TÓM LƯỢC
Ngày nay, cùng với sự phát triển không ngừng của các tiến bộ khoa học kĩ thuật
thì xe hơi cũng dần trở nên phổ biến và thâm nhập sâu hơn vào đời sống kinh tế - xã hội
toàn cầu. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế này. Nhờ ưu thế của loại xe hạng trung
bền bỉ, tiết kiệm nhiên liệu, nội thất sang trọng, giá cả hợp lý nên các mẫu xe Toyota và
Honda luôn là những mẫu xe bán chạy nhất trên thị trường Việt Nam. Đây là điều kiện
hết sức thuận lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh những loại xe này trên thị trường.
Song, những thách thức từ việc hội nhập kinh tế quốc tế cũng như từ cuộc khủng hoảng
kinh tế năm 2008 đã làm bùng nổ cạnh tranh giữa các liên doanh ô tô, các doanh nghiệp
thương mại khiến họ phải nỗ lực, cố gắng rất nhiều mới có thể tồn tại và phát triển trên
thị trường. Do vậy, vấn đề phát triển thương mại đối với các doanh nghiệp kinh doanh ô
tô Toyota và Honda trở nên hết sức cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Với việc điều tra,
phỏng vấn kết hợp cùng với việc tham khảo các dữ liệu thứ cấp đã thu thập được, luận
văn đã chỉ ra những giải pháp thị trường nhằm phát triển thương mại sản phẩm ô tô trên
địa bàn Hà Nội. Hy vọng thông qua luận văn này, bản thân công ty TNHH Thiên Ngọc
An nói riêng và các doanh nghiệp kinh doanh ô tô nói chung có thể nhận ra được tầm
quan trọng của phát triển thương mại mặt hàng này và ứng dụng những giải pháp đó vào
thực tiễn một cách hiệu quả nhất.
1
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy giáo, cô giáo
đã trang bị cho em những nền tảng kiến thức cơ bản về các môn học cơ sở và chuyên
ngành kinh tế thương mại cũng như các kiến thức thực tế từ những bài giảng trên lớp
trong suốt 4 năm học qua.
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn cô giáo THS. Vũ Thị Hồng Phượng đã tận tình giúp
đỡ và hướng dẫn em trong quá trình làm luận văn tốt nghiệp này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Bác Doãn Huy Tuân - Giám đốc công ty TNHH Thiên
Ngọc An, anh Vũ Việt Dũng - Giám đốc công ty TNHH thương mại và dịch vụ ô tô Việt
Nguyên cùng các anh chị cán bộ, công nhân viên trong 3 công ty em thực tập cũng như
phỏng vấn điều tra đã giúp đỡ, chỉ bảo và cung cấp tài liệu để em hoàn thành luận văn
này.
46
Bảng 3.7 Tốc độ tăng trưởng tiêu thụ các loại ô tô công ty
kinh doanh qua các năm 2006-2010
47
Biểu 3.1 So sánh chi phí ô tô năm 2008 ở Việt Nam với
một số nước Đông Nam Á
34
Biểu 3.2 So sánh doanh thu tiêu thụ sản phẩm của công ty
TNHH Thiên Ngọc An qua các năm 2006-2010
43
Biểu 3.3 So sánh lợi nhuận bán hàng của công ty TNHH
Thiên Ngọc An qua các năm 2006-2010
44
Biểu 3.4 Cơ cấu sản phẩm ô tô nhập khẩu và phân phối
của công ty TNHH Thiên Ngọc An năm 2010
45
Sơ đồ 3.1 Quan hệ giữa công nghệ phụ trợ và công nghệ sản
xuất, lắp ráp ô tô.
35
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
4
SỐ THỨ TỰ TỪ VIẾT TẮT DIỄN GIẢI
1 PTTM Phát triển thương mại
2 TNHH Trách nhiệm hữu hạn
3 VAMA Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài
Vào thời điểm trước cách mạng tháng 8 năm 1945, đối với người Việt Nam ô tô
vẫn còn là một khái niệm hết sức xa lạ. Cho đến giai đoạn 1945-1954, các hãng xe hơi
của Pháp đã khống chế toàn bộ thị trường ô tô nước ta với các hãng xe hàng đầu của
Năm 2008 được đánh dấu là một mốc phát triển mới của thị trường ô tô Việt Nam
với doanh số cộng dồn 11 tháng thu về cho hiệp hội các nhà sản xuất ô tô (VAMA) ở
mức trên 100.000 chiếc. Tuy nhiên đến năm 2009, với một loạt những khó khăn tiếp diễn
như nền kinh tế suy giảm trong khi thuế trước bạ lại tăng lên 12%, thuế tiêu thụ đặc biệt
6
mới và khủng hoảng từ những hãng ô tô hàng đầu thế giới đã khiến cho thị trường ô tô
việt Nam lâm vào tình trạng ảm đạm hơn bao giờ hết. Đến năm 2010, trong khi thị trường
ô tô trên thế giới bắt đầu “tăng nhiệt” do kinh tế thế giới phục hồi thì thị trường ô tô Việt
Nam vẫn khó khăn trong việc định ra các chiến lược phát triển thương mại.
Trước bối cảnh đó, là một doanh nghiệp chuyên kinh doanh ô tô nhập khẩu và ô
tô lắp ráp trong nước, công ty TNHH Thiên Ngọc An đã đạt được nhiều thành công bên
cạnh đó là không ít những thách thức. Tính từ thời điểm năm 2006 đến nay, doanh
nghiệp đã đạt được những thành công nhất định trong hoạt động thương mại nhằm nâng
cao doanh số bán hàng và mở rộng thị trường, doanh thu và lợi nhuận đạt mức cao nhất
trong 2 năm 2007 và 2008 do hiệu quả từ chính sách khuyến khích thương mại của chính
phủ. Tuy nhiên, mức tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận lại không đồng đều giữa các
năm, năm 2009 và 2010 lợi nhuận và doanh thu đều sụt giảm do chính sách kích cầu
giảm 50% thuế VAT và phí trước bạ của chính phủ chấm dứt cùng với đó là những khó
khăn trong việc mở rộng thị phần, huy động nguồn tài chính và công tác điều tra nghiên
cứu thị trường sản phẩm. Vì vậy, việc nghiên cứu để tìm ra giải pháp nhằm phát triển
thương mại (PTTM) mặt hàng ô tô cho các doanh nghiệp kinh doanh ô tô nói chung và
công ty TNHH Thiên Ngọc An nói riêng trở nên hết sức cấp thiết trong giai đoạn tới.
1.2 Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài
Xuất phát từ tình hình thực tế hoạt động kinh doanh và nhằm thực hiện mục tiêu
chiến lược để đẩy mạnh tiêu thụ, cải thiện doanh thu và mở rộng thị phần của công ty
TNHH Thiên Ngọc An thì điều quan trọng là cần phải có những giải pháp đổi mới, hoàn
thiện trên nhiều lĩnh vực, trong đó không thể không tính đến các giải pháp thị trường.
Chính vì vậy em đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: Giải pháp thị trường nhằm phát triển
thương mại sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội. (lấy công ty TNHH Thiên Ngọc An
làm đơn vị nghiên cứu) làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp của mình.
phát triển như mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và hiệu quả của PTTM sản phẩm ô
tô trên địa bàn Hà Nội.
Về không gian:
+ Đơn vị nghiên cứu: công ty TNHH Thiên Ngọc An. Ngoài ra luận văn có tham
chiếu thêm hai công ty khác là công ty TNHH thương mại & dịch vụ ô tô Việt Nguyên và
công ty cổ phần đầu tư phát triển Thế Giới Mới.
+ Đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động PTTM của công ty trên địa bàn Hà Nội,
trong đó tập trung chủ yếu ở 10 quận nội thành Hà Nội ( Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa,
Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Tây Hồ, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Long Biên và Hà Đông),
8
ngoài ra có nghiên cứu thêm một số huyện như Từ Liêm, Gia Lâm, Mê Linh, Thường
Tín…
+ Nghiên cứu chủ yếu tập trung vào một số sản phẩm ô tô Toyota (Innova) và
Honda (Civic, CR-V) nhập khẩu từ Nhật Bản và sản xuất lắp ráp trong nước.
Về thời gian: Khảo sát và phân tích thực trạng PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn
Hà Nội của công ty TNHH Thiên Ngọc An từ năm 2005 đến 2010 đồng thời đưa ra giải
pháp cho 5 năm tiếp theo từ 2011 đến 2015.
1.5 Kết cấu luận văn tốt nghiệp
Ngoài các phần tóm lược, lời cảm ơn, mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ, danh
mục từ viết tắt, tài liệu tham khảo và phụ lục; luận văn có kết cấu gồm 4 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu giải pháp thị trường nhằm PTTM sản phẩm ô tô.
Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về giải pháp thị trường nhằm
PTTM sản phẩm ô tô.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích hoạt động PTTM sản
phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn hiện
nay.
Chương 4: Các kết luận và đề xuất giải pháp thị trường nhằm PTTM sản phẩm ô
tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn Hà Nội.
9
CHƯƠNG 2: TÓM LƯỢC MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PTTM SẢN PHẨM Ô TÔ
Suzuki, Porsche, Chevrolet …
10
2.1.2 Phát triển thương mại sản phẩm ô tô.
Phát triển thương mại là tất cả các hoạt động của con người tác động theo hướng
tích cực đến lĩnh vực thương mại (mua bán sản phẩm, dịch vụ và các hoạt động hỗ trợ
thúc đẩy quá trình mua bán sản phẩm dịch vụ) làm cho lĩnh vực này ngày càng mở rộng
về quy mô, tăng lên về chất lượng, nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững.
Phát triển thương mại sản phẩm ô tô là một quá trình bao gồm sự mở rộng về
quy mô, tốc độ tăng trưởng tiêu thụ sản phẩm ô tô một cách ổn định và bền vững gắn liền
với việc chuyển dịch cơ cấu các loại ô tô và cơ cấu thị trường tiêu thụ sản phẩm này một
cách hợp lý nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả thương mại sản phẩm ô tô, đáp ứng
hài hòa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội – môi trường, tối đa hóa lợi ích của khách
hàng và hướng tới PTTM một cách bền vững.
Như vậy có thể hiểu khái niệm “phát triển thương mại sản phẩm ô tô” qua những
khía cạnh cụ thể sau:
Thứ nhất: PTTM sản phẩm ô tô là sự mở rộng về quy mô tức là làm cho lĩnh vực
thương mại có sự gia tăng sản lượng ô tô tiêu thụ qua đó nâng cao doanh thu bán hàng và
mở rộng thị phần của doanh nghiệp trên thị trường. Đây chính là khâu tạo đà cho sản
phẩm ô tô bán được nhiều hơn, tái sử dụng vốn đầu tư, rút ngắn thời gian lưu thông là
yếu tố cốt lõi để tăng doanh thu tiêu thụ sản phẩm.
Thứ hai: PTTM sản phẩm ô tô phải gắn liền với nâng cao chất lượng thương mại
mặt hàng này khi cung cấp ra thị trường như sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm ô tô theo
hướng gia tăng các sản phẩm chất lượng tốt, khắc phục nhược điểm còn tồn tại trong sản
phẩm, đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng sản phẩm theo doanh thu.
Thứ ba: PTTM sản phẩm ô tô là gắn liền với việc nâng cao hiệu quả hoạt động
thương mại. Hoạt động thương mại sản phẩm ô tô chỉ có hiệu quả cao khi nó nâng cao
được hiệu quả sử dụng vốn, lao động, tối thiểu hóa được chi phí sản xuất kinh doanh và
tối đa hóa lợi nhuận. Đó cũng chính là sự phản ánh trình độ sử dụng tổng hợp các nguồn
lực của công ty trong hoạt động trao đổi, mua bán và cung ứng sản phẩm để thu lại lợi
ích cao nhất với số vốn bỏ ra thấp nhất.
chính sách trên một cách có hiệu quả nhất phù hợp với từng khu vực thị trường và từng
thời kì khác nhau.
2.2 Một số lý thuyết về phát triển thương mại sản phẩm ô tô
2.2.1 Các chỉ tiêu phản ánh sự phát triển thương mại sản phẩm ô tô
2.2.1.1 Quy mô thương mại về sản phẩm ô tô
Chỉ tiêu quy mô thương mại về sản phẩm ô tô chính là tổng giá trị của sản phẩm ô
tô do quá trình lưu thông đem lại trong một khoảng thời gian xác định. Nó được biểu hiện
12
bởi số lượng sản phẩm ô tô được tiêu thụ, doanh thu và thị phần của doanh nghiệp so với
các đối thủ cạnh tranh.
+ Số lượng sản phẩm ô tô được tiêu thụ chính là sự phản ánh quy mô thương mại
của công ty. Khi có sự gia tăng của các yếu tố đầu vào như mặt bằng kinh doanh, máy
móc thiết bị, vốn, nhân lực, kĩ thuật … thì sẽ là điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp để
gia tăng số lượng sản phẩm ô tô tiêu thụ. Và ngược lại, muốn đẩy mạnh hiệu quả các giao
dịch mua bán sản phẩm ô tô trên thị trường thì một yếu tố quan trọng là phải thay đổi
quy mô thương mại cả về chiều rộng và chiều sâu.
+ Doanh thu tiêu thụ sản phẩm ô tô là chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động kinh
doanh và quy mô thương mại của doanh nghiệp. Đây là một chỉ tiêu tổng quát phản ánh
lượng tiền mà doanh nghiệp thu được từ việc kinh doanh mặt hàng này trên thị trường
trong một khoảng thời gian xác định. Trong kinh tế học, doanh thu bán hàng thường được
xác định bằng tích số giữa giá bán và sản lượng.
Doanh thu: TR = P x Q
Trong đó: TR: doanh thu bán hàng
P: giá bán của 1 sản phẩm ô tô
Q: số lượng ô tô được bán ra
+ Ngoài hai nhân tố trên, quy mô thương mại sản phẩm ô tô còn được phản ánh
bởi tỷ lệ thị trường mà doanh nghiệp chiếm lĩnh hay thị phần của doanh nghiệp. Trên
thực tế, doanh nghiệp nào càng thâm nhập và chiếm lĩnh được nhiều thị phần thì càng thể
hiện được sức mạnh chi phối thị trường tiêu thụ. Có hai khái niệm: thị phần tuyệt đối và
thị phần tương đối.
hàng hóa luân chuyển, tăng tốc độ tiêu thụ sản phẩm ô tô, đảm bảo được mức doanh thu
dự kiến đồng thời đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu và khai thác thị trường sản phẩm nhằm
mở rộng hơn nữa thị phần của doanh nghiệp trong tương lai.
2.2.1.2 Chất lượng thương mại sản phẩm ô tô
Chất lượng thương mại sản phẩm ô tô là một trong những chỉ tiêu đánh giá sự phát
triển thương mại sản phẩm này của doanh nghiệp. Nó được hiểu trên hai khía cạnh là tốc
độ phát triển và chuyển dịch trong cơ cấu sản phẩm ô tô.
+ Tốc độ phát triển sản phẩm ô tô là chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lượng phát
triển thương mại sản phẩm này. Nếu tốc độ phát triển cao và ổn định qua các năm sẽ tạo
điều kiện thuận lợi để phát triển hơn nữa tiềm năng ngành ô tô trong tương lai. Ngược lại,
nếu tốc độ phát triển cao nhưng không ổn định hoặc tốc độ phát triển thấp sẽ là biểu hiện
của sự PTTM sản phẩm ô tô chưa thực sự bền vững và hiệu quả.
Tốc độ phát triển sản phẩm ô tô được thể hiện thông qua tốc độ tăng trưởng năm
sau so với năm trước tính theo doanh thu hoặc tốc độ tăng trưởng bình quân.
Công thức tính tốc độ tăng trưởng sản phẩm ô tô năm (n+1) so với năm n tính theo
doanh thu là:
1 1
1 1
100
n n n n
n n
P Q P Q
x
P Q
+ +
+ +
× − ×
= ×
×
Trong đó:
xn
: là tốc độ tăng trưởng hàng năm sản phẩm ô tô.
14
Thông qua hai công thức này, doanh nghiệp có thể so sánh được tốc tăng trưởng
sản phẩm ô tô theo doanh thu của năm thực hiện với năm kế hoạch nhằm đánh giá chính
xác sản phẩm ô tô của doanh nghiệp mình có phát triển ổn định hay không để đề ra các
chiến lược hợp lý. Bên cạnh đó tốc độ tăng trưởng bình quân sản phẩm ô tô cũng cho
thấy khi doanh nghiệp bỏ ra một đơn vị vốn để kinh doanh sản phẩm ô tô thì đóng góp
trung bình là bao nhiêu phần trăm cho tăng trưởng chung của toàn ngành.
+ Chuyển dịch cơ cấu sản phẩm ô tô là chuyển dịch trên một số khía cạnh như cơ
cấu sản phẩm, cơ cấu thị trường sản phẩm và cơ cấu khách hàng tiêu dùng. Chuyển dịch
cơ cấu sản phẩm ô tô theo hướng chú trọng kinh doanh các sản phẩm ô tô chủ lực có ưu
thế hơn trên thị trường, chuyển dịch cơ cấu thị trường sản phẩm theo hướng mở rộng các
đại lý bán hàng ra các thị trường tiềm năng, khoanh vùng các khu vực có nhu cầu cao về
ô tô, có mặt bằng thuận lợi gắn liền với nhiều đô thị hiện đại. Ngoài ra chuyển dịch cơ
cấu khách hàng tiêu dùng là việc xác định tập khách hàng chủ lực, khách hàng tiềm năng
ở các thị trường khác nhau để phát huy những lợi thế sẵn có đồng thời khắc phục những
hạn chế còn tồn tại.
2.2.1.3 Hiệu quả thương mại sản phẩm ô tô
Hiệu quả thương mại là phạm trù kinh tế phản ánh mối quan hệ so sánh giữa kết
quả đạt được theo mục tiêu với chi phí bỏ ra hay nguồn lực sử dụng để đạt được kết quả
đó. Thể hiện bằng công thức: H = K/C.
Trong đó H: hiệu quả thương mại
K: kết quả đạt được theo mục tiêu
C: chi phí bỏ ra hoặc nguồn lực sử dụng.
+ Xét trên cấp độ vĩ mô, hiệu quả thương mại sản phẩm ô tô được biểu hiện bằng
khả năng đóng góp vào GDP quốc gia, khả năng thu hút lao động và việc làm, mức độ
hạn chế gia tăng thất nghiệp Thông qua hoạt động kinh doanh sản phẩm ô tô trên thị
trường, doanh nghiệp đã tạo ra giá trị gia tăng trong thương mại, một phần trong số đó
dùng để trả lương cho công nhân và nộp thuế cho nhà nước. Tiền lương và thuế mà
100
LN
M
×
. Trong đó:
LN
là
tổng lợi nhuận mà doanh nghiệp kinh doanh ô tô đạt được trong kì (lợi nhuận trước thuế),
M
là doanh thu thuần của doanh nghiệp.
Đây là chỉ tiêu phản ánh trong một thời kì nhất định, doanh nghiệp thương mại
kinh doanh sản phẩm ô tô thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận trên một đồng doanh thu
bán hàng thuần. Chỉ tiêu này càng lớn thì hiệu quả thương mại của doanh nghiệp càng
cao.
2.2.1.4 Sự hài hòa giữa các mục tiêu kinh tế - xã hội – môi trường
Như trên đã phân tích, PTTM sản phẩm ô tô phải hướng đến tính bền vững đồng
thời ở ba lĩnh vực: kinh tế, xã hội và môi trường. Trước hết, PTTM sản phẩm ô tô góp
phần tạo việc làm cho người lao động, giúp họ tiếp cận được những sản phẩm cơ khí hiện
đại, thỏa mãn nhu cầu về phương tiện giao thông hàng ngày, giúp tiết kiệm thời gian,
nâng cao năng suất lao động đồng thời phát triển nếp sống văn minh đô thị. Bên cạnh đó,
PTTM sản phẩm ô tô đã và đang gắn liền với việc xây dựng một xã hội dân chủ, công
bằng, con người được hưởng ngày càng nhiều những lợi ích từ khoa học công nghệ. Và ô
tô là một phát minh đáp ứng tốt nhu cầu di chuyển của con người trong hiện tại và tương
16
lai. Tuy nhiên, PTTM sản phẩm ô tô cũng nảy sinh một số vấn đề tiêu cực cho môi
trường như ô nhiễm khí thải, tiếng ồn động cơ vì thế cần có sự cải tiến hơn nữa về sản
phẩm này theo hướng sử dụng nguồn nhiên liệu sạch, giảm bớt tiếng ồn, thân thiện hơn
với môi trường sống của con người trong tương lai để đảm bảo yêu cầu PTTM sản phẩm
này một cách bền vững.
2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại sản phẩm ô tô.
Thị trường của doanh nghiệp bao gồm cung, cầu và cạnh tranh. Đối với doanh
nghiệp kinh doanh ô tô, mỗi một khía cạnh trên đều có những ảnh hưởng nhất định đến
hoạt động phát triển thương mại.
Cầu thị trường ô tô là lượng sản phẩm ô tô mà người mua muốn mua ở một mức
giá nhất định. Giả định các yếu tố khác không đổi, cầu thị trường ô tô sẽ phụ thuộc vào
giá ô tô trên thị trường. Giá tăng, cầu giảm và ngược lại. Ngoài ra, những yếu tố khác có
thể tác động đến cầu thị trường ô tô như: thu nhập (tỷ lệ thuận với cầu), trào lưu, thị hiếu
hay kì vọng về giá bán của khách hàng có thể làm tăng hoặc giảm lượng cầu về ô tô, giá
cả của các hàng hóa có liên quan đến ô tô (giá của hàng hóa bổ sung như xăng, dầu sẽ tỷ
lệ nghịch với lượng cầu ô tô còn giá của các hàng hóa thay thế như xe máy lại tỷ lệ thuận
với lượng cầu về sản phẩm này).
Cung thị trường ô tô là lượng sản phẩm ô tô mà người bán muốn bán ở một mức
giá nhất định. Cũng giống như cầu, cung thi trường ô tô cũng phụ thuộc vào giá cả ô tô
khi cố định các yếu tố khác. Nhưng cung tỷ lệ thuận với giá ô tô, giá ô tô tăng lên thì
cung tăng và ngược lại, giá ô tô giảm cung cũng giảm. Các yếu tố ngoài giá ảnh hưởng
đến cung thị trường ô tô đó là các yếu tố đầu vào cho sản xuất và công nghệ sản xuất,
năng lực sản xuất của doanh nghiệp và sự điều tiết của chính phủ.
Yếu tố cuối cùng ảnh hưởng đến thị trường ô tô đó là sự cạnh tranh giữa các
doanh nghiệp cùng kinh doanh loại sản phẩm này. Mục tiêu cạnh tranh giữa các doanh
nghiệp trên không ngoài việc chiếm lĩnh thị phần và nâng cao lợi nhuận. Trong cơ chế thị
trường sôi động như hiện nay, cạnh tranh là điều tất yếu để khẳng định vị thế và sức
mạnh của mỗi doanh nghiệp, giúp giữ lại những doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả và
đào thải những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ đồng thời góp phần đẩy mạnh hoạt động cải
tiến kinh doanh.
2.2.2.2 Các nhân tố vĩ mô ảnh hưởng đến phát triển thương mại sản phẩm ôtô
a. Kinh tế
Những yếu tố kinh tế bao gồm tổng thu nhập quốc dân (GDP), tổng sản phẩm
quốc nội (GNP), mức thu nhập bình quân đầu người, chính sách tài chính, lãi suất ngân
hàng, tình trạng lạm phát… là những nhân tố cơ bản không những ảnh hưởng đến phát
18
đến lượng tiêu thụ ô tô trong vài năm gần đây.
2.2.3 Vai trò của phát triển thương mại sản phẩm ô tô
19
PTTM sản phẩm ô tô có vai trò to lớn đối với người tiêu dùng, với bản thân doanh
nghiệp và với nền kinh tế - xã hội của đất nước.
Với người tiêu dùng, họ sẽ mua được những sản phẩm tốt, giá cả cạnh tranh, được
bảo đảm về bảo hành, bảo dưỡng và được hưởng nhiều ưu đãi. Qua đó cho thấy, phát
triển thương mại sản phẩm ô tô làm gia tăng lợi ích của người tiêu dùng.
Với bản thân doanh nghiệp, họ khẳng định được vị thế và uy tín trên thị trường,
tiết kiệm được chi phí kinh doanh, tối đa hóa lợi nhuận, tăng cường các mối quan hệ với
nhiều đối tác khác nhau, thu hút và thỏa mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng,
thúc đẩy quá trình tái sản xuất và góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội của đất
nước.
Còn đối với kinh tế - xã hội, PTTM sản phẩm ô tô sẽ đảm bảo cho cân đối cung
cầu thị trường, cung cấp tốt hơn các phương tiện vận tải hiện đại và trở thành một động
lực tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
2.3 Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình trước
Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài như sau:
Tác giả Phạm Thu Giang (2001) với “Các giải pháp marketing nhằm đẩy mạnh
hoạt động tiêu thụ sản phẩm tại Công ty sản xuất ô tô DAIHATSU- VIETINDO” - Luận
văn tốt nghiệp, Đại học Thương Mại.Tác giả nghiên cứu về khái niệm, đặc điểm, vai trò
của đẩy mạnh tiêu thụ. Thông qua nghiên cứu về thực trạng hoạt động kinh doanh của
công ty, tác giả đưa ra giải pháp marketing để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm cho công ty.
Tác giả Trần Thanh Hà (2001) với đề tài “Thị trường ô tô nước ta, thực trạng và
giải pháp để phát triển thị trường này trong thời gian tới”- Luận văn tốt nghiệp, Đại Học
Kinh Tế Quốc Dân. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả chú trọng tìm hiểu tổng quan các
vấn đề về thị trường như khái niệm, các yếu tố cấu thành, chức năng và quy luật, vị trí và
vai trò của thị trường, mô tả chi tiết công tác nghiên cứu thị trường, từ đó nêu lên thực
trạng của thị trường ô tô nước ta, thực trạng chính sách thương mại và đầu tư của các liên
doanh ô tô Việt Nam, cuối cùng là đề xuất một số giải pháp phát triển thị trường ô tô
nét các vấn đề đặt ra trong bối cảnh kinh tế sau khủng hoảng.
Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về “giải pháp thị trường nhằm PTTM
sản phẩm ô tô” trên ba khía cạnh chủ yếu về quy mô, chất lượng và hiệu quả thương mại.
Luận văn tôi nghiên cứu là một đề tài mới, không chỉ bởi các khía cạnh PTTM trên được
phân tích khá kĩ lưỡng trên cơ sở nghiên cứu thực trạng PTTM của công ty mà còn có sự
tham chiếu dữ liệu của hai công ty khác để tăng thêm tính thiết thực cho đề tài. Ngoài các
giải pháp tổng thể nhằm PTTM sản phẩm ô tô, luận văn tập trung nhiều hơn vào các giải
pháp thị trường như nghiên cứu và phát triển thị trường, đầu tư ngân sách cho hoạt động
21
nghiên cứu đó và cách thức tổ chức nghiên cứu như thế nào để đảm bảo được tính hiệu
quả. Mặt khác, thời gian nghiên cứu bao quát được toàn bộ các diễn biến kinh tế trước,
trong và sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu nên có thể nói đề tài nghiên cứu của tôi thực
sự là một công trình nghiên cứu mới.
2.4 Phân định nội dung nghiên cứu
Đề tài: “Giải pháp thị trường nhằm phát triển thương mại sản phẩm ô tô trên địa
bàn Hà Nội (lấy công ty TNHH Thiên Ngọc An làm đơn vị nghiên cứu)” đã tập trung tìm
hiểu về các vấn đề phát triển thương mại sản phẩm ô tô nhằm nâng cao hiệu quả kinh
doanh của công ty TNHH Thiên Ngọc An. Đề tài được nghiên cứu trong bối cảnh nền
kinh tế có nhiều dấu hiệu phục hồi sau khủng hoảng 2008 và đất nước đang đối mặt với
rất nhiều thách thức mở cửa và hội nhập.
Các nội dung được nghiên cứu và trình bày trong luận văn bao gồm:
+ Tổng quan một số khái niệm, lý thuyết cơ bản về PTTM, bản chất và vai trò của
phát triển thương mại sản phẩm ô tô cũng như các nhân tố ảnh hưởng. Đây là cơ sở để
đánh giá thực trạng PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An trên địa bàn
Hà Nội.
+ Trên cơ sở những chỉ tiêu đưa ra ở chương 2, luận văn tiếp tục phân tích, đánh
giá thực trạng PTTM sản phẩm ô tô của công ty TNHH Thiên Ngọc An nói riêng cũng
như khái quát tình hình PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội nói chung.
+ Sau khi chỉ ra được những hành công và hạn chế trong PTTM sản phẩm ô tô
trên địa bàn Hà Nội và tìm hiểu rõ nguyên nhân của những mặt hạn chế này gắn với
miệng hoặc trên giấy tờ không có các phương án lựa chọn sẵn để người được phỏng vấn
trả lời nhằm thu được các thông tin nói lên nhận thức hoặc thái độ của cá nhân họ đối với
một sự kiện hoặc một chủ đề được hỏi.
Trước khi tiến hành các phương pháp này, tôi đã lập một mẫu phiếu điều tra,
phỏng vấn kết hợp thông qua các câu hỏi liên quan đến đề tài với mục đích khai thác triệt
23
để nguồn thông tin từ người được điều tra, phỏng vấn nhằm phục vụ đắc lực cho quá
trình nghiên cứu của mình.
Căn cứ vào vấn đề nghiên cứu, tôi thiết kế phiếu điều tra, phỏng vấn bằng nhiều câu
hỏi logic, hợp lý phục vụ cho đề tài, tránh gây khó chịu cho người được phỏng vấn như:
đánh giá về quy mô và phương thức kinh doanh chủ yếu của công ty; những yếu tố nào có
vai trò quan trọng đến sự PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội; đánh giá về sự PTTM
sản phẩm ô tô theo các chỉ tiêu quy mô, chất lượng và hiệu quả; mức độ ảnh hưởng của các
chính sách nhà nước đối với hoạt động PTTM sản phẩm này; những thuận lợi và khó khăn
trong PTTM sản phẩm, các giải pháp chủ yếu của doanh nghiệp và của nhà nước để phát
triển…Tất cả đều được liệt kê bằng các mức độ hoặc các gợi ý cần thiết.
Đối tượng được điều tra, phỏng vấn chủ yếu là cán bộ và công nhân viên trong
công ty TNHH Thiên Ngọc An. Các phiếu điều tra, phỏng vấn khác được sử dụng làm dữ
liệu tham chiếu ở hai công ty là: công ty TNHH TM & DV ô tô Việt Nguyên và công ty
cổ phần đầu tư phát triển Thế Giới Mới. Đây là những doanh nghiệp thương mại chuyên
kinh doanh, phân phối ô tô nhập khẩu và ô tô lắp ráp trong nước trên địa bàn Hà Nội.
3.1.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp.
Căn cứ vào việc sử dụng các dữ liệu thứ cấp như tham khảo một số luận văn có
liên quan đến đề tài, tổng hợp và phân tích số liệu từ bản báo cáo tài chính và bảng kết
quả hoạt động kinh doanh của công ty, tiếp cận những thông tin liên quan đến sản phẩm
trên các tạp chí ô tô - xe máy và các trang web điện tử, tôi đã chọn lọc và tiến hành
nghiên cứu vấn đề PTTM sản phẩm ô tô trên địa bàn Hà Nội một cách kĩ lưỡng để đảm
bảo tính xác thực và chất lượng trong luận văn của mình.
3.1.2 Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu
3.1.2.1 Phương pháp thống kê
Trong những năm qua, sản phẩm ô tô Honda và Toyota đã trở thành những thương
hiệu được ưa chuộng nhất tại Việt Nam. Trong giai đoạn năm 2007-2010, số lượng xe
tiêu thụ của Honda và Toyota luôn ở mức cao thể hiện qua bảng tổng hợp 3.1.
Bảng 3.1 Sản lượng tiêu thụ xe của Honda và Toyota từ năm 2007-2009
Đơn vị: chiếc
Nguồn: tạp chí ô tô xe máy tháng 12 qua các năm 2006-2010
Qua bảng trên có thể thấy, sản lượng tiêu thụ cả năm 2006 của Toyota Việt Nam
đạt 14.784 xe, chiếm 36.2% tổng lượng xe bán ra của VAMA. Các năm tiếp theo, Toyota
Sản lượng tiêu thụ/ Hãng 2006 2007 2008 2009 2010
Honda 1110 4260 5909 4215 4631
Toyota 14.784 21.113 24.479 30.109 31.135
25
Copyright: Tài liệu đại học ©