cho thị trường. Nhưng ngân hàng lại lo
không có nguồn ngay để bán lại khi doanh nghiệp có nhu cầu.
"Ngoại tệ mua về, ngân hàng không thể cất kho mà phải mang ra bán cho đơn
vị khác. Mình mua của họ rồi, sau này họ cần mà mình không có ngay để bán thì

Hôm 11/2, Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ giá liên ngân hàng 9,3%, từ mức
18.932 đồng đổi một đôla Mỹ lên 20.693 đồng, đồng thời thu hẹp biên độ tỷ giá từ
3% xuống 1%. Đến 14/2, tỷ giá liên ngân hàng bất ngờ dâng lên 20.713 đồng, sau
đó giảm dần về mức đáy 20.658 đồng vào ngày 4/3 và 7/3, khi thị trường ngoại tệ
tự do bắt đầu đóng băng. Tỷ giá lại chạm đáy này vào 16 và 17/3, rồi bắt đầu tăng
đều đặn từ đó đến 31/03.
Tỷ giá liên ngân hàng USD/VND đến ngày 9/4. Nguồn: SBV
Như vậy, sau khi đạt mức cao nhất trong lịch sử, 20.718 đồng/USD hôm 8/4, tỷ giá
liên ngân hàng đã hạ nhiệt.
2. Lịch sử hình thành và phát triển ngân hàng Eximbank
Eximbank được thành lập vào ngày 24/05/1989 theo quyết định số 140/CT của
chủ tịch hội đồng Bộ Trưởng với tên gọi đầu tiên là ngân hàng Xuất Nhập Khẩu
Việt Nam (Vietnam Export Import Bank), là một trong những ngân hàng thương
mại cổ phần đầu tiên của Việt Nam.
Ngân hàng đã chính thức đi vào hoạt động ngày 17/01/1990. Ngày 06/04/1992,
Thống Đốc ngân hàng Nhà nước Việt Nam ký giấy phép số 11/NH-GP cho phép
ngân hàng hoạt động trong thời hạn 50 năm với số vốn điều lệ đăng ký là 50 tỷ
đồng Việt Nam tương đương 12,5 triệu USD với tên mới là Ngân hàng Thương
Mại Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Vietnam Export Import Commercial
Joint - Stock Bank), gọi tắt là Vietnam Eximbank.
10