MỤC LỤC
Nội dung
Trang
Sơ lược lý lích
1
I. Lý do chọn đề tài
2
II. Các biện p[háp giải quyết
3
1. Cơ sở lý luận
3
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
5
2.1 Tổ chức cho học sinh làm thẻ theo từng lớp
5
2.2 Tổ chức cộng tác viên thư viện
6
2.3 Tổ chức giới thiệu sách, kể chuyện theo sách dưới cờ
7
2.4 Nội quy thư viện
8
2.5 Thực hiện đánh giá thi đua cho từng cá nhân và tập thể lớp 9
1
2.6 Quan tâm, gần gũi và chia sẻ với học sinh
11
2.7 Vận động giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn
12
2.8 Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn
12
III. Hiệu quả của đề tài
13

Sách là người bạn chân thành và sáng suốt. Nó chỉ cho bạn con
đường đúng đắn, nó giữ cho bạn khỏi bị lầm lạc, có sách bên mình thì
cả trong thời thơ ấu, cả giữ lúc thanh xuân và cả khi đã về già bạn
không cô độc, bạn thấy mình mạnh mẽ.
Trong đời sống tinh thần, sách có vai trò rất quan trọng, là “ chìa
khóa vàng” mở cửa lâu đài trí tuệ và tâm hồn của con người. Sách cũng
là người thầy siêu việt thắp sáng nguồn tri thức vô biên, dạy con người
biết sống, biết hành xử trong cuộc sống. Mặc dù ngày càng bị các
phương tiện truyền thông mới “ tấn công”, song sách vẫn là người bạn
tâm giao chia sẻ niềm vui, nỗi buồn của con người.
Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của các thiết bị mạnh mẽ
của các thiết bị điện tử, con người đang sống trong một không gian ảo,
nhưng hoàn toàn là một xã hội thật. Hiện nay, những thói quen đọc sách
của mọi người đã thay đổi hoàn toàn, khá nhiều thư viện được coi là
“thiên đàng” của những người yêu sách, cũng dần vắng bóng những độc
giả trung thành. Thay vào đó, những quán cà phê, những trang mạng
điện tử,… không đáp ứng được nhu cầu của người yêu sách dần trở
thành nơi có sức hút lớn số lượng độc giả đến tham quan. Nhiều quán
cà phê, những trang mạng điện tử… được bày trí hiện đại, phù hợp với
nhiều đối tượng có nhu cầu đọc sách đang mọc lên như nấm. Ở những
nơi đó, người đọc không chỉ được hưởng thụ không khí vui tươi, lãng
mạn, mà còn được thư giãn. Nhiều trang thiết bị hỗ trợ như mạng wifi,
truyền hình cáp… tăng thêm sức hấp dẫn cho người yêu sách. Và văn
hóa đọc bắt đầu xuất hiện một khái niệm mới: cà phê sách. Cuộc sống
số dần thay đổi thói quen đọc sách của con người. Cà phê sách là sự kết
hợp hài hòa giữa văn hóa đọc và văn hóa uống cà phê của người Việt.
Hai yếu tố đó góp phần đem lại một hình ảnh văn minh, hiện đại, thể
hiện nét văn hóa riêng của người đô thị thời hiện đại.
Đọc sách luôn là nhu cầu thiết yếu và cách thưởng thức văn hóa
sang trọng. Nó cũng là cách tốt nhất để làm giàu vốn từ vựng của con

và biến động không ngừng, nhưng Đảng và nhà nước ta vẫn đặc biệt
quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, đến vấn đề chất lượng dạy và học.
Lứa tuổi học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường trung học phổ thông
là lứa tuổi đang có những biến động lớn về tâm sinh lý. Tức là đang
phát triển nhân cách, tình cảm, trí tuệ, để có được những tri thức và kĩ
5
năng cơ bản trong giao tiếp, ứng xử trong cuộc sống. Như vậy, văn hóa
đọc ngày càng phải được phổ biến cho lứa tuổi đang ngồi trên ghế nhà
trường để các em phát triển nhân cách, đạo đức tốt hơn.
Do đó, văn hóa học ngày càng phải được phổ biến rộng rãi và phổ
biến hơn đến tất cả học sinh và giáo viên trong trường. Song với lứa
tuổi học sinh ở cấp THPT, mặc dù cơ thể phát triển mạnh nhưng nhận
thức của các em còn non trẻ, có thể nói là bồng bột, tư duy chưa đạt tới
đỉnh cao.
Bởi vậy, các em cần có người hướng dẫn chỉ đạo để đi vào nề nếp,
dần dần trở thành người sống có ích trong xã hội.
Ngày nay do sự phát triển nhảy vọt của khoa học kỹ thuật và công
nghệ cũng như sự xuất hiện của xu thế toàn cầu hóa, học sinh tiếp xúc
với nhiều luồng tư tưởng, lối sống từ bên ngoài, đặc biệt là ở phương
Tây, trong đó có những lối sống, hành vi không lành mạnh, nếu tiếp thu
có thể gây ảnh hưởng xấu tới thuần phong, mĩ tục của dân tộc.
Đọc sách luôn là nhu cầu thiết yếu và là cách thưởng thức văn hóa
sang trọng. Nó cũng là cách tốt nhất để làm giàu vốn từ vựng của con
người. Những thuộc tính đi liền với việc đọc là suy nghĩ, suy ngẫm, tra
cứu, tìm tòi… là cơ sở hữu ích cho việc nâng cao tri thức, hiểu biết, tạo
dựng sự vững chắc trong toàn bộ hệ thống kiến thức, nhận thức của mỗi
con người.
Đọc sách, báo là cần thiết, có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao trình
độ, tự hoàn thiện bản thân. Song, không phải ai đọc sách cũng thu được
kết quả như mong muốn. Để nâng cao chất lượng và hiệu quả đọc sách,

Ngày nay, do CNTT phát triển văn hóa nghe nhìn đã lấn át khiến cho
văn hóa đọc sách của con người trong xã hội hiện đại, trong đó có cả
học sinh, sinh viên bị mai một dần. Nhiều bạn trẻ ngày nay quen với
việc tìm kiếm tài liệu trên mạng chứ không quen đến thư viện tìm kiếm.
Và có một lý do không thể phủ nhận đó là hình như các thầy cô giáo
vẫn còn mang thói quen cũ dạy học chay, không tạo cho học sinh có
thói quen đọc thêm tài liệu phục vụ bài học chính trên lớp.
Có thể nói, đây chính là những nguyên nhân chính khiến cho thư viện
trường học rất vắng bóng học sinh. Thư viện nào cũng vắng hoe, nhất
là trường học phổ thông học sinh ngại đến thư viện. Nhiều giáo viên
dạy văn cho biết, chính vì học sinh lười đọc nên ngại và sợ học văn.
7
Các em diễn đạt bài văn thì vụng về, vốn từ nghèo nàn, chẳng mấy khi
gặp được những câu văn hay có cảm xúc.
Trong cuộc sống, mỗi người đều có những nhu cầu và hứng thú riêng,
do vậy khi lựa chọn sách, nên tìm những loại sách đáp ứng nhu cầu đó.
Nhưng do yêu cầu của công việc, trách nhiệm nghề nghiệp, nhiều khi
chúng ta phải tạm gác những nhu cầu riêng để phục vụ công việc
chung. Mọi người đều biết, nhiều người thích đọc truyện, sách văn học
trong nước hoặc nước ngoài, loại sách đó dễ đọc, có người đọc say sưa
quên cả ăn. Ngược lại những loại sách như sách giáo khoa, sách tham
khảo, mọi lĩnh vực liên quan đến học tập đọc vừa khó, vừa cảm thấy
khô khan… nên các em ít tìm đến để đọc.
Xét từ góc độ hẹp, văn hóa đọc là ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc
của mỗi con người. Ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi người
gồm 3 yếu tố tạo thành: thói quen, sở thích và kỹ năng. Đây cũng là nền
tảng của một xã hội, một yêu cầu, thách thức của xã hội hiện đại. Mục
đích cuối cùng của kỹ năng đọc là đạt được hiệu quả cao nhất, sau mỗi
lần đọc người đọc có thể nắm chắc nội dung cốt lõi và biết vận dụng
những điều đã đọc trong sách vào cuộc sống của bản thân. Khi nói về

nếp từ đầu năm, tôi đã kêu gọi xây dựng một mạng lưới cộng tác viên
thư viện ngay từ đầu năm (thông qua những học sinh đam mê đọc sách).
Nhiệm vụ của cộng tác viên thư viện là thay nhau làm những công việc
của thư viện và đọc sách, tuyên truyền,kể chuyện theo sách dưới cờ cho
toàn thể học sinh theo từng khối.
Sau đó phân công cụ thể cho các em học sinh, phân ra trưởng
nhóm và phó nhóm để trưởng và phó nhóm phân công cụ thể cho các
thành viên trong nhóm nhằm làm cho thư viện hoạt động theo trình tự
và hợp lý. Ví dụ như trưởng nhóm sẽ biết được lịch học của các bạn
trong nhóm để phân công trực thư viện cho hợp lý và không trùng lịch
học của từng bạn. Thông qua quá trình tiếp xúc đó, tôi sẽ tìm ra được
những học sinh nào có năng lực hoạt động và điều hành công việc tốt,
gương mẫu, quan tâm, tạo niềm tin với các em. Từ đó thông qua thiện
cảm của các em với mình, tôi sẽ nhận được những phản hồi từ những
9
học sinh của từng lớp và từng khối về thái độ phục vụ của mình, cũng
nắm bắt rõ hơn các em thích đọc những thể loại truyện nào, những loại
sách gì để bổ sung thêm cho hợp lý. Để theo dõi và nắm bắt tình hình
của các em mượn, đọc sách tôi thường xuyên trao đổi với nhóm cộng
tác viên thư viện để đưa ra cách phục vụ cho hợp lý hơn, nhờ đó mà
biết được những nhu cầu của học sinh và giải quyết ngay sau khi tham
mưu với các ban ngành có liên quan nhằm tạo diều kiện thuận lợi cho
học sinh nắm bắt kiến thức, thích đến thư viện như là một nguồn giải trí
thích hợp và bổ ích nhiều hơn.
Ngoài ra, tôi còn tìm cách tạo ra sự nhiệt tình trong công việc cho đội
ngũ cộng tác viên thư viện. Thông thường thì các em không thích làm
vì “ làm chẳng được gì, mất thời gian tập trung học tập, bị các bạn nói
ra nói vào là chảnh thích ôm lấy trách nhiệm”. Bởi vậy, ngoài việc động
viên tinh thần cho các em, tôi còn đưa ra một số biện pháp khuyến
khích các em nhiệt tình làm việc, chẳng hạn như chia sẻ đều công việc

giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp tự nhiên, vẻ đẹp trong các mối quan
hệ xã hội và vẻ đẹp của ngôn ngữ. Kể chuyện theo sách rèn luyện kĩ
năng đọc, kể diễn cảm, thể hiện tác phẩm dưới các hình thức khác nhau
của các em học sinh. Kể chuyện theo sách ở trường tôi như một hoạt
động độc lập được tổ chức nhân dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn, các đợt
tuyên truyền cho một phong trào, với mỗi đề tài, ngày lễ tôi thường lựa
chọn những câu chuyện phù hợp, tiêu biểu, có nghĩa giáo dục sâu sắc để
kể cho các em học sinh nghe. Ví dụ Kể về gương các anh hùng, thương
binh, liệt sĩ nhân ngày thương binh, liệt sĩ 27/7; kể chuyện về các mẹ,
các chị nhân Ngày Quốc tế Phụ Nữ 8/3; kể chuyện về gương người tốt,
việc tốt, những tấm gương học sinh nghèo vượt khó…
Khi tiến hành buổi kể chuyện đó tôi thường mời giáo viên chủ
nhiệm, cán bộ Đoàn cùng tham gia tổ chức nhằm nêu được ý nghĩa và
nội dung của câu chuyện cũng như đề tài của từng buổi kể chuyện dưới
cờ, khi có nhiều học sinh đăng kí tham gia buổi kể chuyện theo sách thì
có thể bố trí theo thứ tự từng nội dung của câu chuyện nhằm tạo cho
học sinh tự tin hơn khi đứng trước đám đông, năng nổ, hoạt bát hơn khi
giao tiếp với mọi người trong xã hội.
Và một hình thức nữa nhằm tạo cho các em có hứng thú đọc sách
nữa là giới thiệu sách trong thư viện và thi vui đọc sách, giới thiệu sách
trong thư viện là hình thức tuyên truyền miệng ở trình độ cao, vận dụng
hợp lý các hình thức tuyên truyền miệng khác như kể sách, điểm sách,
11
nói chuyện về sách theo chủ đề…Mục đích là làm cho các em nghe thấy
được cuốn sách đó là cần thiết, gây hứng thú, nhu cầu tìm đọc sách. Thi
vui đọc sách giúp động viên học sinh đọc sách, tạo lập cho học sinh có
thói quen đọc sách, xây dựng thói quen so sánh, đối chiếu, khả năng tư
duy của học sinh sau khi đọc sách. Hình thức này có tác dụng hệ thống
hóa, củng cố kiến thức đã học, đã đọc cho học sinh, rèn luyện trí nhớ và
khả năng diễn đạt cho các em, đề tài thi vui đọc sách rất phong phú, tôi

Nội quy trên đây tôi triển khai từ đầu năm học, phổ biến cho tất cả
học sinh trong giờ chào cờ đầu tuần và niêm yết tại thư viện. Đối với
học sinh vi phạm sẽ bị nhắc nhở lần đầu, lần thứ thứ hai sẽ bị phạt và
báo cáo với giám thị, những học sinh mượn sách quá hạn mà không trả
sẽ bị phạt tiền, số tiền đó sẽ được xung vào quỹ để cuối năm trao một số
phần quà cho các bạn học sinh ham đọc và nghiên cứu sách có hiệu quả
trong việc học tập, đạt thành tích cao trong các công tác hoạt động của
nhà trường.
Với những nội quy như trên tôi đã duy trì nề nếp và hoạt động của
thư viện được tốt. Học sinh xuống thư viện mượn sách rất nghiêm túc,
có tinh thần kỉ luật rất cao và hầu hết tất cả các học sinh xuống thư viện
mượn sách đều rất chăm ngoan có học lực rất tốt, điều đó đã tạo niềm
vui và động lực cho tôi ngày càng yêu mến công việc của mình hơn.
2.5Thực hiện đánh giá thi đua cho từng cá nhân và tập thể lớp
Thư viện không chỉ là nơi giúp các em có tài liệu tham khảo phục vụ
các môn học mà còn giúp hình thành tình cảm đúng đắn, có những hiểu
biết thêm về con người, về cuộc sống.
Việc đánh giá học sinh qua việc mượn sách của thư viện không phải
dễ dàng mà phải thông qua các hoạt động, giáo viên chủ nhiệm và tinh
thần ý chí vươn lên của các em, việc đánh giá thi đua cho từng cá nhân,
tập thể lớp tôi thưởng thông qua các loại sổ sau:
a. Sổ mượn sách của học sinh
13
Sổ mượn sách nhằm lưu lại những học sinh mượn, trả sách và tình
hình chung về việc mượn sách của học sinh, để báo cáo cho cấp trên
hoặc khi có báo cáo thống kê. Để biết học sinh nào vi phạm trong việc
mượn trả sách.
Bảng theo dõi mượn trả sách của học sinh
ST
T

năm học. Mục đích là theo dõi sự phát triển của thư viện và tình hình
học sinh ra vào thư viện có nghiêm túc không.
Sổ theo dõi gồm:
STT TÊN HỌC
SINH
LỚP NGÀY
d. Sổ đánh giá tình hình mượn trả sách trong tuần, tháng, học
kì
Cuối tuần, tháng, học kì thư viện thường tổng kết và báo cáo tình
hình bạn đọc vào thư viện dựa trên sổ theo dõi bạn đọc cho Ban giám
15
hiệu, cho bộ phân thư viện cấp trên và làm tư liệu khi có một báo cáo
hoặc làm đề tài về một vấn đề gì đó được thuận lợi hơn.
Qua đó tôi thấy được kết quả chính xác hơn làm cho thư viện trường
học là nơi cung cấp thông tin lý tưởng, và là nền tảng dẫn đến sự thành
công trong xã hội thông tin và tri thức hiện nay, tạo cho các em có thói
quen tự học, phát triển những khả năng sáng tạo.
2.6Quan tâm, gần gũi và chia sẻ với học sinh
Có nhiều người coi nghề làm thủ thư của thư viện là một ngành nghề
nhàm chán, không thú vị, không gần gũi với mọi người và không thể
tìm hiểu được những nguyện vọng của học sinh. Như vậy, công việc đó
sẽ không tồn tại lâu dài, đạt kết quả tốt, với lợi thế là nhân viên trẻ,
chưa có gia đình, nhiệt huyết còn cao, ngay từ khi về trường (năm
2009), tôi đã được phân công nhiệm vụ đúng với trình độ chuyên môn
và nghiệp vụ của mình, tôi đã cố gắng thực hiện tốt công việc của mình,
có thể nói là lấy sự nhiệt thành siêng năng bù cho kinh nghiệm còn non
nớt. Tôi thường xuyên tới trường, tham gia tất cả các hoạt động của
trường nhằm tạo mối liên kết tình than giữa tập thể với chính mình và
làm cho mình trở nên hoàn thiện hơn trong công việc. Đối với các em
học sinh tôi cũng thường xuyên trò chuyện và tâm sự như là một người

của giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong quản lý thư viện sao
cho hợp lý.
Việc phối hợp giữa thư viện và giáo viên chủ nhiệm, giáo viện bộ
môn là hết sức quan trọng nhằm nắm bắt được những thông tin về thành
tích học tập của từng lớp, từng em học sinh. Chính vì thế, tôi luôn tìm
hiểu cặn kẽ các em thích môn học nào mà giới thiệu loại sách cho phù
hợp, ví dụ: Bạn Linh thích nghiên cứu về khoa học, bạn Sơn thích
nghiên cứu về môn vật lý, bạn Duyên thích nghiên cứu về môn văn…
nhằm giúp các em có thể có kết quả học tập, rèn luyện tốt, thái độ đọc
sách tốt hơn.
Từ đó các em sẽ hứng thú học tập và đến thư viện đều đặn hơn, có
những điều chỉnh về thái độ ứng xử văn hóa, đạo đức của mình qua việc
tìm hiểu những cuốn sách nói về Tâm lý tuổi học đường, Chìa khóa
vàng của cuộc đời, 365 ngày biết sống…. Hơn nữa thông qua việc phối
hợp đó để phát hiện về năng khiếu, sở thích cũng như những hạn chế
của từng học sinh để từ đó tạo điều kiện cho các em cho các em tiếp cận
17
sách nhiều hơn giúp các em hoàn thiện và nhu cầu giải trí thông qua
đọc sách sau những giờ học căng thẳng.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Trong những năm về trước và trong năm học 2012 -2013, tôi đã vận
dụng các việc làm trên và đạt được những kết quả khả quan. Phần lớn
nhóm cộng tác viên thư viện của tôi hoạt động tốt, kêu gọi được nhiều
bạn học sinh tới thư viện để đọc sách phục nhu cầu học tập và giải trí
của mình nhiều hơn, các em có tinh thần hoạt động tốt phong trào của
trường và của thư viện đề ra.
Qua đọc sách tham khảo của thư viện các em đã biết vận dụng vào
việc học tập của mình và kết quả học tập ngày càng được nâng cao, các
em thi học sinh giỏi đạt tỷ lệ cao hơn những năm trước, các em đến thư
viện chủ yếu là các em có học lực lẫn hạnh kiểm tốt, các em khá lễ phép

tôi, trên cơ sở đó đổi mới và vận dụng cụ thể vào thư viện. Nhưng nhìn
chung, thấy có hiệu quả trong công tác làm thư viện, cách thức mà tôi
làm đã giúp ích cho tôi rất nhiều trong công tác làm thư viện, tôi cũng
thường xuyên trao đổi kinh nghiệm của mình cho các trường bạn và họ
đều rất ủng hộ cách thức áp dụng này bởi tính khả thi của nó. Vì thế,
theo những áp dụng này rất tốt có thể giới thiệu cho các trường cùng
biết để đem lại hiệu quả, chất lượng giáo dục được tốt hơn.
Để công tác làm thư viện được thuận lợi và có hiệu quả cao, tôi có
một số đề xuất sau:
- Đối với nhà trường: cần cung cấp thêm một số sách tham khảo, báo,
sách giải trí nói về giáo dục, rèn luyện nhân cách học sinh, bồi dưỡng tri
thức hoặc những sách báo về tâm sinh lý lứa tuổi học sinh nhằm giúp
các em bỏ các thói hư tật xấu để trở lại mái trường học tập và tu dưỡng
đạo đức. Bên cạnh đó Ban giám hiệu nhà trường cần quan tâm tới thư
viện nhiều hơn, nhằm đôn đốc các em thực hiện tốt những hoạt động
mà thư viện đề ra.
- Đối với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn: cần thúc đẩy các
em xuống thư viện nhiều hơn, để tìm hiểu thêm và mở rộng kiến thức
của mình hơn. Vận động các em tham gia những hội thi, các cuộc vận
động tìm hiểu về sách để giáo dục các em ngày càng tốt hơn.
19
- Đối với Sở giáo dục: rất mong được sự đồng tình, ủng hộ với sáng
kiến kinh nghiệm trên.
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phương pháp và kinh nghiệm tuyên truyền giới thiệu sách trong thư
viện trường học/ Lê Thị Chinh(cb).
2. Báo Hồ sơ Sự kiện số 206 ngày 09/02/2012
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VIỆT NAM
Trường THPT Tôn Đức Thắng Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc