B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăI HCăTHNGăLONG
o0o KHÓA LUN TT NGHIP  TÀI:
PHỂNăTệCHăTỄCăNG CA
ọNăBYăN RI RO VÀ LI NHUN
TI CÔNG TY C PHN THAN HÀ TU

SINH VIÊN THC HIN : NGUYN TH LANăPHNG
MÃ SINH VIÊN : A15323
CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH ậ NGÂN HÀNG HÀ NI - 2012
Thang Long University Library
LI CMăN
Trong quá trình thi gian hoàn thành khóa lun, em xin gi li cm n đn các
thy cô ging viên i hc Thng Long đư trang b nhng kin thc cn thit đ hoàn
thành khóa lun, đc bit là ging viên hng dn Th.S V L Hng đư trc tip đnh
hng và hng dn tn tình đ em hoàn thành tt nht khóa lun này. Em cng xin
gi li cm n đn cán b công nhân viên công ty c phn Than Hà Tu đc bit là các
cán b và nhân viên phòng k toán đư to điu kin thun li cho quá trình thc tp
cng nh cung cp s liu đy đ, chi tit phc v tt nht cho vic hoàn thành khóa
lun.
Em xin chân thành cm n!
MC LC
CHNG 1. LÝ LUN C BN V ọNă BYă VẨă TỄCă NG CA
ọNăBYăN RI RO VÀ LI NHUN TRONG DOANH NGHIP 1
1.1. Mt s khái nim c bn 1
1.1.1. Khái nim đòn by 1
1.1.2. Mt s khái nim liên quan 1
1.1.2.1. Ri ro 1
1.1.2.2. Doanh thu 1
1.1.2.3. Chi phí 2
1.1.2.4. Li nhun 7
1.2. ònăby hotăđngăvƠătácăđng caăđònăby hotăđngăđn ri ro và
li nhun ca doanh nghip 7
1.2.1. Khái nim đòn by hot đng 7
1.2.2. Các yu t nh hng đn đòn by hot đng 8

ca doanh nghip 34
CHNG 2. PHỂNă TệCHăTỄCăNG CAăọNăBYă ăN RI RO
VÀ LI NHUN TI CÔNG TY C PHN THAN HÀ TU 36
2.1. Gii thiu chung v công ty c phn Than Hà Tu 36
2.1.1. Quá trình hình thành và phát trin 36
2.1.2. C cu t chc ca công ty c phn Than Hà Tu 37
2.1.3. Chc nng nhim v ca mt s phòng ban: 38
2.1.4. Chc nng, nhim v và đc đim sn xut kinh doanh 38
2.2. Tình hình hotăđng sn xut kinh doanh ca công ty c phn Than
HƠăTuătrongăgiaiăđon 2008 ậ 2011 40
2.2.1. Tình hình kt qu hot đng sn xut kinh doanh ca công ty
trong giai đon 2008 - 2011 40
2.2.2. Tình hình tài sn ngun vn ca công ty c phn Than Hà Tu
trong giai đon 2008 – 2011 44
2.3. PhơnătíchăđònăbyăvƠătácăđng caăđònăbyăđn ri ro và li nhun
ca công ty c phn Than Hà Tu 50
2.3.1. Phân tích đòn by hot đng và tác đng ca đòn by hot đng
đn ri ro và kh nng sinh li ca công ty 50
2.3.1.1. Phân tích hòa vn 50
2.3.1.2. Phân tích đòn by hot đng và tác đng ca đòn by hot đng
trong giai đon 2008 – 2011 60
2.3.2. Phân tích đòn by tài chính và tác đng ca đòn by tài chính đn
ri ro và kh nng sinh li ti công ty C phn Than Hà Tu 69
2.3.2.1. Quan h gia đ by tài chính và ri ro tài chính ca công ty
trong giai đon 2008 – 2011 76
2.3.2.2. Mi quan h gia đòn by tài chính và giá tr ca doanh nghip .
86
2.3.3. Phân tích đòn by tng hp và tác đng ca đòn by tng hp ti
công ty c phn Than Hà Tu giai đon 2008 – 2011 89
2.3.3.1.  by tng hp ca công ty trong giai đon 2008 – 2011 89

KQHKD
Kt qu hot đng kinh doanh
L
Lao đng
P.
Phòng
TNDN
Thu nhp doanh nghip
TSC
Tài sn c đnh
VCSH
Vn ch s hu

DANH MC BNG BIU, HÌNH V, Să,  TH, CÔNG THC

Bng 2.1: Kt qu hot đng sn xut kinh doanh ca công ty trong giai đon
2008 – 2011 41
Bng 2.2: Tình hình tài sn – ngun vn giai đon 2008 – 2011 45
Bng 2.3: C cu tài sn giai đon 2008 – 2011 46
Bng 2.4: C cu ngun vn trong giai đon 2008 - 2011 49
Bng 2.5: Phân loi chi phí theo đnh phí và bin phí 51
Bng 2.6: nh phí và bin phí 52
Bng 2.7: Doanh thu, sn lng và giá bán trong giai đon 2008 – 2011 52
Bng 2.8: Sn lng hòa vn ca công ty C phn Than Hà Tu trong giai đon
2008 – 2011 53
Bng 2.9: Doanh thu hòa vn ca công ty C phn Than Hà Tu giai đon 2008 –
2011 58
Bng 2.10:  by hot đng theo sn lng giai đon 2008 – 2011 61
Bng 2.11: Mi quan h gia đ by hot đng và đim hòa vn 63
Bng 2.12: Li nhun hot đng ca các nm 2008 – 2011 64

Bng 3.1: T trng các loi tài sn trong tài sn c đnh ca công ty 97
Bng 3.2:  by hot đng khi công ty đu t thêm dây chuyn mi 99
Bng 3.3: Sn lng hòa vn khi công ty tng cng đu t trang thit b hin
đi 99
Bng 3.4: C cu chi phí bán hàng giai đon 2008 – 2011 100
Bng 3.5:  by hot đng d tính khi gim chi phí bán hàng 100
Bng 3.6: Sn lng hòa vn d tính khi công ty gim chi phí bán hàng 101
Bng 3.7:  by hot đng d tính khi gim chi phí qun lý doanh nghip 102
Bng 3.8: Sn lng hòa vn d tính khi gim chi phí qun lý doanh nghip 102
Bng 3.9: C cu chi phí qun lý doanh nghip giai đon 2008 – 2011 103
Bng 3.10: ROA ca công ty và các công ty khác trong giai đon 2008 – 2011
105
Bng 3.11.  by tài chính d tính khi công ty tng hiu qu s dng vn 106
Bng 3.12: EPS d tính khi công ty tng hiu qu s dng vn 106
Bng 3.13: ROE d tính khi công ty tng hiu qu s dng vn 106
Bng 3.14: C cu ngun vn ca công ty giai đon 2008 – 2011 107
Bng 3.15: T trng n vay phi tr trên tng n phi tr giai đon 2008 - 2011
108
Bng 3.16: Các phng án s dng n vay 108
Bng 3.17: So sánh các ch tiêu EPS và ROE khi thay đi t trng n 109
Bng 3.18. EPS, ROE, DFL d tính khi thu sut thu TNDN không đi 109

Biu đ 2.1: Doanh thu bán hàng và cung cp dch v giai đon 2008 – 2011 42
Biu đ 2.2: Li nhun sau thu giai đon 2008 – 2011 43
Biu đ 2.3: Quy mô vn giai đon 208 – 2011 46
Biu đ 2.4: C cu tài sn trong các nm t 2008 – 2011 47
Biu đ 2.5: C cu ngun vn giai đon 2008 – 2011 49
Biu đ 2.6: Sn lng tiêu th và sn lng hòa vn giai đon 2008 – 2009 54
Biu đ 2.7: Doanh thu hòa vn giai đon 2008 – 2011 59
Biu đ 2.8: Xu hng thay đi ca đ by hot đng theo sn lng giai đon

Công thc 1.13 17
Công thc 1.14 19
Công thc 1.15 20
Công thc 1.16 20
Công thc 1.17 22
Công thc 1.18 23
Thang Long University Library
Công thc 1.19 24
Công thc 1.20 24
Công thc 1.21 24
Công thc 1.22 24
Công thc 1.23 25
Công thc 1.24 26
Công thc 1.25 27
Công thc 1.26 28
Công thc 1.27 28
Công thc 1.28 29
Công thc 1.29 29
Công thc 1.30 30
Công thc 1.31 30
Công thc 1.32 30
Công thc 1.33 30
Công thc 1.34 33
Công thc 1.35 33
Công thc 1.36 33
Công thc 1.37 33
Công thc 1.38 33

LI M U
1. Lý do chnăđ tài

3. Phngăphápănghiênăcu
Khóa lun s dng ch yu phng pháp phân tích, tng hp, thng kê, so sánh
đ đa ra đánh giá và kt lun t c s là các s liu đc cung cp và thc trng tình
hình hot đng ca công ty nói riêng cng nh mt s doanh nghip ngành than nói
chung.
Thang Long University Library

4. Kt cu ca khóa lun
Ni dung ca khóa lun gm 3 chng:
 Chngă1: Lý lun c bn v đòn by và tác đng ca đòn by đn ri
ro và kh nng sinh li trong doanh nghip.
 Chngă2: Phân tích đòn by và tác đng ca đòn by lên ri ro và kh
nng sinh li ti công ty c phn Than Hà Tu.
 Chngă3: Mt s gii pháp nâng cao hiu qu s dng đòn by ti công
ty c phn Than Hà Tu.
1

CHNGă1. LụăLUNăCăBNăVăọNăBYăVẨăTỄCăNGăCAă
ọNăBYăN RIăROăVẨăLIăNHUNăTRONGăDOANHăNGHIP
1.1. Mtăsăkháiănimăcăbn
1.1.1. Khái nim đòn by
Trong lnh vc vt lý, “đòn by” là khái nim dùng đ ch mt loi công c vi
chc nng khuch đi mt lc nh thành mt lc ln hn theo hng phc v cho con
ngi.  đòn by có th phát huy tác dng, ngi ta phi da vào mt đim c đnh
thng gi là đim ta và đây cng chính là đim mu cht đ khuch đi lc nhm
dch chuyn các vt th theo ý mun ca con ngi.
Trong tài chính, ngi ta mn thut ng “đòn by” ch vic s dng chi phí

doanh nghip.
- Doanh thu hot đng tài chính: là s tin doanh nghip nhn đc t các hot
đng đu t, liên doanh liên kt nh tin lãi cho vay, li nhun và c tc nhn đc t
vic góp vn liên doanh cng nh các hot đng tài chính khác…
- Doanh thu khác: bao gm các khon khác mà doanh nghip nhn đc nh các
khon n vng ch, các khon bi thng, doanh thu ca nm trc b b sót,…
Nh vy doanh thu là s tin doanh nghip thu đc v t tt c các hot đng
kinh t ca mình nhng đó không phi là thu nhp thc t mà doanh nghip nhn đc
bi doanh nghip cng phi b ra các khon chi phí đ có đc doanh thu đó.
1.1.2.3. Chi phí
a. Khái nim chi phí
Mi hot đng sn xut, kinh doanh đu phi có chi phí. Chi phí kinh doanh
đc nghiên cu di nhiu góc đ khác nhau tùy theo mc đích và quan đim ca
mi nhà khoa hc cng nh mi lnh vc.
Theo quan đim ca các nhà qun tr thì chi phí là s mt đi ca nguyên vt liu,
tin công, dch v mua ngoài và các khon chi phí khác đ to ra các sn phm, dch
v tha mãn nhu cu th trng. Trong nn kinh t th trng, các nhà qun tr luôn đt
nhu cu khách hàng lên trên đ sn xut các sn phm, dch v vi cht lng cao
nhng chi phí thp, nhm ti đa hóa mc tiêu li nhun.
Di góc đ ca k toán tài chính, chi phí đc coi là khon phí tn phát sinh
gn lin vi hot đng sn xut kinh doanh trong mt k hch toán. Tuy nhiên, không
phi loi chi phí nào phát sinh trong k cng đc tính là chi phí ca doanh nghip
trong k đó. Vic xác đnh chi phí ph thuc rt nhiu vào tính cht cng nh cách
thc ghi nhn ca tng nghip v kinh t phát sinh.
Di góc đ ca k toán qun tr, chi phí là nhng khon phí tn thc t gn lin
vi các phng án, sn phm, dch v. Theo đó, các chi phí luôn mang tính c th
nhm giúp các doanh nghip đánh giá đc mc đ hiu qu ca tng công vic t đó
có th đa ra các quyt đnh đu t và phng án ti u.
Nh vy, đim chung ta có th nhn thy t các quan đim trên đó là chi phí đu
là s tiêu hao các yu t sn xut, các ngun lc trong mt t chc đ đt đc các

Tng chi phí sn xut chung
Tiêu thc phân b
(1.1)
- Chi phí ngoài sn xut: đây là các loi chi phí phát sinh không trc tip trong
quá trình sn xut sn phm hay cung cp dch v, bao gm:
 Chi phí bán hàng là các khon chi phí phc v cho vic tiêu th hàng hóa,
sn phm ca các doanh nghip. Chi phí này thng gm chi phí nhân viên
bán hàng, chi phí vn chuyn hàng hóa, hoa hng bán hàng, khu hao tài sn
c đnh phc v cho vic bán hàng
 Chi phí qun lý doanh nghip là khon chi phí phc v cho b máy điu
hành ca các doanh nghip, thng gm: chi phí lng cho b phn qun lý,
chi phí các dch v mua ngoài, khu hao tài sn c đnh phc v qun lý…
Vic phân loi theo tiêu thc chc nng hot đng giúp các doanh nghip có th
xác đnh đc giá thành sn phm cng nh là c s đ xây dng d toán và qun lý
chi phí sn xut kinh doanh ca doanh nghip
Thang Long University Library
4

 Phân loi chi phí theo đi tng
Theo tiêu thc này, chi phí bao gm:
- Chi phí trc tip: là loi chi phí có th d dàng và hp lý tách bit cho tng đi
tng đc xem xét,  đây là sn phm hay phân xng sn xut… Xét v bn cht,
chi phí trc tip t nó đc tính vào giá thành đn v sn phm hoc mt đi tng.
Mt đi tng có t trng chi phí trc tip cao thì đ chính xác trong vic xác đnh giá
thành sn phm và kt qu kinh doanh ca đi tng đó càng cao.
- Chi phí gián tip: là loi chi phí s dng chung cho nhiu hot đng nên k toán
không th tp hp thng cho các đi tng chu chi phí, do vy phi tin hành phân b
tng yu t chi phí gián tip cho tng đi tng. Chi phí gián tip thng đc phân
b theo công thc:


tng đi tng ( sn phm)
5

- Yu t chi phí khu hao tài sn c đnh: phn ánh tng s khu hao tài sn c
đnh phi trích trong k ca tt c các tài sn c đnh s dng cho hot đng sn xut
kinh doanh.
- Yu t chi phí dch v mua ngoài: phn ánh toàn b chi phí dch v mua ngoài
nh chi phí đin, nc, đin thoi… dùng vào hot đng sn xut kinh doanh.
- Yu t chi phí khác bng tin: bao gm toàn b chi phí khác bng tin cha
phn ánh  các yu t chi phí trên đc dùng vào hot đng sn xut kinh doanh trong
k.
 Phân loi chi phí theo cách ng x ca hot đng
Theo cách phân loi này, chi phí ca doanh nghip đc chia thành các dng là
đnh phí, bin phí và chi phí hn hp.
Chi phí c đnh (đnh phí): trong ngn hn, mt s chi phí hot đng đc lp vi
doanh s hay sn lng. Loi chi phí này đc gi là đnh phí. Tt c các khu hao tài
sn, nhà máy và thit b, tin thuê nhà xng, bo him, thu môn bài và lng ca
ban qun lý,… đu đc coi là đnh phí. Nu mt doanh nghip hot đng liên tc thì
doanh nghip phi tip tc chi tr các chi phí này bt k mc doanh thu là bao nhiêu.
Tuy nhiên, đó là trong ngn hn, còn trong dài hn tt c các yu t đu thay đi nên
đnh phí cng s thay đi, do vy, khái nim đnh phí ch đc xác đnh trong ngn
hn. nh phí thng có nhng đc đim là xét trong gii hn ca quy mô hot đng,
chi phí c đnh thng không thay đi, vì vy khi sn lng thay đi thì đnh phí đn
v ca mt sn phm thay đi. Do đó, các nhà qun tr mun gim đnh phí đn v ca
mt sn phm thì cn phi khai thác ti đa công sut ca các tài sn to ra các chi phí
đó. nh phí có th đc biu din theo phng trình:
Y = A
Trong đó: Y: đnh phí
A: Giá tr ca đnh phí (hng s)
Nh vy,  bt c mc sn lng nào đnh phí cng không thay đi, ta cng có

 th 1.2. Bin phí t l  th 1.3. Bin phí cp bc

- Chi phí hn hp: không phi tt c các chi phí đu có th đc phân loi thành
đnh phí hoc bin phí, mt s chi phí có c yu t c đnh và yu t bin đi nh chi
phí đin, nc. Trong mc đ hot đng thông thng thì chi phí hn hp th hin
đnh phí, nhng khi vic sn xut vt ra khi mc đ hot đng thông thng đó thì
chi phí hn hp s bao gm c bin phí. Hu ht các chi phí phát sinh trong thc t
thng mang tính cht chi phí hn hp nh chi phí sn xut chung, chi phí s dng
máy thi công, chi phí bán hàng, chi phí qun lý doanh nghip,… các khon chi phí này
khá phc tp cng nh thng khó kim soát.
Nh vy, vic phân loi chi phí theo cách ng x ca hot đng có th giúp các
doanh nghip hiu đc bn cht s vn đng ca các yu t chi phí t đó là c s đ
kim soát chi phí cng nh đánh giá hiu qu hot đng ca tng b phn, quan trng
Chi phí
Sn lng
Chi phí
Sn lng
7

đnh theo công thc:
EBIT = Doanh thu ậ Chi phí hotăđng (1.3)
1.2. ònă byă hotă đngă vƠă tácă đngă caă đònă byă hotă đngă đnă riă roă vƠă liă
nhunăcaădoanhănghip
1.2.1. Khái nim đòn by hot đng
òn by hot đng là mc đ s dng chi phí hot đng c đnh ca doanh
nghip. Mi doanh nghip đu t chi phí c đnh vi mong mun s lng tiêu th s
Thang Long University Library
8

to ra doanh thu đ ln đ trang tri tt c các chi phí mà doanh nghip đã b ra bao
gm chi phí c đnh và chi phí bin đi. Trong khái nim đòn by hot đng, chi phí
c đnh chính là “đim ta” đ khuch đi s thay đi ca li nhun (hoc l) thông
qua s thay đi trong s lng tiêu th.
1.2.2. Các yu t nh hng đn đòn by hot đng
Vic s dng đòn by hot đng ca mt doanh nghip chu nh hng ca các
yu t di đây:
 c đim ngành ngh kinh doanh: Không phi bt k doanh nghip
thuc mt ngành nào cng có th s dng đc đòn by hot đng, điu này đc
quy đnh bi nhng đc thù ca các ngành kinh doanh đó. i vi các ngành ngh có
mc đ đu t vào tài sn c đnh và chi phí hot đng c đnh khác ln nh các
doanh nghip sn xut thì vic s dng đòn by hot đng là điu khá d hiu. Còn
các doanh nghip thng mi, dch v vi mc đ đu t cho các chi phí c đnh 
mc thp, h s khá gp khó khn trong vic tn dng đòn by hot đng. Nh vy,
đòn by hot đng chu tác đng ca các yu t đc thù ngành kinh doanh là rt ln.
 Quy mô doanh nghip: các doanh nghip có quy mô khác nhau s có
mc đu t vào tài sn c đnh cng nh các chi phí hot đng c đnh khác nhau.
Các doanh nghip có quy mô càng ln s có mc đu t các trang thit b, nhà
xng, c s vt cht, cng nh các chi phí khác càng nhiu, còn các doanh nghip
có quy mô nh thì mc đu t cng ít hn.

bin đi, li nhun và s lng tiêu th hay doanh thu. Nói mt cách đn gin, phân
tích hòa vn là vic ta xác đnh đim hòa vn ca doanh nghip. Ta có hai phng
pháp c bn đ phân tích hòa vn đó là phng pháp phân tích theo đ th và phân tích
bng phng pháp đi s.
a. Phân tích hòa vn theo đ th
Trong phân tích hòa vn theo đ th, các mc chi phí và doanh thu đc biu
din trên trc tung và sn lng trên trc hoành. Hàm s tng doanh thu (S) th hin
tng doanh thu ca doanh nghip s đt đc  mi mc sn lng khi giá bán đn v
P không đi. Còn hàm s tng chi phí hot đng TC th hin cho tng chi phí mà
doanh nghip phi gánh chu  mi mc sn lng. Tng chi phí đc tính bng tng
ca đnh phí F và bin phí V. Giao đim ca hai đng thng biu th hai hàm s trên
chính là đim hòa vn.
 xác đnh đim hòa vn ca mt doanh nghip trên đ th, ta phi tin hành
theo 3 bc di đây:
 Bc 1: V mt đng thng qua gc ta đ O vi h s góc P đ biu
th hàm s doanh thu S. Doanh thu đc xác đnh theo công thc sau:
S = P * Q (1.4)
 Bc 2: V mt đng thng ct trc tung  chi phí c đnh F và có h
s góc là bin phí VC đ biu din hàm s tng chi phí TC. Trong đó, tng chi phí
đc xác đnh theo công thc:
TC = F + (VC x Q) (1.5)
Thang Long University Library
10

 Bc 3: Xác đnh giao đim ca hai đng S và TC, t đó chiu vuông
góc xung trc hoành ta xác đnh đc đim hòa vn Q
0
.
Di đây là mt biu đ phân tích hòa vn minh ha:
 th 1.4 Biuăđ phân tích hòa vn tuyn tính

EBIT nên khi đó EBIT mang du âm và doanh nghip chu l hot đng, doanh thu
không bù đp đc tt c các chi phí đư b ra. Nu mc sn lng ca doanh nghip
cao hn đim hòa vn (Q
2
) tc là S > TC hay EBIT mang du dng và doanh nghip
đt đc lãi hot đng trong kinh doanh.
b. Phân tích hòa vn theo phng pháp đi s
Ngoài vic xác đnh đim hòa vn theo biu đ, ta cng có th tin hành phân
tích hòa vn bng các phng trình, phép tính đi s.  xác đnh đc đim hòa vn
theo phng pháp này, chúng ta cn cho các hàm s tng doanh thu và tng chi phí
hot đng bng nhau, t đó chúng ta gii phng trình đ tìm ra sn lng hòa vn.
Nh đư xác đnh  phng pháp phân tích theo biu đ, ta có hai hàm s ca
doanh thu và tng chi phí (công thc 1.3 và 1.4). Cho tng doanh thu và tng chi phí
bng nhau (tc là cho EBIT = S – TC = 0) và thay th sn lng hòa vn Q
0
cho Q ta
đc:
S = TC  P x Q
0
= F + (V x Q
0
)
 Q
0
(P – V) = F
Gii phng trình trên ta s đc công thc di đây
11

Q
0

EBIT = S
BEDo t l gia chi phí bin đi và doanh thu (VC/S) không đi  bt k mc
doanh thu nào, ngha là VC/S = VC/S
BE
, t đó ta có th vit li biu thc trên nh sau:
EBIT = S
BE

Mt khác, ti đim hòa vn, EBIT = 0, vì vy:
S
BE

= 0
T đó, ta có th rút ra:
S
BE
=
(1.7)
Trong đó: S
BE
: Doanh thu hòa vn
Thang Long University Library
12

F : Chi phí c đnh
VC : Chi phí bin đi
S : Doanh thu tiêu th

A
P - V
(*)
T đó ta xác đnh đc sn lng mc tiêu hay sn lng k hoch mà doanh
nghip cn sn xut:
Q
mc tiêu
= Q
0
+ Q
1

Thay biu thc (*) vào phng trình trên ta s đc:
Q
mc tiêu
=
F
P - V
+
A
P - V


Q
mc tiêu
=
F+A
P - V
(1.8)
Trong đó: Q