1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT AN ĐẮC HÙNG
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2012
4
MỤC LỤC Trang
Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng MỞ ĐẦU
1
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XỬ PHẠT
Các yếu tố ảnh hưởng đến xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan
19
1
.3.
Cơ sở pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực hải quan
22
1
.3.1.
Các loại vi phạm hành chính về hải quan
22
5
1.3.2.
Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính và nguyên tắc áp
dụng văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan
24
1
.3.3.
Thời hiệu xử phạt và hình thức xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực hải quan
32
1
.3.4.
Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh
vực hải quan
38
1.3.5.
78
2.3.
Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hải quan
81
2.3.1.
Những kết quả đạt được
81
2.3.2.
Những tồn tại, vướng mắc trong công tác xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực Hải quan
84
Chương 3: PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN
THIỆN PHÁP LUẬT XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN VÀ NÂNG CAO HIỆU
91
6
QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG
LĨNH VỰC HẢI QUAN
3
.1.
Hoàn thiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính
về hải quan
91
3
.1.1.
Thể chế hóa các chủ trương chính sách của Đảng, phù
hợp Hiến pháp và pháp luật
92
3.2.3.
Bồi dưỡng ý thức pháp luật
124
3.2.4.
Một số giải pháp khác
129
KẾT LUẬN
130
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
133
7
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp tiết của đề tài
Hoạt động hải quan là một hoạt động kiểm tra, giám sát của Nhà nước
nhằm đảm bảo quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá
cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh của tổ chức, cá nhân
trong và ngoài nước.
Trong xu thế đất nước đang trong quá trình đẩy nhanh hội nhập kinh
tế quốc tế, Đảng và Nhà nước ta quyết tâm tiếp tục thực hiện chủ trương,
chính sách chủ động cải cách, mở cửa nền kinh tế, gắn kết nền kinh tế nước ta
với nền kinh tế thế giới. Đặc biệt là Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương
mại Thế giới (WTO), cũng như đảm bảo các cam kết quốc tế mà Việt Nam
tham gia ký kết. Thực hiện đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước ta
hiện nay, tập trung xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa của dân, do dân, vì dân thì một trong những yêu cầu bức thiết đặt ra là
mọi hành vi vi phạm pháp luật phải được xử lý nghiêm minh, kịp thời, triệt để.
Vì vậy, vấn đề bức xúc, cấp bách hiện nay được đề tài quan tâm đặt ra
là phải nghiên cứu đánh giá, xác định một cách khái quát, cũng như cụ thể về
thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan góp phần ngăn
chặn và xử lý mọi hành vi vi phạm trong lĩnh vực hải quan.
2. Mục tiêu của đề tài
- Hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề lý luận của pháp luật xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Nghiên cứu thực trạng của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực hải quan và thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Đề xuất, kiến nghị các giải pháp chủ yếu để hoàn thiện pháp luật xử
phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải ở nước ta hiện nay và trong thời
gian tới;
9
- Kết quả nghiên cứu có thể được dùng như tài liệu tham khảo trong
nghiên cứu khoa học và thực tiễn áp dụng vấn đề này với ngành Hải quan và
với mỗi cán bộ, công chức Hải quan.
3. Tình hình nghiên cứu
Hiện nay, tại Việt Nam đã có một số công trình nghiên cứu về pháp
luật hải quan và xử lý vi phạm hành chính, có những bài viết theo quan niệm
khoa học pháp lý có đề cập đến vấn đề xử phạt vi phạm hành chính nhưng
cũng chỉ ở mức độ khái lược. Tiêu biểu là:
"Tìm hiểu về xử phạt vi phạm hành chính", của tác giả Phạm Dũng -
Hoàng Sao, nêu khái quát chung và phân tích những khái niệm cơ bản về xử
phạt vi phạm hành chính, chưa đi sâu vào vấn đề xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực hải quan;
Luận án tiến sĩ khoa học luật mã số 5.05.01, Hà Nội - 1996, đề tài
"Đổi mới và hoàn thiện pháp luật về hải quan ở nước ta hiện nay", của tác giả
Vũ Ngọc Anh, cũng đã nêu một số vấn đề tồn tại của pháp luật về hải quan ở
nước ta và có những phương hướng để đổi mới cũng như hoàn thiện pháp luật
chính hải quan, cũng như chưa đưa ra phương hướng chuyên biệt để hoàn
thiện pháp luật về lĩnh vực này.
Chính vì vậy, luận văn này là công trình nghiên cứu đầu tiên tương
đối đầy đủ và toàn diện về vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
hải quan, luận văn thực hiện các nội dung sau:
- Phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực hải quan để đưa ra các luận cứ khoa học và những lý giải
mang tính lý luận nhằm góp phần định hướng hoàn thiện về pháp luật vi phạm
hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Nêu những thực trạng về pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan cũng như những qui định mang tính nguyên tắc, hành vi vi
phạm và mức xử phạt về vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan; đồng
11
thời nêu được thực trạng vi phạm hành chính và thực trạng xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Đưa ra một số đề xuất, phương hướng, giải pháp cụ thể nhằm hoàn
thiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và nâng cao
hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Kết quả nghiên cứu có thể được dùng như tài liệu tham khảo trong
nghiên cứu khoa học và thực tiễn áp dụng vấn đề này với ngành Hải quan và
với mỗi cán bộ công chức hải quan.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Là những vấn đề có tính lý luận và
thực tiễn đối với các quy định của pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan thời gian qua, những phương hướng và những giải pháp chủ
yếu để từng bước hoàn thiện các quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực hải quan trong thời gian tới.
Phạm vi nghiên cứu: Trong phạm vi một luận văn tốt nghiệp và với
tất cả khả năng cho phép, người viết luận văn cố gắng nghiên cứu một cách
7. Kêt cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan
Chương 2: Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Chương 3: Phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 13
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
1.1. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
1.1.1. Khái niệm vi phạm hành chính
Để xã hội có thể ổn định và phát triển được theo đúng định hướng đã
định, Nhà nước luôn phải tác động lên các quan hệ xã hội bằng một hệ thống
các quy tắc quản lý nhà nước được quy định trong các văn bản quy phạm
pháp luật. Trên thực tế, trong đời sống xã hội luôn xảy ra tình trạng vi phạm các
quy tắc quản lý nhà nước. Các vi phạm đó diễn ra hàng ngày trong đời sống
xã hội, từ những hành vi vi phạm nhỏ nhặt như hút thuốc nơi công cộng v.v
đến những hành vi vi phạm có tính chất, mức độ lớn hơn như điều khiển
phương tiện giao thông cơ giới đường bộ đi vào đường ngược chiều, vượt đèn
đỏ hay thậm chí lạng lách đánh võng, gây tai nạn rồi bỏ chạy hoặc trốn
thuế… Những hành vi vi phạm các quy tắc quản lý nhà nước vi phạm pháp
luật được nêu trên đây thể hiện rất đa dạng, phong phú và xẩy ra trong hầu hết
các lĩnh vực quản lý nhà nước.
Dưới góc độ lý luận về nhà nước và pháp luật, vi phạm pháp luật được
- Những hành vi này đều là những hành vi xâm hại đến trật tự quản lý
nhà nước, phá vỡ trật tự nhà nước đang được duy trì và bảo vệ, làm ảnh
hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực. Tuy vậy,
do tính chất và mức độ xâm hại của hành vi dù đã nguy hiểm cho xã hội
nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Chủ thể thực hiện hành vi này là tổ chức, cá nhân. Với tổ chức, thì
hành vi này được thực hiện bởi cá nhân cụ thể nhưng dưới danh nghĩa là do tổ
chức giao, phân công, nhân danh tổ chức;
15
- Hành vi do tổ chức, cá nhân thực hiện có lỗi cố ý hoặc vô ý;
- Hành vi vi phạm này được quy định trong một văn bản quy phạm
pháp luật xác định là hành vi đó bị xử lý vi phạm hành chính. Đây là dấu hiệu
có tính hình thức, thực chất là nói về tính trái pháp luật của hành vi.
1.1.2. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Hoạt động Hải quan là một loại hoạt động kiểm tra, giám sát của Nhà
nước nhằm đảm bảo quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu,
quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh của cá nhân, tổ
chức trong nước và nước ngoài. Theo quy định của Luật Hải quan của Quốc
hội khóa X, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29/6/2011 (đã được sửa đổi, bổ sung
năm 2005): "Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải
xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phải được làm thủ tục hải quan, chịu sự kiểm
tra, giám sát hải quan, vận chuyển đúng tuyến đường, qua của khẩu theo quy
định của pháp luật" [42, tr. 46]. Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động luôn có
những hành vi cố ý hay vô ý vi phạm các quy định của Nhà nước đối với các
chế độ quản lý, các khâu nghiệp vụ của quá trình kiểm tra, giám sát Hải quan.
Các hành vi vi phạm pháp luật này tùy theo tính chất, mức độ vi phạm phải bị
xử phạt.
Trên cơ sở các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy
định, cơ quan Hải quan là cơ quan trực tiếp thực hiện quyền kiểm tra, giám
nói đặc điểm chung nhất của các quy phạm pháp luật về hải quan là tính chất
bắt buộc thực hiện đối với các quy định, các chế độ về hải quan do Nhà nước
ban hành, do đã chúng mang tính chất mệnh lệnh của luật hành chính.
Một đặc điểm nữa của các quy phạm pháp luật về hải quan là tính chất
tích cực của các quy phạm này trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa
qua biên giới. Một mặt đảm bảo cho việc tuân thủ trật tự kỷ cương trong hoạt
động xuất nhập khẩu và xuất nhập cảnh, mặt khác các quy phạm pháp luật về
hải quan quy định các biện pháp nhằm đấu tranh chống lại các hành vi vi
17
phạm pháp luật trong lĩnh vực: vi phạm các chế độ về xuất nhập khẩu, trốn,
lậu thuế, buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa, ngoại hối qua biên giới.
Hiện nay, các quy phạm pháp luật về hải quan quy định quyền và
nghĩa vụ pháp lý của các bên tham gia quan hệ pháp luật về hải quan. Các chế
độ quản lý hải quan cụ thể đã được ban hành trong Luật hải quan và được hệ
thống hóa trong các văn bản pháp quy do Chính phủ ban hành dưới nhiều
hình thức: Nghị định của Chính phủ, Quyết định, Chỉ thị của các Bộ, ngành
Trong thực tế hoạt động luôn có những hành vi cố ý hay vô ý vi phạm
các quy định của Nhà nước đối với các chế độ quản lý, các quy trình thủ tục
hay việc kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan. Các hành vi vi phạm pháp
luật này, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm đều phải bị xử phạt, có hành vi bị
xử lý vi phạm hình sự như các hành vi buôn lậu hay vận chuyển trái phép
hàng hóa, hành lý qua biên giới (theo quy định tại các Điều 153 và 154 Bộ
Luật Hình sự), nhưng đa số bị xử phạt theo các quy định của Pháp lệnh về xử
lý vi phạm hành chính.
Tóm lại, xuất phát từ khái niệm, đặc điểm của vi phạm hành chính nói
chung, tính đặc thù của hoạt động quản lý nhà nước về hải quan nói riêng, và
từ các phân tích trên, theo quy định tại Điều 1, Nghị định số 97/2007/NĐ-CP
ngày 07/6/2007 của Chính phủ quy định việc xử lý vi phạm hành chính và
cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan và Nghị
phạt tương ứng với hành vi đó là nhằm phân biệt rõ ranh giới giữa hành vi vi
phạm hành chính và hành vi hợp pháp, tạo điều kiện cho chủ thể xử sự theo
đúng qui định của pháp luật.
Như vậy, vi phạm hành chính về Hải quan là một dạng cụ thể của vi
phạm hành chính xâm hại các hoạt động quản lý của Nhà nước về Hải quan.
Các nhóm hành vi vi phạm cụ thể được quy định tại Nghị định số
97/2007/NĐ-CP và Nghị định số 18/2009/NĐ-CP và các quy định khác của
Chính phủ quy định việc xử phạt vi phạm hành chính.
19
1.1.3. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan mang đầy đủ các đặc
điểm chung của vi phạm hành chính nói chung, do vậy, cấu thành vi phạm
hành chính trong lĩnh vực hải quan cũng là tổng hợp những dấu hiệu đặc
trưng thể hiện đầy đủ tính xâm hại cho trật tự quản lý nhà nước của một loại
vi phạm hành chính và cần thiết cho việc xác định ranh giới của các loại vi
phạm hành chính khác nhau. Tuy nhiên, do đặc thù của hoạt động hải quan,
các vi phạm hành chính hải quan cũng có một số đặc điểm riêng có tác động
nhất định đến việc xử phạt đối với các hành vi vi phạm này.
Vi phạm hành chính hải quan chỉ xảy ra trong hoạt động hành chính
có liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, và do
đã có liên quan, chịu nhiều tác động của các yếu tố nước ngoài: đối tượng áp
dụng của pháp luật hải quan, ngoài các tổ chức, cá nhân trong nước thực hiện
xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện
vận tải, còn có các tổ chức, cá nhân nước ngoài.
- Hoạt động hải quan mang tính tổng hợp, liên quan đến quy định của
nhiều đạo luật điều chỉnh các quan hệ xã hội khác nhau như: Bộ luật Hình sự,
Bộ luật tố tụng hình sự, Luật Thương mại, Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập
khẩu,… Do vậy, vi phạm hành chính về hải quan có thể do nhiều cơ quan
phát hiện và vi phạm hành chính hải quan có thể do nhiều cơ quan cùng tham
luật về quản lý nhà nước. Theo Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002
(đã được sửa đổi, bổ sung năm 2007, 2008), xử lý vi phạm hành chính bao
gồm: xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính khác. Xử
phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức có
hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà
nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử
phạt vi phạm hành chính. Hiện nay, Chính phủ đã quy định trong các Nghị
định hàng nghìn hành vi phạm hành chính trong hầu hết các lĩnh vực đời sống
xã hội. Đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, để giữ vững trật
21
tự, kỷ cương trong lĩnh vực quản lý hải quan, giữ vững trật tự pháp luật và
đấu tranh có hiệu quả với những hành vi vi phạm hành chính nói chung và về
hải quan nói riêng, các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
cũng bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
Trong lĩnh vực hải quan, công tác xử phạt vi phạm hành chính thể
hiện quyền lực Nhà nước, thực hiện sự cưỡng chế đối với các chủ thể vi phạm
pháp luật hải quan. Công tác này mang tính nghiệp vụ tổng hợp, nhằm thực
hiện đúng các nguyên tắc trình tự luật định. Trong xử lý - tố tụng hành chính
phải hiểu đầy đủ các quy định pháp luật xuyên suốt trong quá trình hoạt động
nghiệp vụ, đồng thời qua hoạt động này cũng tác động tích cực lại các khâu
nghiệp vụ khác. Nhà nước áp dụng hình thức xử phạt vi phạm hành chính đối
với cá nhân, tổ chức có vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp xử lý
hành chính riêng biệt đối với từng loại đối tượng là cá nhân có quá trình vi
phạm pháp luật nhiều lần trong lĩnh vực hải quan nhưng chưa đến mức truy
cứu trách nhiệm hình sự. Căn cứ Điều 6 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính
qui định các đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính nói chung; theo đó, cá
nhân, tổ chức Việt Nam và nước ngoài có hành vi vi phạm pháp luật hải quan
đều phải chịu trách nhiệm hành chính về hải quan theo qui định.
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một bộ phận
trọng trong việc ngăn chặn và xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm hành
chính, tăng cường trật tự, kỷ cương trong quản lý nhà nước về hải quan, khắc
phục hậu quả do vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan gây ra.
1.2.2. Đặc điểm của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Xuất phát từ bản chất của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan là áp dụng các chế tài hành chính đối với cá nhân, tổ chức
vi phạm trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan theo trình tự, thủ tục
do pháp luật quy định nên xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải
quan có một số đặc điểm riêng, thể hiện:
23
Thứ nhất, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật do nhiều cơ quan ban hành:
- Quốc hội: nhiều quy định về xử phạt hành chính hoặc áp dụng các
biện pháp hành chính khác được quy định trong các luật. Ví dụ, một số luật
thuế quy định về thẩm quyền và hành vi vi phạm hành chính về thuế cùng
khung, mức phạt cụ thể như Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, Luật thuế
giá trị gia tăng
- Chính phủ: nhiều nghị định do Chính phủ ban hành quy định về xử
phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, các nghị định
quy định chi tiết thi hành pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính, các nghị định
quy định về chế độ áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác.
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ ban hành các thông tư hướng dẫn thi
hành các Nghị định về xử phạt hành chính, nhiều thông tư của các bộ, cơ quan
ngang bộ, thông tư liên tịch giữa các bộ, cơ quan ngang bộ được ban hành để
hướng dẫn thi hành các nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm
hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước.
Các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan hoặc có liên quan đến lĩnh vực hải quan thường được sửa
đổi, bổ sung do sự biến động của thực tế quản lý hải quan và sự thay đổi
chức năng nhiệm vụ của cơ quan hải quan và người có thẩm quyền. Khi tiến
hành các hoạt động xử phạt vi phạm hành chính, người có thẩm quyền phải
thực hiện mục đích, nội dung và yêu cầu của văn bản pháp luật cụ thể quy
định xử phạt vi phạm hành chính.
Thứ ba, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan thường
gắn với yếu tố nước ngoài. Căn cứ Điều 6 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành
chính thì cá nhân, tổ chức Việt Nam và nước ngoài có hành vi vi phạm pháp
luật hải quan đều phải chịu trách nhiệm hành chính về hải quan theo quy định.
Theo đó, mọi đối tượng tham gia quan hệ pháp luật hải quan, nếu có hành vi
vi phạm pháp luật hải quan đều bị xử phạt. Tuy nhiên, trong thực tế hải quan
thường gặp vướng mắc với đối tượng vi phạm là người nước ngoài đặc biệt là
25
hành khách xuất nhập cảnh và hàng hóa của các nhà đầu tư nước ngoài. Vì
vậy trong quá trình xử phạt gặp rất nhiều khó khăn trong việc ra quyết định
xử phạt và thực hiện quyết định xử phạt.
Thứ tư, trong lĩnh vực hải quan, người có thẩm quyền xử phạt vi vi
phạm hành chính chỉ được thực hiện quyền xử phạt vi phạm hành chính của
mình trong phạm vi thẩm quyền đã được xác định. Những trường hợp quyết
định xử phạt hoặc quyết định áp dụng biện pháp hành chính khác vượt thẩm
quyền được pháp luật quy định cho phép là vi phạm pháp luật và phải bị xử
lý. Ví dụ, đối với nhân viên hải quan khi thi hành nhiệm vụ chỉ được phép
phạt cảnh cáo và phạt tiền đến 200.000 đồng.
Thứ năm, trong khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của
mình, Bộ Tài chính có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về
xử phạt vi phạm hành chính để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng và chống vi
phạm pháp luật hành chính. Ngoài Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm
2002 được Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành theo thẩm quyền, thì Chính
phủ có quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định hành vi vi phạm
hành chính, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng
thực hiện pháp luật. Thực tế đã chứng tỏ rằng, có một hệ thống pháp luật toàn
diện, đầy đủ và chất lượng cao là vô cùng cần thiết nhưng yếu tố đó chưa đủ
để tạo nên một nền luật pháp có chất lượng, hiệu quả cao vì bản thân hệ thống
pháp luật đó chỉ nằm trên giấy nếu không được tổ chức thực hiện có hiệu quả
trong thực tiễn. Công tác tổ chức thực hiện pháp luật có vai trò và ý nghĩa to
lớn, là khâu quan trọng bậc nhất để tăng cường và hoàn thiện pháp luật bởi đó
chính là khâu đưa pháp luật vào trong đời sống xã hội, là một khâu biến các
quy phạm pháp luật trở thành yếu tố vật chất tác động vào thực tế đời sống
nhằm bảo đảm cho pháp luật được tôn trọng và thực hiện nghiêm minh.
Để việc tổ chức thực hiện pháp luật đạt hiệu quả cao thì hoạt động
tuyên truyền và giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật trong