PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THANH OAI
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHƯƠNG TRUNGII
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC
SINH LỚP 1 LUYỆN VIẾT CHỮ ĐẸP Môn: Tiếng việt
Tác giả: Hoàng Thị Thu
Chức vụ: Tổ trưởng
NĂM HỌC 2014 – 2015

1
A.ĐẶT VẤN ĐỀ
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong giai đoạn hiện nay, Giáo dục- Đào tạo được coi trọng và là quốc
sách hàng đầu trong nền kinh tế quốc dân. Trong hệ thống giáo dục quốc dân thì
giáo dục tiểu học là cấp học quan trọng nhất, được xem là cơ sở ban đầu đặt nền
móng cho sự phát triển toàn diện con người, đặt nền tảng cho giáo dục phổ
thông. Để thực hiện mục tiêu giáo dục “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực
và đào tạo nhân tài” để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc xây dựng
đất nước theo hướng “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” thì
trước hết phải thực hiện được mục tiêu của bậc tiểu học: “Nhằm hình thành cơ
sở ban đầu nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.
Ở cấp tiểu học, môn học nào cũng có một vị trí tầm quan trọng riêng của
nó. Song đặc biệt chữ viết được coi như một phần máu thịt không thể thiếu của
phân môn Tiếng Việt. Chữ viết là một hình thức trong giao tiếp của con người,
là phương tiện để con người nhận biết kiến thức, học hỏi nâng cao trình độ phục
vụ trong lao động và nghiên cứu khoa học. Ngoài ra, chữ viết còn mang đặc
trưng tính cách của con người. Người ta nhìn chữ để biết ý nghĩ, trông chữ để
đoán tính cách, tình cảm của con người, như câu nói của người xưa “Nét chữ

- Mt s hc sinh cũn yu v k nng vit:
+ Vit cha ỳng quy trỡnh, mu ch, khong cỏch kớch c: c bit cỏc
em sai nhiu v kớch thc chiu ngang ca con ch: VD ch O chiu cao l 2
ly, chiu ngang l 1,5 ly nhng cỏc em thng vit ch o trũn (cao 2ly, rng 2
ly).
Mt s hc sinh vit sai quy trỡnh (VD vit ch o cũn vit ngc), cha
ỳng im t bỳt dng bỳt
Mt s em vit cỏc nột cha ỳng: VD vit ch b, u nột khuyt cũn
nghiờng ng, b gy ch hoc vuụng u
Mt s em vit cỏc du ch quỏ to khụng cõn xng vi con ch: VD du
ch ờ, ch , ch
+ Vit du thanh cha ỳng:
VD: Du sc cỏc em khụng a t trờn xung, t phi sang trỏi m a t
di lờn, t trỏi sang phi.
Kt qu kho sỏt c th nh sau:
SHC
SINH
Xếp loại chữ
Xếp loại A Xếp loại B Xếp loại C
Số lợng % Số lợng % Số lợng %
35 15 43 19 54 1 3
Những nhợc điểm học sinh còn mắc phải khi tập viết :
CC TN TI
S HC SINH
MC LI
T L %
Cha có ý thức luyện viết. 15 43
T thế ngồi viết, để vở, cầm bút, 12 34
3
phấn cha đúng.

chun V sch ch p ó c lu tr trong phũng truyn thng ca nh
trng, ca cỏc bn, cỏc anh ch lp trờn trong trng ó t gii nht nhỡ trong
cỏc cuc thi ch p cp trng, cp huyn; c bit ca cỏc bn cựng lp c
xp loi ch A. Qua thc t nhỡn thy cỏc trang v p cỏc em thờm tin tng
v quyt tõm rốn luyn ch.
- ng viờn khen ngi hc sinh thng xuyờn dự l nhng tin b rt nh
cỏc em.
2. Chun b dựng dng c hc tp:
Trc ht cn quỏn trit nõng cao nhn thc ca hc sinh v cha m hc
sinh h thy rừ tm quan trng trong vic rốn ch gi v. Kinh nghim cho
thy, s phi kt hp ca ph huynh vi cỏc thy cụ giỏo trong vic rốn ch cho
hc sinh l ht sc quan trng. Nu ph huynh kt hp cựng nh trng s giỳp
rt nhiu cho vic nõng cao cht lng ch vit, nht l u cp.
4
Để rèn cho học sinh viết đúng đẹp các đồ dùng dụng cụ học tập như bảng
con, bút và vở viết của học sinh rất quan trọng. Tôi giới thiệu và thống nhất với
phụ huynh mua cho học sinh loại bảng có kích thước 20 x 30cm được làm bằng
nhựa cứng có dòng kẻ li, mặt bảng hơi ráp để khi học sinh viết không bị trượt
nét phấn đều. Bút chì, bút mực có thể dùng loại nét hoa hoặc bút mài để học
sinh viết chữ nét thanh đậm. Tôi đã động viên phụ huynh và học sinh mua thống
nhất vở tập viết và một quyển vở để học sinh tập viết ở lớp. Những đồ dùng này
tưởng như là lẽ thường tình nhưng nếu không có sự định hướng của giáo viên
phụ trách lớp khi bước vào năm học, nhất định phụ huynh sẽ không đáp ứng
được những yêu cầu tối thiểu, chất lượng phong trào sẽ thấp, chất lượng chữ
viết của học sinh sẽ bị ảnh hưởng.
Đầu năm học học sinh lớp 1 viết bằng bút chì, tôi hướng dẫn phụ huynh
và học sinh chuẩn bị chu đáo bút trước khi viết sao cho đầu bút chì hơi nhọn
đúng tầm. Nếu quá nhọn sẽ dẫn đến nét chữ quá mảnh, đôi khi chọc thủng cả
giấy. Ngược lại nếu nét chì quá tù, nét chữ quá to và rất xấu. Do vậy tôi đã
hướng dẫn mỗi phụ huynh dán một mảnh giấy ráp “số 0” vào ngay hộp bút để

- Tay phải cầm chắc bút bằng 3 ngón tay (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa).
Đầu ngón trỏ cách đầu ngòi bút khoảng 2,5cm. Mép bàn tay là điểm tựa của
cánh tay phải khi đặt xuống bàn viết. Lúc viết, điều khiển cây bút bằng các cơ ở
cổ tay và các ngón tay.
- Không để ngửa bàn tay quá, tạo nên trọng lượng tì xuống lưng của hai
ngón tay út và áp út. Ngược lại không được úp qua nghiêng bàn tay về bên trái.
- Các tư thế cầm bút không đúng sẽ dẫn đến có tật sau này sẽ rất khó sửa
chữa nên cần phải thực hiện thật nghiêm túc.
3.3-Cách sử dụng bút khi viết:
- Cầm bút xuôi theo chiều ngồi, Góc độ bút đặt so với mặt giấy khoảng 45
độ. Tuyệt đối không cầm bút dựng đứng 90 độ.
- Đưa bút từ trái sang phải, từ trên xuống dưới. Các nét đưa lên hoặc đưa
sang ngang phải thật nhẹ tay (nếu dùng ngòi bút mài thì hơi nghiêng ngòi bút).
Các nét đưa xuống tỳ mạnh tay, ngòi bút đưa ngay ngắn. Có làm được như thế
mới tạo được chữ nét thanh nét đậm.
3.4- Rèn cho học sinh viết đúng mẫu, đúng quy trình các chữ cái:
Nếu cùng một lúc đòi hỏi các em học sinh lớp 1 viết đúng, viết đẹp ngay
là điều thiếu thực tế, khó có thể thực hiện được. Do vậy cần đặt ra kế hoạch rèn
chữ hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng một cách cụ thể.
*Đối với lớp 1 các con vừa bước vào làm quen với bút, vở do vậy muốn
học sinh viết chữ đẹp thì giáo viên cần lưu ý cho học sinh luyện viết các nét cơ
bản: trước hết tôi cho học sinh rèn các nét móc xuôi, móc ngược, móc 2
đầu.Viết đúng và đẹp các nét các nét móc trên thì khi dạy các chữ n, m, i, u, ư,
v,r, t …học sinh có thể viết nhẹ nhàng.
Tiếp theo là dạy các nét khuyết trên, khuyết dưới. Tôi chú trọng dạy cho
học sinh nắm được cách đặt bút, cách đưa bút và viết thành thạo các nét khuyết
giúp học sinh học các chữ cái l, b, k, g, y… một cách dễ dàng.
Sau khi học sinh đã viết thành thạo các nét sổ dọc, ngang ngay ngắn, nét
khuyết thanh thạo tôi chuyển sang dạy học sinh viết nét cong trái, cong phải và
nét tròn. Việc này có cơ hội giúp học sinh học các chữ o, c, x, ô, ơ, e, ê, g, d, đ,

chữ ơ và ghi thanh huyền ở trên “ơ” thành tiếng “bờ”.
3.6- Hướng dẫn học sinh đánh dấu thanh đúng vị trí:
- Ở đầu lớp 1 các em còn viết dấu thanh sai quy trình, dấu thường quá to nên
trong bài dạy về các dấu thanh tôi thường cho học sinh quan sát rất kĩ cấu tạo,
cách viết, và viết mẫu cho học sinh quan sát sau đó cho học sinh viết bảng và viết
vào vở. Với những học sinh viết dấu quá to tôi cho học sinh quan sát các chữ viết
mẫu phân tích và trong bài chấm tôi sửa lỗi thật cụ thể, dành thời gian cho các em
luyện lại tránh sai sót ở những lần viết sau.
- Khi dạy Tiếng Việt ta cần lưu ý dạy các em đáng dấu thanh theo nguyên
tắc khoa học, tức là ghi dấu thanh vào âm chính của tiếng. (Dấu huyền , sắc, hỏi,
ngã đặt trên các chữ ghi âm chính, dấu nặng đặt dưới chữ cái ghi âm chính).
Thông thường các em đánh dấu thanh đúng, ít sai sót. Tuy vậy khi gặp các tiếng
có các vần gồm 2,3 chữ ghi nguyên âm đi liền nhau như: oa, oe, uê, uy, ia, ua,
ưa, ao, eo, au, âu, ui. oeo… thì không phải em nào cũng dễ dàng xác định được
đúng vị trí đánh dấu thanh. Để hiểu nguyên tắc khoa học, có tính đến nguyên tắc
thẩm mĩ, nói chung là phải diễn giải dài và không phải là dễ, vì thế tôi đưa ra
một ví dụ: Nên đánh dấu thanh ở các trường hợp sau, cách nào là chính xác:
Miá hay mía
Khoẻ hay khỏe
Đùa hay đuà
Tôi hướng dẫn cho các em thêm một phụ âm cuối (như n, m, nh, ng, c, t…)
tạo thành tiếng mới mà đọc được thì dấu thanh được ghi vào chữ ghi nguyên âm
sau cùng của âm tiết.
Ví dụ: Khoẻ +n = khoẻn (đọc được) nên viết đúng là khoẻ
Ngược lại, khi thêm bất kỳ phụ âm cuối nào vào sau tiếng mà tạo thành
một tiếng mới mà không đọc đựoc thì dấu thanh sẽ đánh vào chữ ghi nguyên âm
thứ hai tính từ phía sau âm tiết:
Ví dụ: Mía+ n = mían (không đọc được) nên viết là mía
Đùa +n = đùan (không đọc được) nên viết là đùa
7

theo cô.Trong suy nghĩ của trẻ nhất là học sinh lớp 1 cô giáo là người chúng tin
tưởng tuyệt đối, tất cả cô giáo làm đều là đúng, với trẻ “cô giáo là cô tiên” mà.
Do vậy tôi chú ý tự luyện chữ cho mình, cũng như các thầy cô giáo khác trong
trường tôi có một quyển luyện chữ để tập luyện thường xuyên và tham dự thi
chữ đẹp hàng tháng cùng với học sinh.
- Chú ý thực hiện luyện chữ ngay trên kế hoạch dạy học của mình.
- Khi chấm bài cho học sinh tôi chú ý đến việc chữa lỗi, ghi điểm số đúng
mẫu. Với những lỗi sai của học sinh giáo viên không được gạch chéo vào bài của
học sinh mà phải sửa lỗi cụ thể, lời phê rõ ràng, làm như thế không những giữ vở
học sinh sạch đẹp mà còn thể hiện sự tôn trọng học sinh.
- Tôi cố gắng mẫu mực khi viết trên bảng, coi việc trình bày trên bảng là
trang viết mẫu mực cho học sinh noi theo. Do vậy chữ viết cần đúng, rõ, đẹp và
ngay ngắn. Tên mỗi phân môn mỗi đề mục cần gạch chân. Khi giảng bài tôi chú
ý phát âm thật chuẩn, nhất là những lỗi mà địa phương Xuân Trường còn hay
mắc phải đó là nói ngọng những tiếng có phụ âm đầu l- n, ch- tr…
5. Tổ chức tốt các phong trào thi đua:
- Phong trào viết chữ đúng và đẹp đã được Bộ GD-ĐT đã phát động từ lâu.
Phong trào đó vẫn được phát huy tốt ở nhiều trường Tiểu học. Phong trào này
trường chúng tôi vẫn duy trì đều đặn ở nhiều năm học. Muốn dạy học sinh viết
chữ đúng đẹp tôi không dừng ở giờ tập viết mà viết đúng đẹp phải thực hiện ở
8
tất cả các môn học, các tiết học. Duy trì thường xuyên ý thức viết chữ đúng đẹp.
Tôi động viên học sinh thực hiện tốt phong trào “ Giữ vở sạch, viết chữ đẹp”.
Hàng tuần tôi tổ chức cho học sinh thi “ Ai viết đúng và đẹp nhất” trong các
buổi sinh hoạt cuối tuần. Mỗi tháng chấm “Vở sạch chữ đẹp” một lần để xếp
loại thi đua. Phong trào thi đua “Vở sạch, chữ đẹp” thực sự có tác dụng động
viên gây niềm hứng thú cho học sinh.
- Trong các ngày lễ (như ngày 20- 11…), tôi tổ chức cho các em thi viết
chữ đúng và đẹp. Mỗi bài viết đẹp của các em là món quà các em tặng cô giáo.
Những học sinh có vở sạch chữ viết đẹp, đúng mẫu được khen thưởng kịp thời,

Tư thế ngồi viết, để vở, cầm bút,
phấn chưa đúng
0 0
Chữ viết chưa đúng cỡ chữ, mẫu chữ,
khoảng cách, viết chữ chưa liền mạch
2 6
Ghi dấu thanh chưa đúng 0 0
9
SAU ĐÂY LÀ BẢNG SO SÁNH ĐỐI CHIẾU:
Thời
gian
Số học
sinh
XÕp lo¹i ch÷
XÕp lo¹i A XÕp lo¹i B XÕp lo¹i C
Sè lîng % Sè lîng % % Sè lîng
TuÇn 2 35 18 51 15 43 2 6
TuÇn 10 35 25 71 10 29 0 0
Nh÷ng nhîc ®iÓm häc sinh cßn m¾c ph¶i khi tËp viÕt :
CÁC TỒN TẠI
Kiểm tra lần 1 Kiểm tra lần 2
Số
lượng
%
Số lượng
%
Chưa có ý thức luyện viết
11 31 2 6
Tư thế ngồi viết, để vở, cầm bút, phấn chưa đúng
9 26 0 0

phải gần gũi giúp đỡ chỉ bảo tận tình chỉ ra những chỗ sai để học sinh tiếp thu
một cách thoải mái, hiệu quả. Dạy tập viết không dừng ở phân môn Tập viết,
Chính tả mà phải quan tâm rèn viết ở tất cả các môn học.
- Giáo viên phải có tâm huyết với nghề nghiệp, thương yêu học sinh như
con đẻ của mình.
- Giáo viên thực sự là người thầy mẫu mực là tấm gương sáng về mọi mặt
(nói chuẩn, viết chuẩn, đọc chuẩn) để học sinh học tập.
- Giáo dục học sinh có lòng say mê, bất cứ việc gì nếu có lòng say mê thì
kết quả sẽ tốt hơn. Với học sinh Tiểu học giáo viên cần hình thành ở học sinh
hứng thú trong học tập, giáo viên cần tạo cơ hội cho trẻ được thể hiện mình, cần
khen ngợi kịp thời với những tiến bộ dù còn rất nhỏ ở trẻ.
- Ngoài ra giáo viên còn biết dùng lực lượng học sinh làm người thầy thứ
hai để giúp giáo viên kèm cặp những học sinh chậm tiến.
- Phải tổ chức thường xuyên các phong trào thi đua. Duy trì và đẩy mạnh
phong trào “Giữ vở sạch, viết chữ đẹp”. Trong quá trình thực hiện phải có sự
phối hợp ăn ý của nhà trường, tổ khối, giáo viên, phụ huynh. Có như vậy phong
trào mới có hiệu quả cao.
11
Việc rèn luyện cho học sinh viết chữ đúng đẹp là cả một quá trình, không
thể một sớm một chiều mà có được kết quả mĩ mãn như mong muốn. Tôi sẽ cố
gắng tiếp tục tìm ra những biện pháp cụ thể thiết thực hơn cùng với những kinh
nghiệm đã tích luỹ được để công tác rèn chữ giữ vở trong đơn vị tôi đạt được
kết quả cao hơn.
Trên đây là kết quả bước đầu nghiên cứu và tìm hiểu khoa học, đúc kết
kinh nghiệm trong thực tế giảng dạy rèn chữ cho học sinh lớp 1 với cố gắng và
nỗ lực, bằng tất cả khả năng của mình, nhưng do thời gian có hạn, năng lực còn
hạn chế nên đề tài không tránh khỏi những khuyết điểm, thiếu sót.
Vậy tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo và bạn bè
đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của tôi có tính khả thi, áp dụng có hiệu
quả cao.