A- ĐẶT VẤN ĐỀ
I - LỜI MỞ ĐẦU.
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục tiểu học hiện nay " Bậc tiểu học là bậc
học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân". Giáo dục tiểu học là nhằm
hình thành cho học sinh những cơ sở bàn đầu cho sự phát triển đúng đắn và
lâu dài về tình cảm trí tuệ, thể chất và các kỹ năng cơ bản để học tập tiếp lên
cấp trên và áp dụng cho cuộc sống lao động sau này. Chính vì điều này nên
ngay từ bậc học tiểu học Bộ giáo dục đã đưa ra nội dung chương trình học
và quy định nội dung chương trình cho tất cả các trường học là phải dạy
đúng, dạy đủ và dạy tốt các môn bắt buộc.Các môn học đó có quanhệ mật
thiết bổ sung cho nhau giúp cho sự phát triển nhân cách học sinh ngày một
hoàn thiện. Trong đó môn tiếng việt là môn học rất quan trong nó được coi
là môn học công cụ để học tốt các môn học khác. Tiếng việt gồm nhiều phân
môn trong dó có phân môn kể chuyện, các phân môn Tiếng việt có quan hệ
chặt chẽ với nhau, bổ sung kiến thức cho nhau học tốt phân môn này sẽ góp
phần học tốt các phân môn khác.
Với kể chuyện, nói đến vị trí vai trò của nó trước hết ta phải nói đến nó
là một món ăn tinh thần không thể thiếu được trong cuộc sống con người mà
đặc biệt là đối với trẻ em. Các em rất thích nghe chuyện, ngay từ tuổi ấu thơ
những lời kể của ông bà, cha mẹ đã đi sâu vào tiềm thức của các em. Niềm
say mê chuyện ngày càng lớn dần theo độ tuổi. Mỗi câu chuyện lạ, mỗi tình
huống hấp dẫn đều có sự thu hút mạnh mẽ sự chú ý của các em. Do đó phân
môn Kể chuyện có trong chương trình tiểu học trước tiên là để thoả mãn nhu
cầu muốn nghe kể chuyện của các em. Nhưng bên cạnh đó, kể chuyện còn là
phương tiện giáo dục rất quan trọng và rất có hiệu quả. Qua mỗi bài kể
chuyện tất cả những hiểu biết của các em về vốn từ ngữ - ngữ pháp, khả
năng nghe - nói - đọc - viết , vốn hiểu biết về cuộc sống… đều được vận
1
dụng một cách hợp lý sáng tạo. Đặc biệt là qua kể chuyện mà kỹ năng nghe
và nói được rèn luyện nhiều hơn. Kể chuyện giúp cho các em biết diễn dạt
vấn đề một cách trôi chảy , lưu loát, biết biến câu chuyện được nghe ( hoặc

- Phương pháp giải thích, so sánh
B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I - CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1 - Đặc trưng cơ bản của truyện:
Truyện kể trong chương trình tiểu học chính là tác phẩm văn học. Do đó
truyện kể mang đầy đủ đặc trưng cơ bản của một tác phẩm truyện. Truyện
được sáng tác chủ yếu bằng văn xuôi để miêu tả cuộc sông một cách sinh
động trên cơ sở các tình tiết của cốt truyện.
Trong truyện có nhân vật và người kể. Trong truyện thường có xuất
hiện các nhân vật chính, nhân vật phụ, nhân vật tích cực, nhân vật tiêu cực.
Truyện phải có lời kể. Lời kể phải đi đôi với việc lựa chọn ngôn ngữ, điệu
bộ cho phù hơp với nội dung của truyện làm cho truyện thêm hấp dẫn. Nói
đến truyện là nói đến hư cấu. Chính đặc điểm này mới làm cho câu chuyện
thêm sinh động, hấp dẫn.
2 - Chức năng văn học của truyện:
- Chức năng nhận thức và sự bào. Giúp người đọc hiểu sâu hơn về cuộc
sống. Qua truyện người đọc có thể nhận ra những biến động của lịch sử, xã
hội.
3
- Chức năng thẩm mỹ và giải trí: khi phản ánh cuộc sống truyện kể có
chức năng làm thỏa mãn cho con người , cái đẹp trong truyện là cái có chọn
lọc, có tính chất điển hình, có chất lượng cao va mới mẻ hơn đời thường, nó
có khả năng nuôi dưỡng những cảm xúc thẩm mỹ cho con người giúp con
người có khả năng hành động, sáng tạo hướng tới cái đẹp. Ngoài ra truyện
còn đem đến cho con người khoái cảm thưởng thức tiếp nhận. Đó chính là
chức năng giải trí của truyện.
- Chức năng giao tiếp và giáo dục: Văn học giáo dục con người bằng tư
tưởng tình cảm ,tính cách nhân vật. Mỗi câu chuyện có một sự tác động theo
một xu hướng đạo đức khác nhau, song đều nhằm hoàn thiện con người. Đối
với trẻ em mỗi bài học đạo đức rút ra từ câu chuyện đều có tính giáo dục rất

thức có sẵn bằng vốn kinh nghiệm của mình trò thụ động tiếp thu bài học.
Nhược điểm của phương pháp này là không phát huy tính chủ động
snág tạo và khả năng tư duy của học sinh, làm ảnh hưởng đến sự phát triển
tự nhiên củat các em.
2- Phương pháp dạy học tích cực lấy học sinh làm trung tâm:
Với phương pháp này, trò tự mình tìm ra kiến thức dưới sự tổ chức,
hướng dẫn của thầy. Trò chủ động thực hiện hoạt động học. Trong giờ học
hình thức đối thoại với bạn, với thầy và có thể hợp tác với bạn để học. Thầy
hướng dẫn học sinh cách làm, cách học, cách giải quyết vấn đề, học sinh tự
tìm ra kiến thức tự đánh gía, tự điều chỉnh.
3 - Phương pháp dạy học tích cực với việc dạy phân môn kể chuyện
Đặc thù chính của môn kể chuyện là việc kể câu chuyện (GV kể - HS
kể). Dạy học theo phương pháp tích cực, yêu cầu GV phải kể chuyện một
cách hấp dẫn bằng ngữ điệu thích hợp với từng câu chuyện, từng nhân vật
trong truyện. để thu hút sự chú ý của các em để từ đó các em học tập một
cách bổ ích chứ không phảo đọc lại chuyện cho học sinh nghe. Học sinh sau
5
khi nghe kể chuyện phảo biết kẻ lại câu chuyện sinh động, hấp dẫn bằng
ngôn ngữ riêng cua mình. Có thể kể dưới nhiều hình thức: kể lại theo lời tác
giả, kể theo lời nhân vật, kể phân vai
Việc tổ chức lớp học không nhất thiết ở trong lớp mà cáo thể ở chỗ nào
đó thích hợp cso tác dụng tạo tâm thế thoải mái cho học sinh. Khi kể chuyện
giáo viên không yêu cầu học sinh kể một cách trung thành với nội dung của
sách mà có thể thay lời, đảo ý nhưng phải toát lên được nội dung côt truyện
đã nghe. Với phương pháp dạy học này, yêu cầu giáo viên và học sinh phải
nghiên cứu kỹ trước nội dung của câu chuyện, hiểu được chuyện để từ đó
mà tìm ra cách kể cho phù hợp.
1 - Tìm hiểu tình hình học tập của học sinh:
Trong đợt thực tập sư phạm tôi đã điều tra 70 học sinh của 2 lớp 5A và
5B trường tiểu học Quảng Thọ theo mẫu điều tra của tôi gồm 6 câu hỏi và

huyền diệu và kỳ ảo bởi vậy các em thích nhất là truyện cổ tích. Các em
thích loại truyện nàybởi một lý do đơn giản là nó hay và hấp dẫn, có nhiều
tình tiết ly kỳ chẳng hạn như truyện "Tấm Cám"…
Có thể nói những tình tiết biến hoá ly kỳ có ở trong truyện cổ tích mà ở
truyện khác không thể có được hoặc chỉ có rất ít.
Các em thích đọc nhiều chuyện và thích một tuần có nhiều tiết kể
chuyện. Trong giờ kể chuyện các em thích nghe cô giáo kể hơn là cô giáo
đọc chuyện vì cô kể sẽ hấp dẫn hơn đọc. Thích nghe kể nhưng các em không
thích kể lại chuyện cho người khác nghe. Nếu được gọi các em chỉ kể theo
gợi ý của giáo viên chứ chưa kể lại được cả câu chuyện một cách trôi chảy.
nguyên nhân là do các em ít thâm nhập chuyện vì vậy mà các em chưa kịp
hiểu chuyện và tổng hợp ý để kể lại sau khi nghe cô giáo kể. Mặt khác kỹ
năng kể chuỵện của các em chưa được rèn luyện nhiều nên các em ngại kể.
Mặc dù vậy, bên cạnh đó vẫn có nhiều em kể lại chuyện một cách trôi
chảy, hấp dẫn, biết nhập vai của nhân vạt trong chuyện để kể lại. Như vậy ta
thấy rằng trong các em vẫn còn chứa một khả năng tiềm tàng về kể chuyện
mà ta chưa giúp các em khai thác hết. Nếu như có đầu tư nhiều hơn thì chắc
chắn các em sẽ rèn luyện được kỹ năng kể chuyện hay hơn, hấp dẫn hơn.
7
2 - Việc dạy môn kể chuyện ở trường tiểu học hiện nay:
Qua tìm hiểu tôi được biết Hầu hết giao viên đều xác định đúgn vại trò,
trách nhiệm của mình đối với học sinh. Song với phân môn kể chuyện thì
chưa có sự quan tâm đúng mức vì họ cho rằng kể chuyện chỉ để giải trí cho
các em, còn nhiều môn khác quan trọng hơn cần đầu tư nhiều hơn. Do đó sự
chuẩn bị của giáo viên và học sinh không chu đáo dẫn đến tiết dạy học kể
chuyện không đạt được kết quả như mong muốn.
Đối với những GV có tâm huyết với nghề và dày dạn kinh nghiệm thì
họ cho rằng kể truyện là môn học hâp dẫn, thú vị nhưng làm sao để khai thác
và chuyển tải hết nội dung, ý nghĩa câu chuyện đén với học sinh là cả một
vấn đề khó. Đó chính là vấn đề nan giải mà chúng ta cần phải tháo gỡ.

của học sinh.
Qua thực tế ta thấy rằng cần có một quy trình và phương pháp dạy kể
chuyện mới hơn. Phù hợp hơn với yêu cầu giáo dục hiện nay.
C- KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu tôi thấy rằng quy trình dạy kể chuyện cần phải giúp học
sinh hiểu được nội dung tác phẩm, cảm nhận được cái hay cái đẹp của
truyện. Dạy kể truyện phải dựa trên cơ sở tính đồngloạt,khái quát của bộ
môn sng cần có những nét riêng theo khối lớp để phát huy khả năng của học
sinh.
Xuấtphát từ những điều đã nêu ở trên, tôi xin đề xuất một quy trình dạy
môn kể truyện lớp 5 như sau:
1 - Quy trình gồm 5 bước:
Bước 1: Hoạt động cá nhân:
- Làm quen với tác phẩm
- Đọc kỹ tác phẩm và khai thác thông tin
9
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học
- Dự kiến cách thực hiện bài dạy, địa điểm, cách tổ chức.
Bước 2: Hoạt động chuẩn bị tâm thê:
- Thông báo cách thức tổ chức, tiến hành bài học, địa điểm
- ổn định tư thế, tâm lý, học sinh tự kiểm tra sự chuẩn bị
- Giới thiệu bài
- Thu thập thông tin xung quanh bài kể truyện
- Phát hiện nhu cầu, hứng thú của học sinh.
Bước 3: Hoạt động nhận thức sáng tạo
- Thầy kể mẫu lần1. Trò lắng nghe, ghi nhớ
- Thầy trò hợp tác xử lý tình huống ngôn ngữ
- Trò tự giải quyết vấn đề theo hướng dẫn của thầy
+ Tìm hiểu nội dung, chi tiết, sự việc, tình huống
+ Tìm hiểu nghẹ thuật, kết cấu, ngôn ngữ, lời kể

truyện sẽ cao hơn và sẽ phát huy được lợi thế của bộ môn. Trong quy trình
tương đối phức tạp hơn so với quy trình cũ nên đòi hỏi cần có nhiều yếu tố
hỗ trợ như SGK, thiết bị dạy họ, sự quan tâm của nhà trường, gia đình, đặc
biệt là sự cố gắng, nỗ lực của cả giáo viên và học sinh.
Tuy nhiên những vấn đề tôi trình bày trên đây mới chỉ là bước đầu tiếp
cận, tìm hiểu vấn đề mà tôi cho là quan trọng nhất và đặc trưng nhất của
phương pháp dạy học kể truyện.
Mặc dù bản thân đã cố gắng hết sức song với khả năng có hạn và thời
gian nghiên cứu hạn hẹp. Đề tài chắc chắn vẫn còn nhiều thiếu sót. Kính
mong sự góp ý chân thành của Ban giám khảo, các thầy cô giáo và các bạn
đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
11
Người thực hiện
12