Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
A. PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Hình họa là cuốn sách cẩm nang cho người học mỹ thuật, nú đi theo và
xuyên suốt trong suốt cuộc đời sáng tác của người họa sĩ, sẵn sàng cung cấp cho họ
tất cả những bí quyết, từ những chi tiết nhỏ nhất đến tổng thể, một cách đầy
đủvà khoa học, phục vụ cho công việc sáng tác đạt hệu quả, đồng thời tạo được
phong cách trong sáng tác. Vai trò của hình họa trong sang tác từ lâu đã được các
họa sĩ coi trọng và chú ý đến trong học tập và nghiên cứu. học hình họa nghiên cứu
hình họa chính là đi tìm cho mình một phong cách, một hướng đi riêng trong sáng
tác. Chính vì vậy, nếu như một người học mỹ thuật mà không được học qua hình
học thì sẽ không làm được điều gì, bởi hình họa không chỉ là một môn riêng lẻ mà
nú còn có sự ảnh hưởng lớn đến những môn học khác như: bố cục, trang trí, ký
họa, điêu khắc… Đánh giá trình độ của một người họa sĩ chính là dựa vào những
tác phẩm của họ, có tạo được phong cách riêng không? Hay những yếu tố tạo hình
trong đó? Chúng nói lên những điều gì? cho dù ý tưởng thì lại rất sang tạo.
Họa sĩ người Nga – Repin có nói: “ Ý tưởng anh đẹp đẽ ư, vâng nhưng
anh vẽ tồi thì anh chỉ làm cho người ta ghê sợ, và coi rẻ ý tưởng của anh mà thôi”,
cũng chính vì điốu đó mà ông nói rằng: “Tụi không bao giờ từ bỏ hình họa đen
trắng”.
Nghiên cứu hình họa sẽ giúp cho người vẽ sự vững vàng vè kỹ thuật dựng
hình và tự tin trong các môn học khỏcngay cả khi thực hành trước thực tế thiên
nhiờn… giúp cho người vẽ định hình được bố cục một cỏchnhanh chóng, phong
cách thể hiện sâu sắc hơn, tinh tế hơn trong từng nét bút, vệt mầu… Đấy chính là
nhờ sức mạnh của việc nghiên cứu hình họa phát huy tác dụng, nghệ thuật sáng tác
sẽ qua bàn tay, khối óc của nghệ sĩ để biến những kĩ thuật về hình, nét, … phóng
khoáng, giản đơn, những vật vô tri vô giác trở nên có hồn trên mặt phẳng không
gian hai chiều.


Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
hiện (nét vẽ, mầu sắc, hình dạng cách điệu húa, nhịp điệu hoặc kí hiệu…) tức là ở
hình thức của tác phẩm Một họa sĩ sáng tác giỏi bởi vì họ đã có một vốn hình họa
vững vàng, nhờ những nghiên cứu hình họa họ đã tìm cho mình nhiều cách thể
hiện cảm xúc khác nhau, mà lịch sử đã chứng minh cho ta thấy điều này như họa sĩ
Lê - ô - na đờ Vanh-xi, Mi-ken-lăng-giơ, Pi - cát - xô…và từ lâu người học vẽ nói
chung hay người vẽ nói riêng đã coi hình họa là mục tiêu, là đối tượng người học
vẽ nghiên cứu, tìm hiểu và phát hiện để phục vụ cho việc sáng tác tranh
2. Mục đích nghiên cứu:
- Nhằm thấy được tầm quan trọng của môn hình họa trong
sáng tác.
- Tìm hiểu về vai trò của hình họa trong sáng tác tranh.
- Giúp mọi người thấy và hiểu them về tầm quan trọng của
nú trong sự nghiệp học tập và sáng tác.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
Nghiên cứu về hình họa và vai trò của nú trong sáng tác
tranh.
4. Phương pháp nghiên cứu.
- Thu thập tài liệu
- Nghiên cứu tài liệu
- Thực tế học tập trên lớp
- Phân tích, so sánh tổng hợp các bài hình họa của các họa
sĩ trên thế giới.
5. Dự kiến đóng góp của đề tài.
- Đưa ra được các yếu tố hình họa ở trong tranh.
- Góp phần xây dựng tài liệu học tập cho sinh viên và
người học mỹ thuật nói chung.
1.1. Khái niệm hình họa
Hình họa là phương pháp dựng hình để mô tả đối tượng khách quan có thực
mà mắt ta quan sát được bằng nét, mảng, hình khối sáng tối … Để tạo

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
không gian trên mặt phẳng. Không gian trong hình họa có thể là một màu hoặc có
thể là nhiều mầu.
Có rất nhiều cách gọi khác nhau về hình họa, song trựu trung lại có những
cách gọi chính là: hình họa, vẽ theo mẫu, vẽ tả thực, vẽ mẫu sống…
Hình họa cực kì quan trọng cho bất kì một ai học mỹ thuật, hình họa
nghiên cứu để tìm ra những cấu trúc đẹp của tất cả các sự vật trong thiên nhiên và
cả con người hiện thực. Hình họa đượcxuất hiện từ thời xa xưa, từ khi con người
còn chưa biết đọc biết viết thì nú đã xuất hiện qua những hình vẽ bên trên hang đá,
hay những hiện còn lại nơi sinh sống của người nguyên thủy xưa với những hình
ảnh của thú vật, các hình ảnh sinh hoạt của người xưa về hoạt động săn bắt, hái
lượm… Ngày nay con người đã tìm được hàng trăm hang động có hình vẽ và kì
diệu làm sao những bức vẽ ấy lại rất sống động, rất gần gũi với hiện thực, với đối
tượng được miêu tả. Nhưng cũng qua những hình ảnh đó đã cho người sau biết và
hiểu được về đời sống sinh hoạt cũng như thẩm mỹ của người cổ xưa. Tất cả
những tác phẩm phẩm hội họa đầu tiên trong buổi bình minh đều mang nặng dấu
ấn của hình họa. Họ đã biết loại trừ đi những cái gì gọi là chi tiết, chắt lọc lại
những điểm rất cơ bản và đặc trưng, tinh tế . Từ cái vỏ giống nhau được lặp đi lặp
lại của sự việc họ đã đơn giản để diễn tả bản chất của đối tượng, bằng lối hình học
húa và đồ họa húa. Cách thể hiện phong phú dù chỉ là những đường viền chu vi
hay chi là những mảng mầu đậm đặc, hình ảnh được miêu tả chứng tỏ khả năng
quan sát và rất thuộc mẫu của người vẽ. dù đơn giản hay tinh tế, vụng về hay trau
chuốt chất liệu thực vẫn là phẩm chất đầu tiên của bức vẽ và họ đã dùng để khắc
lên trên hang động để rồi trở thành những tác phẩm đẹp của dấu ấn lịch sử. Những
hình vẽ của người nguyên thủy không chỉ để trang trí mà còn là những kí hiệu có ý

vật, con người

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật

Bài vẽ hình họa cơ bản

Hình họa căn bản là bước khởi đầu của người học vẽ và từ đấy làm tiền đề
tác động lên các môn học khác của chuyên ngành. Hình họa, hình vẽ người
hoặc vật tương đối kĩ và được thể hiện bằng nhiều kĩ thuật vẽ khác nhau như chì
đen, than, sơn dầu, mầu bột… trong các trường nghệ thuật tạo hình, môn hình họa
là môn vẽ nghiên cứu các đồ vật có hình khối cơ bản và mẫu người khỏa thân hoặc
mẫu người mặc quần áo. Từ thời cổ đại người ta đã đề cao vẻ đẹp của con người.
Trong các chuyện thần thoại mang đề tài tôn giáo, các thiên thần đều được diễn tả
rất gần gũi và giống với con người thật. Các họa sĩ thời kỳ Phục Hưng ở Ý như Lê
- ô - na đờ Vanh-xi, Mi-ken-lăng-giơ. Ti-xiờng, Ra - pha - en… đã vẽ những bức
hình họa tuyệt vời. Trong lịch sử mỹ thuật, hầu hết các danh họa đều có trình độ rất
cao về hình họa. Bước đầu khi học vẽ hình họa thường vẽ những hình khối cơ bản ,
sau đó là vẽ tượng chân

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
dung, rồi đến vẽ người, con người được coi là sản phẩm hoàn mỹ nhất của tạo húa.
Nghệ thuật ở thời đại nào cũng phản ánh con người là chính. Con người có muôn
vàn trạng thái vận động của cơ thể, của tâm tư trong mọi quan hệ với xã hội, thiên
nhiên. Một bức hình họa đẹp phải là một tác phẩm có sự sàng lọc, có các yếu tố
của ngôn ngữ tạo hình, bên cạnh đó phải có cách diễn đạt sinh động mang lại sức
truyền cảm lớn. Nghiên cứu hình họa là một điều hết sức quan trọng đặc biệt là
hình họa vẽ người. Tổng quan về lịch sử các nền mỹ thuật trên thế giới, thì việc
dạy học nghệ thuật luôn coi hình tượng con người là đối tượng trọng điểm để

mẫuvẽ được bầy trực tiếp trước mắt nhưng có khi chỉ là những hình ảnh trong
tưởng tựong cảm xỳc, hay những kiến thức cơ bản của những người có khả năng
sáng tạo cộng với kĩ thuật vẽ của người nghệ sĩ trong những lúc cảm xúc mạnh…,
lúc này nghệ sĩ không còn là nhìn trực tiếp nữa mà là những kỹ năng sáng tạo, và
sáng tác.
Sáng tác là cả một quá trình sáng tạo lâu dài của người nghệ sĩ, trong quá
trình sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật . Nghệ thuật chính là sự sáng tạo ra những
sản phẩm vật thể hoặc phi vật thể chứa đựng những giá trị lớn về tư tưởng thẩm
mỹ, mang tính chất văn húa làm rung động cảm xúc, tư tưởng tình cảm cho người
thưởng thức. người nghệ sỹ sáng tác ra cái hay cái đẹp để cho người ta chiêm
ngưỡng, chime nghiệm qua các giác quan, từ đó ngưỡng mộ bởi trình độ, tài năng
kỹ thuật, kỹ năng, kỹ xảo, vượt lên trên mức thông thường phổ biến. Sáng tác
thường là một tác phẩm nghệ thuật.

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
Mi - ken - lăng - giơ lại cố thâm nhập, tìm hiểu
về cách miêu tả cơ thể đẹp của con người khi chuyển động với tất cả cơ bắp và gân
cốt của nú. Ông thích vẽ các nhân vật khỏa thâm ở các tư thế phức tạp. Bức tranh
“Sự phán xét cối cựng” được vẽ trên nhà thờ Xich - xtin là một tác phẩm hoàn hảo
về ý tưởng, bố cục và nhất là vẻ đẹp của các mẫu người khỏa thân. Ngoài ra ông
còn là một bậc thầy trong nghệ thuật điêu khắc. về lĩnh vực này ông đã kết hợp yếu
tố hình họa trong các tác phẩm nghệ thuật của một cách xuất sắc. Chúng ta hãy
xem một trong những tác phẩm nổi tiếng của ông là bức tượng “Đa - vớt”, pho
tượng được tạo ra từ một khối đá cẩm thạch cao 5,5m. Nhân vật Đa - vớt đứng
sừng sững trước mắt người xem tưởng chừng như một con người sống thật sự, do
các tỉ lệ trên cở thể của tượng được ông diễn tả rất chuẩn với cơ thể thật của con
người. Cơ bắt thì cuộn lên đến sống động, và người ta có thể thấy như các mạch
máu đang chảy trên cơ thể Đa-vớt.
Hay như họa sĩ Đa Vớt, để xây dựng tác phẩm diễn tả cái chết của Ma - ra

đan xen thành một thể thống nhất mà người họa sĩ giỏi sẽ nhìn thấy điều này rất rõ
khi đứng trước bất kì một đối tượng nào. Nhiều họa sĩ đã đào sâu tìm tũi nghiên
cứu về đặc điểm này trong hình họa và sử dụng cách khái quát các hình khối vào
xây dựng nhân vật, hình tượng để sáng tác và tạo nên những cách nhìn riêng độc
đáo cho mình Có thể thấy điều này trong một số tác phẩm như : “Những người
chơi bài” của F.Lờ-Giờ, hay “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ” của Nguyễn Sáng,
đã thể hiện các nhân vật của mình một cách khỏe mạnh bởi cấu tạo của các khối
rắn chắc…kết hợp với yếu tố mảng gây được ấn tượng biểu cảm mạnh.
Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ tranh sơn mài của Nguyễn Sáng

2.2.3. Bút pháp
Bút pháp là gì, nú thể hiện cụ thể như thế nào trong hội họa? Hay tại sao một
tác phẩm nghèo phong cách, bút pháp lại là một tác phẩm không có giá trị nghệ
thuật? Đó là điều mà các họa sĩ luôn theo đuổi trong học tập và trong sáng tác. Bút
pháp như một nét đặc thù nhưng lại vô cùng quan trọng không thể thiếu đối với
một tác phẩm sáng tác.

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
đòi hỏi một kỹ thuật cao. Người vẽ trước hết phải nhận biết được đặc điểm,
tính chất của mẫu sau đó so sánh chúng. So sánh giữa chất của vật này với chất của
vật kia, so sánh khi đặt trong hoàn cảnh này, hay các yếu tố ngoại cảnh tác động
lên các vật có sự khác nhau như thế nào… Đây chính là công việc tìm kiếm của
môn hình họa, nú không nằm ngoài mục đích nào xa lạ mà chính là để rèn luyện
cho người vẽ những kỹ thuật về tay vẽ, mắt nhìn mà tương lai là để phục vụ cho
sáng tác.
Diễn chất trong hình họa là một điều tương đối khó, mà không phải bất cứ ai
cũng làm được. Để làm được điều này cần có sự nghiên cứu rất sâu trong vẽ hình
họa. Nhận biết chất là một việc nhưng thực hiện được nú còn có nhiều yếu tố khác
cùng phối hợp để tạo nên một tác phẩm hoàn thiện. Có nhiều họa sĩ thiên về tả

Em Thỳy – tranh sơn dầu của Trần Văn Cẩn
Em Thỳy là một tác phẩm tiêu biểu cho thể loại tranh chân dung của hội
hoạ Việt Nam. Bằng các yếu tố ngôn ngữ như hình họa chân dung, mầu săc và cách
bố cục, tác giả đã tạo nên một bức tranh đẹp, để lại cho những thế hệ sau nhưng
kinh nghiệm quý báu trong sang tạo nghệ thuật. Ông cân nhắc rất kĩ khi đặt các
mảng mầu đậm từ mái tóc, thành ghế đến chiếc vòng tay tạo nên sự cân đối trong
bố cục tranh. Tác giả còn chú ý đến việc dùng ánh sang để thể hiẹn chiều sâu
không gian. Độ đậm nhạt tinh tế tạo cho tác phẩm có độ sâu hơn, ánh sang chiếu
thẳng làm nổi rõ chân dung em Thỳy, một khuôn mặt

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
cách có ý đồ thể hiện được độ nổi của khối, hay nếp gấp vào ra của quần ỏo…cách
xử lý hình và bố trong tác phẩm của ông cũng rất đẹp, tạo nên một không khí vui
vẻ, niềm vui khi được học chữ của Bác Hồ.
Không chỉ có họa sĩ Tô Ngọc Vân, TrầnVăn Cẩn, Nguyên Đức Nựng mà
còn rất nhiều họa sĩ khác ở Việt Nam rất thành công trong sự nghiệp sáng tác đó
chính là nhờ vai trò của hình họa trong sang tác, sang tác không phải là sự sao chép
thực tế mà chính là sự sang tạo. và họ đã làm được điều này thông qua việc nghiên
cứu sau đó là thể hiện nú với nhiều hình thức khác nhau, nhiều thể loai lĩnh vực
khác nhau.
2.3. Nhận thức của bản thân về vai trò của hình họa trong
học tập cơ bản và sáng tác tranh
Có thể mượn lại câu nói của họa sĩ người Nga một lần nữa để khẳng định
rằng “Tụi không bao giờ rời hình họa đen trắng” hình hoạ dạy cho tôi rất nhiều kỹ
năng mà không chỉ có kỹ năng dựng hình, phác hình thôi ngoài ra là một vốn kiến
thức rộng lớn để ứng dụng cho việc học các môn chuyên ngành và là tiền đề để đi
tới cái đích sau này trong hội họa.
Hình họa giúp người học nhìn nhận sự việc được nhiều góc độ khác nhau về
sự vật hiện tượng, giúp chúng ta có được khả năng quan sát nhạy bén, biết lựa chọn

luyện học tập, và rèn luyện tay nghề, kỹ năng cho sáng tác tranh.2.3. Một số tác phẩm hình họa đặc sắc.

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
Cái chết của người đấu bò tót – tranh sơn dầu của Edouard Manet Cô gái và con chồn – Lê - ô - na đờ Vanh - xi Đức mẹ của Đại công tước – Ra - pha - en

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
Cassat – Mô - nê Tranh tôm - Tề Bạch Thạch Ngựa - Từ Bi Hồng
Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật

Cô Liên – HuỳnhVăn Gấm Hai thiếu nữ và em bé – Tô Ngọc Vân
hành và trong nhiều mụm chuyên ngành khỏc… Học hình họa để rèn luyện đôi
tay vẽ hình nhanh chóng, bắt dáng tốt, đồng thời tìm cho mình những cách vẽ phù
hợp nhất. biết sử dụng nét một cách khoa học và độc đáo, phân tích hệ thống
mảng hợp lý… Từ chính những ưu điểm đó trong hình họa vì thế mà khi sang tác
người họa sĩ chỉ còn gọi làm những phần việc rất nhẹ nhàng cún lại là sáng tạo từ
chính những

Vai trò của hình họa trong sáng tác tranh Nguyễn Thị Thúy - K55A SP Mỹ
thuật
cái cơ bản đó trên mặt phẳng tranh hai chiều, thể hiện thành không gian ba chiều,
tạo nên những tác phẩm tranh độc đáo, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền
nghệ thuật.
Đề tài này là những suy nghĩ của tôi về vai trò của hình họa trong sángtác
tranh, tuy nhiên do điều kiện thời gian và kiộn thức của tôi còn hạn chế, chắc chắn
tiểu luận còn có nhiều sai sót. Rất mong sự đóng góp của quý thầy cô bạn và các
bạn cho bài tiểu luận của tôi.