“Một số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử môn Tiếng Việt lớp 3’’
PHẦN THỨ NHẤT
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Ngày nay, trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, CNTT bước đầu đã được
ứng dụng vào giảng dạy, học tập. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tiễn hiện
nay, việc ứng dụng CNTT trong giáo dục còn rất hạn chế. Thực tế đó đòi hỏi
cần phải nhanh chóng nâng cao chất lượng giảng dạy bằng cách phát huy
những ưu thế của lĩnh vực CNTT, phải biết tận dụng nó, biến nó thành công
cụ hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp giáo dục.
Thực tế cho thấy trong lĩnh vực giáo dục đào tạo (GD-ĐT), công nghệ
thông tin có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phương pháp dạy học,.
CNTT là phương tiện để tiến tới “xã hội học tập”. Mặt khác, giáo dục và đào
tạo đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc
cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu
“đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc
học, ngành học theo hướng dẫn học CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực
nhất cho đổi mới phương pháp dạy học ở các môn”.
Thực hiện tinh thần chỉ đạo trên, nhận thức được rằng, việc ứng dụng
CNTT phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong những
hướng tích cực nhất, hiệu quả nhất trong việc đổi mới phương pháp dạy học
và chắc chắn sẽ được sử dụng rộng rãi trong nhà trường phổ thông trong một
vài năm tới, tôi đã mạnh dạn tìm hiểu và đưa CNTT vào giảng dạy thí điểm
một số tiết trong năm học trong các đợt sinh hoạt chuyên đề.
Tuy nhiên, trong quá trình ứng dụng CNTT trong dạy học - nhất là đối
với môn Tập đọc - vẫn còn gặp không ít những khó khăn. Chính vì thế, trong
đề tài này tôi xin trình bày một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy
1
học tập đọc có sự hỗ trợ của CNTT mà cụ thể là “Dạy học tập đọc bằng giáo
án điện tử” để cùng trao đổi, thảo luận và đi đến những ý kiến thống nhất
nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung và dạy học tập đọc nói riêng

1.3. Ngoài kiến thức chuyên môn, để thực hiện được GAĐT, giáo viên
cần phải trang bị được cho mình những kiến thức căn bản về vi tính, sử dụng
thành thạo phần mềm Power Point, biết khai thác tài liệu phục vụ giảng dạy từ
nhiều nguồn khác nhau như sưu tầm trên Internet, từ các đĩa phim tài liệu…
Công việc này đòi hỏi giáo viên phải có niềm đam mê thật sự với công việc,
sự sáng tạo, sự nhạy bén, tính thẩm mỹ để săn tìm tư liệu từ nhiều nguồn.
Trong khi trình độ sử dụng máy vi tính, sử dụng các phần mềm tiện ích và
khai thác thông tin từ mạng internet của đa số giáo viên còn hạn chế thì đây
cũng là một trở ngại không nhỏ đến việc dạy học bằng GAĐT.
1.4. Một số giáo viên bước đầu làm quen với việc soạn giảng bằng
GAĐT nên chưa có những kinh nghiệm xử lí sao cho bài giảng tốt nhất. Nhiều
bài dạy đang còn quá rườm rà, xa rời nội dung hoặc làm gián đoạn bài học do
3
sử dụng quá nhiều hiệu ứng hoặc hình ảnh, phim minh họa cho nên giờ dạy lại
thiên về việc trình diễn những kỹ xảo tin học. Ngược lại, nhiều bài giảng lại
quá đơn điệu, sơ sài do đó không nâng cao được chất lượng giờ dạy.
- Nhiều trường học trên địa bàn huyện đã được trang bị phòng máy vi
tính, tuy nhiên hầu như chưa có trường nào mạnh dạn kết nối internet - mặc
dù giá cước hiện nay rất rẻ - vì rất nhiều “cái sợ”. Vì thế không nhận thấy
được hiệu quả của việc giảng dạy ở những địa phương khác, giáo viên cũng
không có điều kiện để tìm hiểu về kỹ năng sử dụng GAĐT…
Chính vì những khó khăn trên mà việc sử dụng GAĐT trong dạy học
trên địa bàn huyện còn rất hạn chế. Với số lượng máy chiếu đa năng trong địa
bàn huyện ít ỏi như hiện nay thì việc đa số giáo viên sử dụng thành thạo
GAĐT để dạy học là một mục tiêu mà cần phải một thời gian nữa mới có thể
đạt được.
1.5 Kết quả (hiệu quả của thực trạng trên):
Xuất phát từ những thực tế trên, trong quá trình dạy học, tôi nhận thấy
có một số kết quả sau:
- Giáo viên rất ngại sử dụng GAĐT. Nhiều giáo viên tỏ ra bi quan khi

nhau.
2.4 Tham gia các buổi thao giảng để thu nhận những góp ý chân thành
từ đồng nghiệp, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy theo phương pháp mới.
2.5 Thăm dò và đánh giá chất lượng học sinh sau giờ học để nắm bắt
được thực chất chất lượng của các em.
Tôi nghĩ rằng, với khả năng sư phạm vốn có cộng thêm một ít bồi
dưỡng về kiến thức tin học, các giáo viên hoàn toàn có thể thiết kế được bài
giảng điện tử để thể hiện tốt hơn phương pháp sư phạm, góp phần đổi mới
phương pháp giảng dạy.
3. Các biện pháp tổ chức thực hiện
Biện pháp 1: Ngoài kiến thức chuyên môn cần phải trang bị những
kiến thức tin học cơ bản nhất:
Mặc dù GAĐT chưa được các trường học đón nhận rộng rãi, chưa thực
sự phổ biến nhưng bước đầu nó đã tạo ra một không khí học tập và làm việc
5
khác hẳn cách học và cách giảng dạy truyền thống. Phải chăng việc dạy bằng
giáo án điện tử sẽ giúp người thầy đỡ vất vả bởi vì chỉ cần “click” chuột?
Thực ra, muốn click chuột để tiết dạy thực sự hiệu quả thì người dạy cũng
phải bỏ công tìm hiểu, làm quen với cách giảng bài mới này. Cụ thể, người
thầy cần phải:
- Có kiến thức cơ bản về sử dụng máy tính
- Biết sử dụng phần mềm trình diễn PowerPoint
- Biết cách truy cập và khai thác tài nguyên Internet.
- Có khả năng sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh, làm
các ảnh động, cắt các file âm thanh … đơn giản.
- Biết cách sử dụng projector
Để đạt đạt được những yêu cầu trên ,bản thân tôi cũng phải tham khảo
nhiều nguồn tư liệu ,sách báo có liên quan đến CNTT như tìm mua các cuốn
sách ; tự học powerpoint ,các giáo trình tin học cơ bản , tìm tòi các tài liệu
trên Intơnet ,các lớp chuyên đề của phòng giáo dục và điều quan trọng là có

Người thầy chỉ cần khéo léo dẫn dắt học sinh tiếp cận vấn đề. Với hình
thức giảng dạy như thế, chắc chắn học sinh đều cảm nhận được cái hay của
bài văn bản cũng như cảm nhận được tình cảm của tác giả củng như không
khí sôi động của lễ hội.
Những tư liệu minh họa cho các nội dung bài học tương đối nhiều trên
Internet. Thiết nghĩ, nếu chỉ cần bỏ chút thời gian mà có được những nội
dung, hình ảnh cần minh họa cho bài giảng thì đó là điều rất nên làm bởi lẽ nó
vừa cung cấp cho chúng ta tư liệu bài giảng lại vừa giúp ta nâng cao kỹ năng
sử dụng máy tính. Điều này cũng đồng nghĩa với việc giáo viên cần biết cách
thức truy cập Internet để lấy thông tin. Tuy nhiên, không phải hình ảnh nào
chúng ta lấy từ Internet đều thỏa mãn ý muốn của chúng ta. Chẳng hạn, khi
cần đoạn phim miêu tả về cảnh đẹp đất nước giới thiệu để phục vụ cho bài “
7
Cảnh đẹp non sông”, tôi có truy cập vào các trang tư liệu
(www.tulieu.bachkim.vn;), tìm được rất nhiều phim tư liệu về nội dung này.
Do vậy vấn đề đặt ra là cần phải chọn đoạn phim nào là phù hợp với nội dung
bài dạy và cắt, ghép chúng sao cho chỉ ngắn khoảng 1 phút. Điều này có thể
làm được dễ dàng trong 5 phút với sự trợ giúp của phần mềm hỗ trợ.
Để có được những tư liệu trên, giáo viên cần phải có sự sưu tầm và
mạng internet là địa chỉ sưu tầm phong phú nhất. Các bạn có thể sưu tầm được
rất nhiều tài liệu từ các địa chỉ như: www.tulieu.bachkim.vn;
www.dayhoc.vn; www.dayhocintel.org hoặc tìm kiếm trong
www.google.com với từ khóa thích hợp… VD: giáo án , tài liệu
Biện pháp 3: Đưa các tư liệu cần thiết vào bài dạy:
Khi đã sưu tập được những tư liệu cần thiết cần phải có sự chọn lọc cần
thiết để đưa vào bài giảng của mình. Không nên sử dụng quá nhiều hình ảnh
tư liệu mà chỉ sử dụng ở mức độ vừa phải để tránh làm phân tán sự tập trung
của học sinh.
Sau khi đưa hình ảnh minh họa vào bài giảng, thao tác cơ bản nhất đòi
hỏi người thầy phải nắm được là cách thiết lập các hiệu ứng để làm cho bài

theo một chuỗi âm thanh, tín hiệu báo đúng sẽ xuất hiện cạnh đáp án đúng:
Biện pháp 5: Linh hoạt khi hướng dẫn học sinh học tập
Bài giảng sau khi thiết kế sẽ được trình chiếu lên màn hình thông qua
máy chiếu. Nghĩa là giáo viên buộc phải biết cách sử dụng nó. Đây là một
trong những yêu cầu bắt buộc, chỉ cần một vài thao tác lắp máy chiếu với
CPU của máy tính hoặc kết nối với máy tính xách tay và điều chỉnh độ lớn
(zoom), độ nét (sharpness) trên màn hình giáo viên chắc hẳn sẽ có một bài
giảng chất lượng, học trò sẽ có không khí học thoải mái hơn. Thực tế cho thấy
nhờ GAĐT mà giáo viên đã tạo ra một không khí khác hẳn so với giờ dạy
9
truyền thống. Học sinh sẽ tập trung cao để nghe giảng và tư duy nhiều hơn
trong các giờ học.
Khi chuyển từ bài giảng truyền thống sang các slide trình diễn, giáo
viên thường mang tư tưởng của bài giảng cũ để áp đặt vào. Nghĩa là sẽ trình
bày tất cả những gì mình nói và viết vào slide. Điều này hoàn toàn sai lầm vì
như thế học sinh sẽ cho rằng giáo viên chỉ nói những điều trong sách, không
mở rộng các kiến thức ngoài, đồng thời nội dung trình chiếu sẽ rất dài, học
sinh khó có thể ghi chép đầy đủ vào vở để làm tài liệu học ở nhà.
Vì thế chỉ nên coi slide là nơi chỉ chứa tên bài học, các đề mục và các ý
chính phục vụ cho bài giảng. Nếu slide cần hình ảnh minh họa, giáo viên nên
tìm kiếm hình ảnh để chèn vào. Công đoạn đưa nội dung vào giáo viên cũng
nên lưu ý đến số lượng chữ, mầu sắc, kích thước trên các slide. Nhìn vào slide
giáo viên có nhiệm vụ giải thích kỹ càng và mở rộng nó ra chứ không phải là
đọc các dòng chữ trên slide. Nếu chưa quen với cách giảng dạy này, giáo viên
có thể thấy khó khăn trong việc xác định xem slide tiếp theo sẽ trình bày về
vấn đề gì. Không sao, để dễ dàng làm chủ quá trình điều khiển học sinh, giáo
viên có thể in ra một bản cầm tay (hand out) để vừa giảng vừa nhìn vào đó mà
xác định vấn đề sẽ nói tiếp theo.
Biện pháp 6: Sử dụng GAĐT không có nghĩa giáo án truyền thống bị
lãng quên.

1. Kết quả nghiên cứu:
Sau một quá trình nghiên cứu và vận dụng đợt tham gia chuyên đề ở
cấp cụm, huyện để thử nghiệm, tôi đã thực hiện được 2 tiết bằng GAĐT tại
trường sau tiết dạy, tôi đã cùng đồng chí phụ trách chuyên môn của nhà
trường và các đồng nghiệp thảo luận, góp ý, rút kinh nghiệm và đi đến nhận
xét thống nhất: GAĐT đã góp phần cải tiến rõ rệt chất lượng học tập của học
sinh và nâng cao chất lượng nghiệp vụ của giáo viên. Chất lượng khảo sát học
sinh sau tiết dạy ở trường đã cho thấy việc sử dụng GAĐT đã góp phần nâng
cao chất lượng đại trà của học sinh, chất lượng học tập của học sinh cũng
đồng đều hơn. Cụ thể:
Lớp
Sĩ
số
Giỏi Khá Trung bình Yếu - kém
SL % SL % SL % SL %
3A 26 8 30.4 10 39,2 8 30,4 0
2. Kiến nghị, đề xuất:
a. Với nhà trường:
- Tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương và các cấp quản lý
giáo dục để tăng cường thêm các trang thiết bị hiện đại phục vụ cho giáo dục.
- Có biện pháp tích cực khuyến khích cán bộ giáo viên tự học tập nâng
cao trình độ tin học và xây dựng ý thức vận dụng CNTT vào dạy học.
b. Với Phòng Giáo dục và Đào tạo:
- Tăng cường các đợt tập huấn chuyên đề về GAĐT trên địa bàn huyện
để học hỏi và nâng cao kỹ năng sử dụng.
- Tham mưu với các cấp quản lý, tạo điều kiện thuận lợi về trang thiết
bị, cơ sở vật chất cho các trường trong huyện, cần có những chính sách ưu
tiên đầu tư cho những đơn vị có thành tích giáo dục cao trong năm học, coi đó
như là một phần thưởng xứng đáng cho cả quá trình giáo dục của đơn vị.
12