Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết hoạt động chủ yếu trong nhà trường là hoạt động chuyên
môn, các tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng và nòng cốt trong các nhà trường nói
chung và các trường TH nói riêng trong đó có trường TH Phan Bội Châu. Do đó Tổ
chuyên môn là đơn vị cơ sở sát thực nhất với giáo viên giảng dạy. Ở đó diễn ra mọi
hoạt động có liên quan đến chuyên môn nghề nghiệp của mỗi nhà giáo. Sinh hoạt
chuyên môn là hoạt động giáo viên cùng nhau học tập từ thực tế việc học của học
sinh. Trong đó, giáo viên cùng nhau thiết kế kế hoạch bài học, cùng dự giờ, quan
sát, suy ngẫm và chia sẻ (tập trung chủ yếu vào việc học của HS) bài dạy. Đồng
thời đưa ra những nhận xét về sự tác động của lời giảng, các câu hỏi, các nhiệm vụ
học tập mà giáo viên đưa ra,… có ảnh hưởng đến việc học của học sinh. Trên cơ sở
đó, giáo viên được chia sẻ, học tập lẫn nhau, rút kinh nghiệm và điều chỉnh nội
dung, phương pháp dạy học vào bài học hằng ngày một cách hiệu quả. Mặt khác
đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng phát huy tính tích cực chủ động trong
việc thực hiện xây dựng chương trình, kế hoạch dạy học. Nội dung sinh hoạt
chuyên môn cần tập trung vào việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch,
tổ chức sinh hoạt chuyên đề, nội dung dạy học rút kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn
trong quá trình dạy học và giáo dục.

Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

1




Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

kinh nghiệm, tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ tổ viên. Tổ chức phong trào thi
đua trong tổ, nhận xét đánh giá tổ viên đề nghị khen thưởng và kỷ luật đối với tổ
viên. Tổ trưởng chuyên môn quản lý sổ sinh hoạt tổ. Là người chịu trách nhiệm
chính trong việc soạn thảo chương trình, kế hoạch dạy. Hoàn thành đầy đủ và gửi
lại cho BGH đúng hạn qui định các yêu cầu cần báo cáo như kế hoạch giảng dạy,
sổ sinh hoạt tổ, nội dung ôn tập, các báo cáo, hồ sơ khác. Có trách nhiệm phân công
người dạy thay khi có tổ viên nghỉ bệnh hoặc bận công tác. Quản lý nhân sự và các
hoạt động chuyên môn từ soạn bài, lên lớp, thực hành thí nghiệm, …. Cùng với tổ
trưởng công đoàn đôn đốc phong trào thi đua của tổ như sáng kiến kinh nghiệm, đồ
dùng dạy học, thao giảng, dự giờ, công tác khác.Triệu tập và chủ trì các buổi sinh
hoạt thường kỳ và đột xuất của tổ bàn bạc công tác. Dự giờ kiểm tra hồ sơ chuyên
môn định kỳ hay đột xuất của tổ viên để có cơ sở đánh giá thi đua và trình độ
chuyên môn của tổ viên. Như vậy mọi hoạt động chuyên môn trong nhà trường đều
xuất phát và điểm đích cũng ở các tổ chuyên môn.
Trước tình hình thực tế của trường, trước các đòi hỏi bức bách phải nâng cao
hơn nữa chất lượng giáo dục, người làm công tác quản lý phải suy nghĩ tìm biện
pháp thiết thực quản lý chỉ đạo đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn đi vào nề
nếp và có chiều sâu.
Làm thế nào để đổi mới sinh hoạt chuyên môn đạt hiệu quả? Làm thế nào để
thay đổi tầm nhận thức của giáo viên trong sinh hoạt chuyên môn tại tổ? Làm thế
Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

3



Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

Làm thay đổi nhận thức trong sinh hoạt chuyên môn của mỗi giáo viên, hướng
tới việc thay đổi linh hoạt phương pháp dạy học mới theo hướng học tích cực, sáng
tạo, mạnh dạn, thích nghi, ứng phó với môi trường sống hiện nay.
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trong trường Tiểu
học.
Tâm lý giáo viên trong sinh hoạt tổ khối.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Công tác chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn định kỳ ở trường TH Phan Bội
Châu huyện KrôngAna. Năm học 2015-2016.
5. Phương pháp nghiên cứu
Thu thập và xử lý thông tin về quan điểm, đường lối của Đảng; Điều lệ trường
TH; văn bản hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2015-2016 của các cấp.
Tổng kết hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn năm học 2014-2015; ý kiến trao
đổi với bạn bè ngoài đơn vị; điều tra thực tế; đàm thoại, hỏi đáp.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận

Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

5




Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

thực tế về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của
trường tiểu học Phan Bội Châu.
2. Thực trạng
2.1 Thuận lợi – khó khăn
Trường TH Phan Bội Châu được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các ban
ngành huyện Krông Ana, thị trấn Buôn Trấp; đặc biệt hơn nữa là Phòng GD&ĐT
huyện; trường đã đạt chuẩn mức độ một năm 2014. Với tổng số giáo viên 19 đồng
chí chia làm 3 tổ chuyên môn: Tổ Một có 6 người gồm các đồng chí dạy khối 1 và
đồng chí Hiệu trưởng, đồng chí làm công tác thư viện do đồng chí Bạch Thị
Nguyên làm tổ trưởng; tổ Hai có 6 người gồm giáo viên dạy khối 2, 3 do đồng chí
Nguyễn Thị Hoài làm tổ trưởng; tổ Ba có 7 người gồm giáo viên dạy khối 4, 5 và
đồng chí P. Hiệu trưởng do đồng chí Phạm Thị Dinh làm tổ trưởng. Trường có Chi
bộ Đảng lãnh đạo; các tổ khối trưởng đều là đảng viên có kinh nghiệm trong công
tác, nhiệt tình và có trách nhiệm cao trong công việc; trình độ chuyên môn đều trên
chuẩn, tiếp cận cái mới linh hoạt và sáng tạo; có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín
với học sinh và nhân dân địa phương.
Nhận thức của giáo viên không đồng đều; một số giáo viên ngại đổi mới khi
tiếp cận cái mới tỏ thái độ chưa tán thành. Tổ chuyên môn là tổ ghép do đó ảnh
hưởng đến nội dung sinh hoạt chuyên sâu của tổ. Một số tổ trưởng chưa phát huy
hết quyền của mình còn ngại va chạm.
Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu



8


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

Việc sinh hoạt tổ chuyên môn không đảm bảo thời gian, thời lượng, nội dung
đôi khi còn sơ sài, chưa đầu tư kỹ và chọn lọc nên chưa thu hút được giáo viên, nền
nếp và chất lượng sinh hoạt chưa cao, chất lượng soạn giảng của giáo viên không
đồng đều.
2. 4 Nguyên nhân, các yếu tố tác động đến công tác chỉ đạo đổi mới sinh
hoạt tổ chuyên môn.
Công tác quản lý, chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn chưa được quan tâm đúng
mức và chưa sâu. Hình thức tổ chức chưa phong phú chỉ một chiều từ trên xuống;
một số tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình
cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp, thực hiện đủ
yêu cầu của lãnh đạo nhà trường; chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên theo
đúng yêu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa đổi
mới sinh hoạt chuyên môn chuyên sâu, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý
kiến để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn. Bên cạnh đấy một số giáo viên
trong tổ chưa thống nhất cao chỉ nghe nhưng chưa thực hiện nghiêm túc hoặc đôi
khi chỉ thực hiện một cách đối phó không có chất lượng.
2. 5 Phân tích đánh giá công tác chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn
trường TH Phan Bội Châu
Với những vấn đề nêu trên bản thân tôi thấy cần phải tìm biện pháp chỉ đạo
đổi mới hoạt động chuyên môn của các tổ khối; phát huy những mặt đã làm được,
Lê Thị Minh Tâm

-



Trường TH Phan Bội Châu

10


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

gian tới nếu không có sự điều chỉnh trong công tác quản lý chuyên môn thì nguy cơ
chững lại trong chuyên môn có thể xảy ra.
Việc chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn tổ khối trước đây rất đơn giản theo
phương pháp truyền thống: Tổ trưởng tiếp thu kế hoạch từ nhà trường, xây dựng kế
hoạch hoặc đánh giá hoạt động chuyên môn của tổ triển khai đến các thành viên, cả
tổ nhất trí theo nội dung tổ trưởng đưa ra mà không có góp ý hay phản biện gì như
vậy sinh hoạt chuyên môn theo lối truyền thống người rót cứ rót và người nghe chỉ
để nghe mà thôi; hiện nay cần có hướng chỉ đạo mới với phương pháp tích cực, linh
hoạt và sáng tạo theo hướng mở, bỏ ngõ để giúp các tổ trưởng tổ chuyên môn phát
huy thế mạnh của mình trong việc phát triển nội dung sinh hoạt theo nhiều chiều
hướng mới đạt hiệu cao nhất, lấy giáo viên và chất lượng giáo dục làm trung tâm.
Những năm học trước việc chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn phần nào đã được
đề cập; song ít được quan tâm. Mỗi năm các tổ chuyên môn sinh hoạt định kỳ được
18 đến 19 lần/ tổ, đã có biên bản ghi các nội dung truyền tải và tiến trình của cuộc
họp ví dụ như: Biên bản tổ 1 năm học 2015-2016 (phần phụ lục). Các đồng chí tổ
trưởng tổ chuyên môn bước đầu nắm vững tinh thần chỉ đạo của Lãnh đạo nhà
trường, cải tiến cách thức điều hành và sinh hoạt chuyên môn của tổ. Quản lý tốt
hoạt động chuyên môn của từng giáo viên; có nhận định khá chính xác về thực lực
của từng cá nhân và tổ. Bước đầu đã chủ động trong việc khắc phục những điểm
yếu của việc điều hành chỉ đạo tổ sinh hoạt.
Lê Thị Minh Tâm



-

Trường TH Phan Bội Châu

12


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

Mỗi tổ có ít nhất 3 thành viên. Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có từ 7 thành viên
trở lên thì có một tổ phó. Trường TH Phan Bội Châu chỉ có 10 lớp, 5 khối mỗi khối
2 lớp do đó có 2 tổ chuyên môn là tổ ghép. Xét chọn tổ khối trưởng hội đủ các yếu
tố (Kiến thức, kỹ năng, năng lực, đạo đức tốt).
Bước 2. Tập huấn đội ngũ giáo viên làm tổ trưởng.
Tôi đã xây dựng kế hoạch tập huấn cho đội ngũ cốt cán này trong 1 buổi ngay
từ đầu năm học với những nội dung, kiến thức và kỹ năng của tổ trưởng:
Cho các tổ khối trưởng nghiên cứu Điều 18 của Điều lệ trường Tiểu học; yêu
cầu mọi người nêu nhiệm vụ của tổ chuyên môn theo cách nghĩ của bản thân họ.
Nêu quyền hạn và nghĩa vụ của tổ trưởng tổ chuyên môn theo Qui chế chuyên môn
nhà trường.
Phổ biến định hướng nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn của cả năm học trên
cơ sở các kế hoạch của Phòng, Sở, ...như xây dựng chuyên đề gì, tìm biện pháp dạy
học mới nào, dạy gì cho học sinh qua mỗi môn học, tiết học, thao giảng bằng hình
thức nào, dự giờ cần quan sát hoạt động nào của giáo viên và học sinh, làm thế nào
để khai thức hết các kênh hình trong sách giáo khoa, soạn bài theo hướng mới là
soạn như thế nào, báo cáo về tổ như thế nào cho gọn nhanh hiệu quả, làm thế nào
để chống bệnh cong vẹo cột sống ở trẻ, ...

Lê Thị Minh Tâm

Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

14


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

Trong khi các tổ tổ chức họp, lãnh đạo nhà trường bố trí, sắp xếp công việc
tham gia cùng các tổ; giúp đỡ, quán triệt tinh thần làm việc; tạo tâm thế thoải mái
trong mỗi cuộc họp.
Bước 4. Chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên đề chuyên sâu
Ví dụ: Nghiên cứu cách dạy học trên lớp.
* Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài dạy
Giáo viên xác định mục tiêu kiến thức và kỹ năng mà học sinh cần đạt được
khi tiến hành nghiên cứu (theo chuẩn kiến thức, kỹ năng ở từng môn học), đảm bảo
phù hợp với trình độ của HS, năng lực chuyên môn của GV.
Các thành viên trong tổ thảo luận chi tiết về thể loại bài học, nội dung bài học,
các phương pháp, phương tiện dạy học đạt hiệu quả cao, cách tổ chức dạy học phân
hóa theo năng lực của học sinh, cách rèn kỹ năng, hướng dẫn học sinh vận dụng
kiến thức đã học để giải quyết tình huống thực tiễn ...Dự kiến những thuận lợi, khó
khăn của HS khi tham gia các hoạt động học tập và các tình huống xảy ra và cách
xử lý (nếu có)…
Tổ trưởng chuyên môn giao cho giáo viên soạn giáo án của bài dạy đang thảo
luận, trao đổi với các thành viên trong tổ để chỉnh sửa lại giáo án trọn vẹn.
* Tiến hành bài giảng minh họa và dự giờ


Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

16


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

nghĩ hướng tới cái mới, không thích nghi với môi trường làm việc nhanh gọn và
hiệu quả thì khó thực hiện đổi mới được.
Lãnh đạo nhà trường luôn tạo điều kiện môi trường sinh hoạt tổ chuyên môn
tốt nhất; chỉ đạo các hoạt động chuyên môn dứt khoát, thường xuyên giúp đỡ các tổ
khối trưởng để họ mạnh dạn tự tin trong điều hành quản lý tổ chuyên môn. Cùng
với giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, định hướng hoạt động chuyên môn sát thực.
Xây dựng môi trường làm việc hợp tác, đoàn kết, trên tinh thần cùng nhau tiến
bộ phát triển chất lượng giáo dục trong mỗi tổ khối và nhà trường.
3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp
Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới nêu trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau
theo trình tự từ đầu đến cuối: Tham mưu là biện pháp đầu tiên vì xây dựng tổ
chuyên môn vừa phải đúng với quy định vừa phù hợp hài hòa năng lực, sở trường
của các thành viên trong mỗi tổ và giữa các tổ với nhau, không để tổ này mạnh hơn
tổ kia ở vạch xuất phát.
Tiếp theo là biện pháp tập huấn để trang bị các kỹ năng cần thiết cho tổ trưởng
chuyên môn từ đó đội ngũ này sẽ giúp nhà trường điều hành tốt hoạt động chuyên
môn của tổ khối được phân công. Định hướng đúng đắn là tiền đề cho mọi thành
công; khi các tổ khối trưởng có kỹ năng chỉ đạo tổ tốt từ định hướng của lãnh đạo
nhà trường đội ngũ này sẽ thực hiện một cách chính xác và hiệu quả. Biện pháp

Nội dung phong phú hơn: kế hoạch

Chủ yếu đưa ra một số kế hoạch thực hiện chi tiết của tổ căn cứ kế
thực hiện chuyên môn của tổ theo kế hoạch chung của nhà trường; nội
dung chuyên đề chuyên sâu như dạy

hoạch chung của nhà trường,

học TV 1CGD, cách ghi lời nhận xét
lên sản phẩm của HS, soạn bài theo
hướng tinh giản, ...
Mỗi cuộc họp không có ý kiến thảo
luận, bổ sung

Ý kiến thảo luận, bổ sung xoay
quanh nội dung chuyên đề, xây dựng
kế hoạch dạy học đạt hiệu quả; nhận

Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

18


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

xét tiết dạy theo hướng tích cực...

Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

19


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

Giáo viên trong tổ nâng cao nhận thức làm chủ các buổi sinh hoạt chuyên
môn, hiểu biết, chia sẻ, hợp tác cùng nhau tiến bộ.
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề chỉ đạo
đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn
Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn đã mang lại giá trị đích thực trong
cuộc sống hàng ngày. Mọi thành viên đều tôn trọng, tin tưởng và mở rộng tâm hồn
học hỏi đồng nghiệp, giúp cho giáo viên hiểu biết sâu sắc về học sinh từ đó nâng
cao năng lực cho giáo viên. Giáo viên nhận thức sâu sắc vè sinh hoạt chuyên môn
nới, tang mối quan hệ ngày cáng thân thiện hơn, gần gũi tạo dựng niềm tin sự tôn
trọng, tinh thần học hỏi hợp tác và ý thức lắng nghe giữa các thành viên trong tổ
trong nhà trường.
Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn làm dạy thêm vốn kinh nghiệm dạy
học cho giáo viên để từng bước cải tiến cách dạy nâng co chất lượng học tập của
học sinh. Chất lượng mũi nhọn cũng như chất lượng đại trà ngày một tăng cao.
Trong năm học này trường đã có học sinh đạt giải cao trong các hội thi; chất lượng
các buổi sinh hoạt chuyên môn được đảm bảo, các ý kiến chia sẻ sôi nổi trong buổi
họp.
III. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận

thường xuyên giám sát, nhắc nhở, động viên kịp thời.

Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

21


Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn trường TH Phan Bội Châu - Năm học 2015-2016

Xây dựng một số chuyên đề tập huấn các nội dung liên quan đến sinh hoạt tổ
chuyên môn đổi mới.
Đối với Phòng giáo dục và đào tạo
Tổ chức tập huấn công tác chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn cho đội
ngũ tổ khối trưởng các trường TH nhằm cải tiến phương pháp hình thức tổ chức
sinh hoạt tổ theo chiều hướng tích cực đạt hiệu quả.
Trên đây là một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn mà
bản thân tôi đúc rút kinh nghiệm qua các năm chỉ đạo chuyên môn tại đơn vị, kính
mong Hội đồng chấm Sáng kiến kinh nghiệm góp ý để bản thân bổ sung, điều
chỉnh đầy đủ hơn./.
Buôn Trấp, ngày 21 tháng 03 năm 2016
Người viết

Lê Thị Minh Tâm

Lê Thị Minh Tâm


1

Điều lệ trường TH

2

Quy chế chuyên môn của Ngành, trường

3

Cẩm nang tổ trưởng trên Internet

Lê Thị Minh Tâm

-

Trường TH Phan Bội Châu

24