L/O/G/O
www.trungtamtinhoc.edu.vn
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
NGUYỄN VĂN PHÚC – NGUYỄN HỒNG VÂN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
MÃ SỐ: 60.85.01.03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. HỒ THỊ LAM TRÀ
ĐỀ TÀI: “ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ Ở
MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG LONG BIÊN VÀ PHƯỜNG GIANG
BIÊN QUẬN LONG BIÊN – TP. HÀ NỘI
HÀ NỘI - 2014
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
Đặt vấn đề
Chương 1 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
Chương 2 Đối tượng, phạm vi, nội dung
và phương pháp nghiên cứu
Chương 3 Kết quả nghiên cứu
4
1
2
3
BỐ CỤC LUẬN VĂN GỒM
Luận văn gồm 75 trang; 12 bảng; 6 hình; tham khảo 37 tài liệu;
luận văn gồm 5 phần.
5
Kết luận và kiến nghị
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
Mục đích nghiên cứu
Nội.
2. Nội dung nghiên cứu
1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của phường Long Biên và phường Giang Biên quận Long Biên.
2. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai của phường Long Biên và phường Giang Biên, quận Long
Biên.
3. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn phường Long Biên và
phường Giang Biên
4. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn phường Long Biên và phường
Giang Biên
5. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm giảm thiểu tác động bất lợi góp phần đẩy nhanh tốc độ
giải phóng mặt bằng khi thực hiện các dự án.
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
3. Phương pháp nghiên cứu
3.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp
3.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
3.3. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
3.4. Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích số liệu
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của phường Long Biên phường Giang Biên quận Long Biên
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
3.2. Thực trạng công tác quản lý và sử dụng đất đai của phường Long Biên và phường
Giang Biên
Bảng 3.1. Hiện trạng sử dụng đất của khu vực nghiên cứu
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
3.3. Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất của 2 dự án
1. Các văn bản pháp lý thực hiện dự án
a. Dự án khu đấu giá Giang Biên, phường Giang Biên(Dự án 1)
Biên thu hồi diện tích đất nông nghiệp phục vụ GPMB thực hiện dự án: Cải tạo môi trường hồ
Tư Đình phường Long Biên, quận Long Biên, Hà Nội;
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
2. Quy mô của dự án
a. Dự án khu đấu giá Giang Biên, phường Giang Biên(Dự án 1)
Dự án tiến hành thu hồi 7,3ha đất, tổng số hộ liên quan đến dự án là 431 hộ.
- Tổng diện tích thu hồi là: 7,3ha.
+ Đất nông nghiệp: 6,83ha
+ Đất ở: 0,47ha.
- Tổng số hộ liên quan đến dự án: 431 hộ
+280 hộ đất ở
+ 151 hộ đất nông nghiệp
b. Dự án cải tạo môi trường hồ Tư Đình - phường Long Biên (Dự án 2)
- Tổng diện tích đất thu hồi: 56.576 m2
- Tổng số hộ có liên quan: 156 hộ
+ 86 hộ đất nông nghiệp
+ 70 hộ đất ở.
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
Bảng 3.2: Quy mô của 2 dự án nghiên cứu
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
Bảng 3.3: Đơn giá bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản
của 2 dự án nghiên cứu
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
Bảng 3.4: Đối tượng và điều kiện được bồi thường, hỗ trợ của 2 dự án
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TẠI 2 DỰ ÁN
Bảng 3.6: Kết quả bồi thường về đất của hai dự án
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
Bảng 3.7: Kết quả bồi thường về tài sản trên đất tại 02 dự án
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
phép tách thửa để chuyển quyền sử dụng đất.
- Việc xác định diện tích đất được bồi thường, hỗ trợ xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ
và tái định cư cho các hộ gia đình, cá nhân là một việc làm rất phức tạp và khó khăn, đòi hỏi cán
bộ làm công tác bồi thường phải hiểu biết về pháp luật, phải thật sự tỉ mỉ, công tâm, khách quan.
- Việc bồi thường, hỗ trợ gặp khó khăn do chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thay đổi
theo hướng ngày càng có lợi cho người dân, dẫn đến người nhận tiền bồi thường sau có lợi hơn
người nhận bồi thường trước. Đây cũng là nguyên nhân gây so bì, chây ì trong việc chấp hành
quyết định thu hồi đất, làm ảnh hưởng đến tiến độ GPMB.
- Hệ thống tài liệu pháp lý về quyền sử dụng đất chưa đầy đủ, chưa có sự thống nhất giữa các nội
dung trong hệ thống pháp luật.
- Sự buông lỏng quản lý đất đai của các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt là ở cấp phường, xã
trước đây dẫn tới khi thực hiện công tác GPMB rất khó khăn xác định nguồn gốc đất, thời điểm
sử dụng đất, mục đích sử dụng đất, cũng như những biến động về đất đai, tài sản trên đất.
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
- Chưa tạo việc làm cho người có đất bị thu hồi, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chỉ
đáp ứng được một phần cho người dân gây khó khăn cho người lao động ổn định đời sống, không
tạo được việc làm mới cho người bị thu hồi đất trong độ tuổi lao động, người dân bị thu hồi đất
nông nghiệp và bị thu hồi đất ở phải di chuyển chỗ ở bị mất một thời gian dài mới ổn định đời
sống và sản xuất. Trong khi đó, người dân sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ chưa hợp lý, chủ yếu
để sử dụng vào mục đích xây dựng, sửa chữa nhà cửa, mua sắm các vật dụng đắt tiền, gửi tiền
vào ngân hàng, chưa quan tâm đến học nghề, chuyển đổi nghề và việc làm để đảm bảo ổn định
cuộc sống lâu dài.
2. Về tổ chức thực hiện
- Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật trong chính sách bồi thường, hỗ trợ ngày một tốt
hơn. Tuy nhiên quá trình thực hiện có lúc còn lúng túng, phải chờ hướng dẫn.
- Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và chính quyền địa phương chưa quyết liệt trong
công tác GPMB, ngại va chạm với dân, đôi khi chưa hiểu rõ chế độ chính sách bồi thường, hỗ trợ
của Nhà nước dẫn tới việc tuyên truyền, giải thích và vận động nhân dân chưa thực sự hiệu quả.
- Công tác tổ chức đo đạc kê khai kiểm đếm còn thiếu chính xác, dẫn đến phải phúc tra nhiều lần;
- Việc tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho các hộ có khi chưa kịp thời, thiếu chặt chẽ. Dẫn
- Coi trọng công tác tuyên truyền, vận động, phổ biến chính sách pháp luật về quy hoạch, GPMB
trên các phương tiện thông tin đại chúng, báo chí, qua các tổ chức đoàn thể… để nhân dân nắm vững
được chính sách, chủ trương của Nhà nước. Tăng cường các cuộc đối thoại, chất vấn giữa lãnh đạo
của các cấp, các ngành, cơ quan chuyên môn với người bị thu hồi đất để giải thích về chế độ, chính
sách và ý kiến thắc mắc, kiến nghị của người dân.
- Nghiêm khắc xử lý những đơn vị, các nhân vi phạm trong việc làm sai lệch hồ sơ, thiếu trách
nhiệm trong việc điều tra, xác minh làm ảnh hưởng đến quyền lợi của nhân dân và Nhà nước.
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
3. Giải pháp về cơ chế bồi thường
- Về cơ bản, chính sách bồi thường hỗ trợ về tài sản như hiện nay đã được phần lớn người bị thu
hồi đất chấp nhận. Việc bồi thường hỗ trợ về tài sản đã được tính theo mức thiệt hại thực tế,
được xem xét bằng giá trị xây dựng mới. Tuy nhiên cần thường xuyên xác định lại đơn giá bồi
thường tài sản trên đất bị thu hồi sao cho sát với thị trường để tránh sự chênh lệch.
- Áp dụng nhất quán cơ chế bồi thường, hỗ trợ: Trên địa bàn thường xuyên có nhiều dự án đầu
tư triển khai nên nếu vận dụng không nhất quán sẽ phát sinh khiếu kiện, thắc mắc trong dân, gây
lúng túng cho chủ đầu tư và chính quyền các cấp.
- Xúc tiến lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tái định cư, đẩy mạnh việc xây dựng các khu tái
định cư tập trung để phục vụ cho tái định cư nhiều dự án. Khi đã có sẵn các khu tái định cư thì
dự án thu hồi đất không phải lo quy hoạch khu tái định cư cho hộ bị thu hồi đất ở, tiến độ
GPMB sẽ nhanh hơn.
4. Giải pháp về cơ chế hỗ trợ
Không chỉ dừng lại ở việc bố trí tái định cư, giao đất dân cư dịch vụ hay hỗ trợ bằng tiền, việc
khôi phục lại cuộc sống cũng như tạo điều kiện cho người bị thu hồi đất có nguồn thu nhập mới
là vấn đề cần đặc biệt quan tâm, điều này không chỉ là trách nhiệm của chủ đầu tư mà còn là
trách nhiệm của cả chính quyền địa phương. Một mặt phải bảo đảm cho người dân bị ảnh hưởng
do bị thu hồi đất có cuộc sống tốt hơn hoặc ít nhất bằng trước lúc di chuyển. Do vậy, cần có
những chính sách, biện pháp khôi phục cuộc sống cho họ như: Hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh
tế, hỗ trợ đào tạo chuyển nghề, tuyển dụng lao động, đặc biệt là lao động trẻ.
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
5. Các giải pháp khác
triển kinh tế của 2 phường tương đối ổn định, đời sống nhân được cải thiện và không ngừng
được nâng cao.
2. Tình hình sử dụng đất của hai phường hiện nay tương đối ổn định. Công tác giao đất, thu hồi
đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cho thuê đất đã được tập trung lãnh đạo đáp ứng yêu cầu
thực tiễn phù hợp với điều kiện của địa phương; bên cạnh đó làm tốt việc bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư để thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn với 9 dự án đã hoàn thành.
3. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn phường Long
Biên và phường Giang Biên phù hợp với quy định của Nghị định số 197/NĐ-CP ngày
3/12/2004; số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007; số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 và Quyết
định số 108/2009/QĐ-UBND ngày 29/9/2009 của UBND thành phố Hà Nội về việc ban hành
quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố
Hà Nội. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện còn gặp một số tồn tại và vướng mắc, do tình trạng
chung công tác quản lý Nhà nước về đất đai tại địa phương còn yếu kém, nhiều bất cập dẫn đến
việc triển khai công tác bồi thường, xác định đối tượng, xác định các cấp hạng nhà, vật kiến trúc
… cũng như việc xác định giá bồi thường, hỗ trợ rất khó khăn, phức tạp.
www.trungtamtinhoc.edu.vnwww.trungtamtinhoc.edu.vn
4. Thông qua việc đánh giá 02 dự án: Dự án khu đấu giá Giang Biên, phường Giang Biên và Dự án
cải tạo môi trường hồ Tư Đình phường Long Biên, quận Long Biên, thành phố Hà Nội chúng
tôi thấy rằng:
- Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của cả 2 dự án này cơ bản thực hiện theo đúng các
quy định hiện hành của Chính phủ và của UBND thành phố Hà Nội.
- Chính sách hỗ trợ của 02 dự án đã góp phần bù đắp một phần cho người dân bị thu hồi đất để
họ ổn định cuộc sống.
- Về tái định cư: Chính sách tái định cư có nhiều ưu điểm song nó vẫn còn có những nhược
điểm tạo nên sự thiếu công bằng, thậm chí là thiệt thòi đối với một số trường hợp. Cần triển khai
việc xây dựng khu tái định cư đồng thời với việc triển khai GPMB của dự án và có thể quy
hoạch khu tái định cư, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu tái định cư tốt hơn nơi ở cũ, đồng bộ
về mọi mặt để người dân yên tâm, phấn khởi thực hiện GPMB. Việc giải quyết kiến nghị của
người dân trong lĩnh vực tái định cư chưa thực sự linh hoạt và thuận lợi cho người dân.
- Về tổ chức thực hiện: Việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được giao cho