Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

ỨNG DỤNG MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC
GIÚP HỌC SINH
LỚP 6 HỌC TỐT TIẾT
TẬP LÀM VĂN
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

1 / TÓM TẮT ĐỀ TÀI :
Trong tình hình hiện nay, nền kinh tế khoa học kĩ thuật luôn vận
động và phát triển như vũ bão. Do đó kiến thức bộ môn của từng cấp
học luôn là nền tảng, là động lực, là cơ sở mang tính lâu dài, hơn nữa
nhiệm vụ của ngành Giáo dục mang ý nghĩa vô cùng to lớn, không chỉ
truyền đạt tri thức mà con giúp cho người học biết vận dụng, có kĩ năng,
có tư duy, có ý tưởng, cách xử lí tình huống trong hoạt động học tập …
Muốn làm được điều đó thì yêu cầu người giáo viên cần phải có định
hướng, phối hợp với các họat động của học sinh, đặc điểm học sinh của
lớp, tình hình lớp dạy, từ khâu xây dựng giáo án đến khâu lên lớp dạy,
bước kiểm tra bài cũ, vào bài mới có thiết kế các hoạt động dạy – học,
có phương pháp dạy, nội dung bài dạy, yêu cầu này được ghi rõ và cụ
thể hóa trong thông tư 30/ 2009/ TT- BGDĐT ban hành 22/10/2009 ở
điều sáu, tiêu chuẩn ba đó là: “Các kế hoạch dạy học được xây dựng
theo hướng tích hợp dạy học với giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội
dung, phương pháp dạy học phù hợp với đặc thù môn học, đặc điểm học
sinh và môi trường giáo dục, phù hợp hoạt động học với hoạt động dạy
theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh”. Để làm
được điều này đối với học sinh lớp sáu, lớp mới bước vào ngưỡng cửa
cấp THCS còn nhiều bỡ ngỡ, mới mẻ cho nên tôi quyết định chọn đề tài
“ Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết
Tập làm văn ”. Ở đề tài này sẽ áp dụng một số kĩ thuật dạy học có tác
động tích cực, thể hiện được vai trò chủ đạo chủ người học, giúp người

lớp học tập huấn giáo viên dành cho học sinh vùng khó khăn. Ở đây
người giáo viên là người định hướng, sao cho phát huy tính chủ đạo, chủ
động của học sinh, luôn khuyến khích tác động đến người học, giúp người
học có động cơ, sự say mê, niềm sáng tạo, sự tự tin, độc lập trong việc
phát hiện cái hay, giải quyết tình huống bài tập, tình huống thực tiễn liên
hệ bài học. Chính từ đó học sinh có thể tự đánh giá mức độ tiếp thu, tự
khẳng định những tri thức mà bản thân mình đạt được trong tiết học,với
tiết Tập làm văn tôi thường áp dụng kĩ thuật dạy này, nhằm mục đích tạo
kĩ năng học tập, tạo thói quen trong cách nghĩ, cách ứng dụng, rèn môi
trường tự học, ý thức học tích cực và cũng là nền tảng học tốt các bộ môn
khác.
2.2 / Giải pháp thay thế :
Theo định hướng phương pháp dạy học mới, học sinh phải là
trung tâm trong tất cả các hoạt học trên lớp. Tuy nhiên trong thực tế lên
lớp, không phải lúc nào các em cũng chủ động làm chủ kiến thức, lĩnh hội
kiến thức theo sự mong muốn, có lúc giáo viên lại phải quay về với
phương pháp truyền thống ( thuyết giảng) để bổ sung kiến thức. Từ thực
tế đó, vô tình làm cho hoạt động nhóm trên lớp chỉ là hình thức, thiếu hiệu
quả, không đáp ứng đòi hỏi hiện thực phát triển trí não của người học và
nhu cầu nhân tài cho thế hệ.
Do đó để hình thành kĩ năng học tập tích cực chủ động, sáng tạo
của học sinh mà cụ thể ở tiết Tập làm văn lớp sáu, tôi quyết định chọn đề
tài “ Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

Tập làm văn” và cũng có thể áp dụng chung cho những tiết Tập làm văn
ở các khối 7,8,9 để nâng cao hiệu quả tiết học hơn.

2.3 / Một số nghiên cứu gần đây có liên quan đến đề tài :
Phương pháp dạy học phải đổi mới từ dạy phân hóa theo môn học,

+ Thực hành dựng đoạn, trình bày miệng trên lớp.
+ Tổng kết lại hoạt động- đánh giá lại hoạt động sau tiết học.
+ Nghiên cứu tài liệu tập huấn, nghiên cứu các giá trị p của T-test
2.5 / Giả thuyết nghiên cứu:
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

Việc chọn đề tài nghiên cứu “ Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học
giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết Tập làm văn” ở đây còn rất mới mẻ, vì vậy
cần đưa ra tính khả thi sao cho việc ứng dụng mang lại hiệu quả cao. Các
hoạt học tập tích cực mà giáo viên được tập huấn hầu như áp dụng rất
thực thi cho người học, có làm biến đổi hiệu quả học tập, nâng cao tỉ lệ
học trung bình, khá, giỏi hạn chế yếu kém. Đặc biệt làm cho học sinh giỏi,
khá có khả năng phát huy tìm ẩn nhanh nhạy trong lập luận của mìmh,
mạnh dạng phát biểu, tự tin trong bài làm, kèm được bạn yếu hơn, huy
động tốt năng lực tư duy hơn, có thái độ đúng đắn trong cách học, cách
vận dụng hay liên hệ thực tế mà yêu cầu bài đặt ra .
Vì vậy tôi đưa quyết định chọn đề tài này cho phân môn Tập làm văn
của mình giảng dạy, cụ thể xin đưa ra một số vấn đề như sau:
a / Về phía giáo viên :
Việc ứng dụng kĩ thuật dạy học sao cho hiệu quả nhất, ở tiết Tập làm
văn lớp sáu rất cần sự đầu tư trong soạn giảng, cần có sự định hướng về
phương pháp như :
+ Lấy hoạt động học sinh là trung tâm của hoạt động học.
+ Lấy sản phẩm học tập từ hoạt động nhóm học .
+ Lấy ý kiến trao đổi, bàn luận từ ý chung của hoạt động nhóm.
+ Giáo viên chỉ là người tổ chức, điều khiển.
+ Giáo viên chỉ là người định hướng, khơi gợi.
Trước đây người học chủ yếu là nghe – viết tiếp nhận kiến thức một
cách thụ động, làm tiết học rất đơn điệu, mà giáo viên lại phải truyền thụ
nhiều.Với kĩ thuật này giúp người giáo viên nhận diện kết quả học sinh

rất mới mẻ, nhưng lại rất cần thiết vì nó là tiền đề hình thành ý thức học
tập hiệu quả ở những cấp học về sau.
Theo đặc thù của lớp sáu ở trường THCS An Hiệp, thì mỗi lớp có 18
bàn đôi, với 34 học sinh, chia thành 8 nhóm ( Để tránh di chuyển lộn xộn,
ồn ào, khi thảo luận hoặc học hợp tác chỉ cần hai bàn đâu mặt nhau lại là
được ).
Giáo viên phân nhóm và có nhóm trưởng, nhóm phó, nhiệm vụ ghi
chép, để điều hành chung và chuẩn bị tốt dụng cụ cần 8 cái bảng phụ
( Giấy Ao, hay bảng da, bảng giấy bằng Sơmili, có kích cở 70 -> 90 em,
có 8 cây bút lông).
Cụ thể ở 2 lớp được chọn có nhiều điểm tương đồng về học lực khi
trước và sau khi thực nghiệm:
Bảng 1:

Sĩ
Số
Lớp
Trước tác động Sau tác động
Kém Yếu Tb Khá Giỏi Kém Yếu Tb Khá Giỏi
32 6/1
5 8 15 2 2
32 6/2
0 6 11 6 9
- Ý thức học tập của các em tương đối chăm – ngoan
- Thành tích học tập sau tác động của hoạt động nhóm có sự tiến bộ,
có em biết trình bày cụ thể ý tưởng để hình thành bài Tập làm văn.
3. 2 / Thiết kế nghiên cứu :
_ Lớp chọn nghiên cứu là 6/1, 6/2 dựa trên kết quả kiểm tra và qua
quá trình học tập, có áp dụng kĩ thuật dạy học ở tiết Tập làm văn thì có sự
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

thực nghiệm và đối chứng chưa tương đương. Sử dụng thiết kế bảng 3 mô
tả kiểm tra trước và sau tác động .
Bảng 3 : Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng T-test độc lập
Nhóm Kiểm tra trước
tác động
Tác động KT sau tác động
Thực nghiệm
01
Lấy điểm kiểm
tra thường
xuyên
02
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn Đối chứng 02
Lấy điểm thực
hành luyện viết
có áp dụng kĩ
thật dạy tích cực
04
3.3 / Qui trình nghiên cứu :
♣ Giáo viên chuẩn bị :
Đối với lớp đối chứng có tiến hành phân nhóm, có dạy theo thứ tự
của PPCT và nội dung của tiết học cụ thể :
_ Học tương tác ( nhóm nhỏ 1 đến 2,3 học sinh) kĩ thuật này thường
dùng khi cần học sinh trao đổi, thảo luận những vấn đề cụ thể, đơn giản,
thời gian ngắn.
_ Học hợp tác, kĩ thuật khăn trải bàn ( nhóm 3đến 5 học sinh;hoặc
có thể 5 đến 8 học sinh) dùng khi thảo luận với nội dung có nhiều vấn đề,

Thứ ba 30 / 10 Tiết 4: 6/1
Tuần 11 :
Thứ hai 5 / 11
Tiết 2: 6/2
Tiết 4: 6/ 3
41 Luyện nói kể chuyện
Tuần 12 :
Thứ ba 13 / 11
Tiết 2: 6/2
Tiết 4: 6/1
48 Luyện tập xây dựng bài tự sự kể
chuyện đời thường
Tuần 14 :
Thứ hai 26 / 11
Thứ ba 27 / 11
Tiết 3: 6/2
Tiết 4: 6/3
Tiết 4: 6/1
53 Kể chuyện tưởng tượng
Tuần 15 :
Thứ tư 04 / 12
Tiết 2: 6/2
Tiết 4: 6/1
58 Luyện tập kể chuyện tưởng
tượng
Tuần 20:
Thứ măn 10 / 01
Thứ bảy 12/ 01
Tiết 4: 6/2
Tiết 4: 6/1

quả qua hoạt động giáo dục như sự nhận thức, thái độ học, quan điểm, xu
hướng hành vi của người học.
Tôi nhận thấy kết quả của việc học là sản phẩm của tư duy vấn đề, có
sự tiến bộ rất rõ ở học sinh lớp sáu thể hiện ở cột điểm sau khi đối chứng,
chênh lệch ĐTB bằng T-test cho kết quả P = 0,09434 ; nghĩa là việc học
đạt được hiệu quả từ ứng dụng làm cho bản thân học sinh có sự chăm chỉ,
sự tự học được phát huy, sự suy nghĩ được đào sâu, tìm tòi, hỏi han học
tập. Biết lặp lại vấn đề, biết tự đặt ra những câu hỏi “ Tại sao? Như thế
nào ? Làm những gì ? Liên hệ thực tế đó là những gì ? Thực tế đó từ đâu
mà có ? …. rồi tự mình giải quyết các tình huống đó. Đây là một ứng
dụng có hiệu quả hơn bất kì tiết học nào mà người giáo viên dành cho học
sinh, học giỏi hay không chủ yếu là do bản thân người học có chăm chỉ
học tập, nổ lực, độc lập trong suy nghĩ nhằm chống tình trạng:
+ Lười suy nghĩ, lười tìm hiểu, lười làm bài .
+ Học vẹt, học qua loa, học đại khái.
+ Ỷ lại sự giúp đỡ của thầy, xem bài giải.
Giả thuyết của đề tài “ Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học
sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn ” có theo hướng đổi mới,theo tinh thần
học tập huấn giáo viên dành cho dạy học sinh vùng khó khăn mà tôi đã áp
dụng, đó là một quá trình kết hợp nhuần nhuyễn giữa hoạt động dạy –
học, là quá trình người học phải phấn đấu thường xuyên và liên tục, là quá
trình thực nghiệm có tư duy, tìm tòi học hỏi, tranh luận, tiếp thu cái hay,
cái mới mà người học đúc kết được. Đây chính là cách đánh giá đúng đắn
và áp dụng có hiệu quả nhất, người học có nhiệt quyết trong học tập với
một thái độ đúng đắn khắc sâu kiến thức môn học hơn.
4 .1 / Bàn luận :
Kết quả học tập thu được sau những tiết dạy luyện tập, luyện nói, thực
hành viết đoạn, tranh luận tình huống, xử lý vấn đề …có lấy điểm số của
nhóm để đối chiếu, kết quả của nhóm đối chứng là TBC = 5,90 ; chênh
lệch điểm số giữa các nhóm hoạt động (SD) là = 1,44 ; chênh lệch giá trị

cách mạnh dạn và tự tin nhất.
Vì theo tinh thần đổi mới của lớp học tập huấn dành cho giáo viên
dạy học sinh vùng khó khăn, ứng dụng này còn nhiều cái mới mẻ, chưa
tận dụng hết được vẫn còn cái thiếu xót. Rất mong được sự góp ý của quý
đồng nghiệp, để ngày càng nâng cao hiệu quả của hoạt động dạy- học.
5.2 / Khuyến nghị :
- Ở bộ môn Ngữ Văn đối với những bài học theo chỉ đạo không dạy
trên lớp, thì cần thêm tiết đối với những bài luyện viết hay thực hành
luyện nói trên lớp, để học sinh có thời gian phát huy được tính chủ động,
tư duy tích cực trong học tập hơn.
- Cần khuyến khích động viên kịp thời đối với những giáo viên thực
hiện nghiêm túc, thực hiện tốt chỉ đạo chuyên môn. Có khen thưởng cho
những sáng tạo, tìm tòi, phương pháp mang lại hiệu quả cao trong hoạt
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

động dạy- học nhằm khuyến khích các phong trào sáng tạo trong hoạt
động dạy học.
♣ Phụ lục giáo án
Tuần: 14
Tiết : 53
KỂ CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNGI / MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh hiểu thế nào là kể chuyện tưởng tượng .
- Cảm nhận vai trò của tưởng tượng trong tác phẩm tự sự
II / TRỌNG TÂM KIẾN THỨC KĨ NĂNG :
1/ Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm tự sự .
- Vai trò của tưởng tượng trong văn tự sự .

chuyện về một người bạn mới quen, em
chọn ý nào đúng nhất ?
a. Lan luôn đạt danh hiệu học sinh
xuất sắc trong các năn học qua.
b. Tuy mới quen nhưng Lan rất thân
thiết với tôi.
c. Lan luôn xứng đáng với danh hiệu
học sinh giỏi vì Lan chăm học.
d. Em thầm nhủ sẽ học tập ở Lan
những đức tính chăm ngoan, tốt bụng
để được bạn bè quý mến như Lan.
gia đình thương binh liệt sĩ nhân
ngày 27 tháng 7 .
Câu 3 : d ( 1 điểm)

3 / Bài mới : Bên cạnh kể chuyện đời thường những sự việc chứng
kiến, ở kể tưởng tượng có nhiều yêu cầu đặt ra cho người kể sao cho hay
và thú vị . Để rõ hơn thì tiết học này giúp em hơn .
( Bài mới 30 phút )
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

Hoạt động của thầy
Hoạt động I: Hướng dẫn
tìm hiểu về kể tưởng tượng
GV yêu cầu học sinh đọc
? Em hãy đọc các yêu cầu
ở SGK/131 ?
? Gọi học sinh tóm tắt
truyện“Chân,Tay,Tai, Mắt,
Miệng ”?

dựa sự thật là từ các bộ
phận của cơ thể con
người, chi tiết đó so bì,
tị nạnh là được tưởng
tượng ra
HS : Không tùy tiện mà
dự trên chi tiết nào đó
có thật như miệng thì ăn
…
Nội dung ghi bảng
A/ Tìm hiểu về kể
chuyện tưởng tượng :

Ví dụ SGK/ 131
Tìm hiểu truyện “ Chân,
tai, tay, mắt, miệng”.

- Các bộ phận : chân,
tay, tai, mắt biết tranh
công.

* Chú ý: Tưởng tượng
trong tự sự không được
tuỳ tiện và phải nhằm thể
hiện một tư tưởng .

Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

GV : Góp ý – lien hệ giáo
dục ( Không tùy tiện mà

một ý nghĩa nào đó mà
người viết, người nói đặt
ra, như có bao giờ em sẽ
cho rằng cây bút, cây
thước và quyển vở
biết tranh cãi và kể cho
HS : Phù hợp, do người
kể nghĩ ra, nhưng dựa
trên chi tiết thật….
HS : Phát biểu nhanh
(2 - 4 HS ) ví dụ như cái
cặp thường mang bên
mình, chứa sách vở có
lúc lên tiếng than thở vì
cô chủ cho mang nhiều
thứ tập, vật dụng …
HS : Do người kể nghĩ
ra bằng trí tưởng tượng
của mình, nhằm thể ….

 Là truyện do người kể
nghĩ ra bằng trí tưởng
tượng của mình, không có
sẵn trong thực tế, hay
trong sách vở nhưng có
một ý nghĩa nào đó .
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

nhau nghe chưa … )
Hoạt động 2: Mở rộng

? Từ 2 câu chuyện và sự
phân tích trên, em hiểu thế
nào là tưởng tượng?
HS: Đọc truyện ở SGK/
132
HS : Lắng nghe
HS : Các con vật biết
nói …
HS : Thể hiện tư tưởng-
các giống vật tuy khác
nhau nhưng đều có ích
cho con người….

HS : Do người kể nghĩ
ra bằng trí tưởng tượng
của mình, không có sẵn
trong sách vở hay ….
Ví dụ 2 :
Truyện lục súc tranh công
Các con : trâu, chó, ngựa,
dê,gà, lợn đều biết tranh
công .
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

? Truyện tưởng tượng
được kể ra có dụng ý
không ?
GV : Góp ý ( Tưởng tượng
như vậy nhằm thể hiện một
tư tưởng, một chủ đề nghĩa

nghĩa nào đó…
HS : Đọc ghi nhớ SGK
HS : Chú ý
HS: Đọc bài tập.
HS: Trả lời theo hiểu
biết
B / LUYỆN TẬP :
Nhà có ba phương tiện
giao thông:Xe đạp, xe
máy,ô tô chúng tranh cãi.
Hãy tưởng tượng em nghe
thấy cuộc tranh cãi và em
dàn xếp chúng.
Gợi ý :
+ Xe đạp: dể đạp, gọn có
thể vào sâu ngõ ngách,
không cần đến nhiên liệu
…
+ Xe Hon đa: chạy bon
bon, tốc độ rất nhanh, cần
nhiên liệu, có thể gây tay
nạn, nguy hiểm …
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

? Dựa vào hiểu biết trên,
em hãy viết đoạn văn
tưởng tượng, cuộc trò
chuyện và tranh cãi giữa
các phương tiện trên ?
( Học hợp tác 4 phút )

bày đoạn văn qua kết
quả học hợp tác
HS trả lời
Câu 1 d
+ Xe ô tô: to kềnh chạy
trên xa lộ, vẻ ngoài sang
trọng, tiện lợi không sợ
mưa, gió, tốn nhiều nhiên
liệu …

Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn

thật rồi tưởng
tượng thêm.
d. Các chi tiết hoang
đường, thú vị.
5) Dặn dò: ( 4’)
- Học bài, làm bài tập phần
Luyện tập
♣ Phụ lục bài
kiểm chứng
T – test :
C/ HƯỚNG DẪN TỰ
HỌC :
_ Lập ý cho bài kể chuyện
tưởng tượng ở đề trên và
tập kể.
Ứng dụng một số kĩ thuật dạy học giúp học sinh lớp 6 học tốt tiết tập làm văn