Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
LỜI NÓI ĐẦU

Trong các quá trình hoạt động của con người thì “ nghiên cứu khoa học”
thực sự là một vấn đề quan trọng và cần thiết, sản phẩm của quá trình nghiên cứu
khoa học là những kinh nghiệm lý luận và thực tiễn. Do vậy nghiên cứu khoa học
là vấn đề cần thiết của mỗi ngành khoa học, mỗi nghề và mỗi người. Song đối với
ngành giáo dục nó có một có ý nghĩa vô cùng to lớn. Việc nghiên cứu này đã hình
thành và phát triển được những nhân tố giáo dục và mối quan hệ của giáo dục, cụ
thể là sự phát hiện có kết quả của thành tố con người và các mối quan hệ của nó.
Khám phá nghiên cứu hệ thống giáo dục nhà trường là quá trình nghiên cứu phức
tạp, đòi hỏi người nghiên cứu phải phát hiện ra nhiều thực tế của đối tượng. Đối
tượng nghiên cứu trong nhà trường là giáo viên và học sinh, từ đó đề ra những biện
pháp hữu hiện để nâng cao chất lượng giáo dục, học tập.
Trong công tác giáo dục, để học sinh lĩnh hội được tri thức một cách nhanh
nhất thì mỗi giáo viên phải là một người nghiên cứu khoa học trên lĩnh vực này để
tìm ra những phương pháp dạy học phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh.
Muốn vậy thì người giáo viên phải hiểu sâu sắc vấn đề, bám sát vào thực tế, tập
hợp tư liệu thông tin chính xác, phân tích tư liệu, xử lý thông tin một cách có hiệu
quả nhất để tìm ra những giải pháp đáp ứng mục tiêu của sự nghiệp giáo dục đào
tạo.
Đối với giáo viên thì giảng dạy là nhiệm vụ trọng tâm nhất, nhưng đối với
hiệu trưởng thì việc quản lý nhà trường lại là nhiệm vụ quan trọng. Trong quản lý
nhà trường thì việc quản lý dạy và học các bộ môn văn hoá là nhiệm vụ cơ bản có
tính chất quyết định đến chất lượng giáo dục và thực hiện mục tiêu giáo dục đào
tạo của nhà trường.
Ngành giáo dục đào tạo Thành phố Bắc Ninh nói chung và trường trung học
cơ sở Đáp Cầu nói riêng, từ ngày tái lập tỉnh, thị xã Bắc Ninh trước kia và thành
phố Bắc Ninh ngày nay đã có nhiều chuyển biến về việc nâng cao chất lượng giáo
1
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006

triển kinh tế xã hội” nhân loại đã và đang nhận thức được vai trò của sự nghiệp
cách mạng “giáo dục đào tạo”. Bởi lẽ: giáo dục đào tạo chính là sự thách thức giữa
các quốc gia, giữa các dân tộc và châu lục, giáo dục đào tạo là chìa khoá vàng
thắng lợi mở ra sự phát triển khao học kỹ thuật, phát triển công nghệ và phát triển
kinh tế xã hội.
Vai trò của sự nghiệp giáo dục đào tạo đã được các quốc gia nhận thức một
cách đầy đủ, đúng đắn. Đặc biệt, với nước ta, Đảng và Nhà nước đã sớm nhận thức
đầy đủ về giáo dục - đào tạo. Chính vì vậy mà “ giáo dục đào tạo” đã và đang được
khẳng định “ là quốc sách hàng đầu”, “nhân tài là nguyên khí quốc gia. Tình hình
nhiệm vụ và mục tiêu giáo dục của đất nước ta đặt ra ngày càng cao. Muốn đáp
ứng được yêu cầu đó chúng ta phải thực sự nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo
để đào tạo ra những con người có phẩm chất và năng lực phù hợp với yêu cầu của
3
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
thời đại. Đó là những công dân mới có tính sáng tạo, tự chủ, có kĩ năng cơ bản để
thực hành nghề nghiệp giỏi, có khả năng giao tiếp, giàu lòng vị tha, nhân ái, hoà
nhập với cộng đồng,và xu thế thời đại.
Muốn đưa đất nước ta tiến hành công nghiệp hoá và hiện đại hoá thắng lợi
phải coi trọng phát triển giáo dục để từ đó phát huy nguồn lực con người. Đây là
yếu tố cơ bản để giáo dục đáp ứng với nhiệm vụ “ nâng cao dân trí, đào tạo nhân
lực, bồi dưỡng nhân tài”. Trong sự nghiệp phát triển giáo dục nói chung, chúng ta
cần chú ý đến vấn đề quản lý giáo dục, đặc biệt là chức năng quản lý nhà trường.
Hệ thống giáo dục nước ta hiện nay đang đứng trước những thách thức mới:
Thực hiện tinh thần “nói không với bệnh thành tích, chống tiêu cực trong thi cử”,
không phải của ngành giáo dục đòi hỏi giáo dục phải tiếp tục công cuộc đổi mới
một cách toàn diện trên mọi lĩnh vực về cơ cấu, nội dung chương trình, phương
pháp tổ chức quản lý, cơ sở vật chất, điều kiệnvà thiết bị trường học, trong đó coi
trọng việc dạy, học các bộ môn văn hoá. Bởi lẽ, dạy học các bộ môn văn hoá là
trọng tâm, là nhiệm vụ và chức năng cơ bản của nhà trường nó là cơ sở khoa học
để

GDĐT Bắc Ninh công nhận hoàn thành phổ cập THCS.
Trong những thành tích ấy có một phần nhỏ của giáo dục trường THCS Đáp
Cầu . Là một phường nghèo, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, việc quan tâm
đến giáo dục đã có bước chuyển biến mới, song việc duy trì sĩ số còn khó khăn,
chất lượng đại trà chưa cao. Với sự cố gắng của tập thể sư phạm nhà trường sự chỉ
5
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
đạo sát sao của ban giám hiệu, sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo đã từng
bước phát triển và đạt chuẩn quốc gia Tiên tiến xuất sắc của tỉnh Bắc Ninh.
II- MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU – NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
1/ Mục đích của đề tài:
Đề tài này nêu lên các giải pháp về quản lý dạy học nhằm nâng cao chất
lượng dạy học, góp phần hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ quản lý hoạt động dạy và
học các bộ môn văn hóa trong nhà trường.
2/ Yêu cầu của đề tài:
Trình bày được các kinh nghiệm quản lý hoạt động dạy học các bộ môn văn
hoá ở trường trung học cơ sở Đáp Cầu trong năm 2005 – 2006 trên hai phương
diện cơ bản: Quản lý cái gì? Quản lý cái đó bằng cách nào?.Từ đó đưa ra các giải
pháp thiết thực để nâng cao chất lượng quản lý dạy học.
3. Nhiệm vụ của đề tài:
Đề tài phải thực hiện được 3 nhiệm vụ cơ bản sau:
a) Nêu được cơ sở lý luận của hoạt động dạy học
b)Nhận xét, đánh giá hoạt động dạy học các bộ môn văn hoá năm 2005 – 2006 ở
trường THCS Đáp Cầu TP Bắc Ninh.
c)Nêu được kinh nghiệm quản lý hoạt động dạy học các bộ môn văn hoá của
trường THCS Đáp Cầu – TP Bắc Ninh.
III - PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI:
1/Về nội dung:
Kinh nghiệm quản lý hoạt động dạy học các bộ môn văn hoá của trường
Trung học cơ sở.

a) Quản lý:
Khái niệm quản lý đã được rất nhiều nhà quản lý và thực hành quản lý nêu
ra. Cho đến nay, đã có trên trăm định nghĩa, khái niệm khác nhau. Mỗi phạm trù,
mỗi lĩnh vực có một khái niệm khác nhau. Còn trong lĩnh vực giáo dục, ta có thể
hiểu phạm trù quản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng như sau: “ Quản lý
là một quá trình tác động có hướng đích, có tổ chức, có sự lựa chọn dựa trên các
thông tin của hệ và môi trường của hệ để điều chỉnh các quá trình và hành vi của
đối tượng quản lý nhằm làm cho hệ vận hành, phát triển tới mục tiêu đã được xác
định.
b) Quản lý giáo dục:
Trên cơ sở đó ta có thể hiểu quản lý giáo dục nói chung và quản lý nhà
trường nói riêng là quản lý một hệ, phân hệ của quản lý hành chính Nhà nước, là
hệ thống những nội dung có mục tiêu, có kế hoạch, hợp quy luật và đúng ý chí của
chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống giáo dục cho nhà trường vận hành theo
đúng đường lối, nguyên lý giáo dục của Đảng, nhằm thực hiện tính chất của nhà
trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà điểm hội tụ là quá trình giáo dục đào tạo thế
hệ trẻ đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định.
3/ Khái niệm về hoạt động dạy học:
Hoạt động dạy học là một hoạt động cơ bản, trọng tâm trong nhà trường,
được diễn ra giữa thày và trò nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học
nhằm phát huy những năng lực trí tuệ và xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan
đúng đắn. Hoạt động dạy học thực chất là mối quan hệ biện chứng giữa hai hoạt
động, dạy của thày và học của trò.
8
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
Nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra khái niệm hoạt động dạy học theo quan
điểm của mình. Xong, tựu chung lại thì hoạt động dạy học là một bộ phận của quá
trình hình thành nhân cách toàn vẹn. Nó chính là hoạt động của thày và của trò,
trong đó thày giữ vai trò chủ đạo, trò đóng vai trò chủ động, tích cực nhằm đạt
được mục đích dạy học. Nói cách khác nó là quá trình tác động qua lại giữa thày

quá trình dạy học là những tri thức đáng tin cậy, có thể giúp người học hình dung
ra được bức tranh sinh động về thế giới quan.
Bản chất của quá trình dạy học là trang bị cho người học hệ thống những tri
thức kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực trí tuệ và hình thành thế giới quan khoa
học, giáo dục phẩm chất đạo đức tốt đẹp cho họ. Do vậy mà dạy học được thực
hiện động thời với cùng một nội dung và hướng tới cùng một mục đích. Nếu hai
việc này bị tách rời sẽ lập tức phá vỡ khái niệm quá trình dạy học. Học tập không
có giáo viên sẽ trở thành tự học, giảng dạy mà không có học sinh sẽ trở
thành độc thoại, không bao giờ tồn tại, không tác dụng, phá huỷ quá trình dạy học.
Trong dạy học, giáo viên là chủ thể của hoạt động giảng dạy, giáo viên giữ vai trò
chủ đạo trong toàn bộ tiến trình dạy học, người xây dựng và thực thi kế hoạch
giảng dạy các bộ môn văn hoá, người tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động
học tập dưới nhiều hình thức trong không gian và thời gian khác nhau, người điều
khiển các hoạt động trí tuệ và hướng dẫn thực hành của học sinh trên lớp. Trên
nguyên tắc phát huy tính tích cực học tập của học sinh, giáo viên tổ chức và điều
khiển quá trình nhận thức tư duy của học sinh, khai thác tiềm năng độc lập, ý thức
và kinh nghiệm sống của học sinh, tìm ra phương pháp học tập sáng tạo nhất, tự
nắm lấy kiến thức và hình thành các kỹ năng hoạt động.
Học sinh là trung tâm của mọi sự cố gắng, là sự cải tiến đổi mới về nội dung,
phương pháp dạy học, là trung tâm của mọi sự tìm tòi về cách tổ chức quá trình
dạy học và giáo dục. Chính vì vậy ta tiến hành quá trình này bằng cách khơi dậy
tiềm năng trí tuệ của người học. Học sinh vừa là mục tiêu vừa là động lực của quá
10
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
trình dạy học. Dạy học là hoạt động trí tuệ của cả thày và trò “ Quá trình hoạt động
dạy học là quá trình hoạt động của hai chủ thể, trong đó dưới sự tổ chức, hướng
dẫn và điều khiển của giáo viên học sinh nhận thức lại nền văn minh nhân loại và
thông qua đó rèn luyện kỹ năng hoạt động và tạo lập thái độ sống tốt đẹp. Ngoài ra
nhân tố trên ra quá trình dạy học còn có nhiều nhân tố khác cùng tham gia, mục
đích và nhiệm vụ dạy học, nội dung và các hình thức tổ chức dạy học, phương

hiện qua kiến thức sách giáo khoa. Tuỳ theo trình độ, khả năng học tập của từng
khối lớp mà có kế hoạch giảng dạy cụ thể. Quản lý việc xây dựng kế hoạch chuyên
môn, kế hoạch giảng dạy của các tổ, của từng cá nhân. Ban giám hiệu phân công
người phụ trách từng tổ, phân công giáo viên đứng lớp, xây dựng thời khoá biểu
đảm bảo tính khoa học, hợp lý. Việc chỉ đạo thực hiện kế hoạch phải nghiêm túc,
đúng với chương trình sách giáo khoa, chỉ đạo dạy đủ các môn học theo yêu cầu
quy định, điều phối giáo viên vào các giờ trống vắng, nâng cao năng lực chuyên
môn và năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy.
Tóm lại, quản lý hoạt động dạy học chính là quản lý con người thực hiện
hoạt động dạy, quản lý việc thực hiện kế hoạch, chấp hành quy chế chuyên môn,
quản lý thời gian lên lớp của giáo viên và quản lý phương pháp giảng dạy để đạt
được mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học ở nhà trường.
4/ Các bộ môn văn hoá:
Các bộ môn văn hoá trong các nhà trường nói chung và trường trung học cơ
sở nói riêng được hiểu là các môn học nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức
khoa học cơ bản có hệ thống về tự nhiên xã hội, tư duy và lối sống. Các môn văn
hoá thường được thông qua những bài học như: giờ học bài mới, ôn tập, giờ kiểm
12
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
tra, bài luyện tập, bài tổng hợp. Trong đó giờ học bài mới và dạng bài luyện tập
được chiếm nhiều nhất trong suốt quá trình giảng dạy.
Giờ học bài mới nhất là giờ được tổ chức với mục đích truyền đạt kiến thức
mới, những thông tin khoa học mới. Bằng sự khéo léo sư phạm giáo viên thuyết
trình, minh hoạ và vận dụng vấn đáp dẫn dắt học sinh nắm vững tài liệu học tập
trên lớp. Phương pháp chủ yếu là phân tích hệ thống hoá tổng hợp kiến thức thông
qua vấn đáp để phát huy tính tích cực của học sinh,giúp học sinh nắm kiến thức từ
dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp theo nội dung từng bài hay một phần, một
chương trình. Từ đó tạo ra các thông tin ngược giúp người dạy điều chỉnh cách dạy
và cách học. Muốn vậy giáo viên cần phải chuẩn bị tốt giáo án với đầy đủ các
bước, các phương pháp để đảm bảo mục tiêu bài học.

dụng trong đời sống.
Phát huy tri thức, hình thành năng lực tự nhận thức, tự hành động một cách
hợp quy luật nhằm phù hợp với thực tế khách quan.
Dạy cho học sinh cách tự học ,tự nghiên cứu, có phương pháp ,có ý thức
trong tự học trong và ngoài nhà trường
Hoạt động dạy học các bộ môn văn hoá giúp học sinh xây dựng được thế
giới quan và nhân sinh quan đúng đắn, trong sáng, có tình yêu thương, biết kính
trọng ông bà, bố mẹ, anh chị em trong gia đình, yêu làng xóm, quê hương, đất
nước…Từ đó giúp học sinh định hướng đúng sự hoạt dộng của mình trong tương
lai.
Hoạt động dạy học các bộ môn văn hoá còn tạo cơ sở khoa học để tiếp thu
các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường. Trên cơ sở đó giúp học sinh thích
nghi với cuộc sống một cách lành mạnh trong sáng, năng động.
14
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
Tóm lại hoạt động dạy học các bộ môn văn hoá nói riêng cùng các hoạt động
khác trong nhà trường, giúp học sinh xây dựng phát triển những nét đặc trưng cơ
bản nhất, có ý nghĩa hình thành nhân cách của con người mới, xã hội chủ nghĩa
Việt Nam, trên cơ sở đó hình thành và phát triển nhân cách theo mục tiêu giáo dục
đào tạo.
III - LỊCH SỬ VẤN ĐỀ.
Như đã trình bày kinh nghiệm quản lý hoạt động dạy học các bộ môn văn
hoá đã được nhà trường tổng kết, chúng tôi ý thức được điều đó. Tuy nhiên, theo
chúng tôi, mỗi nhà trường đều có những điều kiện riêng ( về đội ngũ, cơ sở vật
chất, điều
kiện địa phương, trang thiết bị dạy học…) nên trong chỉ đạo có nhiều giải pháp chỉ
đạo khác nhau. Chính vì vậy, tôi mạnh dạn nêu nên kinh nghiệm quản lý hoạt động
dạy học các bộ môn văn hoá ở trường chúng tôi năm học 2005 – 2006.Những kinh
nghiêm này tiếp tục được áp dụng vào việc quản lý và chỉ đạo nâng cao chất lượng
dạy và học năm học 2006-2007.

chấm trả bài đúng quy định, ra vào lớp đúng giờ, giảng dạy đổi mới về phơng pháp
dạy học, nhà trờng có đội ngũ cán bộ quản lý năng động, thực sự vì công việc.
- Về điểm yếu: Một số giáo viên cha nhận thức đầy đủ về công tác chuyên
môn, còn hiện tợng ra vào lớp cha đúng giờ, cấy điểm cho học sinh, chấm trả bài
cha đúng quy định, giảng dạy của một số giáo viên còn sai lệch về nội dung, tay
nghề yếu, cha cập nhật đợc yêu cầu, phối hợp giữa các phơng pháp còn thiếulinh
hoạt, cứng nhắc, đặc biệt việc sử dụng phơng pháp mới trong dạy học còn hạn chế,
việc lạm dụng phơng tiện dạy học, kỹ năng sử dụng phơng tiện dạy học , chậm đổi
mới về nhận thức. Mặt khác việc tự học, tự bồi dỡng để nâng cao tay nghề còn ít.
Một số giáo viên còn có t tởng trung bình chủ nghĩa, bằng lòng
với kết quả hiện có. Hoạt động của tổ chuyên môn yếu, cha toả sáng đợc vai trò,
phát huy đợc năng lực chuyên môn, đồng chí tổ trởng còn hiện tợng nể nang ngại
va chạm, sợ mất lòng. Chính vì những nhợc điểm và tồn tại trên nên kết quả năm
học 2004 2005 của nhà trờng còn nhiều hạn chế.
Tóm lại, chất lợng đội ngũ giáo viên trong công tác chuyên môn bên cạnh
những yếu tố tích cực thì còn có một số hạn chế. Điều đó đã làm ảnh hởng đến kết
quả thi đua của nhà trờng.
2/ Chất lợng học sinh:
TSHS
Hạnh kiểm Học lực
Tt Khỏ T.Bỡnh Yu Gii Khỏ T.Bỡnh Yu
SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL %
482
124 28 159 33 17
8
36 21 3 65 13 215 45 175 36 27 6
Tốt nghiệp lớp 9 : 99,8%
Tỷ lệ lên lớp: 98%
16
Nguyn Quang Loan LP QUN Lí HT KHO 5 - 2006

bị động, yếu trong sinh hoạt,cha phát huy và kích thích đợc nhân tố tích cực.
Điều kiện, phơng tiện phục vụ cho dạy học còn thiếu, hiệu quả sử dụng khó
khăn, dẫn tới sự bất cập trong giảng dạy. Nhiều tiết học thiếu đồ dùng dạy học làm
cho việc tiếp thu kiến thức của học sinh có nhiều khó khăn.
Ban giám hiệu cha có biện pháp tích cực chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên
môn ,đến hoạt động của tổ chuyên môn. Đôi lúc còn mắc bệnh thành tích, nên
17
Nguyn Quang Loan LP QUN Lí HT KHO 5 - 2006
không sâu sát chỉ đạo cho việc soạn giảng của giáo viên, còn né trách trong công
tác đấu tranh cho chân lý trong dạy và học.
4/ Vấn đề đặt ra:
Từ thực tiễn chất lợng dạy học năm 2004 2005 bớc vào năm học 2005
2006, lãnh đạo nhà trờng và tập thể giáo viên đã trao đổi dân chủ, công khai, quyết
tâm phấn đấu tạo bớc chuyển biến mới nhằm nâng cao chất lợng dạy học các bộ
môn văn hoá, coi đó là bớc đột phá, là điểm mạnh để nâng cao chất lợng giáo dục
của nhà trờng và vì đó là phơng tiện đấu tranh với bệnh thành tích và tiêu cực trong
thi cử.
CHNG III
KINH NGHIM QUN Lí HOT NG DY HC CC B MễN VN
HO TRNG THCS P CU - TP BC NINH
NM HC 2005 - 2006
I KINH NGHIM:
nõng cao cht lng dy hc cỏc b mụn vn hoỏ trong trng hc, theo
chỳng tụi trong cụng tỏc qun lý, ch o cn lm tt cỏc ni dung sau:
+ Qun lý chng trỡnh qun lý t chuyờn mụn.
+ Qun lý hot ng dy ca thy, qun lý i ng.
+ Qun lý hot ng hc ca trũ.
+ Qun lý cỏc iu kin phc v vic dy hc.
Tụi xin trỡnh by mt s kinh nghim, mt s bin phỏp qun lý hot ng
dy hc cỏc b mụn vn hoỏ nh trng v mt s trng ó lm cú hiu qu m

19
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
Xây dựng các mũi nhọn, phối hợp tổ chuyên môn để giúp đỡ nhau về mặt
chuyên môn. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo khu, liên khu, tự tham khảo tài
liệu và có kết quả thu hoạch theo từng vấn đề một.
Ổn định chăm lo đời sống đội ngũ giáo viên bằng cách tham mưu với
phường và hội phụ huynh trong những ngày tết nguyên đán, 20/ 11 có phần động
viên kịp thời với giáo viên. Xây dựng tinh thần đoàn kết, thống nhất và trách
nhiệm trong tập thể sư phạm.
Đặc biệt nên chú trọng việc bồi dưỡng chuyên môn, xây dựng từng bước
chuyên môn của nhà trường cho giáo viên theo phương pháp nêu gương. Chính
mỗi cán bộ quản lý là một người có chuyên môn giỏi, là một tấm gương sáng về lối
sống cho mọi người noi theo.
Thông qua các việc làm trên, giúp cho mọi thành viên trong nhà trường nhận
thức rõ được nhiệm vụ của mình và hoàn thành nhiệm vụ được giao. Thực tế năm
học 2005 – 2006 vừa qua giáo dục nhà trường có chiều hướng đi vào nề nếp, đội
ngũ giáo viên đoàn kết nhất trí cao, công tác xã hội hoá giáo dục đang phát huy
đúng như lời dạy của Bác Hồ “ Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân
liệu cũng xong”.
2/ Quản lý chương trình:
a) Vì sao cần quản lý tốt việc thực hiện chương trình:
Chương trình dạy học các bộ môn văn hoá quy định nội dung, thời gian,
phương pháp và cách thức dạy học từng bộ môn một cách cụ thể. Đó thực chất là
kế hoạch giáo dục đào tạo của nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục.
Chương trình dạy học các bộ môn văn hoá là các văn bản do Bộ Giáo dục
đào tạo ban hành, nóo có tính pháp lý, pháp quy, quy chuẩn, tính cưỡng chế và bắt
20
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
buộc. Đó là luật giáo dục những điều lệ đòi hỏi người cán bộ quản lý, đặc biệt là
người Hiệu trưởng phải chỉ đạo giáo viên thực hiện nghiêm chỉnh, không được tuỳ

kiểm tra, dự giờ của giáo viên dưới mọi hình thức, có biên bản và xử lý giáo viên
vi phạm. Tổ chức khảo sát học sinh để nắm bắt sự lĩnh hội chương trình. Cụ thể,
trong năm học 2005 - 2006 nhà trường đã khảo sát chất lượng đột xuất của 20 lượt
giáo viên trong đó:
Số giáo viên vi phạm là 1 ( xử lý ngay )
Chất lượng khảo sát đạt trung bình 65,2% trở lên ở tất cả các bộ môn
Qua kết quả này ta thấy: Chỉ bằng phương pháp kiểm tra đặc biết là kiểm
tra đột xuất của tổ chuyên môn và ban giám hiệu mới có thể giúp giáo viên thực
hiện đúng, đủ chương trình và nâng cao hiệu quả dạy học các bộn môn văn hoá của
giáo viên và học sinh. Từ đó giúp người quản lý có những quyết định đúng trong
việc chỉ đạo.
a/ Quản lý về kế hoạch giảng dạy (Báo giảng - báo bài )
Kế hoach giảng dạy (báo bài) là kế hoạch lên lớp của mỗi giáo viên nhằm thực
hiện đầy đủ thể hiện qua kiến thức của sách nội dung chương trình được thể hiện
qua kiến thức của sách giáo khoa. Muốn vậy, cần phải có kế hoạch cụ thể: Kế
hoạch chuyên môn của trường, kế hoạch chỉ đạo chuyên môn của hiệu phó và kế
hoạch của từng người. Dựa vào các chỉ thị, nghị quyết của Bộ giáo dục, sở giáo
dục, phòng giáo dục căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường, của tổ mà giáo
viên xây dựng kế hoạch của mình.
Từ đầu năm học, nhà trường đã căn cứ vào kết quả khảo sát để giáo viên xây
dựng kế hoạch và chỉ tiêu thi đua từng học kỳ và cả năm học. Để thực hiện tốt
việc giảng dạy trên lớp thi giáo viên pohải có một sổ báo bài. Báo bài phải tuân thủ
nghiêm túc chương trình quy định của Bộ giáo dục đào tạo.
22
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
Căn cứ vào báo bài của chuyên môn, nhà trường kiểm tra thường xuyên, đột
xuất việc thực hiện kế hoạch kế hoạch củ giáo viên xem có đúng kế hoạch, đúng
chương trình, có đồ dùng hay không có đồ dùng lên lớp.
b/. Đểt quản lý tốt việc thực hiện chương trình, theo chúng tôi cần làm tốt
một số vịêc cụ thể sau:

Ngoài việc xếp thời khóa biểu linh hoạt, chúng tôi còn tổ chức chặt chẽ việc
thực hiện thời khoá biểu của mỗi giáo viên bằng cách. Kiểm tra giáo án, kiểm tra
báo bài đột xuất làm như vậy vừa kiểm tra được giờ dạy trên lớp , vừa kiểm tra
được việc thực hiện chương trình, thời khoá biểu của giáo viên.
Bên cạnh đó, trong công tác chỉ đạo, người cán bộ quản lý nhà trường chúng
tôi đã nghiên cứu, nắm vững tiến độ thực hiện chương trình bổ sung nếu thấy cần
thiết. Ví dụ: Khi có giáo viên nghỉ (có lý do) sẽ bố trí dạy thay. Trong tuần có
những buổi nghỉ vào ngày lễ, ngày tết phải chỉ đạo giáo viên thực hiện chương
trình thống nhất trong phạm vi toàn trường . phải tiến hành kiểm tra việc thực hiện
chương trình của giáo viên khi có sự thay đổi để uấn nắn , điều chỉnh kịp thời.
Trong việc quản lý thực hiện chương trình thời khoá biểu thì chúng tôi luôn
luôn tôn trọng nguyên tắc khách quan, vô tư công bằng giữa các giáo viên, có hình
thức khen, chê, động viên kịp thời, có phần thưởng riêng cho giáo viên khi làm tốt
công tác này. Chính vì vậy việc quản lý chương trình một cách hợp lý, chặt chẽ ,
bởi vậy sang học kỳ 2 năm học 2005 - 2006 tất cả các giáo viên nhà trường đều tự
giác thực hiện tốt chương trình thời khóa biểu, không có trường hợp nào vi phạm.
3. Để quản lý hoạt động dạy - học các môn văn hóa, chúng tôi tiến hành quản
lý hoạt động của tổ chuyên môn.
Nhà trường THCS Đáp Cầu chúng tôi được sắp xếp tổ chức theo hai tổ: Tổ
tự nhiên và tổ xã hội.
Dạy học các môn văn hoá là nhịp cầu nối của nhà trường quản lý thông qua
hoạt động của tổ chuyên môn. Tổ chuyên môn có nhiệm vụ xây dựng hoạt động
24
Nguyễn Quang Loan LỚP QUẢN LÝ HT KHOÁ 5 - 2006
chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của từng thành
viên theo kế hoạch của nhà trường, theo phân phối chương trình và các quý định
khác của bộ giáo dục. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh
giá chất lượng giảng dạy và giáo dục của giáo viên. Đề xuất việc khen thưởng, kỷ
luật, giúp hiệu trưởng chỉ đạo các hoạt động giáo dục khác. Bởi vậy, quản lý hoạt
động của tổ chuyên môn để tổ chuyên môn thực sự là cánh tay phải, là cầu nối của