Chuyên đề 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
(18 tiết)
A-Mục tiêu cần đạt: giúp hs:
-Củng cố kiên thức về văn nghị luận xã hội
-Rèn luyện kỹ năng viết văn nghị luận về một tư tưởng, đạo lí;nghị luận về một hiện
tượng đời sống.
B-Các bước tiến hành
1. Ổn định
2.Kiểm tra bài cũ
3.Bài mới
HĐ1:Củng cố lí thuyết
A-Lý thuyết
I-Dạng đề nghị luận về một tư tưởng, đạo lí
-Đề tài nghị luận vê ttưởng, đao lí vô cùng phong phú,bao gồm các vđề:
+Về nhận thức (lí tưởng,mục đích sống)
+Về tâm hồn, tính cách(lòng ynước,long nhân ái,vị tha…,tính trung thực,dũng
cảm,khiêm tốn…,thói ích kỉ,ba hoa…
+Về các qhệ gia đình,xh…
+Về cách ứng xử,những hđộng của mỗi người trong csống…
-Các thao tác lập luận cơ bản thường được sdụng:giải thích,ptich,cminh,so sánh,bác
bỏ,bình luận.
II-Dạng đề nghị luận về một htượng, đsống.
-Đề tài:tai nạn gthông, ô nhiễm môi trường,chống nạn phá rừng,tâm gương người tốt
viêc tốt…
-Các thao tác lập luận:gthích,cminh,bluận,phân tích,ssánh,bác bỏ…
Tiết 2:
HĐ2: Thực hành
B-Thực hành
Đề 1:Trái tim hoàn thiện là trái tim có nhiều mảnh vá.
1.MB
-Giới thiệu vđề.

Đề nghị, đồng thời cũng là quan điểm về giáo dục của Lincoln đến nay vẫn còn giá trị
nguyên vẹn.
+ Không phủ nhận vai trò quan trọng của kiến thức sách vở, ở đó có cả một “ thế
giới kỳ diệu”
+ Những kiến thức cuộc sống cũng quan trọng không kém.
+ Vai trò của việc tự học, tụ chiêm nghiệm “ lặng lẽ suy tư” là rất lớn.
2
c. Rút ra bài học bản thân.
+ Học trong sách vở và học từ cuộc sống.
+ Học bằng tiếp nhận kiến thức và học bằng tự khám phá.
3.Kết bài
-Lời đề nghị của Lincoln thể hiện quan niệm tiến bộ về giáo dục mà cụ thể là phương
pháp giáo dục
- Nó cho ta bài học có ý nghĩa về mục đích và cách thức học tập
Tiết 3
Đề 3:
Trong một bài phát biểu, một học sinh có nói : “… Hãy cho em xin một phút giây
thôi – một phút giây ngưng nghỉ trên hành trình đời để em chiêm nghiệm về những
gì đã qua và nghĩ tiếp những điều em sẽ làm trong khoảng thời gian sắp đến…”
Em rút ra được bài học gì từ câu nói trên?
Yêu Cầu:
1. Học sinh trên đã khái quát suy nghĩ của mình về cuộc sống:
- Cuộc sống chảy trôi, không ngừng vận động, con người lo bươn chải, sống gấp, sống
vội, ít có những phút giây ngừng lại để mà nghĩ suy.
“ Dừng lại” nhấn mạnh đến vấn đề ý thức, tư tưởng của con người ngắm nhìn lại mình
trong suốt quãng thời gian đang tồn tại.
+ Hướng về quá khứ: Với những kỉ niệm đẹp, với những niềm vui và hạnh phúc.
+ Hướng về tương lai: Với những cái gì chưa tới, với những ước mơ và khát vọng.
Ý nghĩa:
+ Hướng về quá khứ mà chiêm nghiệm, rút ra những bài học, những kinh nghiệm

- Dự báo hướng giải quyết của bài làm.
2. Thân bài
Nhân dân ta từ xưa đã khuyên mọi nguời nên có lòng vị tha và tình cảm nhân ái
bằng những lời nhắn nhủ chân tình và sâu sắc.
+ Môi hở răng lạnh
+ Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.
+ Máu chảy ruột mềm.
+ Nhiễu đềiu phủ lấy giá gương
Người trong một nước thì thương nhau cùng.
+ Chị ngã em nâng
Ý tưởng nhân văn cao đẹp ấy cũng được nhà sư phạm nổi danh Xukhômlinxki
thể hiện qua câu nói nổi tiếng “ Nếu đứa trẻ dửng dung …. con người chân chính.
- Cấu trúc của nhận định trên là cấu trúc của câu điều kiện ( nếu thì). Nhà sư
phạm Xukhômlinxki đã trình bày hai điều kiện chủ yếu để đưa trẻ trở nên con người
chân chính.
Trong câu nói của ông: Thế nào là dửng dưng? dửng dưng là lạnh lùng, thờ ơ vô
trách nhiệm. nói cách khác là vô cảm: không vui, không buồn, không đau xót, không
4
thương mến… Cần lưu ý ở đây Xukhômlinxki nhấn mạnh thái độ dửng dưng với những
gì đang diễn ra trong “ Trái tim của con người bạn, người anh em của bố mẹ mình hoặc
bất cứ đồng bào nào ” Nghĩa là có thể con ngừơi này dửng dưng trước tình cảm của
ngưòi khác, trước sự việc xảy ra của người khác chứ anh không hề dửng dưng với chính
mình, không hề dửng dưng với những gì đang xảy ra với bản thân.)
- Tiếp theo là điều kiện thứ hai, là tình trạng “ không biết đọc trong mắt người
khác điều đang xảy ra trong trái tim người đó” Như thế, nếu thái độ dửng dưng ở bên
trên nghiêng về đánh giá khả năng đồng cảm thì tình trạng bên dưới này nghiêng về
đánh giá khả năng nhận thức nói một cách khác là không có khả năng hiểu được người
khác.
- Như vậy dửng dưng là tình trạng vô cảm, câm điếc về cảm xúc và tình cảm “
Không đọc được trong mắt người khác” là mù loà về nhận thức, thiếu khả năng hiểu

HOA HỒNG TẶNG MẸ
Anh dừng lại mua hoa để gửi hoa tặng mẹ qua đường bưu điện. Mẹ anh sống cách chỗ
anh khoảng ba trăm kilômet. Khi bước ra khỏi xe anh thấy một bé gái đang đứng khóc
bên vỉa hè, Anh đến và hỏi nó sao lại khóc.
- Cháu muốn mua một bông hoa hồng để tặng mẹ cháu. Nó nức nở - nhưng cháu có bảy
mươi lăm xu trong khi giá bán hoa hồng đến hai mươi đô la.
Anh mỉm cười và nói với nó:
- Đến đây, chú sẽ mua cho cháu.
Anh liền mua hoa cho cô bé và đặt một bó hồng để gửi cho mẹ anh. Xong xuôi, anh hỏi
cô bé có cần đi nhờ xe về nhà không. Nó vui mừng nhìn anh trả lời:
- Dạ, chú cho cháu đi nhờ đến nhà mẹ cháu.
- Nó chỉ đường cho anh lái xe đến một nghĩa trang, nơi có một phần mộ vừa mới đắp.
Nó chỉ ngôi mộ và nói:
- Đây là nhà của mẹ cháu
- Nói xong , nó ân cần đặt nhánh hoa hồng lên mộ.
Tức thì anh quay lại tiệm bán hoa huỷ bỏ dịch vụ gửi hoa vừa rồi và mua một bó hoa
hồng thật đẹp. Suốt đêm đó, anh đã lái xe một mạch ba trăm kilômet về nhà mẹ để trao
tận tay bà bó hoa.
(Học sinh làm dàn ý và thảo luận
6
Tiết 11
Đề 11: Nhà sư phạm nổi tiếng V.A.Xu-khôm-lin-xki có viết: “Niềm tin và thế giới
xúc cảm của con người có đạo đức đúng đắn, tâm hồn đẹp đẽ được xây dựng trên
cơ sở khinh bỉ những điều không xứng đáng”.
Theo anh (chị), đối với một người có đạo đức và tâm hồn đẹp đẽ, những điều gì là
không xứng đáng?
Dàn ý
1. Phẩm giá con người là gì?
2. Phẩm giá con người được hình thành từ sự sáng suốt và tinh tế xác định cái gì xứng
đáng và không xứng đáng.

+ Phải thử sức mình khi đem lý thuyết trong nhà trường để ứng dụng trong
cuộc sống.
- Qua lời khuyên đó, mỗi người cần hình thành quan điểm tiến bộ
+ Phải luôn năng động, sáng tạo và biết tận dụng thời gian để học tập và
thực hành.
+ Tham gia tích cực mọi hoạt động bổ ích do nhà trường, đoàn thanh niên
và các đoàn thể xã hội phát động.
+ Không nên lãng phí thời gian vào những đam mê vô bổ và có hại cho sức
khỏe, đạo đức.
+ Không nên ỷ lại vào sự giàu có của gia đình mà không chuẩn bị cho
mình tri thức vững vàng và đạo đức cao đẹp để làm hành trang vững chắc
cho cuộc sống tương lai.
III. Kết bài
- Khẳng định lại lời khuyên của Bryan Dison là đúng đắn và có ý nghĩa.
- Nêu trách nhiệm của bản thân qua lời khuyên đó.
Tiết 13
Đề 13: Có người cho rằng :”Sự ham muốn vô độ về tiền bạc sẽ dẫn con người đến
chỗ sa đọa tâm hồn”. Em có ý kiến như thế nào? Có thể rút ra bài học gì cho bản
thân?
Dàn ý
1. Mở bài
- Tiền rất cần thiết cho cuộc sống con người, nhưng tiền không thể đem lại hạnh phúc.
- Nhiều người cho rằng có tiền sẽ có được mọi thứ, họ bất chấp tất cả để kiếm
thật nhiều tiền mà quên rằng “ Sự ham muốn vô độ về tiền bạc sẽ dẫn con người đến
chỗ sa đoạ tâm hồn”
2.Thân bài
a. Giải thích
- Đồng tiền có giá trị vạn năng, có tiền có thể có được nhiều thứ : tài sản, quyền
lực, địa vị.
- Tiền bạc làm thoả mãn lòng ham muốn của con người.

cho khi bạn qua đời, mọi người khóc còn bạn, bạn cười”.
Dàn ý
9
1 Giải thích
“ Khi bạn sinh ra, bạn khóc còn mọi người xung quanh bạn cười”
- Sinh ra: Sự bắt đầu cuộc đời của một con người.
- Bạn: khóc -> tiếng khóc báo hiệu sự chào đời của một cá nhận.
- Mọi người : cười -> tiếng cười của niềm vui, của sự chào đón.
“ Hãy sống sao cho khi qua đời, mọi người khóc còn bạn, bạn cười”
- Qua đời: sự kết thúc của một đời người.
- Mọi người: khóc -> tiếng khóc của niềm đau xót, ngậm ngùi, tiếc thương.
- Bạn cười: -> Sự ra đi thanh thản, mãn nguyện của một cuộc đời có ý nghĩa.
-> Khi bạn bắt đầu một cuộc đời, mọi người vui mừng,đón chào bạn. Vậy bạn
hãy sống sao cho đến lúc ra đi, bạn sẽ thanh thản, mãn nguyện còn mọi người đau xót,
tiếc thương.
- Ý nghĩa của câu nói: Khẳng định quan niệm sống hữu ích trong cuộc đời của
một con người.
2. Biểu hiện của quan niệm sống có ích trong cuộc đời của một con người:
- Đối với xã hội: Mỗi con người cần cống hiến tài đức của mình cho sự phát triển
chung của xã hội.
- Đối với gia đình: sống với tất cả tình thương và trách nhiệm.
10
11
12
Chuyên đề 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

A-Mục tiêu cần đạt: giúp hs:
-Củng cố kiên thức về văn nghị luận xã hội
-Rèn luyện kỹ năng viết văn nghị luận về một tư tưởng, đạo lí;nghị luận về một hiện
tượng đời sống.

- Bạn cười: -> Sự ra đi thanh thản, mãn nguyện của một
cuộc đời có ý nghĩa.
-> Khi bạn bắt đầu một cuộc đời, mọi người vui mừng,đón
chào bạn. Vậy bạn hãy sống sao cho đến lúc ra đi, bạn sẽ
thanh thản, mãn nguyện còn mọi người đau xót, tiếc thương.
- Ý nghĩa của câu nói: Khẳng định quan niệm sống hữu ích
trong cuộc đời của một con người.
2. Biểu hiện của quan niệm sống có ích trong cuộc đời
của một con người:
- Đối với xã hội: Mỗi con người cần cống hiến tài đức của
mình cho sự phát triển chung của xã hội.
14
- Đối với gia đình: sống với tất cả tình thương và trách
nhiệm.
15
16