SKKN: Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ sinh hoạt lớp
I. Đặt vấn đề
Có ai đó đã nói rằng: “Dìu dắt đàn em, mở rộng tầm nhìn, đánh thức tâm
hồn, định hướng tương lai. Đó là Sứ mệnh cao cả của người thầy”. Quả đúng
như vậy. Nhiệm vụ của người giáo viên không chỉ là phát huy trí tuệ của học
sinh mà còn vun đắp tâm hồn và giúp các em từng bước hoàn thiện nhân cách.
Đối với người giáo viên chủ nhiệm, ngoài công việc giảng dạy, giáo viên chủ
nhiệm còn phải là một nhà giáo dục, nắm bắt những tâm tư, tình cảm, chăm lo
đến quá trình học tập và rèn luyện đạo đức của mỗi em và của cả tập thể học
sinh.
Trong công tác chủ nhiệm, giờ sinh hoạt lớp đóng vai trò quan trọng. Đó
là một hoạt động giáo dục hữu ích góp phần xây dựng tập thể học sinh đoàn kết
và giúp các em phát triển những kĩ năng sống cơ bản. Chính thông qua hoạt
động này, giáo viên chủ nhiệm có điều kiện gắn bó với học sinh trong một cộng
đồng chung để cùng giải quyết những vấn đề của tập thể, đồng thời nắm những
thông tin cần thiết làm cơ sở để đánh giá quá trình rèn luyện của học sinh. Tuy
nhiên, để đạt được mục tiêu đó, người giáo viên chủ nhiệm phải biết phát huy
vai trò, năng lực của học sinh. Phát huy tính tích cực của học sinh là một
trong những yếu tố quan trọng để thực hiện tốt giờ sinh hoạt lớp.
Với chút ít kinh nghiệm tích lũy được từ thực tế khi thực hiện công tác
này, xin được chia sẻ với quý đồng nghiệp để cùng góp phần nâng cao hiệu quả
công tác chủ nhiệm.
II. Giải quyết vấn đề
1. Thực trạng
1
SKKN: Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ sinh hoạt lớp
Trong nhà trường phổ thông, giờ sinh hoạt lớp thường được xếp vào tiết
học cuối của mỗi tuần học. Đây là thời điểm để các em học sinh tự đánh giá
những hoạt động học tập, rèn luyện của cá nhân và tập thể lớp trong tuần, trên
cơ sở đó xây dựng kế hoạch hoạt động cho tuần tiếp theo nhằm mục tiêu hoàn
thành tốt kế hoạch năm học. Đây cũng là dịp để các em được bày tỏ, chia sẻ tâm

động của lớp, về việc theo dõi thi đua của các tổ Trên cơ sở ý kiến của các bạn
và quá trình theo dõi lớp trực tiếp, lớp trưởng tổng kết những mặt mạnh, mặt yếu
của tập thể, đề xuất tuyên dương những cá nhân điển hình hay phê bình cá nhân
vi phạm. Từ đó định hướng kế hoạch cho tuần tới.
Để ban cán sự lớp làm việc nghiêm túc và có hiệu quả trong giờ sinh hoạt,
giáo viên chủ nhiệm không phải “khoán trắng” cho các em mà phải đóng vai trò
là người cố vấn, giúp các em tự tin thực hiện nhiệm vụ và phát huy vai trò của
mình:
+ Phân công nhiệm vụ cụ thể cho ban cán sự lớp để các em có trách
nhiệm với mảng công việc mình được giao. Chẳng hạn: lớp trưởng quản lý lớp
và phụ trách mảng trật tự, nề nếp; lớp phó học tập theo dõi tình hình học tập của
lớp; lớp phó văn thể mĩ phụ trách công tác văn nghệ, thể thao và đời sống; bí thư
tổ chức các phong trào của lớp và phụ trách công tác vệ sinh; tổ trưởng điều
3
SKKN: Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ sinh hoạt lớp
hành công việc chung của tổ, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện nội quy của tổ
viên, xếp loại hạnh kiểm; tổ phó theo dõi tình hình học tập, điểm cộng Yêu
cầu ban cán sự ghi chép vào trong sổ theo dõi của mình để cuối tuần có cơ sở
đánh giá, nhận xét.
+ Giáo dục cho các em thấy được vai trò “thủ lĩnh”, “đầu tàu” nên cần
gương mẫu trong học tập và rèn luyện để các bạn nể phục, yêu mến. Hơn thế,
phải có ý thức và trách nhiệm với công việc mình được giao, và ý thức xây
dựng, gắn kết các thành viên trong tập thể. Giáo viên chủ nhiệm biểu dương kịp
thời những cố gắng của ban cán sự lớp, đồng thời nghiêm khắc chỉ ra những
thiếu sót, tuy nhiên cần giữ uy tín cho các em trước tập thể.
Khi các em có được lòng tin vững chắc là thành viên của lớp và có vị trí
quan trọng, có điều kiện để khẳng định mình, các em sẽ nỗ lực cố gắng để hoàn
thành tốt công việc của mình vì mục đích chung.
2.2. Nâng cao ý thức tự quản
Trong những tuần đầu tiên của năm học, giáo viên chủ nhiệm định hướng

nhau thẳng thắn, tích cực. Tuy nhiên, tâm lý của học sinh khi phê bình bạn vẫn
thường e ngại vì sợ bạn ghét, sợ bị cô lập. Giáo viên chủ nhiệm cần nắm tâm lí
5
SKKN: Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ sinh hoạt lớp
này để giúp đỡ và cố vấn cho các em, khuyến khích các em mạnh dạn, tự tin khi
bày tỏ quan điểm riêng của mình.
Ví dụ: Với ban cán sự lớp, làm việc phải công tâm, nghiêm túc, phải tạo
được uy tín để các bạn nghe theo, đồng thời trong cách nhắc nhở, góp ý cho bạn
cũng cần tế nhị, khéo léo để tránh tổn thương người khác; Với tập thể lớp, cần
giảng giải để các em hiểu được những lời phê bình, nhận xét của ban cán sự lớp
là vì công việc chung, vì mục tiêu xây dựng tập thể, giúp đỡ nhau tiến bộ; Với
những cá nhân khi đóng góp ý kiến cần xuất phát từ thái độ chân thành, tôn
trọng bạn bè; khi được góp ý cần bình tĩnh, tránh tự ái, bảo thủ mà phải biết ghi
nhận để tiến bộ hơn.
Có những tình huống nảy sinh trong tập thể lớp như xích mích, hiểu
nhầm giáo viên chủ nhiệm đã nêu vấn đề để các em thảo luận, trao đổi và
quyết định. Mục đích là nhằm nâng cao bầu không khí đoàn kết, tinh thần trách
nhiệm của mỗi học sinh trong lớp.
2.4. Tích cực trong sinh hoạt tập thể
Nhằm đa dạng hóa hình thức tổ chức giờ sinh hoạt lớp, giáo viên chủ
nhiệm đã cố vấn cho học sinh tổ chức những hoạt động tập thể như văn nghệ, kể
chuyện, những trò chơi nhỏ, những cuộc thi Các em rất hào hứng và sôi nổi
khi tham gia các hoạt động này.
Tập thể lớp tôi chủ nhiệm đã tổ chức được những hoạt động vui vẻ và có
ý nghĩa trong các giờ sinh hoạt lớp như:
- Chúc mừng sinh nhật những bạn có ngày sinh trong tháng hoặc tuần
đang sinh hoạt: lớp tự thiết kế một món quà đặc biệt, đó là tấm thiệp có ghi
6
SKKN: Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ sinh hoạt lớp
những lời chúc mừng độc đáo của các bạn trong lớp. Món quà nhỏ nhưng có

có trách nhiệm cùng giải quyết những công việc chung. Các em có ý thức đoàn
kết, xây dựng tập thể.
- Những giờ sinh hoạt lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực
của học sinh đã góp phần giúp các em khám phá và thể hiện những khả năng của
mình. Các em được khẳng định mình trước tập thể, được giao lưu, học hỏi, được
tham gia vào nhiều loại hình hoạt động khác nhau để phát triển các kĩ năng cho
bản thân.
- Vị thứ thi đua của lớp đã có sự tiến bộ vượt bậc. Trong học kì I của năm
học, lớp đạt vị thứ 2 toàn trường (tăng 22 bậc so với năm ngoái).
4. Bài học kinh nghiệm
Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm và tổ chức giờ sinh hoạt lớp, bản
thân tôi đã rút ra những kinh nghiệm như sau:
- Cần xây dựng đội ngũ cán bộ lớp năng động, sáng tạo, mạnh dạn, có tinh
thần trách nhiệm cao, có khả năng học tập và ý thức đạo đức tốt được các bạn
yêu mến.
8
SKKN: Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ sinh hoạt lớp
- Nắm bắt đặc điểm của học sinh và hiểu tâm lý của các em để tạo ra một
môi trường nghiêm túc khi làm việc, thoải mái khi vui chơi. Tạo cơ hội cho các
em đều có cơ hội bày tỏ những ý kiến và quan điểm của mình.
- Khen, chê học sinh đúng mực. Đối xử công bằng với tất cả các em.
- Đa dạng hóa về nội dung và hình thức để tổ chức tốt và phát huy tác
dụng giáo dục của tiết sinh hoạt lớp.
- Học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp và phối hợp thường xuyên với giáo
viên bộ môn để có những phương pháp giáo dục phù hợp.
III. Kết luận
Phát huy tính tích cực của học sinh đồng nghĩa với việc khích lệ các em
khám phá và phát huy những năng lực của bản thân, khuyến khích tinh thần tự
chủ, tự lập. Trong công tác giáo dục, người giáo viên cần chú trọng điều đó. Bởi
vì chỉ khi nào việc học tập và rèn luyện nhân cách xuất phát từ nhu cầu và hứng