I. Tính cấp thiết của đề tài.
Việt Nam nằm ở vĩ độ từ 8
0
27’ Bắc đến 23
0
27’ Bắc, trên kinh độ từ
102
0
8’ Đông đến 109
o
27’ Đông. Với diện tích tự nhiên là 330.991km
2
, vùng
biển rộng lớn trên 1 triệu km
2
, với các đảo và quần đảo, vùng trời thuộc lãnh
thổ nước ta. Việt Nam phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tây giáp Lào,
Campuchia, phía Đông giáp biển Đông, với đường biển dài 3260km, đường
biên giới trên bộ dài 450km.
Tính đến hết năm 2006, dân số của Việt Nam đạt 84.155.800 người. Dân
cư đô thị chiếm 27,2% dân số, dân cư nông thôn chiếm 72,8% dân số. Tỷ lệ
giới tính được duy trì ổn định: Nam khoảng 49,1%, nữ khoảng 50,9%. Dân số
Việt Nam là loại dân số trẻ, 27,3% từ 0 đến 14 tuổi, 20,5% từ 14 đến dưới 18
tuổi, 45,2% từ 18 đến dưới 65 tuổi, chỉ khoảng 7,0% dân số có độ tuổi từ 65 trở
lên
Lịch sử của dân tộc Việt Nam cho thấy chính lực lượng trẻ là thiếu niên
đã có công lao to lớn góp phần làm nên những chiến công vẻ vang cho non
sông Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Non sông Việt Nam có trở
nên vẻ vang sánh vai các cường quốc năm châu hay không đấy là nhờ một
phần lớn ở công học tập của các cháu”.
Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, tương lai của đất nước, là lớp người

làm đau đầu các bậc làm cha làm mẹ, mà còn đã và đang trở thành một vấn đề
nhức nhối của toàn xã hội.
Do vậy, để đảm bảo cho sự phát triển lành mạnh của thế hệ trẻ, sự phát
triển bền vững của xã hội tương lai thì điều không thể khác là phải kịp thời có
các giải pháp ngăn chặn sự gia tăng, tiến tới đẩy lùi và loại bỏ những biểu hiện
lệch lạc, tiêu cực nêu trên ra khỏi đời sống cộng đồng.
Đảng và Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với việc bảo vệ,
chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ với phương châm: “Vì lợi ích trăm năm phải
2
trồng người”. Thế hệ trẻ chính là thế hệ tương lai của đất nước, là chủ nhân của
xã hội mai sau. Vì vậy đấu tranh phòng chống tội phạm do người chưa thành
niên (NCTN) thực hiện là một bộ phận cấu thành của sự nghiệp chăm sóc, giáo
dục và bảo vệ thế hệ trẻ, là sự nghiệp của tất cả các cấp, các ngành các cơ quan
Nhà nước, các đoàn thể quần chúng và của mọi gia đình.
Vì thế hệ tương lai của đất nước nhằm thực hiện di chúc của Chủ tịch Hồ
Chí Minh “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan
trọng và cần thiết”. Cụ thể hoá di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và
Nhà nước đã có nhiều chủ trương và biện pháp thích hợp. Và riêng đối với thế
hệ trẻ, với NCTN là đối tượng được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm.
Vì lẽ đó mà nhiệm vụ “Đấu tranh phòng chống tội phạm lứa tuổi chưa thành
niên” được xác định là một đề án của chương trình Quốc gia phòng chống tội
phạm mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt từ năm 1998
Nhưng trong tiến trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, trước xu hướng
hội nhập và mở cửa, toàn cầu hoá, song song với những cơ hội, chúng ta còn
phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức tiềm ẩn nhiều những nguyên nhân,
điều kiện làm phát sinh tình hình tội phạm (THTP).
Việc đấu tranh phòng chống tội phạm do NCTN thực hiện hiện nay
không chỉ là vấn đề của Quốc gia mà đã trở thành vấn đề được hầu hết các
Quốc gia trên thế giới dành sự quan tâm đặc biệt. Vì vậy, việc nghiên cứu đề
tài: Tình hình tội phạm do người chưa thành niên ở Việt Nam từ 2003-2009

nhiệm hình sự người có hành vi phạm tội đối với người chưa thành niên phạm
tội, Tạp chí Kiểm sát. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 6/2007.
4
10. Đinh Văn Quế, Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên
phạm tội, Tạp chí Kiểm sát. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 6/2007.
11. TS. Đỗ Thị Ngọc Tuyết, Một số vấn đề cần chú ý khi truy cứu trách
nhiệm hình sự người có hành vi phạm tội đối với người chưa thành niên phạm
tội, Tạp chí Kiểm sát. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 6/2007.
12. Tình hình phạm pháp về ma tuý do người chưa thành niên thực hiện
trên địa bàn thành phố Hà Nội, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường Chủ
nhiệm đề tài: Th.S Lý Văn Quyền – Đại học Luật Hà Nội.
13. Đặng Thị Xuân, Đấu tranh phòng và chống tội trộm cắp tài sản do
người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn Hà Nội, Luận văn thạc sĩ luật
học.
14. Đặng Thanh Nga, Một số đặc điểm tâm lí của người chưa thành niên
phạm tội, Tạp chí Luật học. Trường đại học Luật Hà Nội, Số 1/2008.
15. Đặng Kim Sơn, Cần sớm sửa đổi bộ luật tố tụng hình sự về việc áp
dụng biện pháp ngăn chặn đối với người chưa thành niên phạm tội, Kiểm sát.
Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Số23(12/2009)
Tuy nhiên, trong các công trình nghiên cứu trên, các tác giả mới chỉ
nghiên cứu về các khía cạnh cụ thể dưới góc độ luật hình sự, điều tra tội phạm
học trên cơ sở của cá nhân hoặc đặc thù của từng lĩnh vực: ví dụ như vấn đề
trách nhiệm hình sự, quyết định hình phạt, nguyên nhân tội phạm v v vấn đề
tình hình tội phạm thường chỉ có ở từng loại tội, ở từng địa phương cụ thể, nếu
có các đề tài nghiên cứu về tình hình tội phạm người chưa thành niên chung
trên cả nước thì cũng đều tương đối cũ, thường là trước năm 2000, khó có thể
bám sát với tình hình tội phạm trên thực tế hiện nay.
Qua sự xem xét, tìm hiểu thực trạng nghiên cứu các đề tài về tội phạm do
người chưa thành niên ở nước ta, em nhận thấy đề tài: “Tình hình tội phạm do
người chưa thành niên ở nước ta từ năm 2003 đến năm 2009” là một đề tài

người chưa thành niên được sử dụng với tư cách là cơ sở lý luận và thực tiễn để
giải quyết những vấn đề nghiên cứu của đề tài.
2. Về phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, người nghiên cứu sẽ sử dụng các
phương pháp như: phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, phương pháp
phỏng vấn, phương pháp điều tra xã hội học, toán học, tâm lý học,…với những
phương pháp này, tôi sẽ tiến hành các số liệu thống kê hình sự của các cơ quan
bảo vệ pháp luật trên phạm vi cả nước đặc biệt là của Viện Kiểm sát nhân dân
tối cao từ 2003-2009, nghiên cứu những tổng kết thực tiễn đấu tranh phòng
chống tội phạm cũng như việc giáo dục trẻ em ở một số đơn vị, cơ quan chức
năng trên khắp cả nước, cũng như tổng kết số liệu từ các cuộc điều tra xã hội
học tự thực hiện trong một số tỉnh, thành phố lớn trong cả nước…Trên cơ sở
nghiên cứu đó sẽ có sự xử lí, tổng hợp để đưa ra những vấn đề cốt lõi của tình
hình tội phạm do người chưa thành niên trên phạm vi cả nước.
V. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
1. Mục đích của đề tài
Đề tài nhằm đưa ra một bức tranh toàn diện về tình hình tội phạm do
người chưa thành niên ở Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2003- 2009, qua đó
góp phần nâng cao hiệu quả của cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm do
người chưa thành niên trên cả nước, bào đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Cần phải xây dựng được một cách toàn diện về tình hình tội phạm do
người chưa thành niên ở Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2003- 2009, thể hiện
trên các mặt:
• Chỉ rõ thực trạng, diễn biến tình hình tội phạm do người chưa thành
niên ở Việt Nam từ 2003-2009
7
• Chỉ rõ cơ cấu, tính chất tội phạm do người chưa thành niên ở Việt
Nam từ 2003-2009.
• Phải đưa ra được một số ý kiến tổng kết, đánh giá về tình hình tội

chung và tội phạm do người chưa thành niên nói riêng đều chưa làm rõ được
vấn đề tội phạm ẩn, thì trong luận án này, tội phạm ẩn sẽ được làm rõ. Do đặc
thù nghiên cứu tội phạm ẩn cho nên vấn đề này sẽ được đánh giá bằng các
phương pháp: phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu điều tra (phương
pháp Anket), phương pháp phân tích thông tin xã hội, phỏng vấn các chuyên
gia…các phương pháp này sẽ được sử dụng kết hợp với nhau nhằm đưa ra
những đánh giá chính xác nhất
Từ sự nghiên cứu đánh giá kết hợp tội phạm rõ và tội phạm ẩn sẽ cho ta
thấy được bức tranh toàn cảnh về thực trạng tội phạm do người chưa thành niên
ở nước ta trong từ 2003- 2009
2. Diễn biến tình hình tội phạm do người chưa thành niên ở nước ta từ
2003-2009.
Đề tài sẽ thông qua các số liệu để làm rõ diễn biến của tình hình tội phạm
do người chưa thành niên phạm tội ở nước ta từ 2003-2009 như: tổng số vụ, số
bị cáo trong từng năm; số vụ, số bị cáo trung bình qua các năm, tình hình gia
tăng của các vụ án nghiêm trọng…v
Trong phần này, cũng thông qua các số liệu cụ thể và sự phân tích đánh
giá, luận án sẽ làm rõ các mặt về cơ cấu, tình chất tội phạm do người chưa
thành niên ở Việt Nam từ 2003-2009
Chương II: Cơ cấu, tính chất tội phạm do người chưa thành
niên ở Việt Nam từ 2003-2009
9
Trong phần này, cũng thông qua các số liệu cụ thể và sự phân tích đánh
giá, luận án sẽ làm rõ các mặt về cơ cấu, tình chất tội phạm do người chưa
thành niên ở Việt Nam từ 2003-2009:
1. Cơ cấu:
1.1 Cơ cấu về loại tội phạm (Sẽ bao gồm các nhóm tội theo cách phân loại
ở khoản 3 Điều 8 Bộ luật Hình sự và phân loại theo từng loại tội cụ thể
trong từng chương của Bộ luật Hình sự)
1.2 Cơ cấu về hình thức thực hiện (đơn lẻ, phạm tội có đồng phạm, đồng