SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT ĐINH CHƯƠNG DƯƠNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẬN DỤNG MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC
VÀO DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10
Người thực hiện: Nguyễn Thị Liên
Chức vụ : Giáo Viên
SKKN môn : Giáo dục công dân
THANH HOÁ NĂM 2013
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ Trang 1
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Trang 2
1. Giới thiệu một số kĩ thuật dạy học tích cực Trang 2
1.1 Kĩ thuật khăn trải bàn Trang 2
1.2 Kĩ thuật các mảnh ghép Trang 5
1.3. Kĩ thuật KWL Trang 6
2. Thực trạng của việc vận dụng các kĩ thuật dạy học vào dạy môn giáo dục
công
dân Trang 8
3. Một số ví dụ cụ thể áp dụng kĩ thuật dạy học tích cực Trang 9
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Trang 15
1. Kết luận Trang
15
2. Kiến nghị và đề xuất Trang
16
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo viên GDCD 10. NXB Giáo Dục – Hà Nội
2. Tài liệu BDTX Giáo viên THPT chu kỳ III (2004 – 2007) - Nhiều tác giả
- NXB Giáo Dục - Quyển I lớp 10.
3. Đổi mới phương pháp dạy học môn GDCD – Lưu Thị Thuỷ - NXB Giáo
Dục.

tích cực có thể sử dụng trong dạy- học môn GDCD ở trường THPT Qua việc
áp dụng những kĩ thuật dạy học tích cực vào bài dạy, tôi thấy có hiệu quả, tạo
được hứng thú cho học sinh trong các bài học. VÌ vậy tôi mạnh dạn lựa chọn đề
tài “ Vận dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy GDCD lớp 10 ”
làm sáng kiến kinh nghiệm với hi vọng được chia sẻ những hiểu biết của mình
với đồng nghiệp đồng thời cùng nhau vận dụng vào thực tiễn để nâng cao chất
lượng môn GDCD

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Phương pháp và hình thức dạy học môn GDCD rất phong phú, đa dạng,
bao gồm các phương pháp hiện đại: (thảo luận nhóm, đóng vai, giải quyết vấn
đề, nghiên cứu trường hợp điển hình, trò chơi, dự án, động não…)và các phương
pháp truyền thống:(thuyết trình, đàm thoại, kể chuyện…). Bên cạnh những
phương pháp dạy học lại có các kĩ thuật dạy học hỗ trợ. Mỗi phương pháp dạy
học và kĩ thuật dạy học đều có mặt tích cực và hạn chế riêng, phù hợp với từng
loại bài và đòi hỏi những điều kiện thực hiện riêng. Vì vậy, giáo viên không nên
phủ định hoặc lạm dụng phương pháp nào. Điều quan trọng là căn cứ vào nội
dung, tính chất của từng bài, căn cứ vào trình độ nhận thức của học sinh và năng
lực, sở trường của giáo viên, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của lớp, của
trường mà lựa chọn và sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học một cách hợp
lý.Trong dạy học môn GDCD, có thể vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực
nhằm:
- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực
- Tăng cường hiệu quả học tập
- Tăng cường trách nhiệm cá nhân
- Yêu cầu áp dụng nhiều năng lực khác nhau
- Tăng cường sự hợp tác, giao tiếp, chia sẻ kinh nghiệm
1. Giới thiệu một số kĩ thuật dạy học tích cực trong dạy học môn GDCD
1.1. Kĩ thuật “khăn trải bàn”
1.1.1. Thế nào là kĩ thuật “ khăn trải bàn”?


ý

k
i
ế
n

C
á

n
h
â
n
Viết ý
kiến Cá
nhân
Ý kiến chung của
nhóm
1.1.4. Một số lưu ý khi tổ chức dạy học theo kĩ thuật khăn phủ bàn
- Câu hỏi thảo luận là câu hỏi mở
- Trong trường hợp số học sinh trong nhóm quá đông, không đủ chỗ trên
“khăn phủ bàn”, có thể phát cho học sinh những mảnh giấy nhỏ để học sinh ghi ý
kiến cá nhân, sau đó đính vào phần xung quanh “khăn phủ bàn”.
- Trong quá trình thảo luận thống nhất ý kiến, đính những ý kiến thống
nhất vào giữa “khăn phủ bàn”. Những ý kiến trung nhau có thể đính chồng lên
nhau.
- Những ý kiến không thống nhất, cá nhân có quyền bảo lưu và được giữ
lại ở phần xung quanh của “khăn phủ bàn”.

được tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở thành chuyên gia của
lĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả lời của nhóm ở vòng 2.
Vòng 2: Nhóm mảnh ghép
Hình thành nhóm mới khoảng từ 3-6 người (bao gồm 1-2 người từ nhóm
1; 1-2 từ nhóm 2; 1-2 người từ nhóm 3…), gọi là nhóm mảnh ghép.
Các câu hỏi và câu trả lời của vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới chia
sẻ đầy đủ với nhau.
Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu, được tất cả nội dung ở vòng 1 thì
nhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải quyết (lưu ý nhiệm vụ mới này
phải gắn liền với kiến thức thu được ở vòng 1)
Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ trình bày và chia sẻ kết quả.
1.2.3. Một số lưu ý khi tổ chức dạy học theo kỹ thuật các mảnh ghép:
- Đảm bảo những thông tin từ các mảnh ghép lại với nhau có thể hiểu
được bức tranh toàn cảnh của một vấn đề và là cơ sở để giải quyết một nhiệm vụ
phức hợp ở vòng 2.
- Các chuyên gia ở vòng 1 có thể có trình độ khác nhau, nên cần xác định
yếu tố hỗ trợ kịp thời để tất cả mọi chuyên gia có thể hoàn thành nhiệm vụ ở
vòng 1, chuẩn bị cho vòng 2.
- Số lượng mảnh ghép không nên quá lớn để đảm bảo các thành viên có
thể truyền đạt lại kiến thức cho nhau.
- Đặc điểm của nhiệm vụ mới ở vòng 2 là một nhiệm vụ phức hợp và chỉ
có thể giải quyết được trên cơ sở nắm vững những kiến thức đã có ở vòng 1. Do
đó cần xác định rõ những yếu tố cần thiết về kiến thức, kĩ năng, thông tin,…cũng
như các yếu tố hỗ trợ cần thiết để giải quyết nhiệm vụ phức hợp này.
1.3. Kĩ thuật KWL
1.3.1. Kỹ thuật KWL: là sơ đồ liên hệ các kiến thức đã biết liên quan đến bài
học, các kiến thức muốn biết và các kiến thức học được sau bài học.
Trong đó K(Know) - điều đã biết; W (Want to know) – điều muốn biết; L
(Learned) – điều đã học được.
1.3.2. Mục tiêu:

L
(Điều đã học được
sau bài học)
-Yêu cầu HS viết vào cột K những gì đã biết liên quan đến nội dung bài
học hoặc chủ đề.
-Sau đó viết vào cột W những gì các em muốn biết về nội dung bài học
hoặc chủ đề.
Bước 4:
- Sau khi kết thúc bài học hoặc chủ đề, học sinh điền vào cột L của phiếu
những gì vừa học được. Lúc này, HS xác nhận về những điều các em đã học
được qua bài học đối chiếu với điều muốn biết, đã biết để đánh giá kết quả học
tập, sự tiến bộ của mình qua giờ học.
2. Thực trạng của vấn đề
Tại Hội thảo “Đánh giá hiệu quả dạy học môn GDCD tháng 04/2009”, Bộ
Giáo Dục và Đào tạo đã có nhận định sau:
“Giáo viên dạy môn GDCD đã có nhiều cố gắng trong việc đổi mới phương
pháp dạy học.Tuy nhiên, hiện tượng dạy học lệ thuộc vào sách giáo khoa và sách
giáo viên còn phổ biến.Việc rèn luyện kỹ năng, giáo dục thái độ và hành vi của
học sinh trong dạy học môn GDCD thực hiện chưa đạt được yêu cầu đề ra của
chương trình. Nhiều nơi chủ yếu chỉ sử dụng các thiết bị dạy học môn học tối
thiểu do Bộ qui định, chưa quan tâm đến việc tự làm thiết bị, đồ dùng dạy học.
Nhiều cấp quản lý chưa thực sự quan tâm đến môn GDCD, vẫn xem đó là môn
học phụ, nên chưa tạo điều kiện để giáo viên GDCD nâng cao chất lượng dạy
học…”
Thật vậy, nhận thức của đa số giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học là
đúng nhưng chưa đầy đủ vị trí, vai trò môn học, còn xem nhẹ, cải tiến các
phương pháp còn chậm, vận dụng chưa đa dạng, kết hợp chưa hiệu quả, ngại đổi
mới vì không muốn mất nhiều thời gian, công sức đầu tư cho việc chuẩn bị giờ
dạy. Giáo viên giảng dạy vận dụng phương pháp hiệu quả còn thấp, sử dụng hình
thức còn đơn điệu, chưa phù hợp với bài học,với thực tiễn, với đối tượng học

Nhóm A: Thế nào là nhận thức cảm tính? Nêu ví dụ minh họa?
Nhóm B: Thế nào là nhận thức lí tính? Nêu ví dụ minh họa?
HS trong mỗi nhóm tiến hành thảo luận trong 5 phút. Đảm bảo tất cả các
thành viên trong nhóm đều trả lời được, trình bày được kết quả thảo luận của
nhóm.
Hết thời gian thảo luận, HS sẽ chuyển nhóm.
Vòng 2: các nhóm mới được hình thành bằng cách sát nhập thành viên của
½ HS của nhóm A với ½ thành viên của nhóm B. Như vậy lúc này nhóm mới sẽ
có thành viên của cả nhóm A và nhóm B.
Nội dung thảo luận của nhóm mới: Nêu ưu điểm và nhược điểm của nhận
thức cảm tính và nhận thức lí tính?
Thời gian thảo luận của nhóm là 3 phút
Sau khi hết thời gian thảo luận. Giáo viên sẽ gọi bất kì học sinh trong
nhóm trình bày kết quả. Các nhóm khác bổ sung. Giáo viên sẽ nhận xét và đưa ra
kết luận
*Sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn
Trong nội dung vai trò của thực tiễn đối với nhận thức ( mục 3), giáo viên
tổ chức cho HS thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn.
Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm ( tương ứng với các tổ). Giáo viên phát
cho mỗi nhóm một tờ giấy A0. Trên tờ giấy được chia thành nhiều phần, trong
đó có phần trung tâm dành ghi ý kiến thống nhất của cả tổ sau khi đã thảo luận
và phần xung quanh ghi ý kiến của mối cá nhân.
Nội dung thảo luận của các nhóm
Nhóm 1: tại sao nói thực tiễn là cơ sở của nhận thức? nêu ví dụ minh họa?
Nhóm 2: Tại sao nói thực tiễn là động lực của nhận thức? Nêu ví dụ minh
họa?
Nhóm 3: Tại sao nói thực tiễn là mục đích của nhận thức? Nêu ví dụ minh
họa?
Nhóm 4: Tại sao nói thực tiễn là tiêu chuẩn để kiểm tra chân lý? Nêu ví dụ
minh họa?

nhiễm môi trường, bùng nổ về dân số, các dịch bệnh hiểm nghèo để giới thiệu
bài học. Sau đó giáo viên phát phiếu học tập cho HS theo mẫu:
Tên bài học:……………………………………………
Tên học sinh: …………………………Lớp: ………….Trường: …………
K
(Điều đã biết)
W
(Điều muốn biết)
L
(Điều đã học được sau
bài học)
Bước 2: Hướng dẫn học sinh điền vào phiếu học tập.
Yêu cầu HS viết vào cột K những gì HS biết liên quan đến nội dung bài học.
Sau đó viết vào cột W những gì các em muốn biết về nội dung bài học
Bước 3: Học sinh điền thông tin vào phiếu theo sự hướng dẫn ở
bước 2.
Tên bài học: Bài 15 CÔNG DÂN VỚI MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẤP THIẾT CỦA
NHÂN LOẠI
Tên học sinh: Nguyễn Văn A Lớp: 10 A1 Trường: THPT Đinh Chương Dương
K
(Điều đã biết)
W
(Điều muốn biết)
L
(Điều đã học được sau
bài học)
Ô nhiễm môi trường đang
là vấn đề nóng bỏng của
nhân loại hiện nay
Thực trạng của ô nhiễm

Dịch bệnh hiểm nghèo
ảnh hưởng như thế nào
đến con người và đời
sống xã hội?
Cách phòng ngừa, đẩy
lùi những dịch bệnh
hiểm nghèo?
-
-
-
-
Bước 4:
Sau khi kết thúc bài học, học sinh điền vào cột L của phiếu những gì
vừa học được. Lúc này, HS xác nhận về những điều các em đã học được qua bài
học đối chiếu với những điều muốn biết, đã biết để đánh giá kết quả học tập, sự
tiến bộ của mình qua giờ học.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy việc sử dụng các kỷ thuật dạy học
trong các tiết dạy đã đem lại kết quả tốt đẹp trong dạy và học . Học sinh rất say
mê hứng thú khi tìm hiểu bài học. Các em hiểu bài nhanh và nắm bài vững. Số
học sinh hiểu và nắm được bài ngay tại lớp ngày càng tốt hơn. Các em yêu thích
và say mê bộ môn hơn, số học sinh giỏi và khá ngày càng tăng, số học sinh yếu
cũng giảm dần. Vai trò của bộ môn vì thế cũng được tăng lên.
Góp phần đổi mới công tác dạy học môn GDCD nó chung và môn GDCD
lớp 10 nói riêng theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh.
Là giáo viên đang đứng trên bục giảng khi nghiên cứu đề tài này nó giúp
tôi nắm vững lí luận, nội dung và yêu cầu của một số kĩ thuật dạy học tích cực có
thể áp dụng có hiệu quả hơn trong quá trình dạy học để nâng cao chuyên môn
nghiệp vụ.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

mong được sự tham gia đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, trao đổi kinh
nghiệm của các đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn , có hiệu quả cao hơn
khi áp dụng vào thực tế giảng dạy ở các bộ môn thuộc lĩnh vực khoa học xã hội .
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Thanh Hoá, ngày 25 tháng 04 năm
2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người viết:
Nguyễn Thị Liên