UBND HUYỆN CÁT HẢI
TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN CÁT BÀ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THỰC HÀNH
TRÊN MÁY VI TÍNH
Chuyên ngành: Tin học
CÁT HẢI – 11/2010
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BẢN CAM KẾT
I. TÁC GIẢ.
Họ và tên: Nguyễn Mạnh Linh
Sinh: ngày 09 tháng 08 năm 1985
Đơn vị: Trường THCS thị trấn Cát Bà
Điện thoại: 0919100735
Email: [email protected] hoặc [email protected]
II. SẢN PHẨM.
Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính
III. CAM KẾT.
Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này là sản phẩm cá nhân của tôi. Nếu có
xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay toàn bộ sản phẩm sáng
kiến kinh nghiệm. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo
Sở giáo dục về tính trung thực của bản cam kết này.
Cát Bà, ngày 02 tháng 11 năm 2010
NGƯỜI CAM KẾT
Nguyễn Mạnh Linh
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Tầm quan trọng của công nghệ thông tin:
Trong thời đại của chúng ta, sự bùng nổ CNTT đã tác động lớn đến công cuộc phát

Đánh giá kết quả học sinh sau những tiết học lý thuyết về đặc trưng bộ môn, thì sẽ thực
hành trên máy vi tinh như thế nào? Đây cũng là một vấn đề đặt ra cần nghiên cứu sâu hơn.
Khi tiến hành phân tích những vấn đề kiểm tra đánh giá kiến thức của học sinh ở môn Tin
học, ta thấy rằng với dộ tuổi này học sinh sẽ tự mình nghiên cứu, tìm hiểu, và thể hiện cách
thức tự học hỏi ở bạn bè và từ thầy cô giáo.
Vậy việc đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy tính cần được thực hiện.
3. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC.
Khi học sinh thực hành trên máy tính tôi yêu cầu học sinh nắm vững những vấn đề sau:
Nắm vững kiến thức cơ bản về những tiết học lý thuyết.
Thực hiện đúng nội quy khi sử dụng máy tính.
Đặt ra những câu hỏi khi học sinh thực hành trên máy tính.
Các kĩ năng, thao tác khi thực hành máy tính cần phải đúng và chính xác.
Học sinh phải thường xuyên thảo luận và làm việc theo nhóm để thực hiện các yêu cầu của
một bài thực hành.
Học sinh cần phải tích cực thực hành, và đặt ra các vấn đề thắc mắc để giáo viên giải đáp
các thắc mắc đó.
Giáo viên bao quát lớp và xử lý các tình huống khi học sinh thực hành hay mắc phải.
Các nhóm thực hành nhận xét và tự đánh giá kết quả đồng thời sẽ chỉ ra những chỗ sai cho
nhóm bạn.
Trong quá trình giảng dạy tôi thường xuyên đặt ra những câu hỏi khi học sinh thực
hành:
Khi các em thực hành các ngón tay đặt ở vị trí nào trên bàn phím?
Để bật và tắt máy tính em làm như thế nào là tốt nhất?
Khởi động một phần mềm ứng dụng các em làm như thế nào ?
Nêu các thao tác sử dụng chuột ?
Nêu tên các hàng phím trên bàn phím máy tính ?
Đây là những câu hỏi chiếm 95% các em sẽ trả lời được, đồng thời nó sẽ giúp các em nhắc
lại kiến thức cũ để các em có thể áp dụng khi sử dụng máy tính.
Xuất phát từ những vấn đề trên khi giảng dạy cho các em học sinh THCS tôi đã chọn
phương pháp “Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy vi tính” để có thể

Nghị quyết số 246/2005/QĐ-Ttg của Thủ tướng chính phủ phê duyệt "chiến lược phát triển
CNTT và truyền thông Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020"
2. Cơ sở thực tiễn
Giảng dạy là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong nhà trường, đặc biệt là trong các
trường Phổ thông vì số lượng học sinh tương đối nhiều, cùng với việc cải cách chương trình
đào tạo cho phù hợp với nhu cầu và xu hướng phát triển của thời đại bùng nổ Công nghệ
thông tin, mỗi người khi sống trong xã hội hiện đại không thể thiếu hiểu biết về Tin học, để
cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về tin học, về máy tính thì cũng cần có
những bài giảng mang tính chất gần gũi, dễ hiểu để từ đó các em nhận thức được vai trò và
tính năng của máy tính trong công việc học tập cũng như trong cuộc sống xung quanh mình.
Từ nhu cầu thực tế đó tôi chọn đề tài: “Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên
máy vi tính”
a. Thuận lợi :
+ Nhà trường :
- Tuy môn Tin học là một môn tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều kiện để các em
học sinh phổ thông có thể được học và tìm hiểu về CNTT và các kiến thức cơ bản về môn
Tin học đồng thời làm quen và sử dụng máy tính.
- Tạo điều kiện mua sắm, sửa chữa máy móc và đã có một phòng học bộ môn dành
riêng cho môn Tin học nhằm phục vụ cho việc dạy và học của giáo viên và học sinh nhà
trường.
- Được sự ủng hộ của các cấp uỷ - UBND - các ban ngành, phụ huynh toàn trường hỗ
trợ cơ sở vật chất cho nhà trường.
+ Giáo viên :
- Giáo viên được đào tạo những kiến thức cơ bản về tin học để đáp ứng yêu cầu cho
dạy và học môn tin học trong bậc THCS.
- Giáo viên thường xuyên được học các lớp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp
vụ về CNTT nhằm phục vụ việc dạy và học trong nhà trường.
+ Học sinh :
Vì đây là một môn học trực quan, sinh động, đòi hỏi phải có kiến thức và kĩ năng
trong quá trình sử dụng máy vi tính, đồng thời là một môn học khám phá những lĩnh vực

SỐ HỌC SINH TỶ LỆ
Thao tác nhanh, đúng 8/140 5,7%
Thao tác đúng 50/140 35,7%
Thao tác chậm 75/140 53,6%
Chưa biết thao tác 7/140 5,0%
4. Một số biện pháp giúp các em học sinh lớp 6 thực hành tốt các thao tác trên máy vi
tính.
a. Kế hoạch giảng dạy, xây dựng phương pháp và thiết kết bài dạy phù hợp.
Ngay từ những bài học đầu tiên trong chương trình Tin học bậc THCS, tôi đã phải
xác định rõ cho học sinh nhận biết các bộ phận của máy tính và hiểu được tác dụng của máy
tính trong nhà trường, cơ quan, xí nghiệp, và xã hội như thế nào? Để học sinh có thể nhận
biết được những vấn đề đó, thì tôi đã thường xuyên cho học sinh quan sát ngay trong giờ
giảng lý thuyết. Đồng thời cho các em liên hệ thực tế với bài học của mình.
Ví dụ: Bài 3: Em có thế làm được những gì nhờ máy tính?
- Ở đây tôi sẽ yêu cầu học sinh nêu những khả năng của máy tính có thế làm được.
Rồi tôi hướng dẫn các em từng khả năng của máy tính, và chỉ ra những khả nắng đó như thế
nào?
- Tôi lại sẽ hướng dẫn các em máy tính sẽ làm được những công việc gì?
Ví dụ: Máy tính tự động hoá các công việc văn phòng, rồi tôi sẽ lấy ví dụ cho các em
hiểu: như soạn thảo, trình bày văn bản. Đồng thời tôi yêu cầu các em liên hệ thực tế trong
nhà trường, và xã hội.
- Tôi luôn kết hợp lý thuyết đi đôi với thực hành sao co phù hợp bài dạy. Đặc biệt tôi
thường xuyên cho các em nắm chắc về lý thuyết rồi hướng dẫn cho các em thực hành thành
thạo trong giờ dạy. Vì theo tôi: nếu thực hành tốt thì học sinh sẽ hiểu sâu hơn về kiến thức
bài học và rèn luyện tốt các kĩ năng thao tác khi thực hành trên máy tính. Trong giờ thực
hành tôi thường đặt ra những câu hỏi lý thuyết để các em nhớ lại những kiến thức mình đã
học, và khắc sâu hơn về kĩ năng thực hành trên máy của các em.
Ví dụ: Trong bài học: Tổ chức thông tin trong máy tính. Tôi phải hướng dẫn, cho các
em quan sát những hình ảnh trực quan liên quan tới bài học, từ đó tôi áp dụng vào bài học
mới. Tôi yêu cầu học sinh lấy ví dụ liên hệ với bài học, và yêu cầu học sinh thực hành trên

luyện gõ bàn phím (Mario), phần mềm luyện tư duy, tính toán, và giải trí (Block, Solitare, )
f. Có kế hoạch bồi dưỡng để nâng cao kiến thức bản thân, đáp ững được những yêu
cầu đổi mới, cập nhật thông tin một cách đầy đủ, chính xác.
Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả cao, bản thân phải tự nhận thức được cần phải có kế
hoạch bồi dưỡng CNTT cho bản thân bằng cách tự tìm tòi, tham khảo tài liệu có liên quan
và đồng nghiệp.
Bên cạnh những kiến thức về CNTT thì cũng cần phải tìm hiểu thêm về kiến thức
văn hoá, kinh tế, chính trị, xã hội để tự nâng cao nhận thức của bản thân.
PHẦN III: KẾT LUẬN
I. Kết quả:
Qua quá trình kiểm tra đánh giá học sinh thực hành trên máy tính, so với bảng
tổng hợp trước đó đã thu được kết quả như sau:
MỨC ĐỘ THAO TÁC TRƯỚC KHI THỰC
HIỆN CHUYÊN ĐỀ
SAU KHI THỰC HIỆN
CHUYÊN ĐỀ
TỶ LỆ
TĂNG/GIẢM
SỐ HỌC
SINH
TỶ LỆ SỐ HỌC
SINH
TỶ LỆ
Thao t¸c nhanh, ®óng 8/140 5,7% 20/140 14,3% T¨ng; 8,6%
Thao t¸c ®óng 50/140 35,7% 65/140 46,4% T¨ng: 10,7%
Thao t¸c chËm 75/140 53,6% 50/140 35,7% Gi¶m: 17,9%
Cha biÕt thao t¸c 7/140 5,0% 5/140 3,6% Gi¶m: 1,4%
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
2.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài
- Bước đầu hướng dẫn học sinh hiểu được kiến thức lý thuyết trong phạm vi Tin học

- Tổ chức cho học sinh thảo luận, và thực hành theo nhóm.
- Khuyến khích học sinh đề xuất ý kiến.
- Sử dụng máy vi tính và máy chiếu trình chiếu cho học sinh quan sát các thao tác thực
hành khi sử dụng máy tính.
- Khuyến khích học sinh đưa ra các câu hỏi nhận xét và đề xuất ý kiến cho một số vấn
đề liên quan đến việc đánh giá quá trình thực hành của các nhóm trong lớp học
5. CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI
Ngoài phần mở đầu, kết luận và thư mục tham khảo thì đề tài gồm các phần chính
sau:
Phần thứ nhất: Tìm hiểu bài toán, xác định bài toán
Phần thứ hai: Phân tích bài toán, đưa ra ý tưởng giải quyết bài toán
Phần thứ ba: Xây dựng thuật toán dựa trên ý tưởng của bài toán
PHẦN THỨ NHẤT
Tìm hiểu và xác định bài toán: Kiểm tra tính nguyên tố của một số
nguyên dương
1. Đặc điểm của bài toán
Giả sử cho N là một số nguyên dương, vấn đề đặt ra của bài toán là cần kiểm tra N có
phải là một số nguyên tố hay không?
Như vậy trong bài toán này cần xác định các thành phần cơ bản cuả bài toán là:
- Input (Các thông tin đã có): N là một số nguyên dương
- Output (Các thông tin cần tìm từ Input): “N là số nguyên tố” hoặc “N không là số nguyên
tố”
2. Quy trình giải bài toán thủ công và nhược điểm
- Quy trình giải bài toán thủ công:
Để thực hiện giải bài toán này học sinh cần có kiến thức về số nguyên tố như: N là
số nguyên tố khi nó chia hết cho 1 và chính nó, đồng thời các ước phải khác nhau. Khi kiểm
tra các điều kiện trên nếu N chia hết cho một số nào ngoài 1 và chính nó và các ước bằng
nhau thì có thể khẳng định N không phải là một số nguyên tố.
- Những khó khăn, nhược điểm của bài toán khi chưa sử dụng máy tính:
+ Đối với các số có giá trị lớn thì kết quả tính toán thường không đảm bảo độ chính xác.

dựng thuật toán cho bài toán bằng cả hai phương pháp liệt kê và sơ đồ khối, yêu cầu học
sinh trình bày thuật toán của mình vừa xây dựng bằng hai cách trên, đồng thời yêu cầu học
sinh nhận xét, bổ sung cho câu trả lời của các nhóm.
Để bài học được khai thác tốt, tôi khuyến khích học sinh đề xuất ý kiến và đưa ra các câu
hỏi thắc mắc xây dựng đóng góp cho bài học. Sau đó dựa trên các ý kiến mà học sinh đã
trình bày tôi nhận xét và trả lời các thắc mắc đồng thời định hướng cho học sinh cách tối ưu
nhất các nhóm đã thống nhất lựa chọn để giải quyết bài toán.
Để cho học sinh thấy được vai trò của máy tính trong việc giải quyết bài toán dựa trên thuật
toán do các em đã xây dựng, tôi tiến hành soạn thảo chương trình kiểm tra tính nguyên tố
của một số nguyên dương trên ngôn ngữ lập trình pascal và trình chiếu cho học sinh quan
sát.
Tiến hành chạy chương trình và kiểm thử với nhiều bộ số khác nhau để học sinh quan sát, từ
đó yêu cầu các em nhận xét và đề xuất ý kiến cho các bài toán tương tự như: kiểm tra số
chẵn, số lẻ…
1. Xây dựng thuật toán bằng cách liệt kê
Bước 1: Nhập số nguyên dương N;
Bước 2: Nếu N= 1 thì thông báo N không là số nguyên tố rồi kết thúc;
Bước 3: Nếu N<4 thì thông báo N là số nguyên tố rồi kết thúc;
Bước 4: i 2;
Bước 5: Nếu i > [
N
] thì thông báo N là nguyên tố rồi kết thúc;
Bước 6: Nếu N chia hết cho i thì thông báo N không là số nguyên tố rồi kết thúc;
Bước 7: i i + 1 rồi quay lại Bước 5;
2. Xây dựng thuật toán bằng cách sơ đồ khối

i > []
PHẦN KẾT LUẬN VÀ PHƯƠNG HƯỚNG
1. KẾT LUẬN
Qua quá trình nghiên cứu, xây dựng thuật toán, chạy và kiểm thử chương trình kết