Người thực hiện: HOÀNG CÔNG KHẢM
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác: Quản lý hành chính Nhà nước
Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2013 - 2014
BM 01-Bia SKKN
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Hoàng Công Khảm
MỤC LỤC
Trang
1.
Danh mục các chữ viết
1
2.
Lý do chọn đề tài ……………………………………… ………….
2
3.
Cơ sở lý luận và thực tiễn …………………… ……………………
3
4.
Tổ chức thực hiện các giải pháp ……………………… ………….
.
4
Giải pháp 1: Xây dựng và thực hiện kế hoạch năm học ………….
4
Giải pháp 2: Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên …… ………….
6
5.
Hiệu quả của đề tài
9
6.
Đề xuất, khuyến nghị khả năng áp dụng …………… ………….
9
TH
Tiểu học
THCS
Trung học cơ sở
THPT
Trung học phổ thông
TT. GDTX
Trung tâm Giáo dục thường xuyên
2
THỰC HIỆN TỐT TỰ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC, GÓP PHẦN
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), từ năm học 2008
– 2009, Sở GDĐT Đồng Nai đã triển khai công tác kiểm định chất lượng giáo dục
(CLGD) đến các trường Tiểu học (TH), Trung học cơ sở (THCS) và Trung học phổ
thông (THPT); Năm học 2012 – 2013 bắt đầu triển khai kiểm định CLGD trường
quản lý CSGD, xác định Tự đánh giá CLGD là giải pháp nâng cao hiệu quả quản
lý CSGD.
BM03-TMSKKN
3
Nội dung của đề tài “ Thực hiện tốt tự đánh giá chất lượng giáo dục, góp
phần nâng cao hiệu quả quản lý trường trung học ”. đề cập đến tính hiệu quả
quản lý trường trung học khi thực hiện tốt nhiệm vụ tự đánh giá CLGD.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Quản lý trường học là tập hợp những tác động tối ưu của Hiệu trưởng đến
tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và người học nhằm thực hiện có chất lượng
mục tiêu kế hoạch giáo dục đã đề ra trên cơ sở tận dụng các tiềm lực vật chất, tinh
thần của xã hội, trường học và gia đình [3]. Muốn quản lý trường học có hiệu quả
cần dựa vào các chuẩn đánh giá CLGD, đây là xu hướng tất yếu của các nền giáo
dục tân tiến. Điều 17, Luật Giáo dục 2005 [4] quy định: Kiểm định CLGD là biện
pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung
giáo dục đối với nhà trường và CSGD khác. Khoản 8, Điều 3 Điều lệ trường
THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học, quy định các CSGD phải Tự
đánh giá CLGD và chịu sự kiểm định CLGD của cơ quan có thẩm quyền kiểm
định CLGD [5].
Bộ GDĐT đã ban hành được hệ thống văn bản liên quan quy định về kiểm
định CLGD trường trung học:
- Thông tư số 42/2012/TT-BGDĐT ngày 23/11/2012 của Bộ trưởng Bộ
GDĐT, ban hành Quy định về Tiêu chuẩn đánh giá CLGD và quy trình và chu kỳ
kiểm định CLGD CSGD phổ thông, CSGD thường xuyên;
- Công văn số 8987/BGDĐT-KTKĐCLGD ngày 28/12/2012, của Bộ GDĐT
về việc hướng dẫn tự đánh giá CSGD phổ thông, CSGD thường xuyên;
- Công văn số 46/KTKĐCLGD-KĐPT ngày 15/01/2013, của Cục Khảo thí
và kiểm định CLGD về việc xác định nội hàm, tìm minh chứng theo các tiêu chuẩn
thực hiện tự đánh giá. Chúng tôi xây dựng những giải pháp dựa vào các nội dung
quản lý trường học gắn liền với các tiêu chuẩn, tiêu chí và chỉ số đánh giá CLGD
trường trung học.
Giải pháp 1: Xây dựng và thực hiện kế hoạch năm học
Trước khi bước vào năm học mới, hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch hoạt
động của nhà trường theo tuần, tháng, năm học, kế hoạch này phải bám sát mục
tiêu kế hoạch của ngành đề ra, sát đúng với thực tế đơn vị và địa phương, việc xây
dựng kế hoạch phải bài bản và khoa học, thể hiện tính khả thi cao. Phân công cấp
phó xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn, hoạt động ngài giờ theo tuần, tháng
và từng học kỳ. Kế hoạch phải thông qua hội đồng sư phạm nhà trường nhằm phát
huy trí tuệ tập thể, đảm bảo tính dân chủ trong cán bộ, giáo viên và nhân viên. Trên
cơ sở kế hoạch năm học của nhà trường, tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch
hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, học kì và cả năm học. Kế hoạch phải cụ
thể, từ việc thực hiện chương trình đến dạy chuyên đề, tự chọn, dạy bồi dưỡng học
sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; kế hoạch sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học
và các hoạt động ngoài giờ.
Muốn có kế hoạch năm học hoàn thiện cần lấy các tiêu chuẩn và tiêu chí
kiểm định CLGD làm thước đo, từ đó có sự bổ sung thay đổi phù hợp với thực tế.
Tiêu chí 1 và 4 - tiêu chuẩn 5 bộ tiêu chuẩn CLGD trường trung học yêu cầu về
hoạt động chuyên môn: Thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học của Bộ
GDĐT, các quy định về chuyên môn của cơ quan quản lý giáo dục địa phương.
Thực hiện hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh yếu, kém theo kế
hoạch của nhà trường và theo quy định của các cấp quản lý giáo dục, chú trọng:
- Kế hoạch hoạt động chuyên môn từng năm học, học kỳ, tháng, tuần;
5
- Thực hiện đúng kế hoạch thời gian năm học, kế hoạch giảng dạy và học tập
từng môn học theo quy định;
- Rà soát, đánh giá việc thực hiện kế hoạch năm học, kế hoạch giảng dạy và
dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh (tiêu chí 7 – tiêu chuẩn 5).
6
- Giáo dục các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng ra quyết
định, suy xét và giải quyết vấn đề, kỹ năng đặt mục tiêu, kỹ năng ứng phó, kiềm
chế, kỹ năng hợp tác và làm việc theo nhóm cho học sinh;
- Giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua giáo dục ý thức
chấp hành luật giao thông; cách tự phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và
các tai nạn thương tích khác; thông qua việc thực hiện các quy định về cách ứng
xử có văn hóa, đoàn kết, thân ái, giúp đỡ lẫn nhau;
- Giáo dục và tư vấn về sức khoẻ thể chất và tinh thần, giáo dục về giới tính,
tình yêu, hôn nhân, gia đình phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh.
Xây dựng và thực hiện kế hoạch phối hợp với các tổ chức đoàn thể của địa
phương, huy động sự tham gia của cộng đồng để giáo dục truyền thống lịch sử, văn
hóa dân tộc cho học sinh và thực hiện mục tiêu, kế hoạch giáo dục (tiêu chí 3 – tiêu
chuẩn 4):
- Phối hợp hiệu quả với các tổ chức, đoàn thể để giáo dục học sinh về truyền
thống lịch sử, văn hoá dân tộc;
- Chăm sóc di tích lịch sử, cách mạng, công trình văn hóa; chăm sóc gia đình
thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với nước, Mẹ Việt Nam anh hùng ở địa
phương;
- Tuyên truyền để tăng thêm sự hiểu biết trong cộng đồng về nội dung,
phương pháp dạy học, tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia thực hiện mục tiêu và
kế hoạch giáo dục.
Kế hoạch năm học của nhà trường phải có kế hoạch phối hợp với các cơ quan
chức năng địa phương trong việc đảm bảo an ninh trật tự, an toàn cho học sinh và
cho cán bộ, giáo viên, nhân viên; phòng chống bạo lực học đường, phòng chống
dịch bệnh, phòng tránh các hiểm họa thiên tai, các tệ nạn xã hội trong trường. Đảm
bào các yêu cầu của tiêu chí 10 – tiêu chuẩn 1:
+ Miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo: 100% giáo viên đạt trình độ
chuẩn, trong đó trên chuẩn ít nhất 25% đối với trường trung học cơ sở, trường phổ
thông có nhiều cấp học, trường phổ thông dân tộc nội trú cấp huyện và trường phổ
thông dân tộc bán trú (gọi chung trường THCS); 10% đối với trường trung học phổ
thông, trường phổ thông dân tộc nội trú cấp tỉnh (gọi chung trường THPT) và 30%
đối với trường chuyên;
+ Các vùng khác: 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn, trong đó trên chuẩn ít
nhất 40% đối với trường THCS, 15% đối với trường trung học phổ thông và 40%
đối với trường chuyên.
Thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý các hoạt động giáo dục của cán bộ giáo viên
và quản lý học sinh theo Điều lệ trường trung học; Quản lý hoạt động dạy thêm,
học thêm theo quy định của Bộ GDĐT và các cấp có thẩm quyền (tiêu chí 8 – tiêu
chuẩn 1).
Việc đánh giá, xếp loại giáo viên và việc đảm bảo các quyền của giáo viên đó
là những yêu cầu bắt buộc trong công tác quản lý. Tiêu chí 3 – tiêu chuẩn 2 chỉ rõ:
- Xếp loại chung cuối năm học của giáo viên đạt từ loại trung bình trở lên,
trong đó có ít nhất 50% xếp loại khá trở lên theo Quy định về Chuẩn nghề nghiệp
giáo viên tiểu học (nếu trường có cấp tiểu học), Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung
học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông;
- Có ít nhất 15% giáo viên dạy giỏi cấp huyện (quận, thị xã, thành phố trực
thuộc tỉnh) trở lên đối với trường trung học cơ sở và 10% giáo viên dạy giỏi cấp
tỉnh (thành phố trực thuộc Trung ương) trở lên đối với trường trung học phổ thông;
8
- Giáo viên được đảm bảo các quyền theo quy định của Điều lệ trường tiểu
học (nếu trường có cấp tiểu học), Điều lệ trường trung học và của pháp luật.
Từ những yêu cầu về trình độ, năng lực sư phạm của giáo viên đòi hỏi nhà
trường ngoài công tác tuyển dụng mới còn phải có kế hoạch sắp xếp, tạo điều kiện
tốt cho giáo viên được học tập nâng cao trình độ, tổ chức bồi dưỡng chuyên môn
Ngoài ra, dựa vào 6 tiêu chí thuộc tiêu chuẩn 3, bộ tiêu chuẩn CLGD trường
trung học quy định về các nội dung liên quan đến quản lý cơ sở vật chất và trang
thiết bị phục vụ dạy học, giúp Hiệu trưởng nhà trường xác định rõ các tiêu chí chưa
9
đạt chuẩn để có kế hoạch mua sắm bổ sung, đảm bảo phục vụ tốt nhất cho công tác
dạy học nhằm không ngừng nâng cao CLGD của nhà trường.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
1. Chuyển biến tốt về nhận thức của cán bộ quản lý các CSGD.
Năm học 2013 – 2014, Sở GDĐT đã triển khai sâu rộng công tác kiểm định
CLGD đến các trường MN, TH, THCS, THPT và TT. GDTX trên địa bàn toàn
tỉnh. Bên cạnh triển khai các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra công tác tự
đánh giá của các đơn vị trường học, phòng Khảo thí và Kiểm định CLGD cơ quan
Sở đã tiến hành lồng ghép các nội dung quản lý trường học liên quan đến các tiêu
chí, tiêu chuẩn đánh giá CLGD trong các đợt tập huấn và tập huấn lại công tác tự
đánh giá. Nhận thức các cán bộ quản lý CSGD có sự chuyển biến tốt, lãnh đạo các
đơn vị trường học tích cực thảo luận các vấn đề liên quan, chỉ đạo đơn vị mình
triển khai công tác tự đánh giá, báo cáo kịp thời theo yêu cầu của Sở GDĐT.
2. Thực hiện tốt nhiệm vụ tự đánh giá các bậc học [6],[7].
STT
Bậc học
Tổng số
trường
Hoàn thành tự đánh giá CLGD
Số lượng
Tỷ lệ %
1
MN
265
Các bộ tiêu chuẩn đánh giá CLGD trường MN, trường TH, trường trung học
và TT. GDTX liên quan mật thiết đến các nội dung quản lý CSGD; Đây là những
yêu cầu bắt buộc để đạt chuẩn CLGD. Do đó, ở gốc độ quản lý cấp ngành chúng tôi
luôn tìm cách tiếp cạnh một cách khoa học nhất để tác động đến đội ngũ cán bộ quản
lý giáo dục cấp cơ sở nhận thức tích cực và đầy đủ nhất về kiểm định CLGD, đặc
biệt là công tác tự đánh giá nhằm tìm ra các giải pháp cải tiến chất lượng có tính khả
thi, tác động mạnh mẽ đến quá trình nâng cao CLGD.
1. Đối với các CSGD
Đưa công tác tự đánh giá vào kế hoạch nhiệm vụ năm học, thực hiện nhiệm
10
vụ quản lý giáo dục song song với nhiệm vụ tự đánh giá CLGD của đơn vị;
Thực hiện công tác văn thư lưu trữ một cách khoa học nhằm dễ dàng thực
hiện công việc thu thập, sắp xếp và mã hóa minh chứng phục vụ nhiệm vụ tự đánh
giá CLGD.
2. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
Đề nghị Bộ GDĐT điều chỉnh quy định để được công nhận trường chuẩn
quốc gia thì trường đó phải có quyết định công nhận mức CLGD;
Bộ GDĐT nên quy định lộ trình yêu cầu các CSGD phải hoàn thành nhiệm
vụ Kiểm định CLGD và các chế tài kèm theo.
VI. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Công văn số 969/BC-SGDĐT-KTKĐCLGD ngày 20/5/2013 V/v báo cáo
kết quả công tác kiểm định chất lượng giáo dục.
2. Thống kê thực hiện Kiểm định chất lượng giáo dục trường mầm non
20/5/2013 theo Công văn số 8299/BGDĐT-KTKĐCLGD ngày 04/12/2012
3. Biện pháp quản lý chất lượng trường mầm non A theo quan điểm quản lý
chất lượng tổng thể - Nguyễn Thị Bích Liên - Luận văn Thạc sỹ quản lý giáo dục -
Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008.
4. Luật Giáo dục năm 2005.
Đồng Nai, ngày 26 tháng 5 năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013 -2014
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm: Thực hiện tốt tự đánh giá chất lượng giáo dục, góp phần nâng
cao hiệu quả quản lý trường trung học.
Họ và tên tác giả: Hoàng Công Khảm Chức vụ: Chuyên viên
Đơn vị: Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục – Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)
- Quản lý giáo dục - Phương pháp dạy học bộ môn:
- Phương pháp giáo dục - Lĩnh vực khác:
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị Trong Ngành
1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
2. Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu
quả cao
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Trong Tổ/Phòng/Ban Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong