Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới công tác chủ nhiệm và xây dựng lớp nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục
A- ĐẶT VẤN ĐỀ
I - Mở đầu:
Lớp học là một đơn vị tổ chức cấu thành nên một cơ sở giáo dục, một nhà trường, không có
lớp học thì không thể có nhà trường. Một cơ sở giáo dục, một nhà trường vững mạnh, chất lượng
phải trên nền tảng các lớp học chất lượng, vững mạnh toàn diện , ở đó mỗi học sinh phải chăm
ngoan, đoàn kết, thân thiện, cố gắng , tích cực học tập , rèn luyện tu dưỡng theo yêu cầu chương
trình cấp học.
Chất lượng đạo đức, tri thức văn hoá của mỗi học sinh chỉ có được khi giáo viên, nhất là
giáo viên chủ nhiệm, và nhà trường có biện pháp giáo dục đúng đắn, phù hợp, hiệu quả tác động
đến từng học sinh, từng lớp học trong nhà trường.
Từ trước đến nay công tác chủ nhiệm và xây dựng phong trào lớp học có một vị trí vai trò
quan trọng trong việc xây dựng nề nếp, giáo dục học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
trong nhà trường. Đến nay nó càng có ý nghĩa và trò quan trong quyết định hơn trong việc thực
hiện phong trào xây dựng " Trường học thân thiện - học sinh tích cực". Vì thế người quản lí giáo
dục nhà trường cần phải đổi mới cách nhìn nhận đánh giá và hơn nữa đó là đối mới việc chỉ đạo
công tác chủ nhiệm và xây dựng lớp học, để nó đáp ứng được chức năng nhiệm vụ trong việc xây
dựng nề nếp, giáo dục đạo đức , nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện , làm tốt phòng trào xây
dựng " Trường học thân thiện, học sinh tích cực".
II - Thực trạng :
Đối với giáo viên:
Công tác chủ nhiệm lớp lâu nay chỉ được coi là nhiệm vụ kiêm nhiệm. Nhiều giáo viên chỉ
chú tâm vào bồi dưỡng chuyên môn giảng dạy theo bộ môn, chưa hoặc không quan tâm bồi
dưỡng nâng cao nghiệp vụ công tác chủ nhiệm lớp. Năm nay được phân công làm chủ nhiệm,
năm sau có thể làm có thể không làm chủ nhiệm lớp, nên giáo viên không coi việc bồi dưỡng
nghiệp vụ công tác chủ nhiệm lớp là việc bồi dưỡng thường xuyên.
Do việc coi đây không phái là nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên nên nhiều giáo viên làm
công tác chủ nhiệm lớp mà không nắm vững : vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, biện pháp
của người giáo viên chủ nhiệm lớp. Cho nên thiếu quan tâm hoặc quan tâm nhưng thiếu biện
pháp xây dựng lớp trở thành một tập thể vững mạnh, và khó hơn trong việc phát huy tính tích cực

trường Thân thiện - học sinh tích cực" phong trào rất có ý nghĩa mà Bộ Giáo dục- Đào tạo đã và
đang phát động những năm qua.
Từ thực trạng nói trên nhằm đổi mới cải tiến việc chỉ đạo công tác chủ nhiệm và xây dựng
phong trào các lớp để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và thực hiện hiệu quả phong trào
xây dựng " Trường học thân thiện , học sinh tích cực" . Những năm qua trường THCS Quảng
tiến đã tiến hành triển khai tổ chức thực hiện các giải pháp đổi mới chỉ đạo công tác chủ nhiệm
và xây dựng lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và thực hiện tốt phòng trào " Xây dựng
trường học thân thiện , học sinh tích cực"
-
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
-

Triển khai và tổ chức thực hiện các giải pháp sau:
1-Bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác chủ nhiệm và xây dựng lớp vững mạnh cho giáo viên chủ
nhiệm:

Nội dung bồi dưỡng gồm các vấn đề sau (Có tài liệu chi tiết)
1.1. Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiêm lớp.
- Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa hiệu trưởng (Ban giám hiệu), giữa các tổ chức trong
trường, giữa các giáo viên bộ môn với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm. Nói một cách khác, giáo
viên chủ nhiệm là người đại diện hai phía, một mặt đại diện cho các lực lượng giáo dục của nhà
trường, mặt khác đại diện cho tập thể học sinh. Với tư cách là nhà sư phạm (đại diện cho tập thể
các nhà sư phạm), giáo viên chủ nhiệm có trách nhiệm truyền đạt tới học sinh của lớp chủ nhiệm
tất cả yêu cầu, kế hoạch giáo dục của nhà trường tới tập thể và từng học sinh của lớp chủ nhiệm
không phải bằng mệnh lệnh mà bằng sự thuyết phục, cảm hóa, bằng sự gương mẫu của người
giáo viên chủ nhiệm, để mục tiêu giáo dục được học sinh chấp nhận một cách tự giác, tự nguyện.
Với kinh nghiệm sư phạm và uy tín của mình, giáo viên chủ nhiệm có khả năng biến những chủ
trương, kế hoạch đào tạo của nhà trường thành chương trình hành động của tập thể lớp và của
mỗi học sinh.
- Mặt khác, giáo viên chủ nhiệm lớp là người tập hợp ý kiến, nguyện vọng của từng học sinh

nói dứt khoát, rõ ràng, câu từ dễ hiếu , ý sáng sủa, hợp với tâm lí trình độ phong tục tập quán nét
văn hoá truyền thống của địa phương, khi nói nhìn thẳng vào học sinh, biết lắng nghe chú ý tiếp
thu các ý kiến của học sinh. Đồng thời giáo viên chủ nhiệm phải biết thông cảm chia sẻ những
khó khăn vướng mắc của từng học sinh, đôi khi cũng phải vui vùng các em nhất là khi lớp đạt
kết quả thành tích thi đua , trả lời những câu hỏi, những băn khoăn thắc mắc của các em một
cách thấu đáo, đúng đắn, nếu chưa có câu trả lời đúng hãy khất lại và giữ đúng lời hứa với các
em , không trả lời bừa bãi qua quýt.
1.3. Công tác lập kế hoạch chủ nhiêm.
1.4. Xây dựng , luân chuyển đội ngũ cán bộ lớp tự quản.
1.5. Tổ chức sinh hoạt lớp của giáo viên chủ nhiệm.
1.6. Xây dựng các phong trào thi đua trong lớp.
1.7. Giáo dục học sinh cá biệt và duy trì sĩ số học sinh.
1.8. Giáo viên chủ nhiệm kết hợp với: giáo viên bộ môn, Đội Thiếu niên, Gia đình và chi hội
cha mẹ học sinh.
1.9. Bố trí luân chuyên chỗ ngồi cho học sinh.
1.10. Tổ chức các hoạt động vui chơi và giáo dục kĩ năng sống, kĩ năng ứng xử cho học sinh.
2- Thành lập xây dựng tổ chủ nhiệm, và tổ giáo viên giảng dạy của một lớp.
2-1. Tổ giáo viên chủ nhiệm lớp:
Là một tổ chức của những người làm công tác chủ nhiệm lớp trong cùng một khối lớp hoặc
nhiều khối trong trường (nếu trường có số lớp ít). Giáo viên chủ nhiệm lớp là giáo viên bộ môn
dạy trong lớp đó. Đầu mỗi năm học ban giám hiệu nhà trường kết hợp với tổ chuyên môn chọn
giáo viên chủ nhiệm cho các lớp trong số giáo viên bộ môn của lớp có khả năng chuyên môn
giảng dạy vào loại khá trở lên. Khi chọn giáo viên chủ nhiệm lớp cần chú ý đến một số điểm sau
đây: Hoàn cảnh bản thân, sức khoẻ, đặc điểm lứa tuổi học sinh các khối lớp, bộ môn giảng dạy
của giáo viên, nếu phong trào của lớp yếu phải phân công giáo viên giảng dạy có nhiều tiết dạy
trong tuần Sau khi chọn xong giáo viên chủ nhiệm cho các lớp hiệu trưởng ra quyết định thành
lập tổ chủ nhiệm của năm học, quyết định này được công bố trước học sinh toàn trường ngày tựu
trường đầu năm, đồng thời tổ chức lễ nhận học sinh và học sinh nhận thầy cô chủ nhiệm của lớp
trong buổi tựu trường.
- Nếu tổ chủ nhiệm thành lập theo khối lớp (hay liên khối) thì tổ trưởng do một giáo viên chủ

+ Các giáo viên bộ môn phản ánh tình hình học tập bộ môn, ý thức đạo đức nề nếp, các diễn
biến không bình thường của học sinh trong lớp trong tuần.
+ Giáo viên chủ nhiệm đề xuất các biện pháp, các đối tượng học sinh cần quan tâm để giáo
viên bộ môn phối hơp giáo dục. 3- Xây dựng nội dung và tăng cường kiểm tra công tác chủ nhiệm lớp trong kiểm tra nội bộ
nhà trường.
3-1.Nội dung kiểm tra công tác chủ nhiệm và phong trào lớp:
a- Hồ sơ của giáo viên chủ nhiệm.
b- Công tác tổ chức lớp: Ban cán sự lớp, tổ trưởng, bàn trưởng; phân chia tổ học tập, sắp xếp
bố trí chỗ ngồi của học sinh theo sơ đồ ( và hai tháng phải thay đổi chỗ ngồi cho học sinh theo
nguyên tắc thấp, học yếu, bệnh về tai , mắt ngồi trước) ; Luân chuyển thay đổi cán bộ lớp hai
tháng một lần đối với các chức danh: Lớp trưởng , lớp phó, tổ trưởng , tổ phó, bàn trưởng ( học
sinh nào cũng được đảm nhận một đến ba trong các chức danh trên mỗi năm học ít nhất một lần.
c- Giáo viên chủ nhiệm lớp tổ chức các phong trào thi đua cho lớp thực hiện.
d- Giáo viên chủ nhiệm lớp tổ chức các hoạt động vui chơi, sinh hoạt lớp, sinh hoạt ngoài giờ
lên lớp theo chủ điểm, phổ biến các kĩ năng sống, ứng xử cho học sinh trong lớp.
e- Giáo viên chủ nhiệm đánh giá xếp loại Học lực, Hạnh kiểm, xét lên lớp, thi lại ở lại lớp rèn
luyện trong hè, đề nghị các danh hiệu thi đua cuối kì và cuối năm
g- Giáo viên chủ nhiệm lớp làm công tác phối hợp với gia đình học sinh, với giáo viên bộ môn
của lớp, với Đội thiếu niên để giáo dục học sinh
e- Giáo viên chủ nhiệm lớp làn công tác giáo dục học sinh cá biệt , công tác tuyên truyền, vận
động sĩ số
3-2.Định kì kiểm tra công tác chủ nhiệm và phong trào lớp:
- Hai tháng một lần với các nội dung: a, b, c, d, g, e
- Mỗi học kì một lần với nội dung: e.
- Ngoài ra khi kiểm tra toàn diện nếu giáo viên có đảm nhận công tác chủ nhiệm lớp thì sẽ kết
hợp tiến hành kiểm tra các nội dung trên để đánh giá xếp loại giáo viên.
4- Lượng hoá các tiêu chí đánh giá xếp loại lớp và giáo viên chủ nhiệm từng tuần , học kì

TĐt = ( 2. ĐHT + ĐNN) : 3
- Tiêu chuẩn xếp loại và trao cờ thi đua hàng tuần cho các lớp :
+ Loại Tốt, trao cờ thi đua nếu: đạt TĐt từ 9,0 điểm trở lên và không có học sinh vi phạm nội
quy, không thuộc bài trong tuần.
+ Loại khá: Điểm TĐt đạt từ 7,5 đến dưới 9,0.
+ Loại TB : Điểm TĐt đạt từ 6,0 đến dưới 7,5.
+ Loại yếu : Điếm TĐt dưới 6, 0 điểm.

Trước khi xếp loại tuần, nếu lớp có học sinh vi phạm nội quy nhà trường hoặc có học sinh
không thuộc bài trong tuần cứ 1 học sinh vi phạm phạt vào điểm thi đua cuối tuần 2,0 điểm.
Điểm thi đua cuối tuần của các lớp do Tổng phụ trách Đội phối hợp với giáo viên trực trong
tuần tổng hợp từ sổ trực của đội Cờ đỏ, sổ trực tuần, và sổ đầu bài của các lớp đồng thời báo cáo
công khai tại hội nghị giao ban cuối tuần và buổi chào cờ đầu tuần, trong buổi chào cờ đầu tuần
Ban giám hiệu trao cờ thi đua và phần trưởng cho các lớp được xếp loại tốt.
4.1.4. Xếp loại lớp cuối học lì và cuối năm:
a- Những căn cứ đánh giá:
a1- Kết quả cuối kì, cuối năm về hai mặt giáo dục :Văn hoá và Hạnh kiểm
a2- Kết quả thi đua các tuần trong các tháng mỗi kì.
a3- Kết quả duy trì sĩ số
a4- Kết quả phong trào mũi nhọn đạt danh hiệu HSTT, HSGTD, HSGBM
a5- Kết quả tham gia các phong trào các cuộc thi được phát động trong năm.
b- Định mức và trách nhiệm cho điểm đánh giá:
b1- Điểm kết quả hai mặt giáo dục cuối kì , cuối năm: Do Phó Hiệu trưởng chuyên môn căn cứ
vào tổng hợp 2 mặt cuối kì , cuối năm của các lớp để cho điểm theo định mức như sau:
• - Điểm xếp loại văn hoá ( ĐVH) :
ĐVH = Tỉ lệ % học sinh đạt học lực trung bình trở lên cuối kì , cuối năm
• - Điểm xếp loại Hạnh kiểm ( ĐHK)
ĐHK = Tỉ lệ % học sinh đạt Hạnh kiểm khá trở lên cuối kì , cuối năm.
b2- Điểm kết quả phong trào thi đua các tuần trong học kì 1 (ĐTĐKI) , điểm thi đua kì 2
( ĐTĐKII) ,và điểm thi đua các tuần cả năm ( ĐTĐCN): Do Tổng phụ trách đội tổng hợp và cho

c-Tổng hợp và xếp loại cuối kì hoặc cuối năm:
c1- Tổng hợp :
Thư kí hội động thi đua nhà trường có trách nhiệm trổng hợp kết quả thi đua cuối học kì
hoặc cuối năm học để trình hội đồng thi đua nhà trường thẩm định các số liệu và điểm thi đua
cuối kì cuối năm của các lớp. Điểm thi đua cuối kì hay cuối năm của các lơp được tính như sau :
( 2ĐVH + ĐHK + 2ĐTĐK (hoặc 2ĐTĐCN) + ĐMN + ĐPT ) : 7
c2- Xếp loại :
• - Lớp Tiên tiến : + Đạt điểm thi đua cuối kì hay cuối năm từ 85 điểm trở lên
+ Không có mặt nào bị xếp thứ dưới ½ số lớp toàn trường
- Lớp Khá + Đạt điểm thi đua cuối kì hay cuối năm từ 65 đến dưới 85 điểm
+ Không có mặt nào bị xếp thứ dưới 2/3 số lớp toàn trường .
Lớp tiên tiến và lớp khá: phải không có học sinh bị nhà trưòng thi hành kỉ luật, đồng thời
không có học sinh vi phạm nội quy nhà trường có tổ chức mang tính tập thể. Nếu đạt mức điểm
mà các tiêu chuẩn khác không đạt thì hạ xếp loại lớp xuống 1 loại liền kề.
• - Lớp Trung bình : Đạt điểm thi đua cuối kì hay cuối năm từ 50 đến dưới 65 điểm.
• - Lớp Yếu: Còn lại không đạt 3 loại trên
4-2. Đối với giáo viên chủ nhiệm

4.2.1 Xếp loại giáo viên chủ nhiệm hàng tuần:
Giáo viên chủ nhiệm được xếp loại hàng tuấn trên căn cứ xếp loaị của lớp do giáo viên đó
làm công tác chủ nhiệm cụ thể như sau:
• - GVCN xếp loại Tốt: Nếu lớp xếp loại trong tuần là loại Tốt và được nhận cờ
• - GVCN xếp loại Khá : Nếu lớp được xếp loại trong tuần là loại Khá.
• - GVCN xếp loại TB : Nếu lớp được xếp loại trong tuần là loại TB
• - GVCN xếp loại Yêú : Nếu lớp được xếp loại trong tuần là loại Yếu.
4.2.2 Xếp loại giáo viên chủ nhiệm cuối kì hay cuối năm:
Tiêu chuẩn:
• 1- Giáo viên chủ nhiệm Giỏi:
a- Cuối kì hay cuối năm lớp do giáo viên chủ nhiệm đươck xếp loại Tiên tiến.
b-Trong học kì hay trong năm có 2/3 số tuần trở lên được xếp loại GVCN tốt

đổi mới giáo dục hiện nay;
- Các yêu câu đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp về nội dung phương pháp và kỹ
năng thực hiện công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp;
- Những kinh nghiệm công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ;
-Phương hướng, giải pháp tăng cường năng lực làm công tác chủ nhiệm cho giáo viên.
- Giáo viên chủ nhiệm lớp với việc triển khai có hiệu quả phong trào thi đua
" Xây dựng trường học thân thiện , học sinh tích cực"
Các nội dung hội thảo trên được phân công cho một số đồng chí giáo viên chuẩn bị trước,
mỗi đồng chí chuẩn bị một đến hai nội dung và mỗi nội dung có 2-3 đồng chí chuẩn bị.
c- Thành phần tham gia hội thảo:
Toàn bộ giáo viên nhà trường (vì ai cũng có thể và phải làm giáo viên chủ nhiệm)
Chủ trì hội thảo : một đồng chí trong ban giám hiệu thường là Phó hiệu trưởng chuyên môn.
Sau hội thảo BGH phải có văn bản chỉ đạo thống nhất các vấn đề mà hội thảo đã thảo luận
mà chưa có trong các văn bản quy định của cấp trên để triển khai thực hiện trong nhà trường.
6.2- Tổ chức thi giáo viên chủ nhiệm giỏi toàn diện:
a- Đối tượng dự thi: Là những giáo viên chủ nhiệm được xếp loại giáo viên chủ nhiệm giỏi
trong học kì I.
b - Nội dung dự thi:
- Một sáng kiến kinh nghệm, đổi mới về công tác chủ nhiệm lớp.
- Thực hiện 02 tiết hướng dẫn hoặc chỉ đạo lớp thực hiện các hoạt động như: Sinh hoạt lớp cuối
tuần, giáo viên chủ nhiệm họp với ban cán sự lớp, giáo viên chủ nhiệm lớp làm công tác tuyên
truyền với học sinh
c- Tiêu chuẩn giáo viên chủ nhiệm giỏi toàn diện:
- Xếp loại cuối năm là Giáo viên chủ nhiệm Giỏi (Theo quy đinh ở mục 4.2.2)
- Sáng kiến kinh nghiệm xếp loại A
- Hai tiết làm công tác chủ nhiệm với lớp xếp 1 tiết loại khá , 1 tiết loại giỏi.
7-Tôn vinh khen thưởng giáo viên chủ nhiệm giỏi:
Giáo viên chủ nhiệm giỏi không những được tham gia tiêu chí để đánh giá xếp loại chuyên
môn nghiệp vụ hàng năm của giáo viên, mà còn phải được tôn vinh một cách đúng mức xứng
đáng với công lao, sức lực và trí tuệ của học đã đầu tư xây dựng lớp vững mạnh. Giáo viên chủ

tiên tiến, học sinh giỏi toàn diện , học sinh giỏi bộ môn không chỉ là trách nhiệm của một giáo
viên bộ môn mà là trách nhiệm trước hết của giáo viên chủ nhiệm và sau nữa là của tổ giáo viên
bộ môn của lớp. Đồng thời phong trào được quan tâm ngay từ đầu năm học và duy trì thường
xuyên suốt cả năm của các lớp vì thế đội ngũ học sinh khá giỏi của nhà trường tăng từ 27,9 %
( năm học 2008-2009) lên 34, 4% ( năm học 2009-2010) , đến học kì I năm học 2010 -2011 đã
tăng lên 41,5%. Số lượng học sinh giỏi bộ môn của nhà trường trong hai năm 2008-2009 và 2009
-2010 đã duy trì ở mức 14-16 giải cấp tỉnh, 25-28 giải cấp thị . Đến năm học 2010-2011 nhà
trường đã có 7/12 đội tuyển học sinh giỏi xếp Nhất và Nhì cấp thi ( 5 nhất 2 nhì), số lượng học
sinh đạt giải cấp thị là 38 em, co 21 em tham gia đội tuyển của thi dự thi học sinh giỏi cấp tỉnh.
6-Số lượng và tỉ lệ lớp tiên tiến, lớp khá trong hai năm triển khai và thực hiện các biện pháp
trên đã tăng hơn năm 2007-2008 duy trì ở mức hơn 60% số lớp tiên tiến hơn 30% số lớp khá,
không còn lớp yếu .
7- Hiệu quả hơn đó là kết quả của phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cưc": Trường lớp luôn luôn được giữ gìn sáng, xanh, sạch đẹp; Quan hệ thầy trò trong
sáng hơn luôn luôn đảm bảo đúng mực, thân thiện tôn trọng và công bằng. Học sinh đã chủ động
tích cực học tập, mạnh dạn, lễ độ hơn khi tiếp xúc với thầy cô giáo và nhân viên cán bộ nhà
trường. Nhiều kĩ năng kiến thức cuộc sống, cách ứng xử văn minh có văn hoá và các trò chơi
được giáo viên chủ nhiệm tổ chức triển khai cho lớp và học sinh thực hiện. Môi trường sư phạm
trong nhà trường trong lành và có văn hóa hơn. Kết quả phong trào " Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực của nhà trường được đoàn kiểm tra của thị xã Sầm sơn đánh giá loại Tốt
(năm học 2009 -2010) và loại Xuất sắc ( năm học 2010 -2011)
D- NHỮNG KIẾN NGHI VÀ ĐỀ XUẤT.

1-Tăng thêm số tiết định mức làm công tác chủ nhiệm lớp cho cấp THCS lên 6 tiết/ tuần.
2- Tổ chức thi giáo viên chủ nhiệm giỏi các cấp.
3- Tổ chức bồi dưỡng , tập huấn , hội thảo vef công tác chủ nhiệm lớp ở các cấp
Người thực hiện
Hiệu Trưởng
Lê Tiến Dũng