I. Thơng Tin Cá nhân :

- Họ Và Tên : NGUYỄN THỊ ĐOAN TRANG . Nữ
- Năm Sinh : 28 / 10 / 1970
- Điạ chỉ : Tổ 6 , Xã Cẩm Đường , Huyện Long Thành , Tỉnh Đồng Nai .
- Dân Tộc : Kinh
- Tôn Giáo : Công Giáo
- Trình Độ Văn Hoá : 12 / 12
- Trình Độ Chuyên Môn : Cử Nhân Cao Đẳng
- Đơn Vò Công Tác : Trường Tiểu Học Cẩm Đường , Huyện Long Thành , Tỉnh Đồng
Nai
- Chuyên Ngành Đào Tạo : Giáo Viên Tiểu Học
II. Kinh Ngiệm khoa học :
- Lĩnh vực chun mơn có kinh nghiệm : 20 năm giảng dạy .
- Các sáng kiến đã có trong 5năm gần đây
+ Năm 2006 :
- sáng kiến : làm thế nào để học sinh học tốt mơn Mỹ thuật
+ Năm 2007 :
- sáng kiến : làm thế nào để học sinh học tốt mơn âm nhạc ở trường tiểu học
+ Năm 2008 :
- sáng kiến : để học sinh học tốt tập đọc nhạc
+ Năm 2009 :
- sáng kiến : một số biện pháp dạy tốt mơn âm nhạc cho học sinh tiểu học
+ Năm 2010 :
- sáng kiến : để thực hiện tốt việc rèn luyện kĩ năng âm nhạc cho học sinh tiểu học
ĐỀ TÀI : LÀM THẾ NÀO CHO HỌC SINH U THÍCH VÀ HÁT ĐÚNG
ÂM NHẠC DÂN TỘC TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC .
I . Ly do chọn đề tài :
Trong thế giới của chúng ta đang sống đầy sự kì diệu , hấp dẫn nhờ sự đa
dạng của màu sắc ,ánh sáng ,âm thanh . Như chúng ta biết âm nhạc là một môn nghệ
thuật diễn tả được tư tưởng tình cảm , tạo nên vẽ đẹp và sự phong phú của cuộc sống .

nghiên cứư của học sinh” . Chính từ tư tưởng định hướng trên của Đảng ta đã đặt ra cho
nhà trường một mục tiêu mới trong việc đào tạo thế hệ trẻ là phải đổi mới phương pháp
dạy học . Ngồi việc giáo dục âm nhạc trên lớp bằng phương pháp mới phải tổ chức các
hoạt động ngồi giờ , xem băng hình , tổ chức trò chơi , thi hát dân ca , dân vũ , thi hố
trrang trang phục của các vùng miền …….Có như thế việc phát huy giáo dục u thích
âm nhạc truyền thống của dân tộc mới có hiệu quả , góp phần quan trọng trong việc nâng
cao chất lượng giảng dạy bộ mơn âm nhạc .
Một điều cần tâm là gần như học sinh ở trường tiểu học Cẩm Đường các em
không hát đúng các bài dân ca , tâm ly các em không yêu thích được thể hiện cụ thể qua
các buổi thi văn nghệ của trường , hầu hết các em chọn những bài hát phổ thông , trang
phục hiện đại , không có mấy tiết mục là dân ca , mà nếu có thì các em cũng hát không
đúng độ cao , luyến láy … Nguyên nhân dẫn đến chất lượng thấp là do giáo viên chưa
kích thích được lòng yêu thích âm nhạc truyền thống , các em không thích nên thể hiện
không đúng .Đó là điều tất nhiên không thể tránh khỏi .
Với những ly do trên , thiết nghĩ việc tổ chức thực hành, đổi mới phương pháp
tích cực hoá hoạt động trong môn âm nhạc. Đặc biệt là giáo dục âm nhạc dân tộc có thể
nói đây là vấn đề cấp thiết . Vì vậy trong điều kiện trên tôi đã thực hiện đề tài “ Làm thế
nào cho học sinh yêu thích và hát đúng âm nhạc dân tộc trong trường học ” với hy vọng
bước đầu vận dụng những ly luận đã biết đồng thời thử tìm ra một số biện pháp giúp học
sinh rèn luyện kĩ năng hát đúng âm nhạc dân tộc và yêu thích nó , nhằm giúp học sinh
hiểu để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá của dân tộc.
II . Thực trạng trước khi làm đề tài :
1 . Thuận lợi :
Là một giáo viên dạy lâu năm và được công tác tại địa phương , nên việc đi lại rất
thuận lợi và rất am hiểu từ ngữ của các em ở địa phương
-Trường lớp sạch đẹp , phòng học âm nhạc riêng thoáng mát , rộng rải
-Ban giám hiệu trường quan tâm tạo điều kiện tốt cho thầy và trò . Đồng thời luôn
thúc đẩy , khích lêỵ giáo viên luôn có những sáng kiến , tìm tòi , học hỏi kinh nghiệm nơi
các đồng nghiệp
-Bản than qua lớp đào tạo và là sở thích

môn học này một cách đúng đắn và cụ thể phải hướng cho các em thấy việc học và học
tốt môn âm nhạc đối với các em là điều cần thiết , qua sự nhận thức đúng đắn đó của học
sinh mới giúp cho giáo viên giáo dục môn âm nhạc đạt hiệu quả cao được .
Thông qua âm nhạc giúp các em nắm được cái hay , cái đẹp trong âm nhạc . Đồng
thời trang bị cho các em một số kỉ năng về ca hát , phát triển tai nghe nhạc và năng lực
cảm thụ âm nhạc ,cho các em tình cảm đạo đức trong sáng tình cảm của cha mẹ ,thầy cô ,
bạn bè , tình yêu thương quê hương
Mục đích cuối cùng của môn âm nhạc không nhằm đào tạo các em thành ca sỹ mà
chủ yêu thông qua môn học để các em hình thành và phát triển nhân cách . Đó là yêu cầu
cơ bản của môn giáo dục âm nhạc .
Đối với âm nhạc dân tộc .Giáo viên phải nắm được âm nhạc truyền thống có cái gì ,
giúp các em nhận thức được cái hay .cái phong phú của âm nhạc dân tộc . Bản thân người
giáo viên có yêu nhạc dân tộc thì truyền dạy tình yêu đó cho học sinh được .Thật vậy
không phải học sinh hoàn toàn thờ ơ với âm nhạc mà cái chính là làm sao để cho tiết dạy
bài âm nhạc dân tộc hấp dẫn được các em . Đó cũng là một hoạt được triển khai rất tích
cực hưởng ứng phong trào thi đua xây dụng ‘ trường học thân thiện học sinh tích cực ’’.
Do phó thủ tướng Bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo . GS. Nguyễn Thiện Nhân phát
động .
AO SEN
ĐỒI CHÈ
SÂN ĐÌNH
Như chúng ta đã biết : dân ca là liên quan đến môi trường diễn xướng như : Cây
đa ,Bến nước , sân đình Hiện nay những yếu tố đó đang bị xâm phạm bởi sự phát triển
của kinh tế . Ta phải giải thích thế nào cho học sinh hiểu về môi trường diễn xướng , hiểu
được bài dân ca được phát tích trong hoàn cảnh nào . Do vậy muốn việc dạy và học dân
ca trong trường học phát huy hiệu quả cần phải đặt vấn đề diễn xướng như một phương
pháp dạy . Tuy nhiên hiện nay việc dạy chay vẫn là hiện tượng phổ biến như : lên lớp tập
thể , học thuộc lời , hát đúng giai điệu là xong . Phần lớn chúng ta dạy theo sách giáo
khoa ,kết quả dừng lại ở việc thuộc lòng bài hát , làn điệu . Tiết học khô cứng
HÁT QUAN HỌ

triển khá cao . Ở những nhạc cụ này chúng ta có thể nghe những điệu hát ru , những bài
đồng dao của trẻ nhỏ , những thể loại ca nhạc trong các nghi thức cúng lể hoặc dùng
trong việc giao tiếp giữa các thành viên trong cộng đồng , trong lao động , trong vui chơi
giải trí với những thể loại đố , hát đối đáp , những điệu hát kể về những áng trường ca
Âm nhạc dân tộc Việt Nam phong phú bởi sự tích đọng những thể loại thuộc nhiều thời
đại khác nhau và bởi cá tính đa sắc tộc cùng một thể loại ca nhạc song ở mỗi sắc tộc lại
có những phương thức biểu hiện , diễn tấu và âm điệu riêng , điệu hát ru Việt khác ru
Mường ,ru Thái ,ru Tây Nguyên Có tộc dùng lời ca tiếng hát để đưa trẻ vào giấc ngủ .
có tộc lại ru con bằng tiếng đàn , tiếng sáo êm ái . Làm cho các em hiểu âm nhạc truyền
thống dân tộc Việt Nam rất hay không những ở làn điệu mượt mà ,mà còn để lộ tâm tư ,
tình cảm , để có thêm sự phấn chấn và sức mạnh trong lao động , trong chiến đấu , để
giáo dục cho con cháu truyền thống của ông cha , đạo ly làm người ,để giao thiệp với thế
giới thần linh trong tâm tưởng và để bay lên với những ước mơ về một cuộc sông tươi
đẹp Ngoài ra cần làm cho học sinh hiểu rõ về nguồn gốc của nhạc cụ ,ví dụ trước khi
cho các em đánh tiết tấu bằng song loan cần giới thiệu về nguồn gốc và tên gọi của nhạc
cụ này hoặc đọc cho các em nghe những bài thơ về nhạc cụ để các em cảm nhận cái đẹp
của nhạc cụ, ví dụ :
Một dây căng giữa đất tời
Cần nghiêng nghiêng tựa dáng người vươn cao
Tiếng ngân ngân tận cõi nào
Dư âm rơi ngẫn ngơ vào tim ai
( Hải Dương )
Hoặc
Một dây nũng nịu đủ lời
Nữa bầu chứa cả một trời âm thanh
Và cho học sinh đọc theo để các em thấy rằng chỉ có nữa cái bầu thôi mà âm thanh
đã huyền diệu đã tuyệt vời đến thế thì sẽ giúp các em có được niềm tự hào dân tộc . Rồi
thuật cho các em nghe những truyền thuyết liên quan đến từng cây đàn cho các em nghe ,
những câu truyện như truyện cổ tích , nhưng qua đó các em nhớ được lịch sử cây đàn .
Rồi khi hướng dẫn các em gõ thanh phách cũng nhân đó dạy cho các em về thái độ sống

truyền thống . Ngoài ra với nếp sống mới hiện nay khi hằng ngày trẻ em đều có điều kiện
tiếp xúc không biết bao nhiêu thể loại âm nhạc và nghệ thuật , với nhiều hình thức văn
hoá xa lạ qua các chương trình giải trí , quảng cáo Các em sẽ không đủ trình độ để
chọn lọc những gì có giá trị thật sự gần gũi với văn hoá dân tộc mà có thể các em sẽ quên
hẳn văn hoá dân tộc . Trong thực tế những trò chơi âm nhạc dân tộc như đối đáp , các
điệu ly Cũng rất khó tìm tư liệu để nghiên cứu . Tuy phải gặp những khó khăn như
thế nhưng việc bảo tồn và tôn vinh âm nhạc là rất cần thiết để giáo dục cho trẻ luôn luôn
phải nhớ đến cội nguồn của mình .
II. Biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài :
Giáo dục học sinh yêu thích âm nhạc dân tộc trước hết người giáo viên phải là người yêu
thích , giáo viên phải có năng khiếu cảm thụ tốt âm nhạc , có tai nghe tốt , nhạy bén , có
giọng hát tốt , phải thường xuyên rèn luyện , học hỏi qua đài , báo , băng đĩa và những người
có năng khiếu về âm nhạc dân tộc
HÒ GIÃ GẠO
Truyền lửa cho học sinh yêu thích âm nhạc dân tộc không phải qua lời nói , diễn giải mà
phải trực tiếp cho học sinh xem hình ảnh , tư liệu của từng thể loại âm nhạc dân tộc ,
thông qua bài dạy , biết cách giáo dục cho các em truyền thống dân tộc , hướng cho các
em biết những thể loại nhạc mà các em đang nghe hằng ngày đã bị ‘ tây hoá ’ , những
nhạc cụ các em đang sử dụng đều được du nhập từ nước ngoài . Giáo viên cho các em
nghe một đoạn nhạc trẻ đang được giới trẻ yêu chuộng và cho các em nghe một làn điệu
dân ca mượt mà và phân tích cho học sinh nội dung giáo dục của thể loại nhạc trẻ và dân
ca dân tộc , đặt câu hỏi cho học sinh tự do nêu cảm nhận của mình Ngoài ra cần cho
các em nhìn , ngắm được môi trường phân tích ra những làn điệu dân ca ví dụ : cánh
đồng lúa bao la , bát ngát và hình ảnh đàn cò trắng bay lượn trên bầu trời của một vùng
quê yên bình , hay là những băng đĩa nhạc có hình ảnh các anh chị đang cày cấy ngoài
đồng và các điệu ly , điệu hò đối đáp nhau hoặc một điệu múa quan họ với trang phục
truyền thống hoặc hình ảnh phát tích ra điệu hò giã gạo
MIỀN NAM BỘ
Tất cả những hình ảnh trên gợi lên nét đẹp truyền thống của dân tộc . Để khắc sâu hơn
hiểu biết cho các em chúng ta còn cho học sinh xem hình ảnh và trang phục của các vùng

đúng được nếu không sẽ dẫn đến hát cho qua , cho có lệ mà thôi . Ví dụ : dạy bài ‘ Cò Lả
’ trong âm nhạc lớp 4 ở bài nà các em sẽ rất khó thể hiện bởi cao độ và luyến láy trong
bài hát , nếu học sinh không cảm nhận được hình ảnh của một làng quê yên bình , cánh
đồng thẳng cánh cò bay với điệu ly mượt mà của dân ca đồng bằng Bắc Bộ thì các em
không sao diễn tả được . Vì vậy từ một điệu dân ca mượt mà , uyển chuyển các em thể
hiện khô khan , cứng nhắc , vô hồn . Ngoài ra khi cụ thể vào bài dạy , cần phân tích kĩ
cho các em biết những tiếng luyến lên , luyến xuống , luyến hoa mỹ để học sinh nắm
chắc trước khi bước vào học hát . Ví dụ : ở bài cò lả cho học sinh xác định trước từ ‘ lả ’
là luyến lên – khi hát các em hướng giọng đi lên , từ ‘ bay ’ là luyến xuống , hoặc từ ‘ phủ
’ là luyến hoa mĩ , các em lướt nhẹ lên ở từ này , hơi điệu đà một chút thì từ ‘ phủ’ mượt
mà và uyển chuyển hơn . Cho các em xác định được hát dân ca thì phải nhẹ nhàng biểu lộ
không những qua giọng hát mà còn phải qua biểu lộ của gương mặt , đôi mắt ,thân hình
nhẹ nhàng uyển chuyển lướt theo những làn điệu ấy và thả hồn vào bài hát thì mới hát
đúng và nội dung bài hát sẽ được truyền tải hết đến người nghe .Theo truyền thống là dạy
nét nhạc trước khi dạy tiết tấu , nhưng theo tôi dạy tiết tấu trước , bởi vì tiết tấu , nhịp
điệu đi liền với con người . Từ lúc còn là bào thai trẻ đã nghe tim mẹ nhảy . Khi ra đời ,
tiếng võng kẽo kẹt của mẹ hay ngày và đêm tất cả đều là tiết tấu . Nên dạy tiết tấu
trước , nắm được tiết tấu rồi từ đó đi đến nét nhạc rất dễ dàng . Vì vậy giáo dục cho trẻ
hát đúng âm nhạc dân tộc là một trong những phương pháp rất hữu hiệu để âm nhạc dân
tộc truyền thống trở lại đúng vị trí của nó
3 . Các phương pháp dạy học chủ yếu :
Để dạy tốt môn âm nhạc dân tộc người thầy cần vận dụng linh hoạt các phương pháp
dạy học , sau đây là một số phương pháp dạy học chủ yếu trong môn âm nhạc :
a) Phương pháp trực quan :
Phương pháp này giúp cho học sinh nhìn những màu sắc , hình thức thể hiện và nghe
được giai điệu một cách rõ ràng , dễ cảm nhận
b) Phương pháp ‘ Học mà chơi , chơi mà học’
phương pháp này tập cho học sinh nghe chính xác và ghi nhớ rồi sau đó mới đi đến tìm
hiểu
c) Phương pháp học tập hợp tác nhóm

- Bước 3 : Hướng dẫn tiết tấu và áp dụng trò chơi để xác định tiết tấu từng câu hát
- Bước 4 : Tiến hành dạy giai điệu và tổ chức luyện tập , thực hành
• Về phía nhà trường :
- Nâng cao nghiệp vụ cho giáo viên nhất là những giáo viên chủ nhiệm phải dạy âm
nhạc ( với trường không có giáo viên âm nhạc )
- Mở các chuyên đề về giáo dục âm nhạc dân tộc
- Kết hợp với hội phụ huynh , đoàn thể tạo kinh phí tổ chức các buổi cho học sinh thi
về âm nhạc dân tộc và trò chơi dân gian hoặc các buổi xem biểu diễn âm nhạc dân tộc
- Quan tâm đến phương pháp dạy học của giáo viên nhà trường cần hổ trợ và động viên
khuyến khích để giáo viên dạy tốt
* Về phía giáo viên :
- Cần xác định đúng trọng tâm bài dạy
- Trân trọng và phát huy những năng khiếu của học sinh dù là rất bé , đừng bao giờ chê
trách các em
- Tự mình không ngừng nâng cao , rèn luyện nghiệp vụ , chuyên môn
- Tìm những trò chơi để giúp các em hứng thú học tập
- Tích cực làm đồ dùng dạy học , sưu tầm tranh ảnh , băng đĩa liên quan đến âm nhạc
dân tộc và áp dụng những phương pháp sinh động có hiệu quả để dạy tốt
- Cần hiểu biết về tâm ly của các em để gần gũi , dùng tình cảm khích lệ , động viên
các em học tập . Đan xen giữa các em có năng khiếu và em thụ động để giúp đỡ nhau
cùng tiến bộ
V . Kết Luận :
Qua nghiên cứu tôi đã rút ra được một số kết luận như sau :
- Học sinh chúng ta có hứng thú trong học tập môn âm nhạc đặt biệt là âm nhạc dân
tộc . Có hứng thú khi luyện tập các giai điệu quê hương và biết áp dụng vào vừa hát
vừa vận dụng thực hành
- Việc dạy âm nhạc dân tộc theo hướng phát huy tích cực giúp học sinh yêu quí bản
sắc văn hoá dân tộc , giúp nó không thể bị mất đi mà mãi trường tồn vĩnh cữu
- Bản thân nắm tương đối vững phương pháp dạy và biết cách gây hứng thú cho các
em khi học môn này biết cách tạo điều kiện cho mỗi học sinh đều được hoạt động ,