1
ĐỀ CƢƠNG CHI TIẾT
MÔN LỊCH SỬ TÂM LÝ HỌC
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học khoa học Xã Hội và Nhân Văn
Khoa Tâm lý học Bộ môn: Tâm lý học đại cương
1. Thông tin về giảng viên
1.1. Họ và tên giảng viên 1: Trương Thị Khánh Hà
Chức danh, học hàm, học vị: Phó chủ nhiệm khoa, Tiến sĩ
Thời gian, địa điểm làm việc: Chiều thứ 3, sáng thứ 6 tại: P: 102, Tầng 1,
Nhà D, Khoa Tâm lý học, Trường Đại học khoa học Xã Hội và Nhân Văn
336, Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Địa chỉ liên hệ: Khoa Tâm lý học, Trường Đại học khoa học Xã Hội và
Nhân Văn, 336, Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Điện thoại: 84-4-8563844, Di động: 0913486679
Email: [email protected]
Các hướng nghiên cứu chính:
- Tâm lý học đại cương
- Tâm lý học phát triển
- Lịch sử tâm lý học
1.2. Họ và tên giảng viên 2: Nguyễn Ngọc Phú
Chức danh, học hàm, học vị: Giáo sư, Tiến sĩ
Thời gian, địa điểm làm việc:
Địa chỉ liên hệ: Khoa Tâm lý học, Trường Đại học khoa học Xã Hội và
Nhân Văn, 336, Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Điện thoại: 04.6250936
2

- Kĩ năng chuẩn bị xemina theo yêu cầu của giáo viên.
- Kĩ năng làm việc theo nhóm.
- Kĩ năng đánh giá các bạn và bản thân trong việc chuẩn bị bài, phát biểu ý
kiến, thảo luận và viết thu hoạch.
3.3. Thái độ:
- Có thái độ tôn trọng đối với công lao của các cá nhân, thành tựu của các
tr-ờng phái, các tác gia tiêu biểu qua các thời đại, các giai đoạn phát triển
cũng nh- các hạn chế của chúng do những yếu tố khách quan từ các điều
kiện xã hội lịch sử cụ thể đem lại.
- Cú tinh thn h tr, giỳp nhau, cựng hợp tác làm việc theo nhóm có kết
quả.

3.2. Mc tiờu ca tng bi hc c th
Mc tiờu

Ni dung

Bc 1 Bc 2 Bc 3
Ni dung 1
- Nm c
cng mụn Lch

tưởng tâm lý học
phương Đông và
phương Tây cổ đại
- Đánh giá chung
về các tư tưởng tâm
lý thời cổ đại
- Đánh giá các học
thuyết về tâm hồn
của Democrite,
Platon và Aristote

Nội dung 3
Nêu được các tư
tưởng tâm lý học
tiêu biểu thời
Trung cổ

Hiểu rõ ảnh hưởng
của các đặc điểm
văn hoá, xã hội và
khoa học thời Trung
cổ tới các tư tưởng
TLH thời kỳ đó
Đánh giá được tinh
thần thời đại trước
Phục hưng: Th.
Aquinas; R. Bacon;
John Duns Scot;
W. Occam


Hiểu rõ ảnh hưởng
của các đặc điểm
kinh tế xã hội lịch
Đánh giá đúng các
tư tưởng tâm lý học
thế kỷ 17, đặc biệt

5
17

sử thế kỷ 17 tới các
tư tưởng TLH thời
kỳ đó.
là thuyết phản xạ
của Descaretes
Nội dung 6
Nắm được các tư
tưởng tâm lý học
nổi bật của thế kỷ
18.

Hiểu rõ ảnh hưởng
của các đặc điểm
kinh tế xã hội lịch
sử thế kỷ 18 tới các
tư tưởng TLH thời
kỳ đó.

tưởng nửa đầu thế
kỷ 19

Đánh giá được vai
trò của các học
thuyết phản xạ, học
thuyết về các cơ
quan cảm giác và
học thuyết về đại
não của các nhà tư
tưởng nửa đầu thế
kỷ 19 đối với TLH

6 Nội dung 8
Nêu được các tư
tưởng tâm lý học
của W. Wundt và
sự kiện tâm lý học
ra đời với tư cách
là một khoa học
độc lập
Hiểu phương pháp
nội quan trong
nghiên cứu TL của
W. Wundt
Đánh giá được ý
nghĩa của sự kiện

tâm lý học hành vi
của J. Watson cũng
như chủ nghĩa hành
vi mới của
E.C.Tolman và
B.F.Skinner
Đánh giá vị trí của
thuyết hành vi mới
trong tâm lý học
hiện đại
Nội dung 11
Nêu được cơ sở
triết học và nguồn
gốc nảy sinh phân
tâm học của
S.Freud

Hiểu những tư
tưởng cơ bản của
S.Freud: phương
pháp liên tưởng tự
do, động cơ vô
thức, phân tích các
- Đánh giá học
thuyết của S.Freud
- Phân tích ảnh
hưởng của S.Freud

học hoạt động
Nội dung 13
Trình bày sự xuất
hiện chuyên ngành
tâm lý học ở Việt
nam, các thành
tựu đào tạo và
nghiên cứu ứng
dụng tâm lý học ở
nước ta

Hiểu được phương
hướng phát triển và
nhiệm vụ của tâm lý
học đối với sự phát
triển xã hội ở nước
ta hiện nay

Phân tích, đánh giá
vị trí, vai trò của
tâm lý học hiện nay
ở Việt nam

4. Tóm tắt nội dung môn học
Con người ngay từ thuở xa xưa đã luôn trăn trở, tìm kiếm những câu
trả lời về bản chất tâm hồn của chính loài người, chúng ta giống và khác các


4. Đánh giá chung về các tư tưởng Tâm lý học Cổ đại
5.3. Bài 3. Các tư tưởng tâm lý học thời kỳ Trung cổ
1. Khái quát chung về các đặc điểm văn hoá, xã hội thời kỳ Trung cổ.
2. Các tư tưởng Tâm lý học thời kỳ Trung cổ
- Các tư tưởng Tâm lý học của các nước Ả rập
- Các tư tưởng Tâm lý học châu Âu Trung cổ
3. Đánh giá chung về các tư tưởng Tâm lý học thời Trung cổ
5.4. Bài 4. Các tư tưởng tâm lý học thời kỳ Phục hưng
1. Khái quát chung về chủ nghĩa nhân văn thời Phục hưng
2. Các tư tưởng tâm lý học thời kỳ Phục hưng
- Các nhà tư tưởng Italia
- Các nhà tư tưởng châu Âu khác
3. Đánh giá chung về các tư tưởng Tâm lý học thời kỳ Phục hưng
5.5. Bài 5. Các tư tưởng tâm lý học thế kỷ XVII
1. Khái quát về đặc điểm kinh tế xã hội lịch sử thế kỷ XVII.
2. Các tư tưởng tâm lý học thế kỷ XVII
- Vấn đề bản chất của tâm lý
- Thuyết phản xạ của Descaretes
- Các nghiên cứu về quá trình nhận cảm, liên tưởng.
- Các nghiên cứu về động lực thúc đảy hành vi
3. Đánh giá chung về các tư tưởng tâm lý học thế kỷ XVII
5.6. Bài 6. Các tư tưởng tâm lý học thế kỷ XVIII
1. Khái quát chung về đặc điểm kinh tế xã hội lịch sử thế kỷ XVIII
2. Các tư tưởng tâm lý học liên tưởng Anh
3. Các tư tưởng tâm lý học duy vật Pháp
4. C. Wolff với tác phẩm mang tên Tâm lý học
5. Đánh giá chung về các tư tưởng tâm lý học thế kỷ XVIII

10
5.7. Bài 7. Các tư tưởng tâm lý học nửa đầu thế kỷ XIX

1. Nguồn gốc nảy sinh của tâm lý học hành vi
2. Sự ra đời của tâm lý học hành vi
- Người sáng lập John Broadus Watson (1878 - 1958)
- Nội dung cơ bản của tâm lý học hành vi của J. Watson
3. Chủ nghĩa hành vi mới
- E. C. Tolman (1876 - 1957)
- B.F. Skinner (1904 - 1990)
- W. Mcdougall (1871 - 1938)
5.11. Bài 11: Phân tâm học
1. Cơ sở triết học và nguồn gốc nảy sinh của phân tâm học
2. Sự ra đời của phân tâm học
- Vài nét về tiểu sử của S. Freud (1856 - 1939)
- Những tư tưởng cơ bản của S. Freud
+ Khai sinh phương pháp liên tưởng tự do, động cơ vô thức, phân tích
các giấc mơ, mặc cảm Oedipus.
+ Bản năng tính dục, ngã và siêu ngã
+ Các giai đoạn phát triển của tâm lý tính dục
5.12. Bài 12: Tâm lý học hoạt động
1. Những tiền đề tư tưởng của triết học Mac làm nền tảng xây dựng
tâm lý học hoạt động
- Học thuyết Mac về con người
- Học thuyết Mac về hoạt động của con người
- Học thuyết Mac về ý thức
2. Cương lĩnh mở đầu xây dựng nền tâm lý học hoạt động 12
3. Vi nột v tiu s ca L. X. Vgụtxki (1896 1934)
4. Ni dung cng lnh m u xõy dng nn tõm lý hc Mac xit
5. Cỏc nguyờn tc c bn ca tõm lý hc Mac xit

Trên lớp
Thực hành,
thí nghiệm
Tự học, tự
nghiên cứu
Lý
thuyÕt
Bµi tËp
Th¶o
luËn
Nội dung 1
Tuần 1

2 1

3
Nội dung 2
Tuần 2

2 1 1
3
Nội dung 6
Tuần 6

2 1

3
Nội dung 7
Tuần 7

2 1


2 1

3
Nội dung 10
Tuần 11

2 1

3
Nội dung 11
Tuần 12

2


Tổng kết
Tuần 15

2 1
3
Tổng
30

10

5
45

7.2.Lịch trình tổ chức dạy cụ thể
Néi dung 1, tuÇn 1

H×nh
thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi gian,
®Þa ®iÓm

Néi dung chÝnh


Tù
nghiªn Khái quát chung về các nền văn minh
của Trung hoa, Ấn độ và Hy lạp cổ

Q1: 11-12;
29-31; 34-37 15
cøu
(1 giờ)
đại

Néi dung 2, tuÇn 2

H×nh thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi
gian, ®Þa
®iÓm

Néi dung chÝnh

Q1: 31 - 34 Q2: 58 – 69
Q1: 37 – 39;
Q2: 70 - 71
Q1: 39 - 41;
Q2: 80 - 87
Q1: 41 - 43;
Q2: 87 - 100 16

Tho lun
(1 gi) - Cỏc nh ngy bin v t tng ca
Socrates
- ỏnh giỏ chung v cỏc t tng
tõm lý thi c i

Q2: 75 - 80

Q1: 43 - 44;
Q2: 100 - 101

- Cỏc t tng Tõm lý hc chõu u
Trung c

Q1: 45 - 48

Q1: 48 - 54
Q2: 134 - 137
Q1: 54 - 61;
Q2: 142 - 149 17

Thảo
luận
(1giờ) Tinh thần thời đại trước cuộc Phục
hưng: Thomas Aquinas; R. Bacon;
John Duns Scot; W. Occam

Q2: 142 - 149 Néi dung 4, tuÇn 4

Q1: 63 - 65;
Q2: 153 - 155
Q1: 65 - 72
Q2: 155 - 160
Thảo
luận
(1giờ)

Ảnh hưởng của các nhà bác học và
những khám phá mới trong các lĩnh
vực khoa học tới sự phát triển các tư
tưởng Tâm lý học thời Phục hưng

Q2: 161 - 171 Nội dung 5, tuần 5

H×nh
Thêi gian,
Néi dung chÝnh
Yªu cÇu SV
Ghi

18


Q1: 92 - 93 Thảo
luận
(1 giờ) Các tư tưởng tâm lý học của
Descaretes

Q2: 175-185 Nội dung 6, tuần 6

H×nh
thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi gian,
®Þa ®iÓm

Néi dung chÝnh
Yªu cÇu SV
chuÈn bÞ
Ghi
chó

C.Wolff với tác phẩm mang tên Tâm
lý học
Đánh giá chungcác tư tưởng tâm lý
học thế kỷ 18

Q2: 266 - 270

Q1: 108 - 110
Nội dung 7, tuần 7
H×nh
thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi gian,
®Þa ®iÓm

Néi dung chÝnh
Yªu cÇu SV
chuÈn bÞ
Ghi
chó

LÝ
thuyÕt
(2 giờ)

(1 giờ)
Sự xuất hiện của tâm lý học thực
nghiệm Q2: 339 - 346 Néi dung 1 - 7, tuÇn 8

H×nh
thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi gian,
®Þa ®iÓm

Néi dung chÝnh
Yªu cÇu SV
chuÈn bÞ
Ghi
chó
KiÓm
tra gi÷a
kú
(2 giê)


Yêu cầu SV
chuẩn bị
Ghi
chú

Lí
thuyết
(2 gi)

Tõm lý hc tr thnh khoa hc c
lp
1. Nm 1879 trong lch s tõm lý
hc
2.Cỏc t tng tõm lý hc ca W.
Wundt
3. S xut hin cỏc trng phỏi tõm
lý hc u tiờn
- W. James: Tõm lý hc chc nng
- E. Titchener: Tõm lý hc cu trỳc
- I.M. Sechenov: Tõm lý hc khỏch
quan Nga Q1: 137 - 140

Q1: 134 - 137
Q2: 350 - 361 Q2: 424 - 433

Tâm lý học hình thái (Gestalt)
1. Tiền thân của tâm lý học hình
thức (Gestalt)
2. Một số nội dung cơ bản của tâm
lý học Gestalt
- Tri giác và các qui luật cơ bản của
tri giác
- Tư duy và giả thuyết về sự bừng
hiểu
- Thuyết đồng cấu, đồng hình trong
tâm lý học Gestalt Q1: 146 - 152
Q2: 515 - 517

Q1: 152 - 163
Q2: 521 - 532

Thảo luận
(1 giờ)

- Quan niệm về nhân cách trong tâm
lý học Gestalt

Q1: 158 - 163 Nội dung 10, tuần 11


- E.C. Tolman
- B.F. Skinner
Đánh giá chung
Q1: 170 - 174
Q2: 469 - 477 Q2: 491 - 497
Q2: 502 - 508
Q2: 508 - 510
Tù häc, tù
nghiªn
cøu
(1 giờ) - Vị trí của thuyết hành vi mới trong
tâm lý học hiện đại

Q1: 175 - 179
Q2: 508 - 510 Nội dung 11, tuần 12
H×nh thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi gian,
®Þa ®iÓm


24
ngã
+ Các giai đoạn phát triển của tâm
lý tính dục

Thảo luận
(1 giờ)

- Đánh giá học thuyết của Freud
- Ảnh hưởng của Freud đến các nhà
tâm lý học nổi tiếng.
Q1: 198 - 200
Q2: 591– 593
Nội dung 12, tuần 13

H×nh thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi gian,
®Þa ®iÓm

Néi dung chÝnh
Yªu cÇu SV
chuÈn bÞ
Ghi
chó


học Mac
- Nguyên tắc coi tâm lý con người
được hình thành và thể hiện thông
qua hoạt động của họ.
Q1: 215 - 222
25
- Nguyên tắc gián tiếp.
- Nguyên tắc lịch sử và nguồn gốc
xã hội của các chức năng tâm lý.
- Nguyên tắc tâm lý là chức năng
của não. Nội dung 13, tuần 14

H×nh thøc
tæ chøc
d¹y häc
Thêi gian,
®Þa ®iÓm

Néi dung chÝnh
Yªu cÇu SV
chuÈn bÞ
Ghi
chó
LÝ thuyÕt

Q1: 240 - 246