PHÒNG GD & ĐT GIÁ RAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trường Tiểu học Gi Rai B Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc
KINH NGHIỆM
PHƯƠNG PHÁP DẠY VẼ TRANH ĐỀ TÀI Ở BẬC TIỂU HỌC
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
Môn mĩ thuật là môn học góp phần giáo dục thẩm mỹ cho học sinh. Do đó
giáo viên dạy mĩ thuật cần phải biết tổ chức các hoạt động dạy học thật sự hấp
dẫn bổ ích để hình thành các em lòng yêu thích cái đẹp và góp phần thẩm mĩ cho
học sinh.
II- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1-Cơ sở lý luận:
Là giáo viên dạy bộ môn mĩ thuật tại trường qua thực tế giảng dạy, tôi nhận
thấy mĩ thuật là môn học nghệ thuật và cũng là môn học bắt buộc trong 9 môn
học của trường tiểu học. Có nhận xét đánh giá, xếp loại từng học kỳ, cuối năm.
Vì vậy, trong giáo dục mục tiêu giáo dục thẩm mĩ đặt lên hàng đầu. Cụ thể là
- Học sinh tiếp thu, làm quen với cái đẹp trong thiên nhiên.
- Tạo ra cái đẹp bằng khả năng cảm nhận.
- Vận dụng những khả năng hiểu biết về phục vụ trong cuộc sống
sinh hoạt hằng ngày.
Qua thời gian giảng dạy để góp phần tham gia phong trào sáng kiến kinh
nghiệm do Ngành tổ chức. Nên tôi xin đề cập đến đề tài “Phương pháp dạy vẽ
tranh đề tài ở bậc tiểu học”
2-Cơ sở thực tế :
Môn mĩ thuật là môn rèn luyện trí thẩm mĩ và rèn luyện tư duy sáng tạo cho
học sinh, làm cho các em hồn nhiên, vui tươi, nhận thấy được cái hay cái đẹp
trong cuộc sống xung quanh qua nhiều đề tài. Học sinh rất say mê trong giờ học
mĩ thuật. Bên cạnh có một số phụ huynh học sinh xem nhẹ môn mĩ thuật (không
phải là môn chính) nên ảnh hưởng đến môn mĩ thuật thấp đi và chất lượng giáo
dục thẩm mĩ cũng thấp đi. Môn mĩ thuật là môn nghệ thuật, giáo viên bộ môn
phải say mê, nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo và nâng dần chất lượng và đồng bộ xố
quan niệm xem nhẹ môn mĩ thuật. Chính vì thế tôi nghiên cứu và tích luỹ những
thêm hình ảnh chính, phụ trong tranh.
-Vì thế vẽ tranh đề tài đòi hỏi có sự kết hợp hài hồ của hai phân môn hình
hoạ và trang trí.
-Học sinh phải hiểu rõ tranh đề tài , vẽ theo đề tài gì ? Từ đó học sinh bước
đầu hình thành được ý chính, ý phụ từ ngôn ngữ chuyển sang thể hiện.
-Vẽ tranh đề tài không lập lại khuôn mẫu mà đòi hỏi có sự sáng tạo (ở bậc
tiểu học không đòi hỏi cao)
IV. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
-Giáo viên chú ý ngay từ đầu cấp về năng lực của học sinh. Để từ đó giáo
viên kịp thời bồi dưỡng những bước cơ bản và giảng giải cho học sinh hiểu như
thế nào là vẽ đẹp và thế nào là chưa vẽ đẹp.
-Dạy vẽ tranh, giáo viên phải có nhiều tranh minh hoạ, để học sinh quan
sát, phải có 2 hoặc 3 tranh minh hoạ cho một bài.
-Học sinh hiểu vẽ tranh đề tài là tranh vẽ theo một chủ đề cho trước, phải
theo cách mình thích, phải đúng chủ đề.
-Mục đích của vẽ tranh đề tài là nhằm rèn luyện và phát triển ở học sinh trí
nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo, giúp cho các em nhận thức về cái hay cái đẹp của
thế giới xung quanh. Màu sắc và cảm xúc của bản thân. Qua đó các em yêu
2
2 -
thích cái đẹp và mong muốn thể hiện nó qua cuộc sống. Lứa tuổi tiểu học là giai
đoạn mầm móng của hoạt động sáng tạo. Chúng ta cần có sự tác động đúng
hướng bằng các phương pháp dạy học tích cực thì mới tạo được tiền đề để cho
các bước phát triển hoạt động sáng tạo tiếp theo của học sinh.
1. Cc phương php thường được p dụng trong giảng dạy mĩ thuật:
!"#
-Trước khi vẽ đề tài, căn cứ vào nội dung đề tài mà giáo viên yêu cầu học
sinh về nhà hoặc trên đường đi hãy quan sát sự vật xung quanh có liên quan đến
đề tài.
VD:Chuẩn bị tranh đề tài về con vật quen thuộc, giáo viên yêu cầu học sinh
3
3 -
tranh cho các em, để tránh trường hợp sao chép và bắt chước hình vẽ mẫu thì tất
cả các tranh mẫu đều phải cất đi.
$!#
Dùng đồ trực quan trong vẽ tranh đề tài gần các bài mẫu về đề tài, giáo viên
chuẩn bị từ 1 đến 3 tranh, có thể là những bài vẽ của học sinh các năm trước
hoặc bài vẽ của thiếu nhi.
$#
Phương pháp này cũng là phương pháp rất quan trọng trong giờ dạy môn
mĩ thuật, bởi vì nếu chỉ có lý thuyết mà không có thực hành thì không thể đạt kết
quả tốt trong môn học này. Chúng ta đều hiểu rằng môn mĩ thuật ở trường tiểu
học nói riêng cũng như trường phổ thông nói chung không phải là nhằm đào tạo
học sinh trở thành hoạ sĩ, như trên đã phân tích, đặc thù của môn học gồm các
hoạt động bên trong và bên ngồi nên khi học sinh thực hành bài vẽ chính là lúc
các em phải hợp hai hoạt động và bộc lộ những suy nghĩ, những cảm nhận của
các em về thế giới xung quanh. Sự bộc lộ đó sẽ được thực hiện một cách dễ
dàng, nên các em đã có kỹ năng thể hiện một cách thuần thục. Vì vậy, nếu
không có thực hành luyện tập thì không thể hình thành được kỹ năng, kỹ sảo cần
thiết. Trong khi các em thực hành vẽ, giáo viên cần phải đến với từng em để
hướng dẫn các em cách bố cục hình vẽ trên giấy, cách sử dụng màu và cách thể
hiện hình tượng với đặc điểm ở mỗi lứa tuổi.
2. Một số hình thức tổ chức giờ dạy vẽ đề tài nhằm pht huy tính tích cực
hoạt động của học sinh.
Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh đang được thực
hiện ở tất cả các môn học.
Đối với việc giảng dạy mĩ thuật, cần vận dụng phương pháp này một cách
hợp lý để phát huy tính tích cực sáng tạo các em, phương pháp dạy học truyền
thống là thầy giảng trò nghe; thầy dạy trò học, cách dạy này làm hạn chế khả
năng sáng tạo của học sinh. Các em tiếp thu kiến thức một cách máy móc, thụ
xét các nhóm, tuyên dương nhóm vẽ được nhiều con vật hơn.
Trò chơi không những tạo hứng thú kích thích các em hoạt động tích cực
mà còn giúp cho các em phát triển trí nhớ, tưởng tượng, sáng tạo của mình.
Trò chơi kết thúc trong giờ học cũng tạo cho các em hào hứng khi xem lại
kết quả bài vẽ của nhóm mình và các nhóm bạn. Các em cũng sẽ sung sướng, tự
hào khi bức tranh của mình được các bạn ưa thích và giới thiệu cho tất cả mọi
người xem. Thông qua việc chọn tranh và giới thiệu tranh dần dần hình thành ở
các em khả năng cảm thụ thẩm mĩ.
3. Những yêu cầu về vẽ tranh đề tài:
*Trung thực với đề tài có nghĩa là bức vẽ đúng đề tài.
*Hình ảnh chính nổi bật trên bức tranh, có những hính ảnh phụ hỗ trợ
*Biết liệt kê hình ảnh đúng với đề tài.
*Diễn tả rõ ràng, làm bức tranh nổi lên những đường nét, màu sắc.
*Thể hiện được tuổi thơ trong tranh vẽ qua những đường nét, vẽ ngây thơ,
hình ảnh ngộ nghĩnh, màu sắc tươi sáng, rực rỡ.
*Tóm lại : Dạy vẽ tranh đề tài là tiết dạy vẽ theo trí tưởng tượng, học sinh
phải biết tưởng tượng để vẽ thành tranh. Dạy vẽ theo đề tài, vì vẽ theo đề tài đòi
hỏi học sinh bộc lộ ở mức cao hơn năng lực, có ý nghĩa riêng, có cách cảm thụ
thế giới riêng. Vì vậy, tranh vẽ đề tài tránh được sự sao chép, bắt chước, giống
nhau, tạo điều kiện cho mỗi học sinh điều được sáng tạo, được bộc lộ cái mới,
cái riêng của mình trong tranh.
VII. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
-Môn mĩ thuật là môn nghệ thuật, được áp dụng vào trường tiểu học, đây
không phải chúng ta đào tạo học sinh thành hoạ sĩ , mà đây là chúng ta truyền
5
5 -
thụ cho học sinh một số kiến thức cơ bản ban đầu về thẩm mĩ, tư duy sáng tạo,
cách nhìn nhận, cách suy nghĩ. Đó là nền tảng cho các em học ở cấp II, cũng là
nền tảng sau này các em học những ngành nghề có mang tính chất mĩ thuật như
thiết kế thời trang, kỹ sư xây dựng, kỹ sư kiến trúc ….
6 -
7
7 -