Kinh nghiÖm båi dìng häc sinh giái m«n vËt lý THCS
Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi
môn vật lý THCS
Như chúng ta đã biết, học sinh giỏi đạt kết quả cao trong các kỳ thi
do nhiều yếu tố: Tố chất của học sinh, sự quan tâm của gia đình, ý thức học
tập của học sinh, việc bồi dưỡng và không ngoại trừ yếu tố may mắn. Tuy
nhiên chúng ta không chỉ chờ đợi và cầu mong ở sự may mắn bởi vì yếu tố
may mắn chỉ là một phần rất nhỏ. Phương ngôn có câu:" Trở thành nhân tài
một phần do tài năng còn 99 phần là ở sự tôi luyện". Theo quan điểm của
tôi, điều quan trọng hơn cả là chúng ta phải trang bị cho các em vững vàng
kiến thức trước khi đi thi. Do vậy việc bồi dưỡng vẫn là yếu tố quan trọng
hơn cả. Nhưng chúng ta cần bồi dưỡng học sinh giỏi những nội dung gì,
bồi dưỡng như thế nào cho đạt hiệu quả? Điều đó quả là một vấn đề còn
nan giải.
Là một giáo viên dạy vật lý tôi thấy rằng dạy vật lý đã khó, nhưng
việc bồi dưỡng học sinh giỏi vật lý còn khó hơn và làm thế nào để đạt giải
lại không hề đơn giản. Thế nhưng trong nhiều năm qua, không ít thầy giáo
cô giáo bằng lòng yêu thương, bằng sự say mê nghề nghiệp, bằng tinh thần
trách nhiệm đã không quản khó khăn để tìm bước đột phá nâng cao chất
lượng mũi nhọn và cũng đã thu được nhiều thành công đáng ghi nhận. Tuy
vậy các câu hỏi bồi dưỡng học sinh giỏi vật lý như thế nào là tốt nhất? Làm
sao để đạt được kết quả cao? Những câu hỏi đó luôn là nỗi trăn trở, băn
khoăn và tìm tòi của bản thân tôi và nhiều đồng nghiệp khác.
Là một giáo viên trẻ nên kinh nghiệm bồi dưỡng chưa nhiều. Nhưng
được sự tín nhiệm của chuyên môn đã giao cho tôi trọng trách bồi dưỡng
Ngêi thùc hiÖn : Lu ThÞ Thanh Thñy
1
Kinh nghiÖm båi dìng häc sinh giái m«n vËt lý THCS
học sinh giỏi vật lý 9 bản thân cũng rất lo lắng và trăn trở trước nhiệm vụ
khó khăn này. Bởi tôi hiểu rằng đội tuyển học sinh giỏi lý 9 mà mình được
vinh dự giảng dạy là kết quả của cả một quá trình phấn đấu nỗ lực của tất

lựa chọn đúng không chỉ nâng cao hiệu quả bồi dưỡng, mà còn tránh bỏ sót
học sinh giỏi và không bị quá sức đối với những em không có tố chất.
3- Xây dựng chương trình bồi dưỡng
Hiện nay có rất nhiều sách nâng cao và các tài liệu tham khảo,
Internet, song chương trình bồi dưỡng của Huyện nhà chưa có sách
hướng dẫn chi tiết, cụ thể từng tiết, từng buổi học như trong chương trình
chính khoá. Vì thế soạn thảo chương trình bồi dưỡng là một việc làm hết
sức quan trọng và rất khó khăn nếu như chúng ta không có sự tham khảo,
tìm tòi và chọn lọc tốt. Giáo viên cần soạn thảo nội dung bồi dưỡng dẫn dắt
học sinh từ cái cơ bản của nội dung chương trình học chính khoá, tiến dần
tới chương trình nâng cao (tức là trước hết phải khắc sâu kiến thức cơ bản
của nội dung học chính khoá, từ đó vận dụng để mở rộng và nâng cao dần).
Cần soạn thảo chương trình theo vòng xoáy: Từ cơ bản tới nâng cao,
từ đơn giản tới phức tạp. Đồng thời cũng phải có ôn tập củng cố.
Ví dụ: Cứ sau 2, 3 tiết củng cố kiến thức cơ bản và nâng cao thì cần
có một tiết luyện tập để củng cố kiến thức; và cứ sau 5, 6 tiết thì cần có một
tiết ôn tập để củng cố khắc sâu. Khi soạn thảo một tiết học chúng ta cần có
đầy đủ những:
-Kiến thức cần truyền đạt (lý thuyết, hay các công thức có liên quan đến
tiết dạy)
-Bài tập vận dụng.
-Bài tập về nhà luyện thêm (tương tự bài ở lớp).
Không nên xây dựng chương trình như sách nâng cao hiện nay vì
như thế học sinh khó nắm chắc, dễ nhầm lẫn. Mặt khác trong sách nâng cao
Ngêi thùc hiÖn : Lu ThÞ Thanh Thñy
3
Kinh nghiÖm båi dìng häc sinh giái m«n vËt lý THCS
có một số bài quá khó đối với học sinh.
Một số giờ ôn tập, Giáo viên cần giúp các em tổng hợp các dạng bài,
các phương pháp giải theo hệ thống. Vì hầu hết các em chưa tự mình hệ

cách giải; không nên giải cho học sinh hoàn toàn hoặc để các em bó tay rồi
chữa.
Ngựợc lại, khi chữa bài giáo viên lại phải giải một cách chi tiết
(không nên giải tắt) để giúp học sinh hiểu sâu sắc bài toán; đặc biệt là
những bài toán khó những bài học sinh sai sót nhiều. Đồng thời uốn nắn
những sai sót và chấn chỉnh cách trình bày của học sinh một cách kịp thời.
Ngoài ra giáo viên còn phải nắm được phương pháp ra đề trong
những năm trước của Phòng để làm được điều đó thì tôi phải luôn sưu tầm
các bộ đề thi của các năm trước và nghiên cứu xem cách ra đề trọng tâm là
các dạng nào là chủ yếu. Ví dụ có bao nhiêu % ra dạng toán cơ, bao nhiêu
% ra dạng toán nhiệt, bao nhiêu % ra dạng toán điện và bao nhiêu % ra
dạng toán quang.
Nắm được trọng tâm kiến thức cần bồi dưỡng, không bồi dưỡng tràn
lan. Vì kiến thức không nằm cụ thể trong một khung chương trình nhất
định nào.
5- Tạo điều kiện về cơ sở vật chất cho học sinh
Để tạo điều kiện cho các em trong quá trình học tập thì giáo viên
phải cung cấp đầy đủ các tài liệu liên quan đến quá trình bồi dưỡng. Chính
vì vậy mà giáo viên phải tham mưu với ban lãnh đạo nhà trường tạo điều
kiện về cơ sở vật chất phục vụ cho việc bồi dưỡng (về phòng học bồi
dưỡng, cũng như tài liệu bồi dưỡng). Không những thế nhà trường còn luôn
khuyến khích các giáo viên tìm kiếm tài liệu trên mạng Internet trên trang
thư viện giáo án điện tử. Để sưu tầm các đề học sinh giỏi của các trường
bạn trong và ngoài Tỉnh. Ngoài ra trường còn tham mưu với một số trường
Ngêi thùc hiÖn : Lu ThÞ Thanh Thñy
5
Kinh nghiÖm båi dìng häc sinh giái m«n vËt lý THCS
trong Tỉnh đã có bề dày thành tích về bồi dưỡng học sinh giỏi để trao đổi
tài liệu phục vụ cho việc bồi dưỡng.
Khi các em được vào đội tuyển của Huyện rồi thì tôi vẫn tiếp tục bồi

trong phương pháp giảng dạy.
Như vậy, để đưa con thuyền đến bến bờ vinh quang thì vai trò của
người cầm lái thật vô cùng quan trọng.
Trên đây là một số kinh nghịêm nhỏ của tôi bản thân tôi đã áp dụng
và thu được kết quả rất khả quan. Tuy nhiên, chắc hẳn vẫn chưa phải là tối
ưu, xin đưa ra để đồng nghiệp tham khảo, vận dụng và góp thêm ý kiến.
Quảng Xuân, ngày 22 tháng 10 năm 2009
Tóm lại:
Qua những năm bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi nhận thấy rằng: Người
thầy cần không ngừng học hỏi và tự học hỏi để nâng cao trình độ dúc rút
kinh nghiệm, thường xuyên xây dựng, bổ sung chương trình và sáng tạo
trong phương pháp giảng dạy.
Như vậy, để đưa con thuyền đến bến bờ vinh quang thì vai trò của
người cầm lái thật vô cùng quan trọng.
Trên đây là một số kinh nghịêm nhỏ của tôi bản thân tôi đã áp dụng
và thu được kết quả rất khả quan. Tuy nhiên, chắc hẳn vẫn chưa phải là tối
ưu, xin đưa ra để đồng nghiệp tham khảo, vận dụng và góp thêm ý kiến.
Quảng Xuân, ngày 22 tháng 10 năm 2009
Người thực hiện
Lưu Thị Thanh Thủy
Ngêi thùc hiÖn : Lu ThÞ Thanh Thñy
7
Kinh nghiÖm båi dìng häc sinh giái m«n vËt lý THCS

Ngêi thùc hiÖn : Lu ThÞ Thanh Thñy
8