Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c
lời nói đầu
Tiếng Anh là ngôn ngữ đợc nhiều quốc gia sử dụng nhất, nó trở thành tiếng
bản ngữ của nhiều nớc, là ngôn ngữ giao tiếp giữa con ngời với con ngời trên toàn
thế giới.
Với xu thế hội nhập quốc tế, Việt Nam đang ngày càng phát huy hết khả
năng sẵn có trong mọi lĩnh vực. Ngôn ngữ giao tiếp trở thành công cụ đắc lực và
có sức mạnh tiên quyết. Ngoài tiếng mẹ đẻ, ngời Việt Nam đã coi tiếng Anh nh
ngôn ngữ giao tiếp thứ hai, hết sức coi trọng và đa chơng trình tiếng Anh nh một
môn chính khoá vào các trờng học, thậm chí ngay từ bậc Tiểu học.
Chúng ta cũng xác định thấy rõ vị trí của môn học đối với sự phát triển
chung của toàn xã hội: là một công cụ tạo điều kiện hoà nhập với cộng đồng quốc
tế và khu vực; tiếp cận thông tin quốc tế và khoa học kĩ thuật; tiếp cận những nền
văn hoá khác cũng nh những sự kiện quốc tế quan trọng. Bộ Giáo dục - Đào tạo đa
ra mục tiêu cho bộ môn: Chơng trình môn tiếng Anh cấp Tiểu học nhằm hình
thành và phát triển ở học sinh những kiến thức và kĩ năng cơ bản về tiếng Anh và
những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao
động.
Riêng cá nhân tôi, với cơng vị là giáo viên phụ trách bộ môn tiếng Anh ở tr-
ờng tiểu học Hơng Sơn C tôi nắm rõ đặc trng phơng pháp của bộ môn mình phụ
trách. Cùng với thực tế giảng dạy và kinh nghiệm giảng dạy tôi luôn nghiên cứu,
tìm tòi nâng cao chất lợng dạy và học bộ môn tiếng Anh, đặc biệt với những học
sinh ơ vùng Phú Yên - Tiên Mai .Môt số học sinh ơ trong đồi núi không có điện
lên rât khó khăn.
Với những tiêu chí đó, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài "Một số phơng pháp
dạy hội thoại trong môn tiếng Anh ơ cấp tiêu học .Trong quá trình nghiên cứu, ghi
chép về lí luận thực tiễn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu xót. rất mong
nhận đợc sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
I - Phần mở đầu
I. 1- Lí do chọn đề tài
ở những vùng đô thị, thành phố tiếng Anh trở thành nhu cầu cấp thiết
của nhiều ngời. Nhiều trung tâm, câu lạc bộ mở ra khắp nơi đáp ứng nguyện
vọng học tiếng của mọi tầng lớp ngời dân. Xong ngợc lại, ở những vùng xa
xôi nh miền núi, hải đảo tiếng Anh đến với ngời học cồn mới mẻ, lạ lẫm,
nhận thức của nhiều ngời còn hạn chế. Do đó, tạo ra đợc niềm ham thích cho
đối tợng học cũng không phải là dễ dàng.
Tiếng Anh là bộ môn khá thú vị nhng đòi hỏi sự cần cù, chịu khó cao
từ phía ngời học nếu không kiến thức sẽ dễ dàng đứt quãng và dễ quên. Tạo
dợc dấu ấn cho học sinh ngay từ việc tiếp thu cái mới giúp các em nhớ ngay
và khắc sâu là niềm băn khoăn trăn trở của các giáo viên. Trên con đờng tìm
tòi sự thể nghiệm, tích luỹ t liệu và học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp, dự các
lớp tập huấn chuyên môn của sở Giáo dục- Đào tạo TP Hà Nội ,chúng tôi đã
2
Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c
áp dụng kết hợp các phơng pháp dạy học hiện đại, học và chơi, chơi mà học
vào các tiết dạy gây hứng thú cao nhất cho đối tợng học và trong quá trình
thực nghiệm của các lớp chúng tôi đã đạt kết quả tơng đối khích lệ. Các em
đã thích học môn tiếng Anh hơn, hứng khởi và mạnh dạn hơn. Nhiều em đạt
điểm giỏi, khá hơn. Cảm giác nặng nề với một tiết học không còn và điều đó
chứng tỏ hớng đi của chúng tôi là đúng đắn.
I. 2 Mục đích nghiên cứu:
Tạo đợc dấu ấn cho học sinh trong việc tiếp thu cái mới, rèn kĩ năng
nghe nói. Giúp học sinh có điều kiện thu nhận và trao đổi thông tin, nâng
cao trình độ tiếng Anh, có hiểu biết thêm về xã hội. tạo đợc cho các em thói
quen có phản ứng tức thì trong ngôn ngữ giao tiếp.
I. 3 Thời gian và địa điểm nghiên cứu:
I. 3. 1 Thời gian tôi tiến hành : năm học 2010-2011
I. 3. 2 Địa điểm tại trờng Tiểu học Hơng Sơn C
I. 3. 3 Phạm vi đề tài
I. .3. 3. 1 Giới hạn đối tợng nghỉên cứu:
giảng ạy để đảm bảo chất lợng và nâng cao hơn nữa.
II Phần nội dung:
II. 1 Ch ơng I: Tổng quan
Một số phơng pháp dạy kiểu bài hội thoại trong phân môn tiếng Anh tiểu
học.
II. 1. 1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu:
Đề tài tuy không mới nhng rất quan trọng, gắn liền với đổi mới phơng
pháp dạy học, sách giáo khoa mới, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của dạy và học trong giao tiếp bằng ngôn ngữ. Cùng nghiên cứu vấn đề này
có tác giả Hồ Thị Thanh Hà Trờng Cao đẳng S phạm Hà Nội
Điều trăn trở của những giáo viên dạy ngoại ngữ tại những vùng miền
núi xa xôi còn nhiều khó khăn đó chính là làm sao tạo đợc sự yêu thích với
bộ môn mình phụ trách, mà trong khi đó hội thoại tiếng Anh là một phần
quan trọng trong giao tiếp ngôn ngữ . Bởi lẽ đó tôi mạnh dạn nghiên cứu đề
tài này nhằm tìm ra đợc một giải pháp giúp các em học tập tốt hơn.
II. 1. 2 Cơ sở lí luận
" Một số phơng pháp dạy kiểu bài hội thoại trong phân môn tiếng Anh
tiểu học Phơng pháp dạy : áp dụng các phơng pháp giảng dạy tiên tiến nh
phơng pháp nêu vấn đề và hớng học sinh vào việc tìm kiếm phát hiện và giải
quyết vấn đề , đồng thời kết hợp việc ứng dụng hiệu quả các thành tựu khoa
học và công nghệ hiện đại . nhất là ứng dụng công nghệ thông tin , vào quá
trình dạy học, bảo đảm điều kiện thời gian tự học , tự nghiên cứu cho học
sinh. Định hớng phơng pháp bộ môn :
4
Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c
+ Thúc đẩy động cơ học tập : Trong quá trình tiếp thu ngôn ngữ, học
sinh sẽ đạt đợc kết quả học tập cao nếu các em có động cơ học tập . Động cơ
học tập có
đợc khi các em cảm thấy đợc sự hứng thú với môn học và thấy đợc sự tiến bộ
của chính mình. Do vậy, giáo viên nên sử dụng các tình huống thách đố, hấp
hệ thống trong suốt chơng trình từ lớp 3 đến lớp 5. Mọi bài tập trong các đơn
5
Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c
vị bài học, dù ở dạng hoạt động cá nhân hay nhóm ở mọi trình độ từ lớp 3
đến lớp 5 đều có kết hợp tất cả các kỹ năng ở mức độ có thể, tuỳ theo đặc
điểm của nội dung từng bài.
Một đơn vị bài học có thể bắt đầu bằng một hoạt động nghe hiểu, giới
thiệu chủ đề mới mà cũng có thể bắt đầu bằng mọt bài đọc hiểu hoặc một
hoạt động vào đề trên lớp. Các hoạt động tiếp theo có thể là: luyện nói theo
cặp, cá nhân đọc thầm để thu lợm thông tin, nghe băng lấy thông tin cần
thiết hoặc điền vào bảng trống. Các bài học không nên có một trật tự cố định
về việc sử dụng các kỹ năng trong một đơn vị bài học (unit). Thứ tự sắp xếp
và việc phối hợp các kỹ năng đợc xuất phát từ việc xem xét các mối quan
tâm, nhu cầu, sở thích của HS cũng nh đặc điểm và tiến trình phát triển của
chủ điểm và chủ đề.
+ Sử dụng sách giáo khoa một cách sáng tạo: GV cần hiểu rõ ý đồ, yêu
cầu, mục tiêu của từng bài, từng mục dạy trong sách giáo khoa để một mặt
có thể dạy đúng trọng tâm bài học, mặt khác có thể sử dụng sách giáo khoa
một cách sáng tạo phù hợp với đối tợng HS.
Trong trờng hợp cụ thể, cần tìm cách bổ xung hoặc cập nhật nội dung
trong bài làm cho giáo trình luôn mới, phù hợp với đối tợng HS và với cuộc
sống tiến triển và thay đổi.
* Hội thoại là hoạt động giao tiếp gồm ít nhất 2 ngời :ngời nói và ngời
nghe với vai trò thay đổi nhằm phát triển kĩ năng nghe nói cho học sinh.
Hội thoại tiếng Anh ở tiểu học đợc phân bố đều ở 3 khối từ khối 3 tới
khối5. ở khối 3 các em mới chỉ đợc làm quen với những dạng hội thoại
ngắn , câu nói đơn giản dễ hiểu . Hội thoại đợc giới thiệu tập trung nhiều ở
chơng trình Anh 4 có mặt ở các phần chứa đựng nhiều nội dung khác nhau. ở
tiếng Anh 4 và tiếng Anh 5 hội thoại đợc giới thiệu ở phần " listen and read
"cũng theo các chủ đề nhng các mẫu câu phức tạp hơn.
hiệu quả.
II. 3. C h ơng 3: Phơng pháp nghiên cứu - Kết quả nghiên cứu.
I I. 3. 1 Ph ơng pháp nghiên cứu:
Ph ơng pháp nghiên cứ u lý thuyết :
Nghiên cứu đọc tài liệu ,giáo trình có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
bằng phơng pháp phân tích, tổng hợp , so sánh, mô hình hoá để rút ra những
vấn đề lý luận có tính chất định hớng làm cơ sở để giải quyết vấn đề, nhiệm
vụ nghiên cứu.
Ph ơng pháp điều tra:
Tìm hiểu thực trạng giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh cụ
thể trong việc lĩnh hội kiến thức mới nhằm phát hiện các vấn đề cần giải
quyết, xác định tính phổ biến nguyên nhân , chuẩn bị cho các bớc nghên cứu
tiếp theo.
Ph ơng pháp đàm thoại:
Trao đổi với dồng nghiệp về những thuận lợi và những khó khăn trong
việc soạn giảng dạy học và cách sử dụng phơng pháp mới hiện nay.
7
Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c
Ph ơng pháp quan sát:
Thông qua các tiết dự giờ, thao giảng có thể quan sát trực tiếp tình
hình học sinh. Qua đó biết đợc khả năng tiếp thu bài , nắm bắt kiến thức qua
bài giảng. Bên cạnh đó tiếp thu học hỏi đồng nghiệp và phát hiện ra những
hạn chế trong giảng dạy.
Ph ơng pháp kiểm tra đánh giá:
Thông qua những tiết dạy của bản thân, đồng nghiệp và kiểm tra khảo
sát học sinh.
Ngoài ra trong quá trình nghiên cứu đề tài này tôi còn sử dụng phối
hợp nhiều phơng pháp khác nh: tạo ra các trò chơi, các thủ thuật dạy
tiếng
II. 3. 2 Kết quả nghiên cứu thực tiễn:
II. 3. 2. 3 Đánh giá thực trạng :
Từ thực trạng trên có những u điểm và nhợc điểm sau:
Ưu điểm: đội ngũ giáo viên trẻ việc tiếp thu cái mới , công nghệ thông
tin nhanh nhạy sáng tạo và chịu khó đầu t giáo án bài vở. Do đó việc ứng
dụng đề tài vào trong thực tế giảng dạy là cần thiết . Học sinh ham thích tiếp
thu cái mới lạ đặc biệt tự mình đa ra ý kiến .
Nh ợc điểm: giáo viên luân chuyển liên tục nên thời gian thực hiện bị
đứt quãng .Một số khác do công việc gia đình chi phối nên việc đầu t còn
hạn chế, sợ làm lớp ồn , sợ mất nhiều thời gian, hao tốn kinh phí.
Học sinh có thói quen thụ động khi hoạt động nhóm còn ỷ lại vào bạn
.Việc sản sinh lời nói còn rụt rè.
Nh vậy, khi giáo viên tổ chức các hoạt động phải lu ý tránh cho học
sinh những phản ứng không tích cực và nếu có xảy ra thì kịp thời sửa chữa,
cố gắng khuyến khích, động viên khen thởng để học sinh có những phản ứng
tích cực.
II. 3. 2. 4 Đề xuất biện pháp:
* Nhận thức chung về dạy bài hội thoại cho học sinh tiểu học. Mục đích
của việc dạy hội thoại là giúp cho học sinh phát triển kỹ năng nghe nói (đặc
biệt là kỹ năng nói), phù hợp với trình độ và lứa tuổi của học sinh, giúp học
sinh có điều kiện thu nhận và trao đổi thông tin, nâng cao trình độ tiếng Anh,
có hiểu biết thêm về xã hội.
Hội thoại là lời nói giữa ít nhất là hai ngời, với vai trò thay đổi( có ng-
ời nói và ngời nghe).
Các cuộc hội thoại thông thờng đòi hỏi sự phản ứng tức thì của thói
quen ngôn ngữ, chính vì vậy bài hội thoại không yêu cầu có sự chuẩn bị trớc.
Ngôn ngữ trong bài đối thoại là lời nói đã đợc rút gọn. Các từ chêm, từ
đệm đợc sử dụng nh phơng tiện ngôn ngữ hỗ trợ.
Các yếu tố biểu cảm nh cử chỉ, nét mặt, điệu bộ, trọng âm, ngữ điệu
có tác dụng hỗ trợ rất nhiều đến chất lợng và hiệu quả của lời đối thoại.
Cấu trúc của bài hội thoại hoàn toàn khác với cấu trúc một bài đọc.
- Thuộc lòng các lời
đối thoại của các nhân
vật.
- Biết vận dụng cấu
trúc trong bài hội thoại
mẫu để xây dựng
những bài hội thoại t-
ơng tự theo sự hớng
dẫn của GV
Thực hiện các bài tập
luyện nói thông qua:
- Luyện tập có sự hớng
dẫn của GV.
- Luyện tập tự do
Bớc 3 Sản sinh lời
nói
(Production)
Giúp học sinh phát
triển khả năng giao
tiiếp
- Thực hiện các bài tập.
- Luyện nói thông qua
luyện tập tự do và liên hệ
với thực tế.
* Các thủ thuật và hoạt động cho các bớc dạy bài hội thoại:
Chúng ta có thể sử dụng nhiều thủ thuật khác nhau để giới thiệu bài hội
thoại một cách phù hợp và hấp dẫn với từng đối tợng học sinh cụ thể của
bạn. Sau đây là mọt số hoạt động gợi ý để giới thiệu bài hội thoại:
a, Bạn có thể dùng trực quan (Using visuals): dùng tranh hoặc đồ vật
thật để giới thiệu:
c, Luyện tập (Practice)
- Để giúp HS hiểu và luyện tập bài hội thoại, thờng sử dụng các loại hoạt
động sau đây:
Đặt câu hỏi và câu trả lời ( questions and answers).
Bài tập đúng sai (True/False statements)
Bài tập lựa chọn (Multiple choice)
Điền từ thích hợp vào chỗ trống (Gap - fill)
Dùng từ, nhóm từ gợi ý để xây dựng bài hội thoại tơng tự (Substitutions -
controlled practice)
Dùng từ và nhóm từ gợi ý để xây dựng bài hội thoại có mở rộng
(Substitutions - free practice)
11
Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c
Sắp xếp câu hỏi và câu trả lời cho phù hợp (Matching questions and
answers)
Dựa vào cấu trúc của bài hội thoại mẫu, xây dựng một bài hội thoại theo
tình huống (Situation - based role play)
* Sau đây là một số hoạt động gợi ý để giúp HS luyện tập bài hội
thoại.
Bài tập lựa chọn (Multiple choice):
1. Ba is
A. on the treet B. at school
C. at the store D. at home
2. He wants of beef
A. two hundred grams B. two kilos
C. two pounds D.half a kilo
3. He wants a dozen of
A. carrots B. apples
C. eggs D. oranges
Bài tập thay thế (Substitution - making similar dialogues)
nghe nói (đặc biệt là kỹ năng nói), phù hợp với trình độ và lứa tuổi của HS,
giúp HS có điều kiện và trao đổi thông tin, nâng cao trình độ tiếng Anh, có
hiểu biết thêm về xã hội.
* Bài hội thoại đợc chia làm 3 bớc: giới thiệu, luyện tập và sản sinh
lời nói.GV cần vận dụng các hoạt động cụ thể, thích hợp vào đúng các gia
đoạn và từng nội dung bài nhất định.
* Các hoạt động chính của bài hội thoại là cặp đôi, theo nhóm và
đóng vai.
* Mục đích của bài hội thoại là rèn luyện kỹ năng nghe nói cho HS.
GV không nên quá chú trọng tới việc dạy từ mới. Chỉ nên giới thiệu cho HS
những từ mới thật cần thiết. Nên tạo điều kiện cho HS tự suy đoán nghĩa của
từ mới theo ngữ cảnh.
* Có rất nhiều thủ thuật để giới thiệu một bài hội thoại. Nhiệm vụ của
ngời GV là tuỳ thuộc vào trình độ cụ thể của HS, biết vận dụng một cách
linh hoạt các thủ thuật khác nhau vào việc dạy hội thoại để đạt đợc mục đích
cuối cùng là giúp HS vận dụng đợc những mẫu câu đã học vào thực tiễn giao
tiếp.
Trên cơ sở xác định cơ sở lí luận và phân tích những thuận lợi, khó
khăn của GV và HS trong quá trình dạy hội thoại ở phân môn tiếng Anh.
Chúng tôi đã đề ra đợc một số biện pháp nhằm nâng cao chất lợng dạy và
học. Đồng thời qua quá trình tiến hành đề tài thử nghiệm ở khối 3 đến khối 5
thì tôi thấy Hs đều có sự tiến bộ, giờ học diễn ra nhẹ nhàng, tự nhiên, HS
không còn có cảm giác ngại học tiếng nớc ngoài. Các em tham gia vào các
13
Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c
hoạt động cần cù, vô t, hào hứng do đó hiệu quả đạt rất cao. Nh vậy với
những biện pháp đã đề xuất đảm bảo đợc việc thực hiện dúng theo tinh thần
thay sách và đổi mới phơng pháp dạy học, đảm bảo các nguyên tắc của việc
dạy học nói chung và của phân môn tiếng Anh nói riêng chứng tỏ tính đúng
đắn của đề tài.
ST
T
Tên tác giả Tên tài liệu Nhà xuất bản
1 Nguyễn Hạnh Dung
Đào Ngọc Lộc
Vũ Thị Lợi
Một số vấn đề về đổi mới ph-
ơng pháp dạy học ở trờng tiểu
học.
Dự án phát
triển giáo
dục .Bộ Giáo
dục và đào
tạo
2 Nguyễn Quốc Tuấn
Phạm Đăng Bình
Phan Hà
-Sách giáo khoa lớp 3 ,4& 5
- Sách giáo viên tiếng Anh lớp
3,4 &5
Nhà xuất bản
Giáo dục
IV. 2. Phần phụ lục
STT Tiêu đề Trang
I
I.1
I.2
I.3
I.4
II
Hng sn ngy 12 thỏng 12 nm 2012
Ngi vit
Phm Th Tuyt
nhận xét của hội đồng
giáo dục cấp trờng
nhận xét của phòng giáo
dục huyện mỹ đức
16
Giáo viên: Phạm Thị Tuyết Trờng Tiểu Học Hơng Sơn c