MỤC LỤC
Đề tài: “Bình luận về vai trò của vàng trong hệ thống tiền tệ thế giới hiện nay và ở Việt
Nam”
I. Tổng quan và lịch sử của Vàng.
1. Lịch sử hình thành và phát triển của Vàng,
Năm 3600 trước công nguyên: Khối vàng đầu tiên được nung chảy
Những người thợ vàng ở Hy Lạp là những người đầu tiên nung quặng vàng để lấy được
vàng từ bên trong. Họ dùng những ống thổi lửa làm bằng đất sét chống lửa để duy trì
nhiệt độ cho lò nung.
Năm 2600 trước công nguyên: Những trang sức vàng đầu tiên ra đời
Những người thợ vàng tại Mesopotamia cổ đại ( nước Iraq ngày nay) đã tạo ra một trong
những đồ trang sức bằng vàng đầu tiên của con người. Đó là một chiếc vòng cổ làm từ đá
carnelian màu xanh da trời có gắn những miếng vàng hình chiếc lá.
Năm 564 trước công nguyên: Đồng tiền vàng đầu tiên xuất hiện
Vua Croesus đã cho phát triển công nghệ tinh luyện vàng để đúc ra đồng tiền vàng tiêu
chuẩn đầu tiên trên thế giới. Với trọng lượng như nhau cho tất cả các đồng tiền, Croesids
đã trở thành đơn vị tiền tệ được chấp nhận và sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới
Năm 300 trước công nguyên: Lần đầu tiên dùng hạt nano vàng
Người La Mã đã sử dụng vàng để tạo ra màu sắc đặc biệt cho chiếc cốc Lycurgus nổi
tiếng. Họ đã đun chảy bột vàng trong thủy tinh và làm nó khuếch tán ra xung quanh. Sự
khúc xạ ánh sáng đã làm cho chiếc cốc này có màu đỏ rực rỡ.
Năm 1300: Tiêu chuẩn về vàng được thiết lập
Hệ thống tiêu chuẩn đầu tiên trên thế giới nhằm nghiên cứu và đảm bảo chất lượng các
kim lại quý đã được thành lập tại Goldsmith's Hall ở london. Đây cũng là nơi đặt trụ sở
của Phòng phân tích kim loại quý London ngày nay.
Năm 1370: Cơn khát vàng đầu tiên trong lịch sử
Trong khoảng thời gian 1370-1420, rất nhiều mỏ vàng lớn quanh khu vực châu Âu trở
nên gần như cạn kiệt. Việc đào đãi và sản xuất vàng tại vùng này giảm mạnh đến mức gây
ra cả một thời kì mà người ta gọi là “Cơn khát vàng lịch sử”.
Năm 1717: Anh đề ra chế độ bản vị vàng
Anh bắt đầu đề ra chế độ này khi chính phủ định giá 1 ounce vàng là 77 shilling và 10,5

cửa sổ vàng)", đình chỉ việc quy đổi USD ra vàng. Và sau đó, cả thế giới đã theo chế độ tỉ
giá thả nổi như hiện nay.
Năm 1999: Thỏa thuận về vàng của các ngân hàng trung ương
15 ngân hàng trung ương châu Âu đã tuyên bố rằng vàng sẽ là thành phần quan trọng
trong dự trữ quốc gia và cùng nhau hạn chế tổng lượng vàng bán ra ở mức tối đa là 400
tấn mỗi năm trong vòng 5 năm tiếp theo.
Năm 2003: Vàng K (K-gold) xuất hiện tại Trung Quốc
Hội đồng Vàng thế giới đã tạo ra một phân khúc hoàn toàn mới với việc đưa vàng K ra thị
trường. Đây là loại vàng 18 carat ở Trung Quốc. Loại trang sức này chủ yếu có hai màu
vàng và trắng, nó được lấy cảm hứng từ các thiết kế của người Italy.
Năm 2004: Quỹ đầu tư vàng SPDR ra đời
Từ đây, thị trường chuyển sang một hướng đầu tư vàng mới tiên tiến, an toàn và dễ dàng
hơn. 6 năm sau khi thành lập, số tài sản được SPDR® nắm giữ đã lên tới hơn 55 tỷ USD.
2. Đơn vị đo lường và Cách qui đổi giá vàng thế giới và vàng trong nước
- Các đơn vị đo lường của Vàng: Trong ngành kim hoàn ở Việt Nam, khối lượng của
vàng được tính theo đơn vị là cây (lượng hay lạng) hoặc là chỉ. Một cây vàng nặng 37,50
gram. Một chỉ bằng 1/10 cây vàng. Trên thị trường thế giới, vàng thường được tính theo
đơn vị là ounce hay troy ounce. 1 ounce tương đương 31.103476 gram.
- Tuổi vàng (hay hàm lượng vàng) được tính theo thang độ K (karat). Một Karat tương
đương 1/24 vàng nguyên chất. Vàng 9999 tương đương với 24K. Khi người ta nói tuổi
vàng là 18K thì nó tương đương với hàm lượng vàng trong mẫu xấp xỉ 75%. Vàng dùng
trong ngành trang sức thông thường còn gọi là vàng tây có tuổi khoảng 18K.
• Thị trường vàng thế giới
o Đơn vị yết giá (thông thường): USD/ounce
o 1 ounce = 1 troy ounce = 0.83 lượng
o 1lượng = 1.20556 ounce
• Thị trường vàng trong nước
o Đơn vị yết giá: VND/lượng
o Công thức quy đổi giá vàng từ đơn vị tính USD/Oz thành đơn vị tính
VND/lượng:

Banque De France, Ngân hàng nhà nước Pháp là nơi cất giữ vàng của quốc gia, chiếm đến
65,7% dự trữ ngoại hối. Với 2.683,81 tấn vàng dự trữ trị giá vàng Pháp nắm giữ xấp xỉ
107,35 tỷ $.
6. Trung Quốc: Giá trị dự trữ: 46,46 tỷ $:Tổng số: 1.161,6 tấn
Với 1.161,6 tấn, quốc gia đông dân nhất thế giới đứng thứ 6 về dự trữ vàng. Khả năng có
thể cao hơn không? Vàng chỉ chiếm 1,6% dự trữ ngoại hối. Với dân số 1,34 tỷ người,
bình quân một người dân nắm giữ 34,7$ vàng.
7. Thụy Sỹ: Giá trị dự trữ: 45,84 tỷ $: Tổng số: 1.146 tấn
Ngân hàng nhà nước Thụy Sỹ định hướng chính sách tiền tệ và quản lý 1.144,1 tấn vàng
của quốc gia này. Với dự trữ kim loại quý đứng thứ 7 thế giới, Thụy Sỹ nắm giữ xấp xỉ
45,84 tỷ $ vàng , khoảng 27,1% dự trữ ngoại hối.
8. Nhật Bản: Giá trị dự trữ: 33,73 tỷ $: Tổng số: 843,25 tấn
Mặc dù Nhật đứng thứ 8 trong danh sách, 843,25 tấn vàng Nhật nắm giữ chỉ chiếm 2,5%
dự trữ ngoại hối. Trên thị trường mở, Nhật nắm giữ 33,73 tỷ $, được kiểm soát bởi Ngân
hàng trung ương Nhật.
9. Nga: Giá trị dự trữ: 28,26 tỷ $: Tổng số: 706,38 tấn
Ngân hàng trung ương Nga kiểm soát 706,38 tấn vàng, tổng giá trị đạt 28,26 tỷ $, chiếm
5,1% dự trữ ngoại hối. Năm 2009, Nga đã tăng sản xuất vàng thêm 21%, với việc thêm
vài mỏ khai thác nữa.
10. Hà Lan: Giá trị dự trữ: 26,9 tỷ $: Tổng số: 674,98 tấn
Hà Lan đứng thứ 10 danh sách với 674,98 tấn vàng. Ngân hàng trung ương Hà Lan quản
lý tài chính quốc gia, ba gồm vàng, xấp xỉ 26,9 tỷ$ trên thị trường hiện tại và chiếm
53,4% thị trường ngoại hối.
11. Ấn Độ: Giá trị dự trữ: 24,58 tỷ $: Tổng số: 614,58 tấn
Ấn Độ tăng thứ bậc so với năm ngoái. Là nước đông dân nhì thế giới, giữ vị trí 11 các
nước dự trữ vàng lớn nhất thế giới. Tháng 11/2009 Ấn Độ mua 200 tấn vàng, trị giá 6,9 tỷ
$ từ IMF.
II. Vai trò của vàng trong hệ thống tài chính quốc tế
1. Vai trò của vàng trong lịch sử
1.1. Chế độ bản vị vàng cố định

vàng bị đẩy lùi dần khỏi lưu thông. Tuy nhiên, chế độ bản vị vàng này cũng có chung nhược
điểm như chế độ bản vị vàng trước đó do các đồng tiền của các nước tiếp tục bị ràng buộc
với vàng, tăng trưởng thương mại quốc tế bị phụ thuộc vào sản lượng vàng thế giới. Do đó,
chế độ bản vàng này cũng bị sụp đổ trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933.
1.3. Chế độ bản vị sửa đổi
Mặc dù có nhiều nhược điểm, nhưng chế độ bản vị vàng vẫn được các nhà kinh tế Hoa Kỳ
quan tâm theo hướng thiết lập quan hệ vàng – đô la. Lý do là quan hệ vàng – đô la có khả
năng bình ổn giá cả trong dài hạn mặc dù vàng có thể gây biến động giá cả và việc làm trong
ngắn hạn. Sản lượng vàng thế giới sẽ giảm dần và giá vàng có thể tăng mạnh, dẫn đến tình
trạng bất ổn trong hệ thống thanh toán quốc tế.
Năm 1944, các nước thành viên của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã nhóm họp tại Bretton
Woods (New Jersey) nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào vàng theo hướng thiết lập một hệ thống
tiền tệ và thanh toán ổn định hơn, gọi là hệ thống bretton woods hay chế độ bản vị sửa đổi.
Điểm chính của hệ thống này là thiết lập tương quan tỉ giá giữa các đồng tiền chủ chốt với đô
la Mỹ (USD) và giữa USD với vàng. Đô la Mỹ được nhiều NHTW lựa chọn làm tiền dự trữ,
do Hoa Kỳ cam kết sẽ bán hoặc mua vàng theo yêu cầu của các nước thành viên với giá 35
USD/ounce, các nước thành viên IMF hứa hẹn sẽ duy trì tỉ giá ổn định so với vàng hoặc USD
với biên độ dao động ±1%. Nếu đồng bản tệ tăng giá quá 1% so với giá trị danh nghĩa,
NHTW nước đó phải bán đồng bản tệ và mua USD, qua đó sẽ đưa giá trị đồng bản tệ về giá
trị danh nghĩa. Nếu đồng bản tệ tăng hoặc giảm giá quá mức, thì NHTW nước đó phải đánh
giá lại đồng bản tệ và thiết lập tỉ giá mới so với USD hoặc vàng.
Thành công của hệ thống bretton woods phụ thuộc căn bản vào khả năng của Hoa Kỳ trong
việc duy trì giá trị và độ tin cậy của USD, nhưng hệ thống tỉ giá cố định này bị sụp đổ vào
năm 1971, chủ yếu do những mất cân đối trong thanh toán giữa các nước và sự gia tăng tài
sản USD tại nước ngoài. Sau những cố gắng phục hồi hệ thống này, cơ chế tỉ giá thả nổi bắt
đầu được áp dụng từ năm 1973. Tỉ giá giữa các đồng tiền chủ chốt thay đổi dưới sự giám sát
của các NHTW tương ứng. Trong trường hợp cần thiết, NHTW sẽ can thiệp vào thị trường
mở nhằm duy trì trật tự kinh doanh tiền tệ hoặc tác động để tỉ giá trở về mức thích hợp.
Những nước nhỏ thường thực hiện chính sách neo tỉ giá với một ngoại tệ mạnh, thường là với
USD hoặc đồng tiền của nước có quan hệ thương mại chủ yếu. Mặc dù tỉ giá thả nổi gây khó

- Sự sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1987, và gần đây nhất là khủng hoảng
tài chính 2007-2009 là những minh chúng cụ thể. Trong những giai đoạn mà kinh tế - chính
trị thế giới càng bất ổn thì giá vàng càng biến động cao. Chẳng hạn giá vàng cũng tăng cao
khi cuộc khủng bố ngày 11/9/2001 xảy ra. (1.920,30 USD/ounce )
Vàng là một kênh trú ẩn an toàn cho thị trường chứng khoán:
Như thế nào là một kênh trú ẩn an toàn? Một kênh trú ẩn an toàn trên thị trường tài
chính được xác định là một tài sản có tương quan âm với các tài sản khác hoặc với danh mục
bình quân ở những giai đoạn nhất định - những thời điểm thị trường suy thoái. Để xác định
một tài sản có là kênh trú ẩn an toàn hay không thì điều này phụ thuộc vào sự tương quan âm
của nó với danh mục trong những thời điểm thị trường khó khăn nhất. Tính chất này hàm ý
tài sản đó không nhất thiết phải tương quan âm hoặc dương với thị trường nếu xét về tổng
thể, nhưng độ tương quan của nó chỉ có thể là âm hoặc bằng không trong những giai đoạn cụ
thể. Do vậy, trong điều kiện bình thường, hoặc trong thị trường tăng giá, sự tương quan có
thể là dương hoặc âm. Nếu điều kiện thị trường xấu, tài sản đó phải có tương quan âm, và do
vậy làm giúp nhà đầu tư giảm bớt thua lỗ trong danh mục của mình. Nếu trong điều kiện thị
trường bình thường, vàng vẫn có mối tương quan âm, thì lúc này nó nên được xem là một tài
sản phòng ngừa rủi ro, thay vì là một kênh trú ẩn an toàn. Tóm lại: Vàng đồng thời là một
kênh trú ẩn ngắn hạn lẫn phòng ngừa rủi ro cho phần lớn các thị trường chứng khoán trên thế
giới
II.4 Vàng đóng vai trò là điều kiện đảm bảo giá cả trong thanh toán kinh tế
Hình thức thường dùng của điều kiện đảm bảo bằng vàng là giá cả hàng hoá và tổng giá
trị hợp đồng mua bán được quy định bằng một đồng tiền nào đó và xác định giá trị vàng
của đồng tiền này. Nếu giá trị vàng của đồng tiền đó thay đổi thì giá cả hàng hoá và tổng
giá trị hợp đồng mua bán phải được điều chỉnh một cách tương ứng.
Vì giá trị vàng của tiền tệ được biểu hiện qua hàm lượng vàng và giá vàng trên thị trường
nên có cách đảm bảo như sau:
Quy định một đồng tiền tính toán và thanh toán đồng thời quy định giá vàng lúc đó trên
một thị trường nhất định làm cơ sở đảm bảo.
Khi trả tiền nếu giá vàng trên thị trường đó thay đổi so với giá vàng lúc ký kết thì giá cả
hàng hoá và tổng gía trị hợp đồng cũng sẽ được điều chỉnh một cách tương ứng.

trưởng ổn định của nền kinh tế Mỹ là quan trọng nhất. Khi nền kinh tế toàn cầu tăng
trưởng ổn định thì vàng sẽ không có nhiều sự hỗ trợ cho việc tăng giá. Một khi chỉ số
USD được củng cố bởi các yếu tố, dẫn đầu là chính sách lãi suất, kinh tế tăng trưởng đều,
chỉ số thu nhập và niềm tin tiêu dùng được củng cố thì các nhà đầu cơ, nhà đầu tư sẽ tăng
cường giữ USD theo thời điểm hoặc dài hạn để kiếm lợi nhuận và là phương tiện thanh
toán, chính điều này cũng là yếu tố không hỗ trợ cho giá vàng. Các đồng tiền mạnh trong
rổ tiền tệ khi tăng hoặc giảm thì có ảnh hưởng ít nhiều đến đến chỉ số USD, vì chỉ số USD
được thiết lập bởi các đồng tiền EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF. Khi có sự thay đổi
giá trị của các đơn vị tiền tệ này thì chỉ số USD sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, chúng ta có thể
hình dung rằng, giá trị thời điểm của các đơn vị tiền tệ này ảnh hưởng gián tiếp đến giá
vàng. Và khi một đơn vị tiền tệ mạnh ngoài USD, như EUR, JPY hay GBP tăng hoặc
giảm mạnh do yếu tố kinh tế, chính trị, thì dòng chảy đầu tư hoặc đầu cơ mua hoặc bán
vào đồng tiền này tăng mạnh. Một số chỉ số cơ bản mà nhà đầu tư có thể theo dõi khi
phân tích giá vàng: USD Index, EUR/USD, giá dầu thô, giá bạc và sự tăng giảm của chỉ
số chứng khoán trên các TTCK lớn.
2. Vàng là công cụ thay thế đồng USD:
USD là ngoại tệ mạnh được thay thế cho chế độ bản vị vàng thất bại trước đây. Trên thị
trường nếu giá đồng USD tăng thì giá vàng sẽ giảm và ngược lại nếu giá đồng USD giảm
thì giá vàng sẽ tăng lên. Do đó vàng là cách đầu tư hiệu quả nhất trong việc phòng ngừa
rủi ro đồng USD giảm giá. Trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay người ta không còn tin
tưởng về sự ổn định của đồng USD thì công cụ thay thế tốt nhất và tin tưởng nhất là vàng.
3. Vàng là công cụ kiểm soát rủi ro:
mặc dù chưa có sự tổng kết đầy đủ, song có thể dễ dàng nhận thấy, các đồng tiền mạnh
của thế giới thời gian qua không ổn định. Sự không ổn định này được lý giải bởi nhiều
yếu tố: như chính phủ của các đồng tiền này thường rơi vào tình trạng thâm hụt ngân sách
lớn, làm cho tỷ lệ lạm phát tăng cao; do khủng hoảng tài chính - tiền tệ khu vực châu Á và
toàn cầu… Một vấn đề nữa hầu như còn chưa được đề cập là kể từ khi đồng ơ-rô của EU
ra đời năm 1999, thay thế cho các đồng tiền của 12 quốc gia, trở thành một đồng tiền
quốc tế mạnh song song với đồng USD, làm cho đồng USD mất đi vị trí độc tôn và có vẻ
ngày càng suy yếu, trong khi đồng ơ-rô chưa đủ thời gian để khẳng định vị trí của mình,

cấp thiết đặt ra hiện nay là phải cải tổ việc quản lý vàng và phát triển TTV.
Thứ nhất, căn nguyên cơ bản của cơn sốt vàng là lạm phát, do đó muốn giải quyết vấn đề
của vàng thì phải có biện pháp giảm lạm phát để tăng niềm tin vào đồng nội tệ, bớt đổ xô
vào gom giữ vàng, ngoại tệ.
Thứ hai, không nên thực hiện các biện pháp có tính chất hành chính, cắt giảm đột ngột,
ngăn cấm mua bán vàng Bởi như vậy sẽ càng làm vàng ra khỏi kênh chính thức. Thay
vào đó, cần có bước trung gian để chu chuyển vàng (hút vàng vào ngân hàng).
Thứ ba, cần có cơ chế để chu chuyển vàng thành VND, cần có giải pháp để huy động số
vàng hiện có trong dân để không lãng phí nguồn tài chính quan trọng. NHNN nên cho
phép các NHTM tái chiết khấu vàng để lấy VND. Khi đó, nhà nước sẽ thu hút được vàng
trong dân, đưa lượng vàng lớn trong dân vào lưu thông, giúp chu chuyển nguồn vốn bằng
vàng.
Thứ tư, Nhà nước cần có chính sách quản lý TTV theo hướng tạo điều kiện cho các doanh
nghiệp chủ động sản xuất kinh doanh, trên tinh thần tôn trọng quy luật thị trường. Sau khi
hoàn thiện các cơ chế, biện pháp phòng ngừa rủi ro thì nên tiếp tục cho phép kinh doanh
vàng trên tài khoản nước ngoài để khơi thông dòng vốn kinh doanh trong và ngoài nước
và cân bằng được rủi ro của việc huy động vàng trong nước.
Thứ năm, cần thành lập mô hình quản lý TTV tập trung do Nhà nước quản lý. Khi đó,
Nhà nước có thể quản lý TTV hiệu quả, tránh những tác động tiêu cực, còn người dân và
nhà đầu tư có thêm những kênh lựa chọn để đầu tư hay trao đổi loại hàng hóa đặc biệt
này, tạo lập một thị trường giao dịch vàng tập trung giống thị trường chứng khoán hiện
nay, tăng cường tính minh bạch, thông suốt của TTV; giảm tình trạng lũng đoạn và thao
túng, góp phần tạo trật tự khách quan cho TTV; giảm nhu cầu nhập vàng và hạn chế xuất
nhập lậu vàng.